تدوین نقشه راه بلندمدت برای اقتصاد کشور؛ پیشنیاز سرمایهگذاری در تولید
احوال صنعت در 1403 به روایت آمار رسمی
مشکلات کشاورزی و صادرات تاجیکستان
مازاد تجارت کالای اتحادیه اروپا افزایش یافت
رونق سرمایهگذاری در تولید در گرو اصلاح سیاستهای ارزی و پولی است
فلرینگ، ثروتی که میسوزد
ظرفیتهای مغفولمانده گوهرسنگ ایران
هر ایرانی خارج کشور می تواند یک خودرو وارد کند
شهریار زهدی ـ دبیر کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // در هر سال، میلیاردها مترمکعب از سرمایههای ارزشمند طبیعی کشور، در هیأت گازهای همراه نفت، بیثمر و خاموش، در آتش مشعلهای پالایشگاهها میسوزد؛ فرآیندی که در ادبیات صنعت انرژی از آن با عنوان «فلرینگ» یاد میشود. نعمتی از کفرفته که میتوانست نهتنها موتور صنعت را با شتابی بیشتر به حرکت درآورد، بلکه هوایی پاکتر و سالمتر را برای مردمان این سرزمین به ارمغان آورد. هوایی که، بهویژه برای ساکنان مناطق پیرامون میادین نفت و گاز، میتوانست حامل مقادیر کمتری از آلایندههایی چون دیاکسید کربن، دیاکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن باشد و بدینترتیب، از بروز پیامدهای سنگین زیستمحیطی چون افزایش خطر ابتلا به سرطان، بیماریهای تنفسی، تخریب اکوسیستمها و آسیب به کشاورزی محلی جلوگیری کند. با این همه، بر خلاف مسیر عقلانیت زیستمحیطی و توسعه پایدار، ایران در سال ۲۰۲۳ بیشترین رشد در حجم گازهای سوزاندهشده از طریق فلرینگ را در سطح جهانی تجربه کرده است؛ بهگونهای که در برابر تنها ۱۰ درصد افزایش در تولید نفت، رشد ۱۹ درصدی در حجم فلرینگ ثبت شده است. این روند، جایگاه ایران را پس از روسیه، به دومین کشور جهان در سوزاندن گازهای همراه نفت از منظر حجم، ارتقا داده است؛ جایگاهی تلخ که بهروشنی از عدم بهرهبرداری بهینه از منابع ملی حکایت دارد.
دکتر مهرداد سپهوند* احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی اخیرا با اشاره به خسارات و زیانهایی که قیمتگذاری دستوری متوجه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نموده، اعلام کرده که وزارتخانه زیر نظر وی در حال تهیه ماده واحدهای برای تصحیح سازوکار قیمتگذاری دستوری است. بدون تردید مداخلات بیحسابوکتاب دولت در اقتصاد و قیمتگذاری دستوری یکی از بلایای مبتلابه اقتصاد ماست.
دکتر تیمور رحمانی* جملهای با عنوان «همهاش زیر سر پول است» برای بیان مختصر موضوعاتی از قبیل اینکه مالاندوزی یا مادیات، اسباب بسیاری از کژیهای روابط افراد جامعه با همدیگر است یا بیپولی اسباب گرفتاریهای بسیاری در زندگی افراد است، در میان عامه پرکاربرد است. اکنون با تعبیر و تفسیری از جنس اقتصاد کلان میتوان همین جمله را به کار برد و گفت: «بخش عمده مشکلات اقتصاد کلان زیر سر پول است»، به این معنی که مدیریت نامناسب پدیده پول و بانک در یک جامعه عامل بسیاری از مصائب اقتصاد کلان است که نتیجه نهایی آن کاهش رفاه اجتماعی نسبت به حالتی است که این مدیریت مناسب انجام شود.
