- امروز : جمعه - ۲۰ شهریور - ۱۴۰۵
- برابر با : Friday - 11 September - 2026
اخبار ویژه
تاکید بر اصلاح مسیر تامین مالی و هدایت منابع بانکی به سمت تولید
معادن گاهی تنها یکچهارم سهمیه سوخت تاییدشده را دریافت میکنند
ایجاد کمیته پنج جانبه برای امکانسنجی ریال آفشور در تجارت با افغانستان
فراخوان سومین جشنواره عکس «روز ملی زعفران» منتشر شد
تعیین تکلیف عیارسنجی طلا و بازنگری تعرفه آب خشکشوییها
پیگیری میدانی بخش خصوصی برای تسهیل و تسریع فرایندهای مرزی
معدن بهمثابه ابزار قدرت
تجارت جهانی در مدار خدمات
یادداشت ها
تحلیل انتقادی حکمرانی آماری
پژوهشگر اقتصادی بر این باور است: در اقتصاد ایران، گاهی مسئله اصلی کمبود داده نیست، بلکه کمبود اراده برای به اشتراک گذاشتن دادههاست. در چنین فضایی، نظام آماری از آنکه زیرساخت تصمیمگیری باشد، به میدان رقابت نهادی و گاه ابزاری برای مدیریت روایتهای اقتصادی تبدیل شده است.
مواد ناریه؛ گلوگاه رشد معدن
محمدرضا بهرامن ـ رئیس خانه معدن ایران و نایبرئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران // مواد ناریه در معدن یک کالای مصرفی معمولی نیست، بخشی از «زیرساخت تولید» است. در بخش قابلتوجهی از معادن روباز، فلزی و سنگی کشور، زنجیره استخراج عملا با حفاری و آتشباری آغاز میشود. بنابراین هرگونه اختلال در تامین مواد ناریه، مستقیما برنامه استخراج را مختل کرده و آثار آن از معدن تا کارخانه فرآوری و صنایع معدنی پاییندست امتداد مییابد.
قدرت پنهان اعداد؛ چگونه شاخصهای جهانی اقتصاد ما را هدایت میکنند؟
سید حامد حکمآبادی، کارشناس مسئول گروه سرمایهگذاری و تأمین مالی مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق مشهد** توسعه، آرمان مشترک تمامی جوامع است، اما چگونه میتوان مسیر رسیدن به این آرمان را اندازهگیری کرد؟ در دنیای پیچیده امروز، «شاخصهای جهانی» به قطبنمای حرکت کشورها تبدیل شدهاند. از رشد اقتصادی و سهولت کسبوکار گرفته تا کیفیت زندگی و توسعه انسانی، همگی در قالب اعداد و رتبهبندیهایی خلاصه میشوند که روی میز تصمیمگیران، سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی قرار میگیرند. اما آیا این اعداد صرفاً بازتابی خنثی و ریاضیوار از واقعیتاند؟ حال آنکه تجربه نشان میدهد که شاخصها دیگر تنها ابزار اندازهگیری نیستند، بلکه به ابزاری قدرتمند برای هدایت و مدیریت سیستمهای اقتصادی و اجتماعی در سطح جهان تبدیل شدهاند. در واقع، ما با پدیدهای به نام حکمرانی شاخصها روبهرو هستیم.
منشأ تورم کجاست؟
دکتر علی فرحبخش* اقتصاد ایران سالهاست با تورمی مزمن و بالا دستوپنجه نرم میکند. در اغلب تحلیلها، رشد نقدینگی و سیاستهای پولی انبساطی بهعنوان مهمترین عامل تورم معرفی میشوند. این دیدگاه، هرچند بخشی از واقعیت را بیان میکند، اما همه حقیقت نیست. اگر تورم ایران صرفا یک پدیده پولی بود، باید رابطهای تقریبا ثابت و قابل پیشبینی میان رشد پایه پولی و نرخ تورم مشاهده میشد. درحالیکه تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان میدهد شوکهای سمت عرضه، بهویژه تحریمهای اقتصادی، جهشهای نرخ ارز، افزایش هزینه تولید و محدودیتهای تجاری، در سالهای اخیر به همان اندازه یا حتی بیش از رشد نقدینگی در شکلگیری تورم نقش داشتهاند.
