• امروز : سه‌شنبه - 5 آبان - 1405
  • برابر با : Tuesday - 27 October - 2026
کل 6926 امروز 7

یادداشت ها

02آبان
گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته

گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته

دکتر موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // در سال‌های گذشته و به‌ویژه بعد از ۲جنگ اخیر، تورمی افسارگسیخته و مهلک دامن اقتصاد ما را گرفته و کارد را به استخوان مردم رسانده است. تردیدی نیست که در شرایط حاضر مهم‌ترین و عاجل‌ترین اقدام برای حل معضلات سیاسی و اقتصادی کشور از جمله تورم، پایان دادن به وضعیت به شدت ناپایدار فعلی است. برای فرونشاندن نااطمینانی حاکم بر کل اقتصاد ملی باید وضعیت نه جنگ و نه صلح پایان یابد و روابط بین‌المللی و مراودات با کشورهای همسایه به وضع رضایت‌بخشی برسد.

26مهر
روز ملی صادرات، جایگاه اعلام اولویت‌های سیاستی و برنامه‌های عملیاتی برای سال‌های پیش‌رو

روز ملی صادرات، جایگاه اعلام اولویت‌های سیاستی و برنامه‌های عملیاتی برای سال‌های پیش‌رو

محمود بازاری، مشاور دبیرخانه شورای عالی توسعه صادرات غیرنفتی کشور** مرکز توسعه صادرات ایران در سال ۱۳۷۶ و همزمان با طراحی و ابلاغ برنامه جامع توسعه صادرات غیرنفتی کشور که به تصویب دولت وقت رسیده بود، روز ملی صادرات را در راستای فرهنگ سازی و ترویج صادرات غیرنفتی به شورای فرهنگ عمومی پیشنهاد داد و این شورا روز ۲۹ مهر ماه را به عنوان روز ملی صادرات در تقویم کشور ثبت نمود. این روز به عنوان نمادی برای پاسداشت و ارج گذاری تلاش و همت صادرکنندگان کشور شناخته می شود و در این روز صادرکنندگان نمونه کشور به عنوان افسران خط مقدم اقتصاد مورد تقدیر قرار می گیرند.

25مهر
صادرات و بهای بی‌ثباتی

صادرات و بهای بی‌ثباتی

محمدرضا توکلی‌زاده - رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** صادرکننده ایرانی امروز هزینه تصمیم‌ها و محدودیت‌هایی را می‌پردازد که خارج از اختیار او شکل گرفته‌اند و قدرت رقابت کالایش را در بازارهای جهانی کاهش می‌دهند.

22مهر
چرا ثبات و اعتبار سیاستگذاری برای تولید و سرمایه‌گذاری اهمیت دارد؟
نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ و مسئله پیش‌بینی‌پذیری

چرا ثبات و اعتبار سیاستگذاری برای تولید و سرمایه‌گذاری اهمیت دارد؟

سعیده به‌نژاد، کارشناس مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** برای یک بنگاه اقتصادی، مسئله همواره افزایش هزینه‌های امروز نیست؛ گاهی ناتوانی در پیش‌بینی شرایط فردا، مانعی جدی‌تر برای تصمیم‌گیری است. بنگاهی که نمی‌داند در ماه‌های آینده با چه نرخ ارزی، مقررات تجاری، هزینه تأمین مالی یا محدودیت‌های انرژی مواجه خواهد شد، حتی در صورت برخورداری از ظرفیت تولید و فرصت سرمایه‌گذاری، ممکن است توسعه فعالیت خود را به تعویق بیندازد. در چنین شرایطی، نااطمینانی نسبت به آینده از یک نگرانی ذهنی فراتر می‌رود و به عاملی مؤثر بر تصمیمات واقعی تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری تبدیل می‌شود.

20مهر
سندروم «اقتصاد در انتظار»
ضرورت عبور از شوک‌های سیاستی و بازگرداندن قدرت تصمیم‌گیری و چشم‌انداز به بنگاه‌ها

سندروم «اقتصاد در انتظار»