مرتضی تهامیپور/ عضو هیاتعلمی دانشگاه شهید بهشتی* توسعه مبتنی بر مصرف آب در بخش کشاورزی در دهههای اخیر به وضعیتی منجر شده است که در حال حاضر سهم عمده (حدود ۸۰درصد) منابع آب تجدیدپذیر سالانه کشور مصرف میشود و از طرفی به دلیل کاهش ریزشهای جوی و برداشت بیش از حد از آبهای زیرزمینی (بیلان منفی)، با عدمتوازن شدید در منابع و مصارف آب مواجه هستیم. بنابراین توسعه گسترده کشاورزی آبی، تغییرات نامناسب اقلیمی، رشد جمعیت و توسعه شهرنشینی و از همه مهمتر مصرف نامناسب، بیرویه و غیربهینه آب در بخشهای مختلف، مهمترین عوامل بروز بحران آب و محیطزیست هستند. اما به نظر میرسد بهرغم اهمیت شناخت ریشههای وقوع ابرچالش محیطزیست و بحران آب در کشور، چارهاندیشی برای مدیریت پیامدهای ناشی از آن در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت، در مقطع کنونی بهمراتب ضرورت بیشتری دارد.
دکتر مرتضی ایمانیراد* استمرار سیاستهای روزمره و اشتباه و اصرار بر آن، اقتصاد ایران را انعطافناپذیر و سخت کرده است. اقتصاد ایران نرم نیست، سیال نیست، همانند سنگ سخت شده است. به همین دلیل است که سیاستهای اقتصادی، حتی اگر صحیح هم باشند، کماثر هستند. مهمترین اثر «سخت شدن» اقتصاد ایران، کوچک شدن آن است؛ چون اقتصاد برای رشد و بزرگ شدن نیاز دارد که سرمایهگذاری کند، نیروی انسانی جذب کند، شیوههای جدید تکنولوژی را بیازماید و بهکار بگیرد. اینها در شرایطی که اقتصاد ایران سخت شده است، امکان ندارد. به همین دلیل است که رشد پایین در اقتصاد ایران بدیهی و قابل پیشبینی شده است.
دکتر علینقی مشایخی* سیاستهای کلی برنامه هفتم شامل هدفهای کلی و اولویتهای اصلی ابلاغ شده است. این هدفها و سیاستها همانند هدفها و سیاستهایی که در سالهای گذشته برای چشمانداز ۲۰ ساله در سال ۱۴۰۴ و برنامههای توسعه قبلی ابلاغ شده بود تصویر مشعشعی از آینده را ترسیم و طلب میکند. هدفهای بلند و جهشگونه نسبت به گذشته نظیر رشد اقتصادی متوسط ۸ درصد در سال، ایجاد ثبات در سطح قیمتها و نرخ ارز، تکرقمی کردن تورم طی پنج سال، اجتناب از کسری بودجه، تعیین تکلیف طرحهای عمرانی نیمهتمام با واگذاری آنها، افزایش ضریب بازیافت در میادین (نفتی) مستقل، تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت وگاز، اجرای چند طرح عظیم اقتصادی ملی پیشران زیرساختی، ارتقای نظام سلامت و روزآمدسازی نظام آموزشی و پژوهشی کشور، از جمله هدفهای بلند در ابلاغیه مذکور است.
غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران ضمن گرامیداشت روز آمار و برنامهریزی، ابراز امیدواری کرد: هماهنگی لازم برای ساماندهی و یکپارچهسازی پایگاههای اطلاعاتی موجود در زمینه تولید و انتشار آمارهای پایه کارگاهی ایجاد شود.
حمید باقریان* بن برنانکی، رئیس سابق فدرال رزرو، داگلاس دایموند از دانشگاه شیکاگو و فیلیپ دیبویگ از دانشگاه واشنگتن، که به دلیل تحقیقاتشان در مورد بحرانهای مالی برنده جایزه نوبل اقتصاد شدند، از سیاستگذاران خواستند مراقب هر گونه بدتر شدن شرایط مالی در سراسر جهان باشند، زیرا فشارهای ناشی از جنگ و نوسانات ارزی اقتصادها را تحتفشار قرار میدهد.