۱۱بهمن

اتاق مشهد در سه‌ماهه سوم سال، میزبان مجموعه‌ای از رویدادها و نشست‌های شاخص و اثرگذار بود

روایتی از تعاملات ملی و اقتصادی در «فصل طلایی»

سه‌ماهه سوم سال جاری برای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، فصلی پُرتکاپو و اثرگذار بود؛ دوره‌ای که با میزبانی رویدادهای ملی و بین‌المللی، برگزاری نشست‌های تخصصی، حضور مقامات عالی‌رتبه کشور و تمرکز بر تقویت دیپلماسی اقتصادی استان همراه شد. در این فصل، اتاق مشهد تلاش کرد تا با بهره‌گیری از ظرفیت تعاملات نهادی و بین‌المللی، نقش فعال‌تری در حمایت از بخش خصوصی و پیگیری مطالبات فعالان اقتصادی ایفا کند. در طول این فصل، مجموعه‌ای از نشست‌ها، دیدارها و برنامه‌های راهبردی در دستور کار اتاق خراسان رضوی قرار گرفت؛ از میزبانی نشست نمایندگان شوراهای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان‌های کشور و نشست ملی خزانه‌داران و مدیران مالی اتاق‌ها با حضور هیات رئیسه اتاق ایران گرفته تا دیدارهای دیپلماتیک، اعزام هیات‌های تجاری به کشورهای همسایه و پیگیری تعاملات اقتصادی فرامرزی با هدف توسعه همکاری‌های اقتصادی و تسهیل فعالیت‌های بخش خصوصی.

۱۱بهمن

میراث مقاومت صنایع کوچک در خراسان رضوی؛ درس‌ها و چشم‌اندازها

سعید ملک‌الساداتی ـ دانشیار اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد // صنعت هر منطقه در بستر تاریخ آن شکل می‌گیرد؛ تاریخی که بیش از آن‌که محصول تصمیم‌های امروز باشد، نتیجه انباشت انتخاب‌ها و محدودیت‌های دیروز است. برای فهم چرایی کوچک‌مقیاس‌ماندن ساختار صنعتی خراسان رضوی نیز باید به همین گذشته رجوع کرد؛ گذشته‌ای که در آن سرمایه‌گذاری خصوصی، محدودیت‌های جغرافیایی، سیاست‌های ملی و فرصت‌های بازارهای پیرامونی درهم تنیده شد و صنعتی عمدتاً خرد، پراکنده و انعطاف‌پذیر، اما محدود از حیث مقیاس پدید آورد.

۱۱بهمن

ظرفیت‌های «توافق تجارت آزاد ایران و پاکستان» در گفت‌وگو با معاون شبه‌قاره هند سازمان توسعه تجارت ایران تشریح شد:

هدف‌گذاری برای تجارت ۱۰میلیارد دلاری

در پهنه ژئو‌اقتصادی جنوب و جنوب‌غرب آسیا، روابط تجاری ایران و پاکستان واجد ظرفیتی راهبردی است که صرفا به مبادلات کالایی محدود نمی‌شود، بلکه با مولفه‌هایی همچون امنیت اقتصادی، ثبات منطقه‌ای و پیوند زنجیره‌های تولید، ترانزیت و انرژی درهم‌تنیده است. هم‌مرزی بیش از ۹۰۰ کیلومتری، اشتراکات تاریخی و فرهنگی، مکمل‌بودن بخشی از ساختارهای اقتصادی دو کشور و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم منطقه‌ای، ایران و پاکستان را به شرکایی بالقوه تبدیل کرده که می‌توانند در بازتعریف نقشه تجارت منطقه‌ای نقشی تعیین‌کننده ایفا کنند. با این حال، واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که سطح تجارت دو همسایه همواره پایین‌تر از ظرفیت‌های موجود بوده است. موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای، ضعف زیرساخت‌های مرزی، ناهماهنگی نهادی، محدودیت‌های تبادلات مالی و غلبه تجارت غیررسمی، موجب شده بخش قابل‌توجهی از این ظرفیت‌ها محقق نشود. در چنین بستری، «توافق تجارت آزاد ایران و پاکستان»، نه صرفاً یک سند حقوقی، بلکه تلاشی برای عبور از منطق مبادلات محدود و حرکت به‌سوی چهارچوبی پایدار، قاعده‌مند و بلندمدت در روابط اقتصادی تلقی می‌شود. رسیدن حجم تجارت دو کشور به بیش از 3میلیارد دلار برای نخستین‌بار در تاریخ روابط اقتصادی دو کشور، نشانه‌ای امیدوارکننده از تغییر مسیر است؛ اما فاصله معنادار تا هدف‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری همچنان پابرجاست. از این‌رو، توافق اخیر دو کشور برای حذف تدریجی موانع تجاری (به‌ویژه تعهد پاکستان به رفع موانع غیرتعرفه‌ای طی بازه ۳ تا ۵ سال آینده در سفر اخیر رئیس مجلس به این کشور) می‌تواند نقطه عطفی در گذار از ظرفیت بالقوه به همکاری اقتصادی واقعی و پایدار باشد. در گفت‌وگو با حمیدرضا کربلایی اسماعیلی، معاون شبه‌قاره هند سازمان توسعه تجارت ایران، ظرفیت‌های توافقنامه را در صورت اجرای آن، مورد بررسی قرار دادیم.  

