۱۲اردیبهشت

کم‌هزینه‌ترین مسیر برای رونق فعالیت‌های اقتصادی کدام است؟

بنگاه‌ها و سه متغیر کلیدی

سه سناریو و سه متغیر کلیدی در مقابل فعالان اقتصادی و بنگاه‌های حاضر در اقتصاد ایران در زمینه افق آینده فعالیت‌های اقتصادی وجود دارد: بازگشت جنگ، تداوم وضعیت «نه جنگ و نه صلح» و توافق همراه با رفع تحریم‌ها. در سناریوی جنگ، اقتصاد با شوکی دوباره مواجه می‌شود، رشد اقتصادی کاهش می‌یابد و بیکاری و تورم افزایش می‌یابند. در سناریوی «نه جنگ و نه صلح»، اگرچه درگیری مستقیم وجود ندارد، اما نااطمینانی بالا مانع سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌شود. رشد اقتصادی محدود و ناپایدار باقی می‌ماند، اشتغال بهبود نمی‌یابد و تورم نیز در سطحی بالا و مزمن ادامه پیدا می‌کند. این وضعیت، اقتصاد را در حالت تعلیق نگه می‌دارد. در مقابل، سناریوی توافق و رفع تحریم‌ها بهترین چشم‌انداز را برای فعالان ارائه می‌دهد. کاهش نااطمینانی و منابع مالی خارجی، رشد اقتصادی را تقویت می‌کند. همچنین اشتغال افزایش و تورم نیز کاهش می‌یابد؛ هرچند این روند تدریجی است. در مجموع، حرکت به سمت توافق، کم‌هزینه‌ترین و موثرترین مسیر برای بهبود پایدار از نظر فعالان اقتصادی است.

۰۲اردیبهشت

رفع یا ابقای تحریم‌ها، چگونه مسیر تولید ناخالص داخلی را تغییر خواهد داد؟

دو مسیر رشد اقتصادی

درحالی‌که نگاه‌ها به مذاکرات اسلام‌آباد دوخته شده است، به نظر می‌رسد در صورت توافق یا عدم توافق، اقتصاد ایران مسیرهای رشد متفاوتی را تجربه خواهد کرد. «دنیای‌اقتصاد» با اتکا به داده‌ها و ویژگی‌های ساختاری اقتصاد ایران، این مسیرهای محتمل را برآورد کرده است. محاسبات نشان می‌دهد در صورت دستیابی به توافق و اجرای اصلاحات اقتصادی داخلی، اقتصاد ایران می‌تواند با نرخ حدود ۸درصد رشد کند. در مقابل، در سناریوی عدم توافق و تداوم سیاست‌های اقتصادی موجود، رشد اقتصادی به حدود ۱.۵ درصد محدود خواهد شد. تفاوت اصلی این دو سناریو در نرخ سرمایه‌گذاری و بهره‌وری نهفته است. در سناریوی نخست، نرخ سرمایه‌گذاری می‌تواند به حدود ۳۰درصد تولید ناخالص داخلی برسد؛ درحالی‌که در سناریوی دوم، این رقم حدود ۲۲درصد برآورد می‌شود. همچنین ورود سرمایه خارجی و افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری، از عوامل کلیدی تحقق رشد بالاتر در سناریوی توافق هستند. اصلاحات اقتصادی داخلی نیز شرط لازم برای تحقق این سطح از رشد محسوب می‌شود.