محمدرضا توکلی‌زاده- رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی

20مهر
تشکل‌ها؛ زیرساخت پنهان تاب‌آوری اقتصادی

تشکل‌ها؛ زیرساخت پنهان تاب‌آوری اقتصادی

علی کبیر ـ دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی

20مهر
بحران نقدینگی بنگاه‌های تولیدی

بحران نقدینگی بنگاه‌های تولیدی

مجتبی نقدی زارچ ـ کارشناس اقتصادی// همزمانی شرایط رکودی و تورمی اخیر باعث کاهش قدرت خرید و تقاضای مصرف‌کنندگان در بسیاری از بازارها شده است که نتیجه آن فشار از جنس درآمدی و نقدینگی مضاعف بر بنگاه‌های تولیدی، به‌خصوص بنگاه‌های کوچک و متوسط بوده است. در واقع شاهد دو اتفاق ناسازگار زیر در رابطه بین تولیدکننده و مصرف‌کننده هستیم. از یک طرف به دلیل تورم مستمر و فزاینده، عموم مردم توانایی و تمایل کمتری برای خرید کالاها و خدمات دارند که منجر به تشدید رکود و در نتیجه کاهش درآمد بنگاه خواهد بود. از طرفی دیگر بنگاه‌های تولیدی جهت حفظ سطح فروش و درآمد خود مجبور هستند بخشی از فروش خود را به صورت اعتباری انجام دهند که باعث طولانی شدن دوره وصول مطالبات و افزایش نیاز به نقدینگی در بنگاه خواهد بود.

20مهر
موانع یادگیری عمیق

موانع یادگیری عمیق

دکتر علینقی مشایخی ـ اقتصاددان // یادگیری در افراد و همچنین در سازمان‌ها و حکومت‌ها در دو لایه سطحی و عمیق می‌تواند اتفاق بیفتد. یادگیری در سازمان‌ها و حکومت‌ها به‌صورت یادگیری هماهنگ در مدیران و افراد تاثیرگذار بر تصمیمات آنهاست. یادگیری در لایه عمیق متوجه تغییر در پیش‌فرض‌های ذهنی افراد است. یادگیری در لایه سطحی متوجه تغییر قواعد تصمیم‌گیری است که با فرض آنکه پیش‌فرض‌ها واقعیت دارد تنظیم و به‌کار گرفته می‌شوند.

19مهر
وقتی «فعلا» به استراتژی تبدیل می‌شود

وقتی «فعلا» به استراتژی تبدیل می‌شود

دکتر آترینا اورعی ـ استاد دانشگاه LSE و پژوهشگر موسسه مطالعات پیشرفته پاریس // «فعلا استخدام نکنیم.»، «فعلا توسعه را عقب بیندازیم.»، «فعلا قرارداد بلندمدت نبندیم.»؛ هرکدام از این تصمیم‌ها ممکن است در شرایط خود منطقی باشند. مساله از جایی شروع می‌شود که این «فعلا»ها کنار هم می‌نشینند و شیوه اداره بنگاه را شکل می‌دهند. کسب‌وکار همچنان فعال است، خرید و فروش می‌کند، حقوق می‌پردازد و مدیرش شاید بیش از گذشته کار کند؛ اما بخش بزرگی از این فعالیت صرف عبور از امروز می‌شود. آینده، هر بار به جلسه بعد موکول می‌شود. از نظر من، یکی از مهم‌ترین هزینه‌های بی‌ثباتی همین تغییری است که به‌تدریج در افق تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی ایجاد می‌کند.

06مهر
گردشگری ایران و ضرورت یک بازطراحی تازه

گردشگری ایران و ضرورت یک بازطراحی تازه

*مژگان ثابت تیموری- رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی/ روز جهانی گردشگری ۲۰۲۶ با محوریت «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» برگزار می‌شود؛ عنوانی که از تغییر در شیوه نگاه به آینده این صنعت خبر می‌دهد.

05مهر
نگاهی به نقش هوش مصنوعی در تحول خدمات تجاری و توسعه صادرات استان
از اتاق بازرگانی سنتی تا اتاق هوشمند؛

نگاهی به نقش هوش مصنوعی در تحول خدمات تجاری و توسعه صادرات استان

 رضا صفازاده ـ مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// هوش مصنوعی در حال عبور از یک فناوری نوظهور به یکی از زیرساخت‌های اصلی تصمیم‌گیری، تولید و تجارت در اقتصاد جهانی است. در چنین شرایطی، نهادهای توسعه‌گر تجارت نیز ناگزیرند نسبت خود را با این فناوری بازتعریف کنند. اتاق‌های بازرگانی، به دلیل جایگاه واسط میان دولت، بخش خصوصی و بازارهای بین‌المللی، می‌توانند یکی از مهم‌ترین بازیگران این تحول باشند.

