• امروز : یکشنبه - ۳ مهر - ۱۴۰۱
  • برابر با : Sunday - 25 September - 2022
1
صدرنشینان کالاهای وارداتی معرفی شدند

سبقت واردات در تجارت ۵ ماهه

  • کد خبر : 2253
  • ۰۶ شهریور ۱۴۰۱ - ۹:۰۷
سبقت واردات در تجارت ۵ ماهه
کارنامه تجارت خارجی ایران نشان می‌دهد واردات در ۵ماه منتهی به مرداد امسال از صادرات سبقت گرفت و تراز تجاری در این بازه زمانی منفی شد. البته رئیس گمرک ایران در یک نشست خبری، افزایش واردات را ناشی از افزایش واردات کالاهای اساسی، واسطه‌ای و سرمایه‌ای دانست که لیست کالاهای عمده وارداتی نیز این موضوع را تایید می‌کند. صدرنشینان واردات ۵ماهه گندم، برنج، ذرت دامی، دانه سویا و گوشی تلفن همراه هستند. همچنین بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از تداوم تراز منفی تجارت ماهانه نیز خبر می‌دهد.

کارنامه عملکرد تجار ایرانی در ۵‌ماهه منتهی به مرداد امسال اعلام شد. تراز تجاری ایران در این بازه زمانی منفی شد و در عین حال در مرداد‌ماه نیز صادرات از واردات عقب افتاد. در نشست خبری روز گذشته رئیس‌کل گمرک ایران، به‌جز اعلام آمار تجارت خارجی، به مسائلی همچون کالاهای رسوب‌شده در گمرکات، کالاهای متروکه مواردی که مانع از تسهیل تجارت می‌شوند، اقداماتی که گمرک در راستای تسهیل تجارت انجام داده و… پرداخته شد. این مقام ارشد گمرکی به سه سوال «دنیای‌اقتصاد» مبنی‌بر «اتصال گمرک به سامانه جامع تجارت»، «سازوکار جلوگیری از فساد کارشناسان‌مجازی گمرک» و «موانع کاهش زمان ترخیص کالا» نیز پاسخ داد.

جدیدترین آمار تجارت خارجی

طبق گفته علیرضا مقدسی، در ۵‌ماهه نخست امسال ۴۴‌میلیون‌تن کالا به ارزش ۲۰‌میلیارد و ۹۲۴‌میلیون دلار به بازارهای هدف صادرشده که از نظر وزنی ۵/ ۳درصد افت و از لحاظ ارزشی بیش از ۲۱‌درصد رشد را نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته نشان می‌دهد. چین، عراق، امارات‌متحده‌عربی، ترکیه و هند پنج مقصد نخست در این مدت بودند. اقلام عمده صادراتی نیز در ۵‌ماهه امسال شامل پروپان مایع، متانول، گاز طبیعی مایع‌شده، پلی‌اتیلن و شمش آهن و فولاد است. در مقابل نیز ۱۴‌میلیون‌تن کالا به ارزش ۲۱‌میلیارد و ۶۶۵‌میلیون دلار از کشورهای مبدا به ایران واردشده است که نشان از افت ۵/ ۸درصدی در وزن و رشد ۶/ ۱۹درصدی در ارزش دارد. این آمار بیانگر تراز تجاری منفی ۷۴۱‌میلیون دلاری در نیمه تابستان است، اما مقدسی عنوان می‌کند که تراز منفی به این معنی است که کالاهای واسطه‌ای و سرمایه‌ای بیشتری به کشور واردشده است و جای نگرانی ندارد. موضوع جالب‌توجه در اقلام عمده وارداتی تغییر در ترکیب آنهاست. گندم، برنج، ذرت دامی، دانه سویا و گوشی تلفن‌همراه به ترتیب بیشترین ارزش را در واردات ۵‌ماهه به خود اختصاص داده‌اند. گوشی تلفن‌همراه که همیشه در رده اول یا دوم اقلام وارداتی بود، در ۵‌ماهه در پله پنجم واردات قرار گرفته است. کالاهای وارداتی نیز عمدتا از امارات‌متحده‌عربی، چین، ترکیه، هند و روسیه در پنج‌ماهه نخست امسال وارد کشور شده است. ارزیابی‌های «دنیای‌اقتصاد» از تجارت ‌ماه مرداد هم بیانگر آن است که ۸‌میلیون و ۳۴۴‌هزار‌تن کالا به ارزش ۳‌میلیارد و ۶۸۴‌میلیون دلار به کشورهای هدف صادرشده و در مقابل نیز ۲‌میلیون و ۸۴۱‌هزار‌تن کالا به ارزش ۴‌میلیارد و ۴۲۵‌میلیون دلار به کشور واردشده که حکایت از تراز منفی ۷۴۱‌میلیون دلاری است. در ‌ماه گذشته صادرات ایران ۴‌میلیارد و ۱۷۱‌میلیون دلار بود و در مقابل نیز ۴‌میلیارد و ۷۷۶‌میلیون دلار کالا به ایران واردشده بود. تراز تجاری در این‌ماه نیز منفی بوده، اما در مردادماه واردات فاصله بیشتری از صادرات گرفته است. در مردادماه سال‌گذشته نیز ۳‌میلیارد و ۱۵۶‌میلیون دلار صادرات انجام شد که وزن آن معادل ۱۴‌میلیون و ۲۶۰‌هزار‌تن بود. همچنین واردات مرداد سال‌قبل معادل ۲‌میلیون و ۶۶۳‌هزار‌تن به ارزش ۳‌میلیارد و ۳۴۲‌میلیون دلار ثبت‌شده بود.