۲۳فروردین

سناریوهای رشد چه می‌گویند؟

هشدار رئیس بانک جهانی درباره آثار اقتصادی جنگ

جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران حتی در صورت اجرای آتش‌بس اعلام‌شده، تاثیرات زنجیره‌ای بر اقتصاد جهانی خواهد داشت. آجای بانگا، رئیس بانک جهانی، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری «رویترز» اعلام کرد که جنگ در خاورمیانه می‌تواند رشد اقتصادی جهانی را کاهش داده و پیامد‌های گسترده‌ای به‌دنبال داشته باشد؛ حتی اگر آتش‌بس اعلام‌شده از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برقرار بماند. وی افزود که در سناریوی پایه و در صورت پایان زودهنگام جنگ، رشد اقتصاد جهانی بین ۰.۳ تا ۰.۴ واحد درصد (pp) کاهش می‌یابد، اما در صورت تداوم درگیری‌ها، این کاهش می‌تواند به یک واحد درصد برسد. بانگا همچنین پیش‌بینی کرد که نرخ تورم ممکن است بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ واحد پایه (bp) افزایش یابد و در صورت ادامه جنگ، این رقم می‌تواند تا ۰.۹ واحد درصد بیشتر افزایش پیدا کند.

۰۷اسفند

آینده رشد اقتصادی کشورها در دست نهادها؛

جایگاه ایران در آزادی کسب‌وکار

خاورمیانه در شاخص آزادی اقتصادی با امتیاز ۵۸.۶، همچنان اندکی پایین‌تر از میانگین جهانی قرار دارد. در صدر جدول منطقه، امارات با رتبه جهانی۲۳ قرار گرفته است. ایران با امتیاز ۴۲.۵ و جایگاه ۱۶۹ از میان ۱۷۶ کشور، در زمره سرکوب‌شده‌ترین اقتصادها قرار گرفته است.

۲۰بهمن

آثار محدودیت اینترنت، نااطمینانی‌های سیاسی و انجماد عرضه و تقاضا در جاماندگی تولید؛

سه مانع رشد ۱۴۰۴

پیش‌بینی‌های اقتصادی، پیش از بروز ناآرامی‌های دی‌ماه و قطعی اینترنت، رشد منفی را برای سال۱۴۰۴ تخمین می‌زدند؛ با این حال به نظر می‌رسد اکنون افق رشد اقتصادی ۱۴۰۴، کاهشی‌تر از قبل شده است. در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۴، سه تهدید وضعیت رشد اقتصادی را تحت‌تاثیر خود قرار داده است: قطعی اینترنت، نااطمینانی‌های سیاسی و خارجی و انفعال تقاضا در جامعه. قطعی ۲۰روزه اینترنت در جریان ناآرامی‌ها ضربه شدیدی به اقتصاد دیجیتال زد. پژوهش‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد قطع اینترنت می‌تواند در کوتاه‌مدت تا حدود ۲۵درصد از حجم فعالیت‌های اقتصادی بکاهد. از سوی دیگر، ابهام در سیاست خارجی و احتمال تشدید محدودیت‌های تجارت ایران با شرکا، باعث سردرگمی بنگاه‌ها شده است. همچنین فشار روانی و اقتصادی پس از ناآرامی‌ها نیز، موجب کاهش مصرف خانوارها شده و تقاضای موثر را پایین آورده است. همزمانی این سه عامل، چشم‌انداز رشد و بازار کار را مبهم کرده است. با این حال، گشایش‌ها در سیاست خارجی و ثبات ارزی ممکن است این افق را تا حدودی تغییر دهد.

۰۸دی

اقتصاد ایران در نیم‌سال اول کوچک‌تر شد؛

رشد از نگاه بانک‌ مرکزی

انتشار آمار رشد اقتصادی از سوی بانک مرکزی، درجا‌زدن اقتصاد در نیم‌سال نخست را تایید کرد. بر اساس آماری که نه از مسیر رسمی، بلکه از طریق یک خبرگزاری منتشر شده، رشد اقتصادی ایران در ۶ماه نخست سال جاری منفی ۰.۶درصد ثبت شده است؛ رشد اقتصادی بدون نفت نیز در محدوده منفی۰.۸درصد قرار گرفته است. این ارقام از تداوم رکود در بخش‌های واقعی اقتصاد حکایت دارد. کارشناسان ریسک سیاست خارجی و عدم ثبات اقتصاد کلان را عامل بروز این وضعیت می‌دانند.

