• امروز : جمعه - ۷ شهریور - ۱۴۰۴
  • برابر با : Friday - 29 August - 2025

#اقتصاد

۱۷بهمن
فرصت‏‏‏‏‌سازی با دیپلماسی ریلی
بررسی منفعت راه‌اندازی کریدور «ایران-افغانستان-ترکیه»؛

فرصت‏‏‏‏‌سازی با دیپلماسی ریلی

وقت تجاری‌‌‌‌‌سازی خط ریلی احداث‌شده در خاک همسایه شرقی ایران فرا رسیده‌است. سرمایه‌گذاری مستقیم ایران در ساخت راه‌آهن خواف-هرات تا حدود یک سال‌آینده به‌ثمر خواهد نشست، چراکه آخرین قطعه از کریدور ایران-افغانستان به طول ۴۷‌کیلومتر تا آن زمان تکمیل و اتصال ریلی میان این کشور و بنادر ایران برقرار خواهدشد.

۱۳بهمن
رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // ما با شنیدن اصطلاح «رانت اقتصادی» معمولا یاد مبدع آن دیوید ریکاردو، اقتصاددان انگلیسی و اقتصاد کشاورزی می‌افتیم که رانت اقتصادی را میزان بازدهی نصیب مالکان زمین‌های حاصلخیزتر یا واقع‌ در موقعیت مکانی بهتر نسبت به سایر زمین‌ها تعریف کرد.

۱۱آذر
اجرای ناکام حمایت از صنعت
در یک گزارش پژوهشی سیاست‏‏‌های حمایتی از بخش صنعت در قوانین بودجه پنج‌سال اخیر بررسی شد

اجرای ناکام حمایت از صنعت

ارزیابی‌‌‌ عملکرد احکام قوانین‌‌‌ بودجه‌‌‌ مرتبط‌‌‌ با بخش‌‌‌ صنعت‌‌‌ در پنج‌‌‌‌سال اخیر (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲) حاکی‌‌‌ از آن است‌‌‌ که‌‌‌ اگرچه‌‌‌ احکام بودجه‌‌‌ای‌‌‌ هم‌‌‌پوشانی‌‌‌ مناسبی‌‌‌ با اهداف اسناد بالادستی‌‌‌ در بخش‌‌‌ صنعت‌‌‌ دارند، ولی‌‌‌ بسیاری‌‌‌ از بندها و تبصره‌ها یا به‌‌‌کلی‌‌‌ اجرا نشده‌اند یا به‌‌‌صورت ناقص‌‌‌ اجرا شده‌اند‌‌‌. همچنین عدم تامین‌‌‌ مالی‌‌‌ به‌‌‌رغم‌‌‌ تصویب‌‌‌ در قانون، طولانی‌‌‌ شدن فرآیند اجرا به‌‌‌دلیل‌‌‌ بوروکراسی‌‌‌ پیچیده یا اختلاف در تفسیر قانون، کم توجهی‌‌‌ به‌‌‌ زمینه‌‌‌ اصلی‌‌‌ مشکلات مربوط به‌‌‌ بخش‌‌‌ صنعت‌‌‌ و وجود مشکلات زمینه‌‌‌ای‌‌‌ در فضای‌‌‌ کلی‌‌‌ اقتصاد کشور سبب‌‌‌ شده است‌‌‌ تا بسیاری‌‌‌ از این‌‌‌ احکام حتی‌‌‌ در صورت اجرا نیز نتوانند زمینه‌‌‌ساز ایجاد تحرک جدی‌‌‌ در بخش‌‌‌ صنعت‌‌‌ کشور شوند. بخش‌‌‌ صنعت‌‌‌ یکی‌‌‌ از ارکان مهم‌‌‌ اقتصاد ایران و همچنین‌‌‌ یکی‌‌‌ از بخش‌‌‌های‌‌‌ تاثیرگذار بر رشد اقتصادی‌‌‌ است‌‌‌.

۳۰مهر
نرم‏‏‌افزار اقتصاد

نرم‏‏‌افزار اقتصاد

دکتر جعفر خیرخواهان _ اقتصاددان // اگر اقتصاد کشورها را در قالب یک رایانه، متشکل از سخت‌‌‌افزار و نرم‌‌‌افزار تصور کنیم، علل رشد و توسعه کشورها بهتر درک می‌شود. اما در اقتصاد متعارف و به تبع آن کتاب‌‌‌های درسی اقتصاد، این لایه نرم‌‌‌افزاری اقتصاد معمولا نادیده گرفته شده است. در اقتصاد مرسوم تلاش می‌شود تولید و تخصیص کالاها و خدمات برحسب استفاده از نهاده‌‌‌های ملموس توصیف شود؛ چیزهایی که می‌‌‌توان دید و احساس کرد؛ مانند تسمه‌‌‌های نقاله کارخانه، ماشین‌‌‌ابزار و نیروی کار.