موفق نبوده‌‌‌‌‌ایم

مقدسی در پاسخ به سوال خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» درباره سامانه جامع تجارت گفت: گمرک به‌عنوان مجری بسیاری از قوانین تصویبی، یکی از دستگاه‌هایی است که بنا به وظایفش در خط‌آتش است و در این چند‌ماهه اخیر تمام اهتمام ما برای تکمیل سامانه جامع تجارت بوده است. او با ارجاع به ۵/ ۸ترابایت اطلاعات گمرک خبر داد: گمرک به این سامانه متصل است و همه دستگاه‌ها نیز باید به آن پیوند بخورند. اما در برخی موارد که مربوط به پایداری رویه‌هاست هنوز مشکلاتی وجود دارد، چراکه این اتصال مانند یک موجود زنده است و مرتب به‌روز می‌شود.

به گفته مقدسی، همه رویه‌ها از این طریق قابل‌دیدن است؛ فقط بحث‌ بازنگری دستورالعمل‌ها است. همچنین ثبت‌سفارش‌ها از طریق سامانه باید انجام شود که مهم‌ترین کار است. او در پاسخ به سوال دیگر «دنیای‌اقتصاد» مبنی‌بر وجود شواهدی از وجود فساد در کارشناسی‌مجازی گمرک که به‌نظر رقم‌های آن هم بسیار بالا است، توضیح می‌دهد: ‌‌‌‌‌مورد کارشناسان‌مجازی که مطرح می‌‌‌‌‌کنید پرونده‌‌‌‌‌ای است که مربوط به سنوات قبل است و مربوط به سوءاستفاده از یک ایراد فرآیندی بوده است، اما هدف از ایجاد کارشناسان‌مجازی این بود که رابطه فیزیکی صاحب‌کالا و ارزیاب از بین برود. به‌عنوان مثال‌ هنگامی که کالایی در تهران اظهار می‌شود، ممکن است کارشناس آن در اصفهان باشد. این طرح برای جلوگیری از نتیجه فساد دخالت‌های بی‌مورد بوده است، اما در این زمینه مانند هر تغییری نواقصی هم وجود دارد. در این مورد باید مزایا را دید، معایب را هم دید. درباره کارشناس‌مجازی اشکالات فراوانی وجود داشته که در حال بررسی آن هستیم و اکنون این موارد به حداقل رسیده و گزارش‌های نظارتی نیز همین را می‌گوید. مقدسی در پاسخ به سوال سوم «دنیای‌اقتصاد» مبنی‌بر اینکه چرا روند ترخیص کالاها مانند روند ترخیص واکسن‌های کرونا که زیر ۱۰ دقیقه بود، تسریع نمی‌شود؟ گفت: در حال‌حاضر ترخیص کالا به‌طور میانگین ۳۴‌ساعت زمان می‌برد. البته واردات واکسن اصلا به زمان نیاز نداشت و همین چند دقیقه هم زیاد بود، چون شیوه آن حمل یکسره است. این موضوع فرق می‌کند با کالایی که ۴ تا ۵ مجوز می‌خواهد. در مورد واکسن مجوزهای آن از قبل گرفته‌شده بود و این روند معمول دنیا در مورد چنین کالاهایی است.

