رقابتپذیری شرط توسعه صادرات ایران به تاجیکستان است | پتروشیمی، فولاد و مصالح ساختمانی ظرفیت بیشتری برای حضور در این بازار دارند
ضرورت پیوند گردشگری با برندهای خراسانی
گام بهگام ایجاد یک شرکت «هوشمصنوعیمحور»
تحول دیجیتال در معدن و گردشگری؛ از ظرفیتهای نوآورانه تا پروژههای عملیاتی
تغییر در ارزش صادرات و آرایش بازارهای هدف استان
رفع تعهد ارزی؛ گرهی میان مقررات بانکی، محدودیتهای تجاری و واقعیت بازار
افزایش نرخ بیکاری در سالجاری/ بیکاری در جمعیت زنان بیشتر از مردان
گسترش فهرست کالاهای مشمول ترخیص 90 درصدی؛ 5 ردیف تعرفه جدید اضافه شد
معاون برق و انرژی وزیر نیرو با تشریح جزئیات برنامه مدیریت بار در شهرکهای صنعتی و واحدهای تولیدی، از حذف کامل محدودیتهای تامین برق برای شهرکهای صنعتی و صنایع زیر ۲ مگاوات خبر داد و اعلام کرد صنایع بزرگ نیز میتوانند با بهرهگیری از سازوکارهای نوین بورس انرژی، برق مورد نیاز خود را فراتر از سهمیههای تعیینشده تامین کنند.
دکتر علینقی مشایخی ـ اقتصاددان // یادگیری در افراد و همچنین در سازمانها و حکومتها در دو لایه سطحی و عمیق میتواند اتفاق بیفتد. یادگیری در سازمانها و حکومتها بهصورت یادگیری هماهنگ در مدیران و افراد تاثیرگذار بر تصمیمات آنهاست. یادگیری در لایه عمیق متوجه تغییر در پیشفرضهای ذهنی افراد است. یادگیری در لایه سطحی متوجه تغییر قواعد تصمیمگیری است که با فرض آنکه پیشفرضها واقعیت دارد تنظیم و بهکار گرفته میشوند.
محمود امتی، رئیس شورای پژوهشی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
حسین محمودی خراسانی- عضو هیات نمایندگان اتاق مشهد و رئیس انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی
در صنعت برق، ناترازی حاصل تفاضل تولید و مصرف است؛ اما در خطوط تولید، این ناترازی ترجمانی متفاوت دارد: توقف ناگهانی تجهیزات، افت ظرفیت عملیاتی، افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری و برهمخوردن زمانبندی تحویل کالا. با عمیقتر شدن شکاف عرضه و تقاضا، پیامدهای این بحران از حوزه انرژی فراتر رفته و تصمیمهای راهبردی و سرمایهگذاری بنگاهها را نشانه گرفته است. در تابستان ۱۴۰۴، حداکثر تقاضای همزمان برق کشور حدود ۷۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات اعلام شد، در حالی که حداکثر توان تولید همزمان حدود ۶۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات بود. مدیریت این شکاف نزدیک به ۱۵ هزار مگاواتی، به محدودیت مصرف در بخشهای مختلف انجامید؛ محدودیتی که سهم قابلتوجهی از آن به بخش صنعت رسید و بخشی از هزینه ناترازی شبکه را به خطوط تولید منتقل کرد. اما در این میان، استان خراسان رضوی نیز با توجه به تمرکز ویژه فعالیتهای صنعتی، تحت تأثیر الزامات شبکه سراسری قرار دارد. «محسن زنگنه»، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، سال گذشته در مصاحبهای گفته بود خراسان رضوی موظف است، حدود ۱۳۰۰ مگاوات از ظرفیت برق خود را به سایر استانها اختصاص دهد. این وضعیت باعث شد تا مسئله تامین برق صنایع استان، علاوه بر ظرفیتهای محلی، به نحوه مدیریت ناترازی در سطح ملی نیز گره بخورد. در تابستان ۱۴۰۵، برنامه خاموشیها نسبت به سال قبل منظمتر شد و برخی واحدهای صنعتی توانستند فعالیت خود را با زمانبندی قطعیها هماهنگ کنند؛ با این حال، نظم بیشتر در اعمال محدودیتها از هزینه واقعی توقف تولید نکاست. در بسیاری از صنایع، اثر خاموشی به همان ساعات اعلامشده محدود نمیماند؛ تجهیزات باید پیش از قطع برق بهصورت ایمن از مدار خارج شوند و پس از وصل برق نیز راهاندازی دوباره خطوط، تنظیم تجهیزات و بازگرداندن فرآیند تولید به شرایط پایدار، زمانبر است. از همین رو، یک خاموشی چندساعته میتواند توقف تولید را برای مدتی طولانیتر ادامه دهد. فعالان بخش صنعت و انرژی، از پیامدهای بلندمدت اقتصادی، حقوقی و فنی ناترازی برق بر صنایع خراسان رضوی نگران هستند.
