تبعات بحرانهای پیدرپی بر پیکره اقتصاد دیجیتال؛ از فرسایش تا مهاجرت نخبگان
انسجام در مطالبهگری برای حل معضلات حوزه تولید بدون کارخانه با ایجاد انجمن تخصصی
تصمیمهای ناگهانی، تهدیدی جدی برای بقای کسبوکارهای دانشبنیان
ناهماهنگی دستگاهها و کاستی زیرساختها، مانع تحقق اهداف سامانه ملی مجوزها
قطعی اینترنت، حملونقل بینالمللی خراسان رضوی را فلج کرد
عملکرد موفق تربتجام و تایباد در اجرای سند سازگاری با کم آبی استان
نمایشگاه کشاورزی دوحه، فرصتی برای توسعه تعاملات تجاری
واکاوی راههای برون رفت از بحرانهای تکراری و ضعف ساختاری حوزه گردشگری
در حالیکه بسیاری از کشورها، اقتصاد دیجیتال را بهعنوان پیشران اصلی رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال در قرن بیستویکم برگزیدهاند، در ایران ناپایداری زیرساختهای ارتباطی و اختلال مکرر در اینترنت به تهدیدی جدی برای زیستبوم فناوری بدل شده است. استان خراسان رضوی نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ جایی که شرکتهای فناور، استارتاپها و فریلنسرهای فعال در بازارهای جهانی، زیر سایه این بیثباتی، با رکود، ناامیدی و حتی خروج از صحنه رقابت روبهرو شدهاند.
با گسترش وابستگی اقتصاد ایران به خدمات دیجیتال، هرگونه اختلال در زیرساختهای ارتباطی میتواند آثار جدی بر فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و آموزشی کشور بر جای بگذارد. در سالهای اخیر، قطعیها و اختلالهای مکرر اینترنت، توجه بسیاری را به پیامدهای پیدا و پنهان این بحران جلب کرده است. برای بررسی ابعاد خسارات ناشی از این وضعیت، به سراغ «احسان چیتساز»، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، رفتیم تا بر پایه دادهها و تجربیات رسمی، از واقعیتهای این چالش ملی بیشتر بدانیم.
چهاردهمین جلسه کمیسیون خدمات فنی، مهندسی، مشاورهای و عمران اتاق بازرگانی خراسان رضوی با محور بررسی چالشها و مشکلات حوزه تولید، اجرا و کنترل کیفیت بتن برگزار شد؛ نشستی که تمرکز آن بر پیامدهای عرضه سیمان در بورس کالا و اثرات آن بر کیفیت مصالح، ایمنی سازهها و مسئولیتپذیری حقوقی در پروژههای عمرانی بود. در این جلسه، اعضای کمیسیون با استناد به شواهد میدانی و گزارشهای تخصصی، نسبت به تضعیف سازوکارهای کنترل کیفی و افزایش ریسکهای فنی در صنعت ساختوساز هشدار دادند.
لزوم استفاده هوشمندانه از ظرفیتهای قانونی و فعالیت مرزنشینان و مناطق ویژه اقتصادی برای تسهیل واردات کالاهای اساسی و کاهش وابستگی به مبادی سنتی، نکته کلیدی و مورد تاکید در یازدهمین نشست کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی بود.
در راستای فرآیند اولویتبندی فرصتهای سرمایهگذاری استان خراسان رضوی و با هدف آمادهسازی بستههای سرمایهگذاری بینام، گروه سرمایهگذاری و تامین مالی مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، نشستی به منظور بررسی و ارزیابی فرصتهای سرمایهگذاری در بخش سلامت و بهداشت برگزار کرد.
در نشست تخصصی «نحوه رتبهبندی کارتهای بازرگانی» در اتاق مشهد، چالشهای موجود در فرآیند رتبهبندی کارتهای بازرگانی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت آموزش، شفافسازی و اصلاح رویهها در نظام تجاری کشور تاکید شد.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق خراسان رضوی گفت: در جلسه رسمی هیات اقتصادی خراسان رضوی با مسئولان بابلِ عراق، دو طرف به ظرفیتهای بالقوه و بالفعل استانها اشاره کردند و تمایل خود را برای توسعه همکاریهای اقتصادی اعلام نمودند.