۱۱بهمن

به رغم هدف‌گذاری برای رشد نسبت مصارف به منابع بانکی خراسان رضوی، آمارها از روندی معکوس در این حوزه حکایت دارد؛

ساز ناترازی

ناترازی در نسبت سپرده‌ها به تسهیلات بانکی خراسان رضوی به عنوان استانی که موتور اصلی اقتصاد آن بر فعالیت‌های بخش خصوصی استوار است، پیام روشنی دارد و زنگ خطری برای توسعه پایدار این خطه محسوب می‌شود. این وضعیت حاکی از آن است که جریان منابع مالی به سمت فعالیت‌های مولد کُند و محدود شده است. در واقع، ناترازی سهم تسهیلات در مقابل حجم کل سپرده‌ها نشان می‌دهد که منابع مالی استان به جای آنکه در خدمت توسعه محلی و تقویت زنجیره‌های تولیدی قرار بگیرد، به مسیرهای دیگری هدایت می‌شود؛ مسیری که غالباً منافع آن به خارج از استان و به مراکز اقتصادی بزرگ منتقل می‌شود. در حالی که بارها و از تریبون‌های مختلف در سال‌های اخیر، فعالان اقتصادی و مسئولان اجرایی استان، خواستار بهبود نسبت مصارف به منابع بانکی خراسان رضوی شده‌اند و مسئولان ملی همچون وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی وعده حمایت برای رشد این شاخص را داده بودند و روند رشد نسبت مصارف به منابع بانکی خراسان رضوی تا سال گذشته رو به بهبود بود، آمار پنج ماهه نخست امسال نشان می‌دهد که اتفاقات رقم خورده در این حیطه، خلاف انتظار است. بر اساس داده‌های بانک مرکزی، نسبت مصارف به منابع بانک‌های خراسان رضوی از ۷۶.۴ درصد در فروردین‌ماه به ۷۳.۰۸ درصد در مردادماه امسال کاهش یافته و این استان در پنجمین ماه سال، در رتبه 24 در میان استان‎های کشور در این شاخص قرار گرفته است. این روند معکوس، علی‌رغم هدف‌گذاری برای رسیدن به ۸۵ درصد میانگین کشوری، نشان‌دهنده وجود چالش‌های جدی در مدیریت منابع مالی و تخصیص تسهیلات بانکی در این استان است. حال، پرسش کلیدی این است که چرا با وجود ظرفیت بالای سپرده‌گذاری در شبکه بانکی استان، توازن لازم میان منابع و مصارف برقرار نمی‌شود؟ آیا ریشه این ناترازی را باید در احتیاط شبکه بانکی دانست یا در توان چانه‌زنی و مطالبه‌گری و قدرت سایر استان‌ها در سهم‌خواهی از تسهیلات بانکی یا استقرار دفاتر مالی برخی شرکت‌های بزرگ استان در پایتخت؟ هر چه هست؛ تداوم این وضعیت، به نفع اقتصاد خراسان رضوی نیست و تداوم این شرایط جریان فعالیت اقتصادی و توسعه را کُند خواهد کرد.