احمد اثنیعشری- نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
اثربخشی مدیر را نباید بر اساس حجم فعالیتهای شخصی یا مهارتهای تخصصی او سنجید؛ معیار اصلی، توانایی او در هدایت تیم برای بهبود عملکرد سازمان است. او باید بتواند نیروهای توانمند را حفظ کند، زمینه رشد آنان را فراهم آورد و مشارکت کارکنان را افزایش دهد. برای دستیابی به تصویری معتبر از این اثربخشی، سه دسته داده باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند: نتایج تیم، رفتارهای مدیریتی و قابلیتهای مدیر. با این حال، بسیاری از سازمانها زمانی متوجه ضعف مدیران خود میشوند که پیامدهای آن آشکار شده است؛ نتایج پیمایش سالانه مشارکت کارکنان افت میکند، نیروهای ارزشمند از سازمان خارج میشوند یا عملکرد یک واحد کاهش مییابد. چنین نظامی، رویدادهای گذشته را ثبت میکند، اما برای پیشگیری از مسئله هشدار بهموقع نمیدهد.
فاصله میان بروز بحران و لحظه تصمیمگیری، از ماهها به ساعتها و گاه دقایق کاهش یافته است. دگرگونیهای ژئوپلیتیکی، تهدیدهای سایبری و گسترش هوش مصنوعی، اداره شرکتها را وارد دورهای کردهاند که در آن، مدیران بیش از دانستن همه پاسخها، به توان تشخیص مسئله و طرح پرسشهای درست نیاز دارند. مدیرعاملی یا عضویت در هیاتمدیره یک شرکت بزرگ هیچگاه مسئولیت سادهای نبوده است. تصمیمهای این مدیران بر سلامت و ماندگاری سازمان، آینده کارکنان و زندگی خانوادههای آنان اثر میگذارد؛ اما پیچیدگی این مسئولیت در سالهای اخیر بهمراتب افزایش یافته است. ریسکهای پیشین همچنان پابرجا هستند، اما اکنون مجموعهای از مسائل تازه و درهمتنیده نیز به آنها افزوده شده است: تغییر موازنههای ژئوپلیتیکی، تعرفهها و اختلال در زنجیرههای تأمین، تهدیدهای سایبری و گسترش شتابان هوش مصنوعی. چنین فضایی از مدیران میخواهد درباره طیف گستردهتری از موضوعات شناخت کاربردی داشته باشند و هنگام بروز بحران، با سرعتی کمسابقه تصمیم بگیرند. «رابرت آپاتوف»، معاون رئیس مؤسسه رهبری اجرایی و همکاریهای شرکتی کلاگ(Kellogg )، این تغییر را چنین توصیف میکند: «در گذشته میشد گفت این موضوع را در نشست فصلی آینده هیاتمدیره بررسی میکنیم؛ اما امروز ممکن است لازم باشد ظرف ۴۰ دقیقه آینده درباره آن گفتوگو کنیم. » آپاتوف که پس از پایان دوره مدیریت خود در مجموعه جهانی «FTD» به دانشکده مدیریت کلاگ پیوسته است، در تازهترین دوره کنفرانس رهبری و حاکمیت کلاگ یکی از رؤسای نشست بود. این کنفرانس طی ۳۳ سال گذشته، جمعی از مدیران ارشد و اعضای هیاتمدیره شرکتهای بزرگ را با دعوت اختصاصی گردهم آورده است تا درباره دشوارترین مسائل مدیریتی گفتوگو کنند و از تجربههای یکدیگر بیاموزند. در دوره اخیر این کنفرانس که در مرکز جهانی کلاگ برگزار شد، مدیرانی همچون «جیمی دایمن»، رئیس هیاتمدیره و مدیرعامل جیپیمورگان چیس(JPMorgan Chase)؛ «اسکات کربی»، مدیرعامل یونایتد ایرلاینز(United Airlines)؛ «دن شولمن»، مدیرعامل ورایزن(Verizon ) و «برت لیترمن»، معاون بخش سایبری پلیس فدرال آمریکا، حضور داشتند. اگرچه گفتوگوهای این نشست برای انتشار عمومی نبود، آپاتوف شماری از دغدغهها و موضوعات مشترک مدیران حاضر را با نشریه «کلاگ اینسایت» در میان گذاشته است.
