اقدام جدی برای کاهش توقف‌ ناوگان در مرزهای استان

نقش تاریخی خراسان رضوی در پیشگامی صنعت حمل‌ونقل و ضرورت تقویت بخش خصوصی

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد، «محمدرضا توکلی‌زاده»، رئیس اتاق خراسان‌ رضوی در این نشست با اشاره به جایگاه تاریخی این استان در صنعت حمل‌ونقل کشور اظهار کرد: صنعت حمل‌ونقل، چه در شکل سنتی و چه در قالب ساختارهای مدرن امروزی، ریشه‌ای عمیق در خراسان رضوی دارد و فعالان این خطه همواره از پیشگامان این عرصه بوده‌اند. این پیشینه ارزشمند، از افتخارات این استان به شمار می‌رود که به همت بزرگان این منطقه در گذشته شکل گرفته و آثار و پیامدهای آن امروز نیز به‌روشنی قابل مشاهده است.

وی با تاکید بر مسئولیت سنگین فعالان حوزه حمل‌ونقل افزود: فعالان این صنعت بار بزرگی از اقتصاد کشور را بر دوش می‌کشند و شایسته است این مسئولیت خطیر، آن‌گونه که باید، مورد توجه و حمایت قرار گیرد. صنعت حمل‌ونقل همواره نیازمند پشتیبانی هدفمند بوده و بدون تقویت بخش خصوصی، نمی‌توان انتظار پایداری، کارآمدی و توسعه در این حوزه را داشت؛ چرا که بخش خصوصی و صنعت حمل‌ونقل، وابستگی متقابل و جدایی‌ناپذیری از یکدیگر دارند.

رئیس اتاق خراسان رضوی در ادامه، با اشاره به دلایل افزایش قیمت ناوگان حمل‌ونقل تصریح کرد: یکی از عوامل اصلی گرانی ماشین‌آلات، پایین بودن قیمت سوخت است؛ به‌گونه‌ای که دولت ناگزیر می‌شود این عدم تعادل را از مسیرهای دیگر جبران کند. از این‌رو، ضروری است ترکیب قیمت سوخت و ناوگان حمل‌ونقل به شکلی تنظیم شود که هر یک به قیمت واقعی خود نزدیک شوند تا تعادل اقتصادی و پایداری در این بخش برقرار گردد.

خسارت صدها هزار دلاری، پیامد توقف چندروزه کامیون‌ها در مرز دوغارون

در ادامه، محمود امتی، عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی به وضعیت توقف ناوگان در مرز دوغارون اشاره و اظهار کرد: طی روزهای اخیر، در بخش خروج کامیون‌ها از مرز دوغارون با توقف ۸ روزه و در ورود کامیون‌های خالی از مرز اسلام‌قلعه با توقف ۵ تا ۶ روزه مواجه بوده‌ایم. در این مدت حدود هزار و ۶۰۰ دستگاه کامیون متوقف شده و تعداد کامیون‌های ایرانی در آن سوی مرز نیز به بیش از هزار دستگاه رسیده است.

وی افزود: در مجموع، توقف نزدیک به ۳ هزار دستگاه کامیون در دو سوی مرز، برای هر دستگاه حدود ۱۵۰ دلار هزینه در پی داشته که برآورد می‌شود تنها از محل توقف ناوگان، رقمی در حدود ۴۵۰ هزار دلار خسارت ایجاد شده باشد.

امتی ادامه داد: ارزش محموله‌های جاری بین ۱۰ هزار تا ۲۰۰ هزار دلار است و توقف خود محموله‌ها نیز هزینه‌زا بوده و به صاحبان کالا آسیب وارد می‌کند. علاوه بر این، خسارت‌های ناشی از منابع انسانی، زیرساخت‌ها و فرسودگی تجهیزات، روزانه حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار دلار برآورد می‌شود.

عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی گفت: هزینه دموراژ و نگهداری کانتینرها نیز به‌صورت تصاعدی افزایش پیدا می‌کند و در برخی موارد بیش از ۲ هزار دلار برای هر کانتینر هزینه ایجاد می‌شود. از سوی دیگر، کرایه کامیون‌ها برای عبور محموله‌ها بین هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۵۰۰ دلار است که مجموع این عوامل، هزینه توقف و عدم روان‌سازی مرز را به رقمی بیش از ۷۰۰ هزار دلار رسانده است.