سمینار معرفی فرصتهای تجاری و اقتصادی دبی در حوزه صنایع غذایی، با هدف تبیین فرصتهای صادراتی و همکاریهای بینالمللی و در راستای اعزام هیات تخصصی خراسان رضوی به نمایشگاه «گلفود ۲۰۲۶ دبی» در بهمنماه، به همت امور بینالملل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان برگزار شد.
اعضای هیات اقتصادی اعزامی خراسان رضوی به استان بابلِ عراق، در دومین روز سفر خود به این کشور، در یکی از مراکز تاریخی بابل، با سرپرست استانداری بابل، سرکنسول ایران در کربلا، رئیس اتاق بازرگانی و رئیس سازمان سرمایهگذاری عراق، دیدار کردند.
سمیرا سبزواری – مدیر مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی خراسان رضوی** امنیت غذایی و مدیریت منابع آبی، دو کلیدواژه اساسی در توسعه پایدار کشاورزی ایران هستند. استان خراسان رضوی علیرغم دارا بودن ظرفیتهای بالای کشاورزی، امروز با چالش جدی بحران آب و خاک، افت منابع زیرزمینی، کاهش بهرهوری زمینهای کشاورزی و فشارهای اقلیمی، مواجه است و این چالشها استان را در موقعیتی قرار داده که بازنگری در سیاستهای کشاورزی آن اجتنابناپذیر و نیازمند تحولی اساسی در الگوی تولید میباشد. در این میان، انتقال بخشی از ظرفیت تولید به خارج از مرزها در قالب کشت فراسرزمینی به عنوان راهبردی نوین برای حفظ امنیت غذایی، توسعه صادرات و مدیریت منابع، بیش از پیش اهمیت یافته است. لذا کشت فراسرزمینی نه یک گزینه لوکس، بلکه یک راهبرد ضروری برای تداوم نقش این استان در تامین غذای کشور است. با این حال، پرسش اصلی اینجاست: چرا این راهبرد کلان، هنوز در عمل آنچنان که باید، جانی نگرفته است؟ چرا مسیر تحقق و عملیاتیسازی این راهبرد با موانع جدی و متعددی روبهروست؟
بررسی آییننامه تاسیس شرکتهای حملونقل بینالمللی و ارائه پیشنهادات اصلاحی برای کمیسیون فرعی شورای عالی ترابری کشور، موضوع محوری دهمین جلسه کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی بود. در این نشست، بر ضرورت کنار گذاشتن سیستم سنتیِ مجوزمحور و جایگزینی آن با نظام رتبهبندی پویا و عملکردمحور در حوزه حملونقل تاکید شد.
در دهمین جلسه کمیسیون آب و محیطزیست اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد موافقان و مخالفان ایجاد بازار آب با طرح دیدگاههای متفاوت، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداختند؛ ابزاری که از نگاه برخی، تنها راه مهار بحران آب در دشتهای ممنوعه و بحرانی مانند مشهد است و از نگاه برخی دیگر، بدون الزامات حکمرانی میتواند تبعات جدی به دنبال داشته باشد.
در نهمین جلسه کمیسیون کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، سه موضوع کلیدی شامل اجرای ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی در موارد عدم امکان پرداخت همزمان حق بیمه، مرخصی دو هفتهای پس از تولد فرزند برای پدران شاغل (مطابق قانون تنظیم جمعیت ۱۳۹۲) و لزوم بازآموزی نمایندگان کارفرمایان در مراجع حل اختلاف کار بررسی شد و بر لزوم مشارکت واقعی کارفرمایان و کارگران در تصمیمگیریهای تامین اجتماعی تاکید گردید.