اقتصاد ایران در نیمه دوم سال۱۴۰۵ با فشاری چندلایه بر ظرفیت تولید و سرمایهگذاری مواجه است. انرژی، مواد واسطهای و ماشینآلات وارداتی، ثبات اقتصادی و دسترسی به بازارهای هدف، از مهمترین نهادههای لازم برای تولید هستند که جنگ و محاصره به آنها آسیب زده است. آسیب به زیرساختهای تولید انرژی در طول جنگ و کاهش درآمدهای ارزی در دوران محاصره، از مسیرهای مختلف به تولید فشار وارد کرده است. ورود اقتصاد به فاز «بقا» با حرکت جریان سرمایهگذاری به سمت داراییهای غیرمولد همراه شده و اقتصاد را در دام یک تعادل نامطلوب قرار داده است. از یکسو افراد برای حفظ ارزش داراییهای خود، سرمایه را به سمت داراییهای غیرمولد خارجی هدایت میکنند و از سوی دیگر، این رفتار موجب تضعیف توان تولیدی، تشدید تورم و انحراف بیشتر جریان سرمایهگذاری میشود که در نهایت زیان جمعی را به همراه دارد. سیاستگذاران در این شرایط لازم است، ضمن تلاش برای کاهش سایه جنگ و تحریم، برنامهای جامع برای مدیریت اقتصاد تا پایان سال داشته باشند.
ترکیه، یکی از بزرگترین تأمینکنندگان پوشاک آماده در اروپا، به دلیل از دست دادن رقابتپذیری ناشی از هزینههای بالا در بخش تولید با محدودیت صادرات در بخش پوشاک روبهرو شده است.
به آخرین نشست استراتژیتان فکر کنید. کلی برایش برنامهریزی کردید. تدارک دیدید. آدم دعوت کردید. سالن کنفرانس رزرو کردید. بعد از دو روز بحث و گفتوگو، چند گزینه استراتژیک متفاوت از آن بیرون آمد؟ سه تا؟ چهار تا؟ حالا از خودتان بپرسید، آیا دلیلش این بود که فقط سه یا چهار گزینه خوب وجود داشت، یا به این خاطر بود که تیم شما به اندازه همان چند گزینه، زمان و توان ذهنی برای ارزیابی داشت؟
بسیاری از تیمهای کاری باکیفیت و کارآمد، بهظاهر خیلی خوب کار میکنند و همه چیز در آنها مطلوب به نظر میرسد. اهداف مورد نظر توسط آنها تحقق پیدا میکند، تقسیم کار بین اعضا بهخوبی صورت میگیرد و تعارض درون تیمی بهندرت مشاهده میشود. اما کارآمدی و موفقیت تیمهای کاری به معنای عدم وجود نقص و کمبود در آنها نیست. طبیعی است که مشکلاتی هر چند کوچک در بهترین و موفقترین تیمهای کاری هم وجود داشته باشد.