تشکلها؛ سرمایه نهادی برای توسعه پایدار
احمد اثنی عشری- رئیس شورای راهبری تشکلهای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بیستودوم مردادماه، «روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی»، فرصتی است برای توجه به جایگاه نهادهایی که در حدفاصل جامعه، اقتصاد و ساختارهای تصمیمگیری ایستادهاند و میتوانند مطالبات پراکنده را به صدایی منسجم و ظرفیتهای منفرد را به نیرویی موثر برای توسعه تبدیل کنند.
آخرین ایستگاه تصمیمهای نادرست
دکتر ولیالله سیف ـ رئیسکل پیشین بانک مرکزی // اقتصادها معمولا با یک تصمیم اشتباه فرو نمیریزند. آنچه کشورها را به بحرانهای بزرگ اقتصادی میرساند، انباشت تصمیمهایی است که هر یک در زمان خود ساده، کم هزینه و حتی مردم پسند به نظر میرسند؛ اما در مجموع، اقتصاد را از واقعیت های خود دور میکنند. ابرتورم نیز از همین جنس است؛ نه حادثهای ناگهانی، بلکه آخرین ایستگاه مسیری که در آن، تصمیمهای کوتاهمدت جای اصلاحات اساسی را میگیرند و راهحلهای مقطعی، جایگزین درمان ریشهای مشکلها میشوند.
اصلاح اقتصاد با شجاعت، شفافیت و صداقت با مردم
محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بارها گفته و نوشته شده است که هرگونه مداخله در ساختارهای اقتصادی کشور، اگر فاقد برنامهریزی دقیق، شفافیت لازم و نظارت مؤثر باشد، نهتنها به گسترش عدالت منتهی نخواهد شد، بلکه بستر شکلگیری فساد، رانت، قاچاق و در نهایت، فرسایش توان اقتصادی جامعه را فراهم خواهد آورد.
ایران فردا و تصمیم امروز
دکتر مسعود نیلی ـ اقتصاددان // امروز وقتی از ارتفاع دادههای بهار ۱۴۰۵ به گذشتههای دور و میانمدت ایران نگاه میکنیم، درست برعکس نگاه چشمی، تصویر را روشنتر میبینیم و هرچه به نزدیکتر میرسیم، آن را کدرتر مییابیم. در میان این تیرگیها و روشنیها، سالهایی با چرخشهای بزرگ و سرنوشتساز بودهاند. به این معنی که در آن سالها، یک تغییر جدی در مسیر حرکت اتفاق افتاده و به اصطلاح، مقصد عوض شده است.
در عصر عدمقطعیت، مزیت رقابتی بنگاهها، تابآوری است
سمیرا سبزواری، مدیر مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق خراسان رضوی** در سالهای نهچندان دور، موفقیت یک بنگاه اقتصادی را با شاخصهایی مانند حجم سرمایه، ظرفیت تولید، سهم بازار یا میزان صادرات میسنجیدند؛ اما واقعیت اقتصاد امروز نشان میدهد که این شاخصها، هرچند ضروری، دیگر برای تضمین پایداری کسبوکارها کافی نیستند. آنچه آینده بنگاهها را رقم میزند، توانایی آنها در مواجهه با شوکها، انطباق با تغییرات و ادامه فعالیت در شرایطی است که محیط کسبوکار هر روز بیش از گذشته با عدمقطعیت همراه شده است.
ارزشآفرینی دروازههای تجاری
محمدرضا مودودی ـ رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت // جغرافیا سرنوشت نیست؛ بلکه تفسیر ما از جغرافیاست که سرنوشت را میسازد. سالیان سال، برگ برنده ما گلوگاه انرژی جهان، یعنی تنگه هرمز بود ،اما امروز که تردد کشتیها در این تنگه از بیش از ۱۱۰ فروند در روز به کسری از آن کاهش یافته، بیش از پیش درمییابیم که نشستن بر یک گلوگاه، هم میتواند «قدرت» باشد و هم «پاشنه آشیل». نکته اینجاست که آنکه تنها یک در دارد، با بسته شدن همان یک در، هم تهدید میکند و هم همزمان تهدید میشود.