05مهر
چرا متولی تولید محصولات کشاورزی از قیمت‌گذاری واقعی زعفران صادراتی طفره می‌رود؟

چرا متولی تولید محصولات کشاورزی از قیمت‌گذاری واقعی زعفران صادراتی طفره می‌رود؟

محمود بازاری؛ مدیرکل اسبق دفتر توسعه صادرات کالا سازمان توسعه تجارت ایران

31شهریور
آخرین موتور رشد

آخرین موتور رشد

نیما نامداری ـ  تحلیلگر اقتصاد دیجیتال // در اقتصادی که جنگ، تحریم، نااطمینانی و کاهش سرمایه‌گذاری، موتورهای سنتی رشد را یکی پس از دیگری تضعیف کرده‌اند، اقتصاد دیجیتال شاید مهم‌ترین حوزه‌ای باشد که هنوز می‌تواند رشد اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد کند. تازه‌ترین برآورد رسمی نشان می‌دهد سهم اقتصاد دیجیتال ایران در سال۱۴۰۳ به ۷.۱۴درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است؛ عددی که از ظرفیتی حکایت می‌کند که در صورت سرمایه‌گذاری درست، می‌تواند نقشی مشابه سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی در رشد اخیر اقتصاد آمریکا ایفا کند.

23شهریور
افت تولید با عقبگرد تجارت

افت تولید با عقبگرد تجارت

احسان طاهری- کارشناس اقتصاد بین‌الملل

21شهریور
سودی که سود نیست

سودی که سود نیست

*دکتر ولی‌الله سیف- رئیس کل پیشین بانک مرکزی

18شهریور
تحلیل انتقادی حکمرانی آماری

تحلیل انتقادی حکمرانی آماری

شهرام عیدی زاده- پژوهشگر اقتصادی

16شهریور
اگر تحریم با فساد همراه شود

اگر تحریم با فساد همراه شود

دکتر محمدرضا فرزانگان ـ استاد اقتصاد خاورمیانه، دانشگاه فیلیپس ماربورگ، آلمان // تحریم‌های اقتصادی معمولا به‌عنوان راهی میانه میان دیپلماسی و جنگ معرفی می‌شوند. دولت‌های قدرتمند و سازمان‌های بین‌المللی از این ابزار برای محدود کردن درآمد، تجارت یا توان نظامی کشور هدف استفاده می‌کنند، بدون آنکه مستقیما وارد رویارویی نظامی شوند. در پس این نگاه؛ یک فرض ساده‌انگارانه قرار دارد، تحریم‌ها در همه کشورها تقریبا به یک شکل عمل می‌کنند. شواهد مطالعات نشان می‌دهند که این تصور بیش از حد ساده است.

14شهریور
چشم‌انداز بهره‌وری از لنز هوش مصنوعی

چشم‌انداز بهره‌وری از لنز هوش مصنوعی

دکتر شیرین ثابت‌قدم ـ استاد دانشکده امور‌عمومی دانشگاه آمریکن // آیا به یاد دارید زمانی را که اینترنت به تدریج وارد زندگی روزمره مردم شد و شیوه ارتباط، کار و کسب‌وکار را دگرگون کرد؟ اینترنت اغلب به‌عنوان نمونه‌ای از «فناوری عمومی» (General-Purpose Technology یا GPT) شناخته می‌شود؛ نوآوری‌ که به جای خدمت به یک کاربرد خاص، توانایی دگرگون کردن طیف گسترده‌ای از بخش‌های اقتصادی را دارد.

12شهریور
نگاه غلط به بخش خصوصی

نگاه غلط به بخش خصوصی

دکتر غلامرضا سلامی ـ اقتصاددان // هرچند انقلاب سال۱۳۵۷ به صفت اسلامی متصف بود، اما برخلاف روایتی که قرن‌ها از قول اندیشمندان مذهبی درباره اهمیت مالکیت خصوصی و فعالیت اقتصادی مردم نقل می‌شد، رخدادهای بعدی نشان داد که نگرش مسلط به آینده اقتصاد ایران، از نوعی بی‌اعتمادی به شکل‌گیری بخش خصوصی بزرگ، مستقل و قدرتمند تاثیر پذیرفته است؛ نگاهی که می‌توان، با اندکی طنز، آن را «پارادایم نگاه چپ به بخش خصوصی» نامید.

04شهریور
مواد ناریه؛ گلوگاه رشد معدن

مواد ناریه؛ گلوگاه رشد معدن

محمدرضا بهرامن ـ رئیس خانه معدن ایران و نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران // مواد ناریه در معدن یک کالای مصرفی معمولی نیست، بخشی از «زیرساخت تولید» است. در بخش قابل‌توجهی از معادن روباز، فلزی و سنگی کشور، زنجیره استخراج عملا با حفاری و آتشباری آغاز می‌شود. بنابراین هرگونه اختلال در تامین مواد ناریه، مستقیما برنامه استخراج را مختل کرده و آثار آن از معدن تا کارخانه فرآوری و صنایع معدنی پایین‌دست امتداد می‌یابد.