۰۹بهمن

شماره سوم – زمستان 1404

سومین شماره نشریه اتاق اقتصاد، در زمستان 1404 منتشر شد.

۰۶بهمن

مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران مطرح کرد

تسهیل ترخیص کالای اساسی و تجهیزات تولید

مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، ضمن تاکید بر تسهیل فرآیند لجستیک و گمرک از تامین کالاهای اساسی، مواد اولیه، تجهیزات و ملزومات تولید بعد از یکسان‌سازی نرخ ارز خبر داد.

۰۶بهمن

قطع اینترنت؛ آسیب عمیق به ظرفیت‌های رشد اقتصادی

نیما پروین ـ تحلیلگر کسب‌وکار // قطع اینترنت در روزهای اخیر، نشانه‌ای از یک نگرش است و حکایت از بحران عمیقی دارد که به هسته اصلی ظرفیت‌های رشد اقتصادی ایران آسیب رسانده است. در شرایطی که اقتصاد کشور با چالش‌های متعددی از جمله رکود مزمن، نرخ بالای بیکاری و محدودیت‌های خارجی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، این قطع ارتباط با جهان، ضربه ناگهانی و ویرانگری به اقتصاد دیجیتال وارد کرده است؛ از معدود صنایعی که در سال‌های اخیر توانسته رشد و نوآوری را در کشور رقم بزند. این آسیب به اقتصاد دیجیتال محدود نشده و سراسر بخش خدمات در اقتصاد را نیز به طور مستقیم و غیرمستقیم تحت‌تاثیر منفی قرار می‌دهد.

۰۶بهمن

آغاز فرآیند اجرای بسته حمایت از صنایع در گمرک

گمرک جمهوری اسلامی ایران مصوبه هیات وزیران در خصوص بسته حمایت از صنایع شامل تسهیل در واردات ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید را ابلاغ کرد. محمدعلی بهپوری مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران تصویب نامه هیات وزیران با موضوع «بسته حمایت از صنایع» را به گمرکات اجرایی کشور ابلاغ کرد.

۰۶بهمن

سه پرسش کلیدی که مدیران باید برای کاهش فرسودگی بپرسند

چطور از نارضایتی کارکنان بکاهیم؟

هر طرف را که نگاه می‌کنید، داده‌ها یکصدا یک چیز را فریاد می‌زنند: «آدم‌ها سر کار حالشان خوب نیست.» از هر پنج کارمند، یک نفر می‌گوید شغلش به سلامت روانش لطمه می‌زند. نزدیک به یک‌سوم کارکنان، محل کارشان را سرد و بی‌روح توصیف می‌کنند و بیش از ۴۰ درصد از استرس زیاد صحبت می‌کنند.

۰۶بهمن

نرخ تورم در دی ماه ۱۴۰۴ رشد کرد

طبق اعلام مرکز آمار ایران، در دی ماه ۱۴۰۴ نرخ تورم سالانه برای خانوار‌های کشور به ۴۴.۶ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ۲.۴ واحد درصد افزایش یافته است.

۰۵بهمن

ریسک خاموش فرونشست زمین

علی بیت‌اللهی ـ  کارشناس حوزه آمایش سرزمین // در سال‌های اخیر، فرونشست زمین به یکی از جدی‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی در جهان تبدیل شده است. مطالعات انجام‌شده در کشورهای مختلف نشان می‌دهد عوامل متعددی در شکل‌گیری این پدیده دخیل هستند. در برخی نقاط، ذوب شدن یخچال‌های زیرسطحی، برداشت بی‌رویه از معادن و حتی افزایش سطح آب دریاها و اقیانوس‌ها به عنوان دلایل فرونشست گزارش شده‌اند، اما بیشترین سهم در وقوع این پدیده، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی است. کشورهایی مانند هندوستان، چین، ژاپن و ایتالیا نمونه‌هایی هستند که پژوهش‌های گسترده، افت سطح آب زیرزمینی را به عنوان عامل اصلی فرونشست زمین معرفی کرده‌اند.

۰۴بهمن

کمیسیون کشاورزی اتاق ایران گزارش داد

62 درصد از منابع بانک کشاورزی صرف هزینه‌های غیرمولد شده است | سهم 3.6 درصدی بخش کشاورزی از سرمایه‌گذاری کل کشور

62 درصد از منابع بانک کشاورزی به هزینه‌های خدماتی، تکلیفی و غیرمولد اختصاص یافته و تسهیلات تولیدی (زراعت، باغداری، دامداری، شیلات) کاهش چشمگیر داشته‌اند.