در عین حال مقدسی تایید کرد که میانگین ۳۴ساعت هم زیاد است و ما در این زمینه موفق نبوده‌ایم. عمده مشکل ما نیز مربوط به دریافت مجوزها است، اما خود ما در گمرک هم باید سرعت کارمان را بیشتر کنیم که بخشی از این مشکل به دلیل کمبود نیروی انسانی است. رئیس‌کل گمرک ایران، با اشاره به دشواری وظایف گمرک، آن را سومین منبع درآمد کشور خواند و به گستردگی کار گمرک که بسیار زیاد است، اشاره کرد.  او افزود: گمرک علاوه ‌بر سازمان‌های داخلی باید با سازمان‌های بین‌‌‌‌‌المللی همراه و هماهنگ باشد و اکنون با ۴۵ قانون متفاوت روبه‌رو است که بعضا همپوشانی هم دارند. مقدسی در مورد رویه‌های تجاری مانند ته‌لنجی‌‌‌‌‌ها و ورودی‌های ملوانی نیز گفت: هیچ‌جای دنیا این تعداد رویه وجود ندارد.  او همچنین به نوسانات شدید سیاست‌های ارزی و تجاری اشاره کرد که کار گمرک را دشوار می‌کند و با اشاره به اعلام ۶ منطقه آزاد جدید عنوان کرد: گمرک هم باید در این مناطق مستقر شود که در برخی موارد گمرکات آنها هم گمرک رسمی است، هم بازارچه مرزی و هم منطقه آزاد که هیچ‌جای دنیا رایج نیست. او همچنین به حجم بالای اطلاعاتی که در دسترس گمرک قرار می‌گیرد اشاره کرد و گفت ما اکنون ۵/ ۸ترابایت اسناد داریم که بررسی دقیق آنها زمانبر و دشوار است.

افزایش ۵۰‌درصدی پرونده‌‌‌‌‌های قاچاق

مقدسی درباره آمار قاچاق در ۵‌ماهه نخست سال‌۱۴۰۱ اعلام کرد: در این بازه زمانی ۱۲۳۸پرونده قاچاق وجود داشته است که ۵۰‌درصد نسبت به مدت مشابه افزایش دارد. در بحث موادمخدر نیز ۵/ ۱۴‌تن مواد پیش‌ساز کشف شده است. رئیس گمرک همچنین به مساله قاچاق انسان اشاره کرد و گفت: اتباع خارجی از کشورهای شرقی بین محموله‌‌‌‌‌های کالا قرار می‌گیرند و به‌طور قاچاق وارد کشور می‌شوند. در این زمینه ۱۶۱‌پرونده تشکیل شده که مربوط به ۱۲۹۵نفر است. عمده آنها نیز از مرز بازرگان به کشور می‌آیند.   در مبحث پولشویی مقدسی اعلام کرد: در واحد پولشویی به دلیل بیش بود ارزش، ۱۶۶‌نفر مظنون هستند که این موارد به اف.‌آی.‌یو گزارش شده است.

ایجاد تسهیلات برای درستکاران

مقدسی در بخش بعدی سخنان خود از ایجاد تسهیلات برای فعالان اقتصادی مجاز خبر داد و گفت: برای سرعت‌‌‌‌‌بخشی به فعالیت‌های اقتصادی باید تسهیلات ارائه بدهیم. در همین راستا برای شرکت‌های درست‌‌‌‌‌عمل شاخص‌هایی تعریف کردیم و برای ۵۰۶ واحد تولیدی، بازرگانی و دانش‌بنیان مجاز تسهیلات ۱۸‌گانه در سه سطح مقرر شده است. از جمله حقوق ورودی نسیه، انبارهای اختصاصی، مسیر سبز حداکثری که به فعالان اقتصادی مجاز کمک می‌کند خواب سرمایه کمتر داشته باشند.

کالاها رسوب نمی‌کنند، ماندگارند

اما در بحث کالاهای رسوبی، مقدسی دلیل این ماندگاری یا رسوب را تغییر فراوان قوانین تجاری و ارزی دانست. به گفته او، گمرک سازمان حاکمیتی است و انبار ندارد که کالایی در آن رسوب کند.

رئیس گمرک سپس با ارائه آمار عنوان کرد: با بررسی حدود یک‌‌میلیون و ۲۵۰‌هزار‌تن کالا که ماندگاری زیاد داشته‌اند، نیروها را بسیج کردیم و بیشتر از یک‌‌میلیون‌تن ارزیابی شد و به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال‌تملیکی جهت اقدامات قانونی بعدی مرجوع شد. به گفته او مهم این است که این کالاها از بلاتکلیفی خارج شدند. او همچنین گفت: کالاهای اساسی درمیان آنها نبوده است.