۲۳مهر
جنگ و اقتصاد

جنگ و اقتصاد

پویا جبل‌عاملی // تابستان ۱۱۰سال پیش، گلوله ای شلیک شد که هر چند ابتدا تصور می‌شد قربانی‌اش ولیعهد اتریش باشد، اما در نهایت منجر به مرگ قریب به ۲۰میلیون انسان در طول چهار سال شد. شاید اگر کسی یک ماه قبل از آغاز جنگ، نگاهی به آرایش نیروها و پیوندهای خانوادگی میان دولت‌های سلطنتی اروپا می‌انداخت، احتمال یک جنگ دوطرفه را نیز کم می‌دید، اما توازن شکننده قوا میان کشورهای اروپایی و تصور برتری در ذهن حاکمان به‌گونه‌ای بود که تنها جرقه‌ای نیاز داشت تا بزرگ‌ترین جنگ در تاریخ بشر تا آن زمان رخ دهد. اگر یکی از دو طرف مخاصمه قدرت برتر را در اروپا داشت و طرف مقابل به این برتری باور داشت، هیچ وقت جنگ جهانی اول رخ نمی‌داد.

۰۹مهر
وزن صادراتی ۱۰۰ شرکت
بررسی نبض نیمسال تجارت‌ ایران 

وزن صادراتی ۱۰۰ شرکت

شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه نفت و روغن، معدن و کارخانه‌های فلزی، عمده مشارکت‌کنندگان در فعالیت‌های صادراتی ایران در ۶ماه ابتدایی سال جاری بوده‌اند. ۱۰۰شرکت اول صادرکننده در این ۶ماه ۳۷میلیون و ۶۷۶هزار تن کالا به ارزش ۱۶میلیارد و ۵۵ میلیون دلار، فعالیت تجاری داشته‌اند که ۵۳.۵۶درصد از وزن و ۶۲.۳۳درصد از ارزش صادراتی را به خود اختصاص داده‌اند. صنایع پتروپالایشی، معادن و فلزات، موتور محرک ارزآوری کشور هستند و برای ادامه این روند باید ناملایمات پیش‌روی این صنایع برطرف شود.

۳۱تیر
قیمت

قیمت

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // «نظام قیمت‌ها نمی‌تواند دنیا را تبدیل به بهشت کند؛ اما بی‌توجهی به آن می‌تواند آن را خیلی از بهشت دور کند.» یک اشتباه فاحش در میان غالب تحلیلگران عزیز علوم اجتماعی وجود دارد دال بر اینکه اندیشمندانی مسیر اندیشیدن در علوم اجتماعی را شکل داده‌اند و آن‌گاه زندگی جوامع بشری بر اساس اندیشه آنان شکل گرفته است. این موضوع درباره علم اقتصاد و به دنبال آن شیوه اداره امور اقتصادی جوامع و شیوه سیاستگذاری، به‌طور جدی‌تر مطرح است و دلیل آن هم اهمیت اقتصاد و پدیده‌های اقتصادی در زندگی ما انسان‌ها است. یکی از این اشتباهات فاحش آن است که تصور کنیم اندیشمندانی تلاش کردند روش مورد استفاده علوم طبیعی را برای علوم اجتماعی و از جمله علم اقتصاد نیز نظریه‌پردازی کنند و به مرور علم اقتصاد در سیطره روش علومی مانند فیزیک و زیست‌شناسی قرار گیرد. احتمالا مهم‌ترین اندیشمندانی هم که متهم جا انداختن روش علوم طبیعی در علم اقتصاد هستند، کسانی چون ولتر و آدام اسمیت هستند.

۲۳تیر
نبض صنعت هنگام انتقال

نبض صنعت هنگام انتقال

دنیای مدرن ما از بسیاری جهات محصول صنعتی شدن است. این انقلاب صنعتی بود که برای نخستین‌بار باعث رشد پایدار بهره‏‏‌وری در اروپا و ایالات‏‏‌متحده شد و در نتیجه اقتصاد جهان به کشورهای ثروتمند و فقیر تقسیم شد. اقتصاد ایران اما از نظر شاخص‏‏‌های توسعه صنعتی در چند سال و حتی چند دهه اخیر رتبه قابل دفاعی نداشته است. اکنون بررسی «شامخ» صنایع کشور نشان می‌دهد که بنگاه‌های تولیدی در آستانه تشکیل دولت جدید در وضعیت پرچالش از نظر فروش، قیمت مواد اولیه و پیش‏‏‌بینی‏‏‌پذیری قرار دارند.