۱۸آذر

معرفی برترین اقتصاد 2025 از نگاه اکونومیست

اکونومیست با بررسی پنج شاخص تورم، گستردگی تورم، تولید ناخالص داخلی، مشاغل و عملکرد بازار سهام، بهترین اقتصاد سال 2025 را انتخاب کرده است.

۱۷آذر

گلوگاه تولید تحت فشار؛ اقتصاد ایران وارد رکود شد

بررسی آمارهای رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد رشد اقتصادی کشور برای دومین فصل متوالی منفی بوده و بر اساس تعاریف علم اقتصاد، اقتصاد ایران وارد رکود شده است.

۲۹آبان

برای رشد اقتصادی ۸ درصدی

ایران ۱۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد

اقتصاد ایران برای تحقق رشد هشت درصدی به رشد سرمایه‌گذاری ۱۲ درصد و بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جدید نیاز دارد که در حال حاضر به دلایلی همچون تحریم، زیست تورمی، بحران‌های منطقه‌ای و ضعف در مکانیسم مبادلات مالی بین‌المللی نتوانسته به این هدف برسد؛ ایران با ۴۹۰ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی رتبه پنجم اقتصاد را در خاورمیانه به خود اختصاص داده است.

۲۹آبان

در شهریورماه تولید دو گروه خدمات و صنعت صعودی شدند؛

برآورد تابستانی رشد اقتصادی

مرکز پژوهش‌های مجلس آمار کنون‌بینی تولید ناخالص داخلی در شهریورماه سال جاری را منتشر کرد. این گزارش نرخ رشد اقتصادی ماهانه شهریور را ۰.۸درصد برآورد کرده است. این در حالی است که پیش از شهریورماه رشد اقتصادی در ۴ماه متوالی منفی گزارش شده بود. مثبت بودن نرخ رشد بخش‌ صنایع و معادن و گروه خدمات تاثیر عمده‌ای در رشد مثبت این ماه داشتند. در مقابل بخش‌های کشاورزی، نفت و گاز طبیعی رشد منفی را تجربه کردند. بر اساس محاسبات این گزارش، رشد تابستان سال۱۴۰۴ منفی ۱.۳ درصد ثبت شده است که با وجود رشد مثبت در آخرین ماه این فصل، همچنان رقم منفی باقی مانده است. رشد اقتصادی در ماه‌های اخیر روندی نوسانی داشته است. هرچند برآورد رشد اقتصادی در شهریورماه مثبت اعلام شده است، با این حال این آمار نمی‌تواند نشانه‌ای از بهبود وضعیت رفاهی باشد و تنها بخشی از افت تولید در شرایط پس‌از جنگ را جبران کرده است.

۱۰آبان

تخریب کنیم؛ بعد بسازیم

حسام‌الدین جلادتی ـ پژوهشگر کارآفرینی دانشگاه تهران // تناقض عمیق و دردناکی در قلب اقتصاد ایران نهفته است. از یک‌سو، ما از سرمایه انسانی فوق‌العاده‌ای برخوردار هستیم و در شاخص‌هایی مانند تعداد فارغ‌التحصیلان علوم و مهندسی رتبه‌های بالایی را به خود اختصاص می‌دهیم.

۱۲مرداد

جزئیات کاهش رشد اقتصادی در خرداد

طبق برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی رشد اقتصادی بدون نفت در خرداد منفی شد.

۱۹خرداد

بررسی فراز و فرود سهم هر ایرانی‌ از تولید ناخالص داخلی؛

داستان غم‌انگیز رفاه

نگاهی به آمارهای مربوط به محصول ناخالص داخلی اعلامی توسط مرکز آمار ایران نشان می‌دهد سرانه محصول ناخالص داخلی کشور در سال ۱۴۰۳، حدود ۵۰درصد سرانه محصول ناخالص داخلی کشور در سال ۱۳۵۵ است. علت اینکه این مقایسه مابین سال ۱۴۰۳ و ۱۳۵۵ انجام شده، این است که سال ۱۳۵۵، بالاترین درآمد سرانه در تاریخ معاصر کشور را ثبت کرده است. این محاسبات بر پایه قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰ انجام شده است.

۱۲خرداد

بر اساس آخرین آمارهای رشد اقتصادی؛

کاهش محسوس رشد اقتصادی در ۱۴۰۳؛ مصرف مردم به کما رفت

بررسی آمارهای رشد اقتصادی در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد رشد مصرف خصوصی و سرمایه‌گذاری نسبت به سال ۱۴۰۲ به شدت کاهش یافته است.

۱۶اردیبهشت

اکونومیست سیاست‌های حمایتی دولت ترامپ را محکوم به شکست می‏‏‏‏‏‌داند

جنگ تعرفه‌ها در ۴ پرده

تجارت آزاد جهانی هیچگاه تا به این اندازه در معرض خطر نبوده‏‏‏‏‏‌است. نظم بین‌الملل پسا جنگ دوم جهانی با تمام شکوه و انسجامی که دارد، با دشمنی سرسخت مواجه شده‌است، آن‌هم درست از جایی‌که انتظارش را نداشت: ایالات‌متحده آمریکا. کشوری که خود نقش سردمدار در تاسیس و حراست از این نظم را داشت؛ اکنون توسط رئیس‌جمهورش آن را با تمام توان مورد حمله قرار می‌دهد. یکی از نمادهای این عصر تجارت آزاد بود. ابزاری که انتظار می‌رفت وضع اقتصادی همگان را بهبود بخشد و همچنین، با ایجاد منافع متقابل‌میان دولت-ملت‌ها مانع از بروز جنگ‌های نظامی شود. اینکه تجارت آزاد به چه میزان توانست در تحقق این دو هدف موفق باشد، بحثی دیگر است، اما آنچه به‌نظر بسیاری از اقتصاددانان می‌رسد از این قرار است که ادعای دونالد ترامپ و تیم اقتصادی او درخصوص تجارت آزاد جهانی صحیح نیست. تیم اقتصادی دولت ترامپ ادعا می‌کند؛ افزایش روزافزون واردات به آمریکا در بستر تجارت آزاد جهانی صورت‌گرفت. مساله‌ای که موجب شد تا بخش صنعتی آمریکا روندی رو به افول به خود بگیرد و در نهایت، اقتصاد این کشور از دوران طلایی رشد اقتصادی خود فاصله گیرد. ادعایی که در گزارش امروز ما مورد بررسی قرار گرفته‏‏‏‏‏‌است. ما برای صحت‏‏‏‏‏‌سنجی ادعای تیم اقتصادی دولت ترامپ از چهار گزارش منتشرشده در نشریه اکونومیست استفاده کرده‏‏‏‏‏‌ایم. گزارش‌هایی که در چهار پرده به نقد ادعای تیم اقتصادی دولت ترامپ پرداخته‏‏‏‏‏‌اند. این گزارش‌ها در پرده اول و دوم نشان می‌دهند که ادعاهای تیم اقتصادی دولت ترامپ درخصوص چرایی افزایش واردات و تاثیر آن بر GDP آمریکا نادرست هستند، همچنین آنها در پرده سوم و چهارم نشان می‌دهند که به‌صورت کلی، تعرفه‏‏‏‏‏‌ها ابزار اقتصادی کارآمدی برای سیاستگذار اقتصادی نیستند و همچنین، به‌صورت اساسی صنعتی‏‏‏‏‏‌زدایی در اقتصادهای پیشرفته‌ای چون اقتصاد آمریکا نشانه شکست یا افول نیست که این‌گونه دولت ترامپ از آن علیه سیاست‌های اقتصادی چند دهه‌گذشته استفاده می‌کند.

