به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد، «حسین محمدیان»، در آستانه روز ملی زعفران (پنجم آبان ماه) در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با اشاره به ظرفیت زعفران برای تبدیل شدن به یکی از برندهای ملی ایران اظهار کرد: با توجه به سهم بالای ایران از تولید جهانی این محصول و سابقه فعالیت کشور در این صنعت، زعفران می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های اقتصادی و نمادهای ملی ایران در بازارهای بین‌المللی تبدیل شود؛ اما ضعف بهره‌وری، چالش‌های رفع تعهد ارزی و موانع ارتباط مستقیم با مشتریان خارجی، مانع بهره‌برداری کامل از این ظرفیت شده است.
زعفران ایران ظرفیت تبدیل شدن به برند ملی را دارد
محمدیان با بیان اینکه کشورها توانمندی‌های خود را در قالب برندهای ملی به جهان معرفی می‌کنند، افزود: ایران علاوه بر جایگاه قابل‌توجه در تولید زعفران، از دانش فنی مرتبط با این صنعت نیز برخوردار است و باید از این مزیت برای تقویت جایگاه خود در بازارهای جهانی بهره بگیرد. تحقق این هدف مستلزم توجه به تمام حلقه‌های زنجیره تولید، فرآوری و صادرات و افزایش بهره‌وری در هر یک از این مراحل است.
وی با اشاره به شرایط تولید زعفران در خراسان رضوی ادامه داد: در سال‌های اخیر، مشکلات کم‌آبی و محدودیت‌های بخش کشاورزی، برخی کشاورزان را به سمت کشت زعفران سوق داده است؛ با این حال، در مناطقی از استان، از جمله نیشابور، همچنان بخش قابل‌توجهی از فرایند تولید به شیوه سنتی انجام می‌شود و اقدامات کافی برای مکانیزه کردن فعالیت‌ها و افزایش بهره‌وری صورت نگرفته است.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق مشهد تأکید کرد: گسترش سطح زیر کشت زعفران لزوماً نتیجه اجرای یک راهبرد بلندمدت و برنامه‌ریزی‌شده نبوده، بلکه بخشی از آن تحت تأثیر کمبود آب و مشکلات سایر فعالیت‌های کشاورزی شکل گرفته است. بنابراین، صرف افزایش تولید برای دستیابی به ارزش افزوده بیشتر کافی نیست و باید فرآوری، بسته‌بندی، بازاریابی و عرضه محصول به مصرف‌کننده نهایی نیز مورد توجه قرار گیرد.
رفع تعهد ارزی، مانع صادرات رسمی زعفران
رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با تأکید بر ضرورت بازنگری در نحوه اعمال ضوابط ارزی برای صادرات زعفران اظهار کرد: زعفران باید از نظر الزامات و مقررات ارزی، به‌عنوان کالایی با ماهیت متفاوت از کالاهای صنعتی دیده شود و نباید مشمول همان چهارچوب‌ها و ضوابطی قرار گیرد که برای محصولاتی مانند فولاد و پتروشیمی در نظر گرفته شده است.
وی افزود: ساختار صادرات، شرایط تولید، قیمت‌گذاری و ویژگی‌های تجاری زعفران با کالاهای صنعتی تفاوت اساسی دارد؛ بنابراین، سیاستگذاری ارزی در این حوزه نیز باید متناسب با ماهیت و اقتضائات خاص این محصول انجام شود.
محمدیان تأکید کرد: مطالبه فعالان این حوزه صرفاً تفاوت در تالار عرضه ارز نیست، بلکه اصل موضوع، تفکیک زعفران از کالاهای صنعتی در سیاستگذاری و تعیین الزامات ارزی است؛ چراکه زعفران نباید با همان نگاه و معیارهایی مدیریت شود که برای صادرات فولاد و محصولات پتروشیمی و دیگر محصولات صنعتی به کار می‌رود.
او با اشاره به کاهش جایگاه زعفران در رتبه‌بندی صادرات رسمی خراسان رضوی طی سال‌های اخیر گفت: این روند می‌تواند نشانه‌ای از انتقال بخشی از صادرات به مسیرهای غیررسمی باشد؛ مسئله‌ای که با هدف معرفی زعفران به‌عنوان برند ملی ایران در تضاد است.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است جایگاه جهانی زعفران ایرانی تقویت شود، باید بستر صادرات رسمی آن توسعه یابد و بانک مرکزی برای رفع موانع بازگشت ارز حاصل از صادرات این محصول، راهکاری متناسب با شرایط آن در نظر بگیرد.
گسترش کشت زعفران در افغانستان؛ زنگ هشدار برای ایران
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق مشهد با اشاره به سفر اخیر هیات اقتصادی استان به افغانستان و حضور در نمایشگاه ابوحنیفه این کشور اظهار کرد: در جریان این سفر، زعفران در میان هدایای ارائه‌شده از سوی بسیاری از شرکت‌های افغانستانی جایگاه برجسته‌ای داشت؛ موضوعی که نشان‌دهنده افزایش اهمیت این محصول در فعالیت‌های اقتصادی و تجاری این کشور است.