نرخ تورم ماهانه استان خراسان رضوی در آذرماه مجدداً روند صعودی به خود گرفته و از ۳.۷ درصد در آبانماه به ۴.۸ درصد در آذرماه افزایش یافته و این استان را در جایگاه دهم تورم ماهانه در میان استانها قرار داده است. این روند حاکی از آن است که کاهش تورم ماهانه در آبان ماه، ماهیتی موقتی داشته و فشارهای هزینهای در سطح استان همچنان پابرجاست. تحلیل مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق مشهد حاکی از آن است که تورم ماهانه و نقطهبهنقطه در آذرماه ۱۴۰۴ عمدتاً از طریق اقلام اساسی بر دهکهای پایین منتقل شده است
در جلسه مشترک کمیسیونهای «آب و محیط زیست» و «معدن و صنایع معدنی» اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاوری خراسان رضوی به بررسی مساله تامین آب طرحهای توسعه معدنی خراسان رضوی و ارائه راهکار در این زمینه، پرداخته شد. در این جلسه، ضمن هشدار درباره تهدیدات تمدنی ناشی از بحران آب، بر لزوم دستیابی به زبان مشترک میان ذینفعان، خرید آب از سهم کشاورزی، و پیگیری جدی طرح انتقال آب از دریای عمان تاکید شد.
در مراسم تجلیل از پدران کارآفرین و پیشکسوت اقتصادی خراسان رضوی که با حضور جمعی از فعالان اقتصادی و مسئوبان استان برگزار شد، بر اهمیت انتقال تجربه میان نسلهای قدیم و جوان، همافزایی در کسبوکارها و نقش پیشکسوتان در پایداری اقتصاد استان تاکید شد.
در شصتویکمین نشست هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، اعضا به بررسی مسائل مهمی از جمله نحوه اعطای نشان به فعالان اقتصادی، استفاده عملی از نتایج طرحهای پژوهشی، روند تخصیص ارز و چالشهای واردات و صادرات و... پرداختند.
در سیزدهمین جلسه کمیسیون خدمات فنی، مهندسی، مشاورهای و عمران اتاق بازرگانی خراسان رضوی، چالشها و راهکارهای پیشروی پروژههای عمرانی استان مورد بررسی قرار گرفت و بر توسعه مشارکتهای عمومی و خصوصی بهعنوان یکی از راهکارهای اساسی برای عبور از بحرانهای عمرانی تاکید شد.
در پی طرح درخواست فعالان اقتصادی استانهای شرقی کشور، حل و فصل موضوع «همسانسازی استهلاک داراییها بر مبنای تورم» در دستور کار دبیرخانههای منطقه شرق کشور قرار گرفت.
در چهل و دومین جلسه دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان، با محوریت بررسی دو دستور کار برگزار شد. در دستور کار نخست، زوایای چگونگی اجرای تکالیف مندرج در قانون هوای پاک مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، چالشهای بخش خصوصی برای استفاده از تابلوهای اطلاع رسانی و راهنمایی مناسب گردشگران خارجی با رویکرد توسعه گردشگری استان و مصوبه شورای شهر مشهد در این خصوص به عنوان دومین دستور جلسه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در سومین نشست «سهشنبه آیندهساز» اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، موضوع حمایت کیفری از نظام اقتصادی مورد نقد و بررسی قرار گرفت و بر ضرورت بازنگری در حمایت کیفری با رویکردی پیشگیرانه و شناختمحور برای ثبات اقتصادی تاکید شد.
در نشست تخصصی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی که با حضوه معاون اول قوه قضائیه و قائممقام معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه برگزار شد، محور اصلی گفتوگوها بر تقویت تعامل میان بخش خصوصی و دستگاه قضایی، حمایت حقوقی از فعالان اقتصادی و رفع موانع قانونی و قضایی در مسیر کسبوکار متمرکز بود.
معاون اول قوه قضائیه گفت: نظام حکمرانی اقتصادی بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگوهای سازنده و مستمر میان دولت و بخش خصوصی است؛ چراکه این بخش بهعنوان ریشه و بنیان تولید و اشتغال، نقش تعیینکنندهای در پویایی اقتصاد کشور ایفا میکند.
دوازدهمین جلسه کمیسیون گردشگری و صنایعدستی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی با محوریت بررسی دستورالعمل اجرایی پیشنهادی آییننامه طرحهای گردشگری ترکیبی، ارزیابی فرآیند اجرا و چگونگی برگزاری نمایشگاه تخصصی بینالمللی مشهد (زیارت و گردشگری) و ارائه گزارش نمایشگاه فرش دستباف مشهد برگزار شد. در این نشست، اعضای کمیسیون بر ضرورت بازنگری در قوانین گردشگری ترکیبی، یکپارچهسازی رویکردها و تسهیل فرآیندهای صدور مجوز بهمنظور تسریع در توسعه گردشگری استان تاکید کردند.