۲۰فروردین

اقتصاد ترکیه در سال 2024؛

رشد اقتصادی کند شده اما همچنان مثبت است | تورم بالا همچنان یک چالش اساسی در اقتصاد ترکیه

وزارت خارجه در گزارشی از اقتصاد 2024 ترکیه تأکید کرده است: رشد اقتصاد این کشور نسبت به سال 2023 کند شده اما همچنان مثبت است. همچنین تورم بالا یک چالش اساسی در اقتصاد ترکیه است.

۲۰فروردین

نقشه راه سرمایه‌گذاری برای توسعه ایران

دکتر محمدجواد بناءزاده ـ‌  تحلیلگر حوزه مالی // براساس اطلاعات بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۱۲ به حداکثر خود معادل ۶۴۴میلیارد دلار رسید و سپس در سال ۲۰۲۰ با ۲۶۲میلیارد دلار به کمینه خود از سال ۲۰۰۶ کاهش یافت و در نهایت با سه‌سال رشد اقتصادی مثبت پیاپی در سال ۲۰۲۳ به ۴۰۴میلیارد دلار رسید. براساس تحلیل صندوق بین‌المللی پول، رشد اقتصادی برای سال ۲۰۲۴ برابر ۳.۷‌درصد، برای سال ۲۰۲۵ برابر ۳.۱‌درصد و برای سال ۲۰۲۶ برابر ۲.۸‌درصد برآورد و پیش‌بینی شده است. ایران به‌عنوان یک اقتصاد نوظهور برای افزایش رفاه اجتماعی از طریق سرانه تولید ناخالص ملی و کاهش تورم نیازمند رشد اقتصادی بالاتری است.

۱۶فروردین

بی‌ثباتی اقتصاد کلان و تنگی نفس سرمایه‌گذاری

تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // بدون هیچ تردید و بدون هیچ تفاوت نظر میان اقتصاددانان، رشد و توسعه اقتصادی نیازمند سرمایه‌گذاری است و بدون سرمایه‌گذاری، امکان دستیابی به رشد اقتصادی پایدار وجود ندارد

۱۹اسفند

مشارکت زنان می‌تواند رشد اقتصادی را بهبود دهد؛

سکانداران پرش اقتصاد

مطالعات اقتصادی نشان می‌دهد حضور زنان در اقتصاد، ضرورتی مهم برای رشد اقتصادی است. یکی از عوامل رکود اقتصادی کشورهایی همچون ژاپن در سه دهه اخیر، مشارکت پایین زنان در اقتصاد این کشور است. بررسی شاخص سقف شیشه‌ای اکونومیست نشان می‌دهد شکاف بین دستمزدهای بین زنان و مردان، همچنان چشمگیر است و تا مدت طولانی ماندگار خواهد بود. این امر خود یکی از موانع حضور زنان در اقتصاد کشورها محسوب می‌شود.

۱۴اسفند

روایت آمارهای رسمی از رشد اقتصادی کشور | بهبود رشد تولید ناخالص داخلی در دولت چهاردهم

رشد تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه پاییز ۱۴۰۳ یعنی در ماه‌های آغازین دولت چهاردهم نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱.۷ درصد رسید که در مقایسه با رشد برآوردی پاییز (۱.۲ درصد) افزایش داشته است.

۱۱اسفند

افت شدید «رشد اقتصادی» در فصل سوم؛ صندوق بین‌المللی پول در پژوهشی اثر بی‌ثباتی بر تولید ناخالص داخلی را بررسی کرد