وی با اشاره به تبعات غیرمستقیم این وضعیت تصریح کرد: رکود و خواب کامیون‌ها زمینه‌ساز بروز آسیب‌های اداری و اجتماعی و افزایش هزینه‌های سربار شده که آثار آن فراتر از ارقام مالی مستقیم است.

امتی درباره راهکارها برای رفع این مساله بیان کرد: توافق‌نامه‌های حوزه حمل‌ونقل با افغانستان به‌صورت صریح وجود دارد و شبانه‌روزی شدن فعالیت مرز، توسعه سامانه‌های ورود و خروج و تسریع فرآیندها می‌تواند نقش مؤثری در کاهش صف‌ها داشته باشد. در شرایط فعلی و با توجه به بارش برف و بارندگی، نیازمند اقدامات فوری و هماهنگ مدیران برای خلوت شدن مرز و شکستن صف‌ها هستیم.

وی اجرای کامل مصوبه ستاد ترانزیت که پیش‌تر به تصویب هیات وزیران رسیده است، را یک ابزار موثر دانست و افزود: این مصوبه می‌تواند مبنای اقدام گمرک و واحدهای بازرسی قرار گیرد تا توقف‌ها به حداقل برسد. دستگاه‌های صدور مجوز اقداماتی انجام داده‌اند و گمرک نیز قادر است ظرف دو ساعت امور مربوطه را انجام دهد.

عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت منطقه آزاد دوغارون گفت: هدایت کامیون‌های متوقف‌شده در آن سوی مرز به اراضی پیش‌بینی‌شده و مدیریت ورود کامیون‌های ایرانی و افغانستانی می‌تواند صف مدیریتی آن سمت مرز را بشکند و به روان‌سازی تردد کمک کند.

وی در پایان تاکید کرد: افزایش اعتماد میان مدیران پایانه‌های مرزی، رسیدگی بهتر به نیروهای فعال در مرز و در نظر گرفتن مشوق‌هایی برای آنان ضروری است. مرز دوغارون این ظرفیت را دارد که به الگویی ملی در حوزه روان‌سازی تردد و مدیریت مرزها تبدیل شود.

حمل‌ونقل، شاهراه توسعه و ترانزیت استان است

غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی نیز در این نشست به اقتضائات توسعه حمل‌ونقل اشاره و اظهار کرد: ناوگان حمل‌ونقل استان اگر فرسوده است، باید به‌صورت جدی به سراغ نوسازی آن برویم. ورودی‌ها و خروجی‌های استان از جمله دوغارون، سرخس و باجگیران باید ساماندهی شوند و شاهراه‌های حیاتی استان با توجه به حجم بالای تردد، نیازمند توجه ویژه هستند.

مظفری تصریح کرد: در مسیرهای منتهی به مرز، به‌ویژه در منطقه خواف، طی سال‌های اخیر اقدامات خوبی انجام شده است؛ اما همچنان باید راه‌های منتهی به مرز در اولویت برنامه‌ریزی قرار گیرند.

وی ادامه داد: ایجاد مجتمع‌های بین‌راهی در دستور کار قرار دارد و با توجه به حجم بالای تردد در جاده‌های استان، لازم است تعداد مجتمع‌های بین‌راهی کلاس A افزایش یابد.

استاندار خراسان رضوی گفت: در استان آمادگی ارائه خدمات و واگذاری زمین به فعالان و سرمایه‌گذاران وجود دارد و به‌ویژه در مسیرهای منتهی به مشهد می‌توان مجموعه‌های تجاری و مجتمع‌های بین‌راهی ایجاد کرد که خود به یک مقصد تبدیل شوند.

وی خاطرنشان کرد: خراسان رضوی این ظرفیت را دارد که از مسیر حمل‌ونقل و ترانزیت به ویژه در دوغارون، به یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی کشور تبدیل شود.

توقف‌های مرزی باید با مدیریت دقیق به حداقل برسد

احمد زمانیان، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق مشهد نیز اظهار کرد: توقف‌های مرزی به‌ویژه برای رانندگان آزاردهنده شده است و اگرچه در مرزهای سرخس و دوغارون میزان توقف‌ها کاهش یافته، اما همچنان لازم است مدیریت‌ها تقویت شود تا این توقف‌ها به‌صورت هدفمند و تا حد امکان به حداقل برسد.

وی ادامه داد: ناوگان ترانزیتی از ساعت 18 تا 24 امکان خروج دارند، اما پس از ساعت 24 عملاً امکان خروج برای آن‌ها فراهم نیست که این موضوع خود یکی از عوامل ایجاد توقف است.

