به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، «احمد سلحشور» در آستانه روز ملی زعفران (پنجم آبان ماه)، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با تشریح ضرورت تبدیل زعفران ایران از یک محصول کشاورزی به یک برند ملی و نماد اقتصادی اظهار کرد: ایران بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید می‌کند و عملاً رهبر بازار تولید این محصول است. بااین‌حال، بررسی ساختار تجارت زعفران نشان می‌دهد که سهم ایران از تولید، الزاماً به معنای سهم متناسب از ارزش اقتصادی آن نیست؛ به‌گونه‌ای که بخش قابل توجهی از صادرات این محصول، به‌صورت فله‌ای یا در بسته‌بندی‌های بالای ۳۰ گرم صادر شده است.
ضرورت حرکت از مزیت تولید به مالکیت ارزش
سلحشور تصریح کرد: مسئله اصلی این نیست که ایران چه میزان زعفران تولید می‌کند، بلکه این است که چه میزان از ارزش اقتصادی آن در اختیار کشور باقی می‌ماند. تولید بالا به‌تنهایی کافی نیست؛ اگر تولید در اختیار ایران باشد، اما برند، بازار نهایی، شبکه توزیع و اعتماد مصرف‌کننده در اختیار دیگران قرار گیرد، بخش مهمی از ارزش افزوده خارج از کشور ایجاد خواهد شد.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق خراسان رضوی با اشاره به مفهوم برند ملی زعفران گفت: منظور از این مفهوم، ایجاد یک برند دولتی واحد نیست؛ بلکه باید «زعفران ایران» به علامتی تجاری و قابل اعتماد در ذهن مصرف‌کننده جهانی تبدیل شود؛ و نشانه‌ای از اصالت، کیفیت، استاندارد و خاستگاه واقعی محصول باشد.
وی خاطرنشان کرد: این رویکرد با مسیر مورد تأکید فائو نیز هم‌راستاست؛ مسیری که کنترل کیفیت و اصالت‌سنجی، ردیابی، بهبود فرآوری پس از برداشت، بازاریابی مدرن و توسعه محصولات با ارزش افزوده بیشتر را دربرمی‌گیرد. در همکاری فائو با دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز بر روش‌های علمی تشخیص اصالت زعفران و بررسی ترکیباتی مانند کروسین، پیکروکروسین و سافرانال تأکید شده است.
سلحشور با بیان اینکه زعفران صرفاً یک کالای کشاورزی نیست، افزود: هدف نباید صرفاً افزایش میزان صادرات باشد؛ بلکه باید ارزش صادرات، سهم ایران از بازار نهایی و میزان ارزش افزوده ایجادشده در داخل کشور افزایش یابد.
روز ملی زعفران؛ فرصتی برای مطالبه و اقدام ملی
وی با اشاره به فلسفه نام‌گذاری روز ملی زعفران گفت: پنجم آبان باید از یک مناسبت تقویمی به «روز مطالبه و اقدام ملی» تبدیل شود؛ فرصتی برای بررسی این پرسش که چرا کشوری با سهم عمده از تولید جهانی زعفران، هنوز نتوانسته است به همان نسبت، برند و ارزش افزوده این محصول را در بازارهای جهانی در اختیار داشته باشد.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق خراسان رضوی، سه محور «اصالت»، «ارزش‌آفرینی برای زنجیره تولید» و «پیوند میراث با آینده» را پیام‌های اصلی روز ملی زعفران دانست.
سلحشور درباره اهمیت اصالت اظهار کرد: در بازار جهانی امروز، «بهترین زعفران جهان» بودن، یک ادعاست؛ اما اصالت قابل اثبات یک مزیت اقتصادی محسوب می‌شود. زعفران ایرانی باید شناسنامه داشته باشد، منشأ آن مشخص باشد و کیفیتش قابلیت آزمایش و ردیابی داشته باشد تا مصرف‌کننده در هر نقطه از جهان بتواند با اطمینان از اصالت و کیفیت محصولی که با عنوان زعفران ایران خریداری می‌کند، مطمئن شود.
وی افزود: علم، آزمایشگاه، استاندارد، فناوری و سامانه‌های ردیابی باید در خدمت برند زعفران ایران قرار گیرند تا اصالت آن قابل مشاهده، سنجش و اثبات باشد.
افزایش ارزش افزوده در تمام حلقه‌های زنجیره تولید
سلحشور دومین محور روز ملی زعفران را ارزش‌آفرینی برای کل زنجیره تولید عنوان کرد و گفت: نباید در این مناسبت فقط از محصول و صادرات سخن گفت؛ بلکه باید کشاورز، تشکل، صنعتگر، صادرکننده و برند ایرانی نیز مورد توجه قرار گیرند. اقتصاد زعفران زمانی موفق است که ارزش ایجادشده در زنجیره، تنها در نقطه تولید یا در کشور مقصد باقی نماند و سهم بیشتری از فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی، بازاریابی و فروش نهایی در داخل کشور انجام شود.