تاریکخانه آماری ایران
شهرام عیدیزاده - پژوهشگر اقتصادی و مدرس دانشگاه // ضعف نظام آماری، اختلاف میان نهادهای رسمی و نبود شفافیت اطلاعاتی، سیاستگذاری اقتصادی در ایران را با چالش جدی روبهرو کرده و تصمیمگیری را بر پایه تصویری ناقص از واقعیت اقتصاد قرار داده است. این گزارش با بررسی ریشههای این بحران، بر ضرورت اصلاح حکمرانی دادهها و بازسازی نظام آماری کشور تأکید میکند.
گلوگاههای پنهان خاموشی صنایع
احمد اثنیعشری ـ نایبرئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق ایران // بحران ناترازی برق دیگر صرفا یک مساله فنی یا محدود به شبکه انتقال و تولید انرژی نیست؛ این بحران اکنون به آزمونی برای میزان هماهنگی سیاستهای اقتصادی، صنعتی و حقوقی کشور تبدیل شده است. در شرایطی که محدودیت تامین برق به بخشی از واقعیت فعالیت واحدهای تولیدی بدل شده، انتظار میرود سیاستگذاری نیز متناسب با این واقعیت تغییر کند. با این حال، آنچه امروز بیش از کمبود برق به صنایع آسیب میزند، ناهماهنگی میان تصمیمات دستگاههای مختلف و تداوم اجرای مقرراتی است که برای شرایط عادی طراحی شدهاند، نه برای دورهای که بنگاهها ناچارند فعالیت خود را با خاموشیهای برنامهریزیشده تطبیق دهند.
گذار از بحران با اصلاح حکمرانی آب
جمال محمدولی سامانی ـ عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس // بحران آب در ایران دیگر صرفا یک مساله اقلیمی یا فنی نیست، بلکه به نقطهای رسیده که به موضوعی ساختاری در حکمرانی منابع طبیعی تبدیل شده است. تداوم برداشت بیش از ظرفیت تجدیدپذیر، افت مداوم سفرههای زیرزمینی، تخریب محیطزیست آبی و کاهش کیفیت منابع، همگی نشان میدهد که ادامه مسیر گذشته نهتنها امکانپذیر نیست بلکه میتواند به فروپاشی اقتصادی و اجتماعی برخی حوضههای آبریز منجر شود.
مختصات ناترازی برق
دکتر محمد صیادی ـ اقتصاددان // چندین سال است تابستان که از راه میرسد، ناترازی برق از گزارشها و جلسات مدیریتی فراتر میرود و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان و بخشهای تولید کالا و خدمات تبدیل میشود. برای خانواری که چند ساعت بدون وسیله سرمایشی میماند یا کارخانهای که ناچار است خط تولید خود را متوقف کند، ناترازی مفهومی انتزاعی نیست. گستره و عمق خاموشیها، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمامشده بنگاهها را افزایش میدهد و برنامهریزی تولید، تحویل سفارشها و ایفای تعهدات آنها را با اختلال جدی روبهرو میکند. تابستان۱۴۰۵ نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هرچند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و بهبود تولید برقآبی، چشمانداز تامین برق را نسبت به سال گذشته اندکی بهبود بخشیده است.
ضرورت بازنگری در سیاست ایفای تعهد ارزی با نگاهی به اقتضائات اقتصادی
«محمدحسین روشنک»، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در نامهای سرگشاده خطاب به رئیس و هیات رئیسه اتاق ایران نوشت: «الزام بازگشت ارز حاصل از صادرات در سالهای اخیر به یکی از مهمترین و درعینحال مناقشهبرانگیزترین مسائل تجارت خارجی کشور تبدیل شده است؛ سیاستی که اگرچه با هدف مدیریت منابع ارزی و تنظیم بازار داخلی به اجرا درآمده اما در عمل برای بخشی از صادرکنندگان واقعی، خوشنام و متعهد، پیامدهای سنگین مالی، اداری و اعتباری به همراه داشته است.»