وی افزود: پارکینگ‌ها و شیوه فعلی نوبت‌دهی نیز در افزایش توقف‌ها در مرزها نقش دارد و نیازمند بازنگری جدی است.

زمانیان تصریح کرد: در همین راستا یک طرح مطالعاتی به همت کمیسیون حمل‌ونقل و ترانزیت اتاق مشهد تهیه شده است تا با ایجاد پارکینگ‌های مدرن، کامیون‌ها از زمان ورود و زمان دقیق خروج خود مطلع باشند و این فرآیند به‌صورت هوشمند و منظم مدیریت شود اما تاکنون اجازه این کار داده نشده است.

هزینه کامیون در ایران بالاتر از سایر کشورهاست

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد با اشاره به ضرورت نوسازی ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای، تصریح کرد: یکی از چالش‌های اصلی این حوزه، هزینه بالای کامیون در ایران نسبت به استانداردهای جهانی است. پرسش اساسی در این زمینه آن است که چرا قیمت ناوگان ترانزیتی در کشور ما باید بالاتر از نرخ‌های بین‌المللی باشد و چه راهکارهایی می‌تواند این عدم تعادل را اصلاح کند.

تاثیر بارندگی در افزایش توقف ناوگان در مرزها

جعفر شهامت، مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خراسان رضوی اظهار کرد: در حال حاضر ۹۴۱ شرکت حمل‌ونقل در استان فعال هستند و ۴۵ هزار و ۱۰۸ دستگاه ناوگان مسافری و باری در خراسان رضوی تردد می‌کنند که بر اساس مصوبه دولت، با فرسودگی ۵۳ درصدی ناوگان مواجه هستیم.

مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خراسان رضوی گفت: میزان ترانزیت جاده‌ای استان بیش از ۴.۵ میلیون تن و ترانزیت ریلی حدود ۲ میلیون تن است، در حالی که ظرفیت کل ترانزیت استان به حدود ۸ میلیون تن می‌رسد.

وی افزود: در مرز دوغارون توقف کامیون‌ها بین ۲ تا ۸ روز و در لطف‌آباد بین ۲ تا ۳ روز بوده و در سرخس نیز شرایط مشابهی وجود دارد.

شهامت خاطرنشان کرد: در مرز سرخس و لطف آباد، با وجود پیگیری‌های انجام‌شده، همکاری لازم از سوی ترکمنستان برای تسریع فرآیندها صورت نگرفته است. از سویی، هرچند در دوغارون زیرساخت‌های لازم برای افزایش سرعت ایجاد شده و میانگین خواب کامیون‌ها به ۴ روز کاهش یافته بود؛ اما به‌دلیل شرایط بارندگی اخیر، این مدت زمان دوباره افزایش پیدا کرده است.

توقف‌ها در دوغارون عمدتاً ناشی از ترانشیپمنت است

سپس رضا راستی، ناظر گمرکات خراسان رضوی اظهار کرد: بیشتر توقف‌ها ناشی از معطلی در فرآیند ترانشیپمنت است و لازم است کامیون‌ها اجازه دهند عملیات ترانشیپمنت در طول شبانه‌روز انجام شود تا از ایجاد صف و تراکم جلوگیری شود.

گفت: کامیون‌های خالی افغانستان می‌توانند ترانشیپمنت خود را داخل محوطه منطقه آزاد انجام دهند و در صورت تحقق این موضوع، در مرز دوغارون توقفی نخواهیم داشت.

راستی تصریح کرد: دغدغه اصلی ما در حال حاضر مربوط به مرزهای سرخس و لطف‌آباد است، به‌ویژه با توجه به افزایش درخواست‌های ترانزیتی از مسیر ترکمنستان که فشار بیشتری بر این مرزها وارد می‌کند.

وی ادامه داد: پیشنهاد ما این است که مرز سرخس تا پایان فروردین‌ماه تا ساعت ۱۰ شب فعال باشد و از ابتدای اردیبهشت‌ماه به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت کند، به شرط آنکه ترکمنستان ظرفیت واگن‌ها را افزایش دهد.

سید علیرضا عدالتیان، رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل فرآورده‌های نفتی استان، عنوان کرد: با وجود ورود روزانه تعداد زیادی نفتکش به مشهد، هیچ فضای مناسب برای استراحت و پارک این ناوگان وجود ندارد و از دولت درخواست داریم به‌صورت فوری دستور واگذاری زمین برای احداث پارکینگ ویژه حداقل هزار دستگاه نفتکش صادر شود.