کمک ویژه به دانش‌‌‌‌‌بنیان‌‌‌‌‌ها

مقدسی درباره فعالان شرکت‌های دانش‌بنیان به‌طور مشخص گفت: حمایت از آنها در دو بعد انجام می‌گیرد. یکی اینکه تسهیلات ۱۸‌گانه را با شدت بیشتر به آنها تخصیص می‌دهیم. مثلا می‌توانند مواداولیه و ماشین‌آلات نسیه بیاورند. از بعد دیگر ما دستگاهی هستیم که محصولاتشان را خریداری هم می‌کنیم. برای نمونه اکنون ۲۰قرارداد با این شرکت‌ها داریم که ایکس‌ری تولید می‌کنند. به گفته مقدسی در حال‌حاضر ایکس‌ری کامیونی شهیدرجایی تولید داخل است و نیز در دوقارون و ماهی‌رود که به‌زودی افتتاح می‌شوند، این محصولات تولید داخل اضافه می‌شوند. رئیس‌کل گمرک گفت: در مجموع گمرکات مهم زمینی کشور مجهز به ایکس‌‌‌‌‌ری هستند که ۷۰‌درصد تجارت ما را پوشش می‌دهند. او به هزینه‌های بالای پشتیبانی اشاره کرد و خبر داد: ما برای رفع مشکل سرمایه‌گذاران بخش‌خصوصی را برای سرمایه‌گذاری در آن ترغیب کرده‌‌‌‌‌ایم.

تجارت بین‌الملل از طریق ترانزیت

این مقام دولتی به تجارت بین‌الملل و نقش کریدورها در آن مثل اسلام‌آباد – تهران- استانبول اشاره کرد که تازه راه‌اندازی شده است. همچنین از کریدور خط‌آهن ایران- ترکیه سخن گفت که در حال انجام است. به گفته مقدسی رشد ۴۴‌درصدی ترانزیت در دولت سیزدهم رقم خورده است.

دیپلماسی گمرک: تفاهم با جمهوری‌آذربایجان و روسیه

مقدسی در بخش دیگر سخنان خود از دیپلماسی گمرک و تاریخ طولانی آن در ایران سخن گفت. به گفته وی، ایران موفق شده است در سازمان جهانی گمرک مستقر در بلژیک، عضو کمیسیون خط‌مشی آن شود که این کمیسیون وظیفه سیاستگذاری برای گمرک‌های جهان را دارد. او همچنین به صدور مجوز سازمان جهانی گمرک برای احداث مرکز آموزش منطقه‌ای در ایران اشاره کرد که بر اساس آن کشورهای دیگر می‌توانند دوره‌های آموزشی را آنجا بگذرانند و از آنها دعوت نیز به‌عمل آمده است. رئیس گمرک به نشست سه‌جانبه ایران، روسیه و جمهوری‌آذربایجان نیز پرداخت و آن را برای رونق تجارت با روسیه لازم دانست؛ چراکه جمهوری‌آذربایجان واسط زمینی این تجارت است. او افزود: شکایاتی وجود داشت که با همتای خود در جمهوری‌آذربایجان به نتایج خوبی رسیدیم و اولین سند سه‌جانبه تاریخ گمرک امضا شد.

به اعتقاد رئیس گمرکات کشور کاهش زمان واردات و صادرات مهم‌ترین مساله یک گمرک است و سعی این سازمان هم بر همین‌محور است. در کشورهای توسعه‌یافته این زمان چند ساعت است و پیشرفت در این زمینه با هماهنگی دستگاه‌ها ممکن خواهد شد. او به میانگین زمانی واردات کالاها اشاره کرد و گفت: در ایران به‌طور متوسط ۳۴ ساعت زمان برای ترخیص کالا صرف می‌شود و برای صادرات نیز ۷ ساعت زمان نیاز است.  او درباره بحث کالاهای اساسی نیز توضیحاتی داد که بر مبنای آن با توجه به جنگ اوکراین که نهایتا منجر به کمبود برخی کالاها شد، رویکرد کشورها معطوف به‌جایگزین‌هایی نظیر برزیل شد. در این زمینه رقابت‌‌‌‌‌هایی به‌وجود آمد، کمبود ارز هم وجود داشت؛ اما با تلاش وزارتخانه‌‌‌‌‌های صمت و کشاورزی واردات کالاهای اساسی ادامه یافت. در حال‌حاضر ۵/ ۳میلیون‌تن کالای اساسی موجودی داریم و حدود ۵۰۰‌هزار‌تن در اسکله‌‌‌‌‌ها داریم که در حال تخلیه و بارگیری هستند و یک‌‌میلیون ‌تن هم در لنگرگاه و قبل از مرحله اسکله است که حاکی از ذخایر خیلی خوب است و نگرانی نداریم. او در پاسخ به یک‌سوال گفت؛ پاشنه آشیل گمرک نیروی انسانی است. ۱۰سال‌است اجازه استخدام نداریم و پیگیر بحث جذب نیرو هستیم؛ وگرنه تا دو سه سال‌آینده با این روند با بحران مواجه می‌شویم.

لینک کوتاه : https://news.mccima.com/?p=2253

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.