سوخت سیاسی شوک اقتصادی

رشد اقتصادی در پاییز امسال به کف ۴سال اخیر رسید. براساس اعلام مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی فصلی در پاییز امسال رقم ۱.۶درصد را ثبت کرده است که پایین‌ترین میزان رشد فصلی از پاییز۱۳۹۹ محسوب می‌شود. به نظر می‌رسد ریسک‌های سیاسی مهم‌ترین عامل افت رشد اقتصادی در پاییز امسال باشد. همزمان، «دنیای‌اقتصاد» پژوهشی از صندوق بین‌المللی پول را بررسی کرده است که به اثر بی‌ثباتی‌ها و ریسک‌های سیاسی بر رشد اقتصادی می‌پردازد. بر اساس این پژوهش، بی‌ثباتی سیاسی اثر منفی واضحی را بر رشد اقتصادی کشورها می‌گذارد. بررسی آمارهای مربوط به شاخص ثبات سیاسی بانک جهانی نیز نشان می‌دهد، از سال۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳، نمره ایران در این شاخص ۰.۷۷ واحد کاهش یافته و رتبه ایران از رده ۱۸۰جهان به ۱۹۴ در میان ۲۱۱کشور دنیا سقوط کرده است. با توجه به آنکه ریسک‌های سیاسی در بلندمدت به ریسک اقتصادی تبدیل می‌شوند، به نظر می‌رسد با توجه به وضعیت فعلی، بهبود رشد در گرو ثبات سیاسی باشد.

۱۱اسفند

سیاستگذار مسیر حمایت از صنایع زیان‏‏‌دیده از ناترازی گاز و برق را مشخص کرد

بسته ناتراز صمت

مدیران خودرو777 سیاستگذار مسیر حمایت از صنایع زیان‏‏‌دیده از ناترازی گاز و برق را مشخص کرد بسته ناتراز صمت شماره روزنامه: ۶۲۳۹ تاریخ چاپ: ۱۴۰۳/۱۲/۱۱ شماره خبر: ۴۱۵۹۱۱۲ صنعت و معدن فشار اقتصادی گسترده به واحدهای تولیدی که ناشی از ناترازی و افت میزان فروش است، سیاستگذاران را به طراحی یک بسته نجات برای بخش صنعت ترغیب کرده است؛ بسته‌ای که ظاهرا روز چهارشنبه در جلسه هیات‌وزیران و به پیشنهاد وزیر صمت به تصویب رسیده و قرار است شدت اثر ناترازی در واحدهای صنعتی را کم کند. سید محمد اتابک، وزیر صمت، در مصاحبه‏‏‌ای اظهار کرد: «این طرح به محض ابلاغ، اجرایی خواهد شد.» زیان‏‏‌های ناشی از قطعی برق و گاز عمدتا از کانال افت تولید و کاهش سهم صنعت در رشد اقتصادی ظاهر می‎شوند؛ دو عارضه‏‏‌ای که خود را در نرخ رشد نیم‌درصدی بخش صنعت و معدن در پاییز ۱۴۰۳ نشان دادند. حالا قرار است این افت چشم‌گیر با بسته حمایتی صمت رفع شود.

۰۵اسفند

شوک‌های ارزی با اقتصاد ایران چه می‌کند؟

افزایش نرخ ارز در بازار آزاد به علت شوک خارجی چه پیامدهایی در اقتصاد ایران داشته و چه تغییراتی را در اقتصاد به وجود می‌آورد؟ برخی این شوک ها را منشا تورم و گروه دیگر رشد بالای نقدینگی در کشور را علت العلل می‌دانند. ریشه این اختلاف کجاست؟

۱۴بهمن

چالش‌های تامین‌مالی‌ زنجیره‌ای بررسی شد: وثایق؛ پاشنه‌آشیل وام‌دهی مدرن

سانسور بانکی «اعتبار» بنگاه‌ها

تامین مالی زنجیره‌ای می‌تواند دوای دو درد بزرگ کشور باشد؛ هم به کاهش تورم و هم به افزایش رشد بخش صنعت کمک کند؛ اما نبود بستر مناسب برای استفاده از مکانیسم تامین مالی زنجیره‌ای موجب شده تا دست بنگاه‌ها از این شیوه مفید دور بماند.