۱۷دی

مقررات جدید خرید و فروش ارز به زودی ابلاغ خواهد شد

مقررارت جدید خرید و فروش ارز به صورت اسکناس در بانک‌ها و صرافی‌ها به زودی ابلاغ می‌شود.

۱۶دی

چهره بورس، ارز، طلا و بازار آی‌تی پس‌از یکسان‌سازی چگونه شد؟

بازارها پس‌از ارز تک‌نرخی

روز گذشته بازارها به اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، واکنش نشان دادند. ارز و طلا با نوسانات افزایشی مواجه شدند، اما در عین حال انتظار می‌رود یکسان‌سازی نرخ ارز در میان‌مدت به شفافیت و ثبات بیشتر این بازارها منجر شود. دلار آزاد با عبور از کانال ۱۴۰هزار تومان و افزایش همزمان قیمت سکه و طلای داخلی، اثر کوتاه‌مدت حذف ارز ترجیحی را نمایان کرد؛ سیاستی که هدف آن کاهش رانت و سامان‌دهی بازار ارز عنوان می‌شود. در مقابل، بورس تهران واکنشی مثبت و پررنگ داشت؛ شاخص کل با رشد ۲.۵۸درصدی از سطح ۴‌میلیون و ۱۷۱ هزار واحد عبور کرد و رکوردی تاریخی ثبت شد. بازار آی‌تی نیز ضمن استقبال مشروط از تک‌نرخی شدن ارز، تحقق آثار پایدار آن را منوط به رفع محدودیت‌های وارداتی و تسهیل تامین ارز می‌داند. از نگاه کارشناسان، بهبود و ثبات بازارها در روزهای آینده منوط به شفافیت سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و حذف بوروکراسی در مبادلات ارزی است.

۱۶دی

ترخیص کالاهای اساسی بدون انتقال ارز امکان‌پذیر شد

آن طور که وزیر اقتصاد وعده داده با اصلاح رویه‌های ارزی، موانع موجود بر سر راه ترخیص کالاهای اساسی عملاً برطرف خواهد شد و کالاها با سرعت از مبادی ورودی ترخیص می‌شوند و معطلی‌های ناشی از مسائل ارزی نیز به‌طور کامل حذف خواهد شد. بدین ترتیب براساس مجوز صادر شده از سوی دولت، گمرکات می توانند کالاهای اساسی تجاری که به بنادر وارد می شود را براساس ثبت آماری وزارت صمت بدون نیاز به انتقال ارز ترخیص کنند.

۱۰دی

سقف محدودیت کارت بازرگانی در واردات از محل ارز اشخاص برداشته شد

با تصویب پیشنهاد وزارت صمت در هیات وزیران، سقف محدودیت کارت بازرگانی در واردات از محل ارز اشخاص و ارز با منشأ خارجی برداشته شد.

۱۰دی

۳ روش شکل دادن به استراتژی فروش اطلاعات داده‌محور در شرکت‌ها؛

چگونه از داده‌های خود درآمدزایی کنید

اگر شما مسوول تحلیل داده‌های مربوط به آلبوم‌های موسیقی، هواداران، رسانه‌های اجتماعی و فروش تبلیغات بیش از هزار نفر از موسیقی‌دانان بودید، چه می‌کردید؟ این همان وظیفه‌ای است که «ناراس ایچامبادی» در سال ۲۰۲۱ و هنگام پیوستن به گروه موسیقی یونیورسال (UMG) بر عهده گرفت. گروه موسیقی آنها یک شرکت ضبط و توزیع آثار موسیقی است که کارهای هنری ستاره‌هایی مانند «لیدی گاگا» تا «امینم» و اسطوره‌های قدیمی‌تر مانند «بیتلز» را مدیریت می‌کند. ایچامبادی به عنوان نخستین مدیرکل جهانی داده‌ها و تحلیل‌های شرکت، باید راهی پیدا می‌کرد که اطلاعات موجود آنها در دسترس واحدهای مختلف کسب‌وکار و شرکای گوناگون آنها قرار بگیرد.