انتظار همکاری بیشتر اداره کل امور مالیاتی با بخش حمل‌ونقل

مجید نارنجیان، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های حمل‌ونقل داخلی کالای مشهد و حومه نیز گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده از سوی مجلس، اعلام شده است که معافیت‌های مالیاتی شامل بخش حمل‌ونقل می‌شود و انتظار می‌رود اداره‌کل امور مالیاتی استان با توجه به این موضوع همکاری لازم را با فعالان این حوزه داشته باشد.

وی افزود: با اتصال سامانه جامع تجارت و سامانه جامع حمل‌ونقل، موجودی انبارها به‌صورت دقیق رصد و فرآیند بارگیری بر اساس آن انجام می‌شود و سازمان امور مالیاتی می‌تواند با استناد به اسناد حمل، مؤدیان جدید را شناسایی کند در نتیجه، اخذ بارنامه‌ها می‌تواند راهی برای جلوگیری از فرار مالیاتی باشد.

کازرانی، رئیس کانون انجمن‌های صنفی شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل داخلی خراسان رضوی نیز با گلایه از بخش‌نامه‌هایی که فراتر از قانون هستند، اظهار کرد: بخش‌نامه‌هایی مانند الزام به پرداخت کرایه ظرف ۴۸ ساعت به کامیون‌داران، اجرای آن را برای شرکت‌های حمل‌ونقل بسیار سخت کرده و فشار زیادی به فعالان این بخش وارد شده است.

سپس سید هاشم بنی‌هاشمی، رئیس کانون حمل‌ونقل مسافر خراسان‌رضوی، اظهار کرد: خراسان رضوی با جابه‌جایی ۱۹ میلیون مسافر سال گذشته و ۵ هزار ناوگان برون‌شهری، ۱۶۴ شرکت فعال، بالاترین رتبه را دارد، اما عمر ناوگان مینی‌بوس و سواری ضعیف است و در ارتقای کیفیت ناوگان استان عقب هستیم.

وی افزود: پایانه مسافری مشهد بزرگ‌ترین پایانه استان است، اما نیاز به دوربین‌های نظارتی و تعیین تعرفه مناسب غرف برای ارائه خدمات بهتر به مسافران داریم.

چالش ناپایداری آب و هزینه‌های برق در مجتمع‌های رفاهی جاده‌ای

عسگری، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی مجتمع‌های خدماتی رفاهی خراسان رضوی، عنوان کرد: تشکیل کارگروه ویژه برای مجتمع‌های خدماتی رفاهی در بخش‌های ترانزیت و مسافر ضروری است تا این بخش که تاثیر بسیار زیادی بر ایمنی سفر دارد، بهبود یابد و این بخش‌ها به‌عنوان پایگاه لجستیک اقتصادی عمل کنند.

وی افزود: چالش اصلی در سه سال گذشته، نبود آب پایدار و بهداشتی در مجتمع‌هاست و هزینه‌های بالای آب و برق، فشار مضاعفی ایجاد کرده است.

علی شمشیردار، رئیس هیات مدیره انجمن سواری کرایه خراسان رضوی، اظهار کرد: حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد ناوگان کرایه در مشهد فرسوده است که افزایش هزینه‌ها را به دنبال داشته و حذف یارانه سوخت، امکان رقابت را برای ناوگان مسافربری شهری نسبت به اپلیکیشن‌هایی که حق بیمه و… پرداخت نمی‌کنند، محدود کرده است؛ همچنین خواستار اعطای تسهیلات کافی برای توسعه و نوسازی این ناوگان هستیم.

در بخش دیگری از این جلسه، حسین محمدیان، رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق خراسان رضوی، خواستار تعیین فردی از سوی استانداری برای پیگیری مصوبات تفاهم‌نامه‌‌های سفرهای اخیر هیات‌های اقتصادی و تجاری استان به کشورهای همسایه شد و این اقدام را در راستای به نتیجه رسیدن دیپلماسی اقتصادی استانی موثر دانست.

قطعی برق صنایع به دلیل کمبود گاز از امروز به صورت عام آغاز شد

فیروز ابراهیمی، رئیس خانه صمت خراسان رضوی نیز در ادامه این جلسه به کمبود گاز و اثر آن بر تولید برق اشاره و اظهار کرد: به دلیل کمبود گاز، از امروز قطعی برق صنایع به صورت عام آغاز شد؛ کشاورزی نیز شامل قطعی برق شده و صنایع فولادی و انرژی‌بر تا ۴۰ درصد خاموشی دارند.