وی افزود: گسترش کشت زعفران در افغانستان و فعالیت بخش خصوصی این کشور می‌تواند در آینده رقابت در بازارهای هدف ایران را افزایش دهد.
به گفته محمدیان، فعالان اقتصادی افغانستان با محدودیت‌های مشابه رفع تعهد ارزی و مداخلات دولتی مورد اشاره در ایران مواجه نیستند و این تفاوت شرایط می‌تواند بر قدرت رقابت صادرکنندگان دو کشور اثر بگذارد.
وی تأکید کرد: ایران برای حفظ جایگاه خود در بازار جهانی زعفران باید ضمن افزایش بهره‌وری تولید، موانع صادراتی را کاهش دهد و شرایط فعالیت رقابتی‌تر را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان فراهم کند.
بازاریابی و بسته‌بندی؛ حلقه‌های مغفول زنجیره ارزش
محمدیان با تأکید بر اهمیت بازاریابی در افزایش ارزش افزوده زعفران گفت: تولید محصول باکیفیت به‌تنهایی برای موفقیت در بازارهای جهانی کافی نیست و بسته‌بندی مناسب، عرضه حرفه‌ای و ارتباط مؤثر با مشتریان نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
وی افزود: برخی کشورهایی که در بازاریابی و فروش زعفران جایگاه برجسته‌ای دارند، خود تولیدکننده این محصول نیستند، اما با خرید از کشورهای تولیدکننده و عرضه محصول با بسته‌بندی و اطلاع‌رسانی مناسب‌تر، در بازار حضور مؤثری پیدا می‌کنند. ایران نیز برای کسب سهم بیشتری از ارزش افزوده زعفران باید در کنار تولید، بر معرفی محصول و توسعه بازار تمرکز کند.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق خراسان رضوی، گسترش شبکه‌های اجتماعی را فرصتی برای ارتباط مستقیم‌تر با مصرف‌کنندگان، به‌ویژه نسل جوان و خانواده‌ها دانست و گفت: این ابزارها می‌توانند در معرفی زعفران ایرانی و رساندن محصول به مصرف‌کننده نهایی مؤثر باشند؛ اما مشکلات موجود در سازوکار صادرات، ارتباط مستقیم شرکت‌های ایرانی با مشتریان خارجی را دشوار کرده است. رفع این موانع می‌تواند زمینه استفاده مؤثرتر از بازاریابی دیجیتال و توسعه بازارهای صادراتی را فراهم کند.
تسهیل صادرات محصولات راهبردی در اولویت قرار گیرد
محمدیان درباره راهکارهای کاهش صادرات فله‌ای و توسعه بازارهای جدید اظهار کرد: بخش مهمی از این مسئله به شرایط رفع تعهد ارزی بازمی‌گردد؛ زیرا محدودیت‌ها و الزامات دشوار در مسیر رسمی می‌تواند انگیزه استفاده از مسیرهای غیررسمی را افزایش دهد.
وی با اشاره به شکل‌گیری شرکت‌های موفق صادراتی در دوره‌هایی که شرایط تجارت مناسب‌تر بوده است، افزود: برخی از این شرکت‌ها توانسته بودند محصولات خود را به بازارهای بین‌المللی، از جمله آمریکا و کشورهای اروپایی، عرضه کنند و به اعتبار بین‌المللی دست یابند.
محمدیان خاطرنشان کرد: مشکلات رفع تعهد ارزی، مقررات دست‌وپاگیر و رویکردهای تنبیهی، از جمله جرایم و پیگیری‌های قضایی، می‌توانند انگیزه فعالیت رسمی را کاهش دهند.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق مشهد در جمع‌بندی پیشنهادهای خود تأکید کرد: اگر اصلاح فراگیر سیاست‌های صادراتی امکان‌پذیر نیست، دست‌کم باید برای محصولات راهبردی کشور، از جمله زعفران، پسته و فرش، سازوکارهای تسهیل‌گرانه و متناسب با شرایط هر محصول در نظر گرفته شود.
وی افزود: تسهیل صادرات این محصولات می‌تواند به تقویت اشتغال پایدار در زنجیره‌های مرتبط و بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های اقتصادی کشور کمک کند. از این رو، بانک مرکزی، دولت و سایر مسئولان باید برای رفع موانع صادراتی تصمیم‌های مؤثر اتخاذ کنند.
محمدیان در پایان خاطرنشان کرد: حضور گسترده زعفران ایرانی در فروشگاه‌ها و هایپرمارکت‌های جهان، علاوه بر ایجاد درآمد و اشتغال، می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های ایران و تقویت تصویر کشور در افکار عمومی بین‌المللی کمک کند. زعفران، پسته و فرش ظرفیت ایفای نقشی مهم در توسعه صادرات و ایجاد اشتغال پایدار را دارند؛ مشروط بر آنکه سیاست‌گذاری‌ها به‌جای ایجاد محدودیت‌های بیشتر، بر تسهیل تجارت و تقویت توان رقابتی صادرکنندگان متمرکز شود.
ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