۱۰دی

درس‌های ۲۰۲۵ برای رهبران سازمان‌ها

سال ۲۰۲۵ با پیشرفت تکنولوژی، تغییرات ژئوپلیتیک، تحول در فرهنگ محیط کار و فشارهای بازار، سال تغییر، عدم قطعیت و دگرگونی‌های بنیادین بود. در صحبت‌هایی که طی این سال با مدیران عامل صنایع گوناگون داشتیم، بسیاری از این موارد را بارها شنیدیم. با این پیش‌فرض، در این نوشتار به چهار موضوعی می‌پردازیم که در سال ۲۰۲۵ به کرات از زبان مدیران عامل شنیدیم.

۱۰دی

سفر بازاریابی از کالا به تجربه

در دنیای امروز، خرید صرفا مبادله‌ مالی نیست؛ بلکه بخشی از یک روایت شخصی است که مشتری در آن به دنبال احساس، هویت، معنا و اتصال است. این تحول عمیق، بازاریابی را از حوزه فروش به حوزه تجربه سوق داده است. همین تغییر، چارچوب‌های کلاسیک را به چالش کشیده و مدل‌های جدیدی را به صحنه رقابت کشانده است. از ۴P سنتی به ۴C مشتری‌محور و اکنون به ۴E تجربه‌محور.

۱۰دی

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی:

نیمی از معادن راکد خراسان رضوی در حوزه مصالح ساختمانی است

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به تنوع معدنی بالا معادن در استان گت: از ۱۰۰ درصد معادن راکد استان، ۵۰ درصد معادن مربوط به مصالح ساختمانی است که با توجه به کمبود تقاضا تعطیل شده است‌.

۰۹دی

برای مقابله با تنهایی ناشی از ارتقا در سازمان چه باید کرد؟

ارتباط؛ سرمایه نامرئی مدیران امروز

چند هفته پیش، برای گروهی از زنان، در سطوح مدیریت ارشد، کارگاهی آموزشی در زمینه رهبری سازمانی برگزار کردم. من همیشه پیش از شروع کارگاه‌هایم، از شرکت‌کنندگان می‌پرسم که از زمان مشترکمان چه انتظاری دارند. امسال، یک پاسخ بی‌وقفه در صدر فهرست انتظارات قرار گرفته بود: «ایجاد ارتباط».

۰۹دی

نقش تازه کارکنان: اینفلوئنسر رسانه‌های اجتماعی

«بریجت بارون»، باریستای فروشگاه‌های زنجیره‌ای استارباکس، در روزی که از درست کردن لاته و فراکاپوچینو برای مشتریان معاف بود، باز هم سر کار رفت تا به اموری رسیدگی کند که شرکت اغلب موضعی منفی نسبت به آن داشت: تولید ویدئو حین کار برای تیک‌تاک.

۰۹دی

تجارت ۷ میلیارد دلاری ایران و ترکیه؛ تراز تجاری منفی ۲.۲ میلیارد دلار

در نیمه نخست ۱۴۰۴، ارزش مبادلات تجاری ایران و ترکیه ۷.۰۴۲ میلیارد دلار بود؛ صادرات ایران ۲.۷۱۸ میلیارد دلار رشد ۱۴ درصد داشت و واردات از ترکیه ۴.۳۲۴ میلیارد دلار کاهش ۲۲ درصد را تجربه کرد.

۰۸دی

اقتصاد ایران در نیم‌سال اول کوچک‌تر شد؛

رشد از نگاه بانک‌ مرکزی

انتشار آمار رشد اقتصادی از سوی بانک مرکزی، درجا‌زدن اقتصاد در نیم‌سال نخست را تایید کرد. بر اساس آماری که نه از مسیر رسمی، بلکه از طریق یک خبرگزاری منتشر شده، رشد اقتصادی ایران در ۶ماه نخست سال جاری منفی ۰.۶درصد ثبت شده است؛ رشد اقتصادی بدون نفت نیز در محدوده منفی۰.۸درصد قرار گرفته است. این ارقام از تداوم رکود در بخش‌های واقعی اقتصاد حکایت دارد. کارشناسان ریسک سیاست خارجی و عدم ثبات اقتصاد کلان را عامل بروز این وضعیت می‌دانند.