برخاستن ققنوسوار از خاکستر
دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // اقتصاد ایران در سالهای پیش رو، در وضعیتی فراتر از یک دوره عادی قرار دارد؛ ما در یک «بزنگاه سرنوشتساز» ایستادهایم. اگر بخواهیم با نگاهی واقعبینانه به پرسش مطرح شده پاسخ دهیم، اقتصاد ایران در حال حاضر در چرخه «پارادایم بقا» گرفتار است، اما در عین حال، پتانسیلهای نهفتهای برای عبور به «پارادایم رشد» وجود دارد. این گذار، نه یک فرآیند خودکار، بلکه یک بازگشت اسطورهگونه و «ققنوسوار» از خاکستر بحرانها است که با رعایت چند پیششرط بنیادین میسر خواهد بود.
موتورهای عدمقطعیت
دکتر حسین توکلیان ـ دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی// هر جنگ دو روایت دارد؛ یک روایت در بیانیههای سیاسی و نظامی بیان میشود و روایت دیگر را میتوان در قیمتها، ترازنامهها و جریان سرمایه مشاهده کرد. در روایت رسمی آمریکا، حملات اخیر به ایران با ضرورت تامین امنیت کشتیرانی، حفظ آزادی عبور از تنگه هرمز و مقابله با توان موشکی و دریایی ایران توضیح داده میشود. در روایت اقتصادی، مساله عمیقتری وجود دارد و آن این است که چه کشوری قدرت قیمتگذاری ریسک در مهمترین آبراه انرژی جهان را در اختیار خواهد داشت
اقتصاد بقا
دکتر ارغوان فرزین معتمد ـ پژوهشگر اقتصادی // کاهش رشد اقتصادی از میزان ۳.۱درصد در سال۱۴۰۳ به ۰.۲درصد در سال۱۴۰۴ و کاهش رشد بدون احتساب فروش نفت از ۲.۱درصد در سال۱۴۰۳ به ۰.۳-درصد در سال۱۴۰۴، اتفاقی دور از انتظار در اقتصاد ایران نیست. حدود دو دهه است که اقتصاد ایران بیش از آنکه دورههای رشد پایدار را تجربه کند، با افتوخیزهای ناشی از تحریم، نااطمینانی و محدودیتهای بیرونی مواجه بوده است.
پیشرانهای نوین توسعه تجارت ایران و قطر
عباس عبدالخانی ـ کارشناس تجارت خارجی // تصویب و آغاز به کار منطقه آزاد بوشهر را میتوان نقطه عطفی در توسعه اقتصادی جنوب ایران و گسترش همکاریهای تجاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس، بهویژه قطر، دانست. این منطقه با برخورداری از موقعیت ممتاز جغرافیایی، دسترسی مستقیم به آبهای بینالمللی، نزدیکی به بازارهای شورای همکاری خلیج فارس و ظرفیتهای بندری گسترده، این قابلیت را دارد که به یکی از مراکز مهم تجارت و لجستیک منطقه تبدیل شود.
راز ناترازی بازار پول | چرا سرمایهها از بانک فرار میکنند؟
شهرام عیدی زاده - پژوهشگر اقتصادی و مدرس دانشگاه // سالهاست نرخ سود بانکی در ایران نه بر اساس واقعیتهای اقتصاد، بلکه در سایه مداخلات سیاستی تعیین میشود. چرا با وجود افزایش مداوم تورم، نرخ سود بانکی همچنان از واقعیتهای اقتصاد عقب مانده است؟
کالبدشکافی ساختار مصرف در خراسان رضوی
سعیده بهنژاد کارشناس مرکز مطالعات و بررسی های اقتصادی اتاق مشهد
نظام بانکی در پساتفاهم
امیرحسین امینآزاد ـ مدیرکل پیشین مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی
- 1
- 2
- 3
- …
- 16
- برگهی بعد »