وی تأکید کرد: تولید بیشتر کافی نیست؛ باید ارزش بیشتری از هر کیلو زعفران در اقتصاد ایران ایجاد شود. یکی از شاخص‌های موفقیت روز ملی زعفران نیز می‌تواند بررسی سالانه میزان حرکت صادرات از شکل فله‌ای به سمت محصولات بسته‌بندی‌شده، برنددار و دارای ارزش افزوده بالاتر باشد.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، پیوند میراث زعفران با آینده را سومین موضوعی دانست که در روز ملی زعفران باید بدان توجه شود.
او اظهار کرد: پشت زعفران، علاوه بر یک محصول کشاورزی، دانش بومی، فرهنگ، تاریخ و نظام‌های سنتی مدیریت آب و زندگی جوامع محلی قرار دارد. ثبت نظام کشت زعفران مبتنی بر قنات گناباد در نظام میراث مهم کشاورزی جهان فائو نیز نشان می‌دهد که این میراث، تنها درباره یک محصول نیست، بلکه نظامی زنده از تعامل انسان، آب، زمین و دانش را دربرمی‌گیرد.
وی افزود: زعفران می‌تواند حوزه‌هایی مانند کشاورزی، فناوری، صنایع غذایی، دارویی و آرایشی، بسته‌بندی، تجارت الکترونیک، گردشگری و صادرات را در کنار یکدیگر قرار دهد و به یکی از صنایع آینده ایران تبدیل شود.
سلحشور با اشاره به ظرفیت اقتصادی میراث زعفران تصریح کرد: میراث زمانی ارزشمند است که از یک گذشته قابل افتخار به دارایی مولد در اقتصاد امروز تبدیل شود. زعفران ایران حاصل قرن‌ها دانش، تجربه، جغرافیا، فرهنگ و شیوه‌های منحصربه‌فرد تولید است؛ اما این سرمایه نامشهود زمانی ثروت‌آفرین خواهد بود که در بازار قابل شناسایی و قیمت‌گذاری باشد و نام زعفران ایران برای مصرف‌کننده جهانی معنای روشنی از اصالت، کیفیت، منشأ مشخص، دانش تولید و اعتبار داشته باشد.
وی ادامه داد: میراث زعفران می‌تواند از سه مسیر ارزش اقتصادی ایجاد کند: افزایش ارزش و تمایز محصول، شکل‌دهی به مزیت رقابتی پایدار برای ایران و خلق بازارهای جدید بر پایه داستان، فرهنگ و تجربه زعفران. گردشگری کشاورزی و تجربه برداشت، صنایع غذایی، فرآورده‌های تخصصی و محصولات فرهنگی از جمله ظرفیت‌های این حوزه هستند.
لزوم سنجش عملکرد روز ملی زعفران با شاخص‌های اقتصادی
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق مشهد تأکید کرد: یک مناسبت ملی زمانی اثرگذار است که شاخص‌ها و خروجی‌های قابل اندازه‌گیری داشته باشد. اگر قرار است هر سال پنجم آبان درباره زعفران صحبت کنیم، باید سال بعد بتوانیم مشخص کنیم چه تعداد برند ایرانی وارد بازارهای جدید شده‌اند، سهم صادرات بسته‌بندی‌شده چقدر افزایش یافته، چه میزان ارزش افزوده در داخل ایجاد شده، چه بازارهای جدیدی به دست آمده و چه میزان از محصول با شناسنامه و قابلیت ردیابی صادر شده است.
وی خاطرنشان کرد: در این صورت، روز ملی زعفران از یک مراسم سالانه به نقطه‌ای برای سنجش عملکرد اقتصاد زعفران ایران تبدیل می‌شود. پرسش اصلی این است که ایران از محصولی که بخش عمده آن را در جهان تولید می‌کند، چه میزان ارزش، اعتبار و بازار جهانی برای خود ساخته است.
سلحشور در پایان تأکید کرد: نباید فقط از میراث زعفران حفاظت کرد، بلکه باید آن را به مزیتی اقتصادی تبدیل کرد که برای محصول ایرانی تمایز، اعتماد، قیمت و تقاضای بیشتر ایجاد کند. میراث زمانی به سرمایه تبدیل می‌شود که در اقتصاد امروز ارزش خلق کند و زعفران ایران چنین ظرفیتی دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند برای نسل امروز و نسل‌های آینده درآمد و ثروت ایجاد کند.
ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