دکتر آترینا اورعی ـ استاد دانشگاه LSE و پژوهشگر موسسه مطالعات پیشرفته پاریس // «فعلا استخدام نکنیم.»، «فعلا توسعه را عقب بیندازیم.»، «فعلا قرارداد بلندمدت نبندیم.»؛ هرکدام از این تصمیمها ممکن است در شرایط خود منطقی باشند. مساله از جایی شروع میشود که این «فعلا»ها کنار هم مینشینند و شیوه اداره بنگاه را شکل میدهند. کسبوکار همچنان فعال است، خرید و فروش میکند، حقوق میپردازد و مدیرش شاید بیش از گذشته کار کند؛ اما بخش بزرگی از این فعالیت صرف عبور از امروز میشود. آینده، هر بار به جلسه بعد موکول میشود. از نظر من، یکی از مهمترین هزینههای بیثباتی همین تغییری است که بهتدریج در افق تصمیمگیری فعالان اقتصادی ایجاد میکند.
مجمع عمومی عادی بطور فوقالعاده اتاق مشترک بازرگانی ایران و ترکمنستان روز یکشنبه 17 آبان 1405 در محل اتاق ایران برگزار میشود.
تحولات ژئوپلیتیکی سالهای اخیر و آسیبپذیری برخی مسیرهای سنتی تجارت، بار دیگر اهمیت تنوعبخشی به مبادی و کریدورهای تجاری ایران را برجسته کرده است. در این میان، مرزهای شرقی و مسیرهای منتهی به افغانستان، پاکستان و آسیای مرکزی، جایگاهی حائز اهمیت یافتهاند و میتوانند بخشی از مسیرهای مکمل تجارت و ترانزیت کشور را شکل بدهند. به موازات آن، اهمیت بازار این کشور و تعاملات تجاری با آنها نیز رو به فزونی گذاشته است. خراسان رضوی نیز به واسطه موقعیت جغرافیایی، مرز مشترک با افغانستان و ترکمنستان و اتصال به شبکه ریلی منطقه، در کانون این مناسبات قرار دارد. در گفتوگو با «غلامعباس اربابخالص»، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در شمالشرق کشور، از ظرفیت همسایگان شرقی برای تداوم تجارت، جایگاه دیپلماسی استانی، رقابت ایران در بازارهای منطقه و امکان توسعه تجارت ریالی پرسیدیم.
تحولات سیاسی در یکسال گذشته، مناسبات اقتصادی متعددی را در سطح منطقه دستخوش تغییر کرده است. برای ایران که با جنگ و تجاوز دشمن دستبهگریبان بوده، برای تداوم جریان تجارت، کفه ترازوی همسایگان در برنامهریزیهای آتی سنگینتر شده است. از این جمع، افغانستان با حدود ۹۰۰ کیلومتر مرز زمینی مشترک با ایران و قرابت فرهنگی و تاریخی دو ملتش، در این مناسبات، جایگاه متفاوتی دارد، بسیاری باور دارند که این همسایه شرقی، میدان آزمون توان کشور در تبدیل همجواری جغرافیایی به مزیتی پایدار است. در گفتوگو با «محمود سیادت»، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان از چشمانداز تعاملات دو کشور به شرط نگاه واقعبینانه پرسیدیم. او محدودشدن مسیرهای تجاری افغانستان با پاکستان را فرصت تازهای برای ایران دانست؛ فرصتی که بدون اصلاح رویههای مرزی و ارزی و اتخاذ سیاستی منسجم، ممکن است به سود رقبای منطقهای از دست برود.
