- امروز : چهارشنبه - ۸ بهمن - ۱۴۰۴
- برابر با : Wednesday - 28 January - 2026
اخبار ویژه
ناهماهنگی دستگاهها و کاستی زیرساختها، مانع تحقق اهداف سامانه ملی مجوزها
قطعی اینترنت، حملونقل بینالمللی خراسان رضوی را فلج کرد
عملکرد موفق تربتجام و تایباد در اجرای سند سازگاری با کم آبی استان
نمایشگاه کشاورزی دوحه، فرصتی برای توسعه تعاملات تجاری
واکاوی راههای برون رفت از بحرانهای تکراری و ضعف ساختاری حوزه گردشگری
تسهیل ترخیص کالای اساسی و تجهیزات تولید
نقش کلیدی بخش خصوصی در مطالبهگری برای بهبود وضعیت اقتصادی
قطع اینترنت؛ آسیب عمیق به ظرفیتهای رشد اقتصادی
توسعه صنعتی
بخش صنعت ایران از بهرهوری پایین و ضعف در خلق ارزشافزوده رنج میبرد
گزارش مرکز پژوهشهای اتاق ایران از عملکرد بخش صنعت در اقتصاد، نشان میدهد: سهم بخش صنعت در اقتصاد ملی در سه دهه اخیر پایینتر از 20 درصد بوده و سهم اشتغال این بخش در مقایسه با سهم بخش خدمات نیز کاهش یافته است.
توسعه صنعتی بدون صنعت!
اقتصاد ترکیه طی ۲۰سال پس از بحران مالی سال ۲۰۰۱ گامهای مهمی به سوی رشد پایدار برداشته و میانگین نرخ رشد سالانه آن حدود ۵.۷درصد بوده است. اما کیفیت این رشد، بهویژه از سال ۲۰۰۷، بدون هیچ بهرهوری، ارتقای تکنولوژیک محدود، تخصیص نادرست قابلتوجه منابع به بخش ساختوساز و افزایش عظیم اعتبار، ضعیف بوده است. از طرفی این رشد نیز عموما به صورت نابرابر توزیع شده است. این رشد بیکیفیت و نابرابر در چارچوب بدتر شدن نهادهای اقتصادی بوده که زیربنای آن نهادهای سیاسی رو به زوال است.
توسعه صنعتی نیازمند ترسیم استراتژی و نقشه راه
مدیر مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی مشهد بر لزوم ترسیم استراتژی و نقشه راه برای توسعه صنعتی کشور تأکید کرد.
چالشهای تامین مالی توسعه صنعتی
مشکل تامین مالی صنعتی همیشه یکی از چالشهای اقتصاد ایران بوده است. در قدمهای اول توسعه صنعتی در یک کشور در حال توسعه به دلیل بخش مالی توسعهنیافته، استفاده از ابزار پرداخت سوبسید مستقیم مالی به صنایع، با چالشهای بسیاری مواجه است و این ابزار بهدرستی کار نمیکند. از منظر زیرساختهای مالی ضعیف، بازار سرمایه توسعهنیافته و حتی تحلیل اقتصاد سیاسی، تامین مالی صنعت و توسعه صنعتی در ایران از مهمترین موانع گذار از تنگناهای اقتصادی است.
اقتضائات تدوین سند پیشنهادی «چشم انداز توسعه صنعتی پایدار خراسان رضوی»
در دوازدهمین جلسه کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی خراسان رضوی، فرآیند ثبتنام و دریافت مجوز فعالیت در درگاه ملی مجوزها بررسی شد و به قوانین و مقررات مغایر در لایحه تجارت جدید، اشاره گردید.
نیمقرن تولید بدون بهرهوری
بهرهوری و مقیاس، دو بال توسعه صنعتی هستند با این حال ایران در استفاده از این دو بال در طی نیم قرن اخیر از موفقیتی برخوردار نبوده است. ناتوانی در ایجاد مقیاس درونبنگاهی و بینبنگاهی در نتیجه بیتوجهی به توسعه و گسترش بازار داخلی و همینطور عدم ادغام در زنجیرههای ارزش جهانی از یک طرف و حمایتهای نادرست از صنایع بدون توجه به رقابت، کیفیت و بهرهوری تولیدی از طرف دیگر، مانع از توسعه بخشهای صنعتی مولد شده است.