02شهریور
قدرت پنهان اعداد؛ چگونه شاخص‌های جهانی اقتصاد ما را هدایت می‌کنند؟

قدرت پنهان اعداد؛ چگونه شاخص‌های جهانی اقتصاد ما را هدایت می‌کنند؟

سید حامد حکم‌آبادی، کارشناس مسئول گروه سرمایه‌گذاری و تأمین مالی مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق مشهد** توسعه، آرمان مشترک تمامی جوامع است، اما چگونه می‌توان مسیر رسیدن به این آرمان را اندازه‌گیری کرد؟ در دنیای پیچیده امروز، «شاخص‌های جهانی» به قطب‌نمای حرکت کشورها تبدیل شده‌اند. از رشد اقتصادی و سهولت کسب‌وکار گرفته تا کیفیت زندگی و توسعه انسانی، همگی در قالب اعداد و رتبه‌بندی‌هایی خلاصه می‌شوند که روی میز تصمیم‌گیران، سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی قرار می‌گیرند. اما آیا این اعداد صرفاً بازتابی خنثی و ریاضی‌وار از واقعیت‌اند؟ حال آنکه تجربه نشان می‌دهد که شاخص‌ها دیگر تنها ابزار اندازه‌گیری نیستند، بلکه به ابزاری قدرتمند برای هدایت و مدیریت سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی در سطح جهان تبدیل شده‌اند. در واقع، ما با پدیده‌ای به نام حکمرانی شاخص‌ها روبه‌رو هستیم.

28مرداد
منشأ تورم کجاست؟

منشأ تورم کجاست؟

دکتر علی فرحبخش* اقتصاد ایران سال‌هاست با تورمی مزمن و بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند. در اغلب تحلیل‌ها، رشد نقدینگی و سیاست‌های پولی انبساطی به‌عنوان مهم‌ترین عامل تورم معرفی می‌شوند. این دیدگاه، هرچند بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما همه حقیقت نیست. اگر تورم ایران صرفا یک پدیده پولی بود، باید رابطه‌ای تقریبا ثابت و قابل پیش‌بینی میان رشد پایه پولی و نرخ تورم مشاهده می‌شد. درحالی‌که تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان می‌دهد شوک‌های سمت عرضه، به‌ویژه تحریم‌های اقتصادی، جهش‌های نرخ ارز، افزایش هزینه تولید و محدودیت‌های تجاری، در سال‌های اخیر به همان اندازه یا حتی بیش از رشد نقدینگی در شکل‌گیری تورم نقش داشته‌اند.

26مرداد
تشکل‌ها؛ سرمایه نهادی برای توسعه پایدار

تشکل‌ها؛ سرمایه نهادی برای توسعه پایدار

احمد اثنی ‎عشری- رئیس شورای راهبری تشکل‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بیست‌ودوم مردادماه، «روز ملی تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی»، فرصتی است برای توجه به جایگاه نهادهایی که در حدفاصل جامعه، اقتصاد و ساختارهای تصمیم‌گیری ایستاده‌اند و می‌توانند مطالبات پراکنده را به صدایی منسجم و ظرفیت‌های منفرد را به نیرویی موثر برای توسعه تبدیل کنند.

25مرداد
آخرین ایستگاه تصمیم‌های نادرست

آخرین ایستگاه تصمیم‌های نادرست

دکتر ولی‌الله سیف ـ رئیس‌کل پیشین بانک مرکزی // اقتصادها معمولا با یک تصمیم اشتباه فرو نمی‌ریزند. آنچه کشورها را به بحران‌های بزرگ اقتصادی می‌رساند، انباشت تصمیم‌‌هایی است که هر یک در زمان خود ساده، کم‌ هزینه و حتی مردم ‌پسند به نظر می‌رسند؛ اما در مجموع، اقتصاد را از واقعیت ‌های خود دور می‌کنند. ابرتورم نیز از همین جنس است؛ نه حادثه‌‌ای ناگهانی، بلکه آخرین ایستگاه مسیری که در آن، تصمیم‌های کوتاه‌مدت جای اصلاحات اساسی را می‌گیرند و راه‌‌حل‌های مقطعی، جایگزین درمان ریشه‌‌ای مشکل‌ها می‌شوند.

24مرداد
اصلاح اقتصاد با شجاعت، شفافیت و صداقت با مردم

اصلاح اقتصاد با شجاعت، شفافیت و صداقت با مردم

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بارها گفته و نوشته شده است که هرگونه مداخله در ساختارهای اقتصادی کشور، اگر فاقد برنامه‌ریزی دقیق، شفافیت لازم و نظارت مؤثر باشد، نه‌تنها به گسترش عدالت منتهی نخواهد شد، بلکه بستر شکل‌گیری فساد، رانت، قاچاق و در نهایت، فرسایش توان اقتصادی جامعه را فراهم خواهد آورد.