شکست دولت جدا از بخش خصوصی
باوجود چند دههتلاش مستمر برای توسعه صنعتی، هرگز معجزهای همانند معجزه آسیایشرقی در ترکیه تکرار نشد. این کشور اگرچه در طول چند دههگذشته پیشرفتهای بسیاری داشته اما در یک جمله میتوان گفت تا زمانیکه الزامات «خودمختاری» و «همکاری» میان بوروکراسی مرکزی و بخشخصوصی برآورده نشود، تلاش برای اجرای سیاستهای صنعتی به سبک آسیایشرقی چندان سازنده نخواهد بود. از نظر ظرفیت دولتی و اقتصاد سیاسی ترکیه تفاوتهای بزرگی با آسیایشرقی دارد.
کاهش صادرات «های تک» به یکدهم درصد
بررسیها نشان میدهد که در هفت ماه ابتدای سال جاری، فقط یکدهم درصد از ارزش صادرات غیر نفتی ایران به کالای با فناوری بالا اختصاص داشته و بخش بزرگی از صادرات ایران در این مدت، محصولات اولیه یا خامفروشی در کنار محصولاتی با سطح فناوری متوسط بوده است.
رؤیای خام برای توسعه صنعتی
غلامحسین پیروانی، سرمربی باسابقه فوتبال ایران، سال هاست که بازنشسته شده است. او زمانی مربی تیم فجر شیراز بود و در توصیف علت باخت تیمش به تیم استقلال تهران گفت: «ما با تفنگ بادی به جنگ ژ3 رفتیم.» از آن زمان این جمله تبدیل به بهترین توصیف برای رقابت های نابرابر شده است. البته تردید نکنید که این صفحه ورزشی نیست و می خواهیم با شما درباره اقتصاد صحبت کنیم. ما امروز درباره رقابت بخش صنعت با قانون صحبت می کنیم. هرچند اصلا نباید رقابتی میان این دو باشد، بررسی لایحه بودجه 1403 و برنامه هفتم توسعه نشان می دهد که در کمال تعجب میان قانون و صنعت یک رقابت شکل گرفته است. شکل رقابت هم این گونه است که قانون تلاش می کند صنعت را ضربه فنی کند و البته درعین حال ادعای حمایت از آن را دارد.
گره صنعتی
سیدمحمد بحرینیان، پژوهشگر: نقشه راه توسعه صنایع در ایران اشتباه بوده است و حالا کشور با کلونی شلختهای از صنایع مواجه است که اتکای بیش از اندازه به منابع طبیعی، آب و انرژی دارند، در عین اینکه محصول تولیدی آنها ارزش افزوده بسیار پایینی دارد. خامفروشی گسترده و وفور مشاغل مونتاژی با ارزش پایین سبب شده است که تولید نتواند نقش چندانی در توسعه کشور بازی کند. گذشته از این، طرحهای عمرانی کشور به جای آنکه بر زیرساختهای اساسی تولید متمرکز باشد، به سدسازی و ساختمانسازی محدود شده است؛ پروژههایی که البته تمامنشدنی هم به نظر میرسند.
دردنامه صنعت
ذینفعان مانع توسعه صنعتی ایران شدهاند؛ این جملهای کلیدی است که تحلیلگران اقتصادی حاضر در نشست «صنعت خودروی ایران؛ در اسارت ساختارهای کژکارکرد، فقر اندیشه و فقدان راهبرد، مداخلههای مشکوک و سوءمدیریت» به آن تأکید دارند. محمد بحرینیان، کارشناس صنعت که بهعنوان سخنران اصلی این نشست در سالن اندیشمندان علوم انسانی حاضر شده بود، تأکید میکند که شلختگی در تدوین برنامههای توسعهای و نبود استراتژی توسعه صنعتی موجب شده که حجم بالایی از منابع ارزی کشور هدر برود. این در حالی است که چین تنها با یکسوم این منابع توانسته 220 میلیون شغل ایجاد کند و توسعهیافته شود.
سیاست صنعتی در بیراهه
سند راهبرد صنعتی در حالی تا پایان تابستان رونمایی میشود که گوشزد کردن خطاهای سیاستی میتواند به اجرایی شدن این سند کمک کند.