رضا جمشیدی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی
تحولات ناشی از جنگ تحمیلی اخیر و اختلال در برخی مسیرهای جنوبی و دریایی، ضرورت بازنگری در نقشه تجارت خارجی ایران را آشکارتر کرده است. در این نقشه تازه، بازارهای همسایه دیگر نمیتوانند در حاشیه بمانند؛ بلکه باید به متن راهبرد تجاری کشور راه یابند. افغانستان در این میان، هم «بازار» است و هم «مسیر»؛ بازاری برای کالا و خدمات ایرانی و مسیری بالقوه برای دسترسی به اقتصادهای آسیای مرکزی. روابط تجاری ایران و افغانستان طی دو دهه گذشته، با وجود فراز و فرودهای سیاسی و تحولات امنیتی منطقه، تداوم یافته است. «سیاست»، این رابطه را بارها با نوسان روبهرو کرده؛ اما «جغرافیا، فرهنگ و پیوندهای زبانی»، رشته آن را نگسستهاند. از سوی دیگر، محدودیتهای تولیدی، ضعف زیرساختها و نیاز گسترده افغانستان به بازسازی، تقاضای این کشور برای واردات را افزایش داده و ایران را به یکی از مهمترین کانونهای تامین کالا و تعاملات تجاری آن بدل کرده است. در این معادله، استان خراسان رضوی در متن مناسبات اقتصادی دو کشور قرار دارد. همجواری جغرافیایی، زیرساختهای تجاری و گمرکی، پیوندهای ریشهدار با حوزه تمدنی شرق و تجربه دیرینه تعامل با بازار افغانستان، به این استان ظرفیتی بخشیده است تا مرز را از یک خط جغرافیایی به مسیری برای پیوند بازارها تبدیل کند. ازاینرو، افغانستان در آینده روابط اقتصادی ایران از جایگاهی راهبردی برخوردار خواهد بود و خراسان رضوی میتواند به کانون این بازآرایی تجاری بدل شود. این گزارش، با بهرهگیری از دیدگاه فعالان و صاحبنظران اقتصادی، ظرفیتها، الزامات و موانع این مسیر را بررسی میکند؛ از فرصتهای تجارت دوجانبه و مسائل مرزی گرفته تا ظرفیتهای مکمل دو اقتصاد و دغدغهها و ملاحظات فعالان اقتصادی افغانستانی؛ با این پرسش محوری که چگونه میتوان «همسایگی» را به «همافزایی» و مرز را به مسیر پیوندی پایدار تبدیل کرد.
مریم سراج احمدی- عضو هیاتمدیره اتحادیه کارخانجات خوراک دام، طیور و آبزیان خراسان رضوی
علیمحمد شریعتیمقدم، عضو هیات نمایندگان اتاق خراسان رضوی
احمد سلحشور - رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
خراسان رضوی از قطبهای مهم تولید محصولات کشاورزی و صنایع غذایی کشور است؛ اما بخشی از ظرفیتی که باید در صنایع تبدیلی به ارزش افزوده، اشتغال و صادرات تبدیل شود، زیر فشار مجموعهای از موانع اقتصادی و زیرساختی قرار گرفته است. افزایش هزینههای تولید، کمبود سرمایه در گردش، ناترازی انرژی، مشکلات ارزی، فرسودگی تجهیزات و بیثباتی مقررات، توان فعالیت بسیاری از واحدهای این بخش را محدود کرده و فاصله میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی را افزایش داده است. اهمیت این صنعت فقط به سهم آن در تولید صنعتی استان محدود نمیشود. صنایع تبدیلی حلقه اتصال میان کشاورز و بازار هستند؛ محصول را در فصل برداشت جذب میکنند، از خامفروشی و بخشی از ضایعات میکاهند و زمینه فرآوری، بستهبندی و صادرات را فراهم میآورند. بنابراین، تضعیف این واحدها میتواند آثار خود را از مزرعه تا بازار مصرف و سفره خانوارها نشان دهد. تا پایان سال ۱۴۰۴، یکهزار و ۱۵۵ واحد صنعتی فعال در حوزه صنایع تبدیلی و بستهبندی محصولات کشاورزی در خراسان رضوی فعالیت داشتهاند که مجموع ظرفیت فرآوری آنها بیش از ۸.۹ میلیون تن ماده خام کشاورزی اعلام شده است. با وجود این حجم از سرمایهگذاری، فعالان این حوزه میگویند بخشی از توان ایجادشده عملاً بلااستفاده مانده است.
محسن خنداندل، رئیس کمیسیون خدمات فنی و مهندسی، مشاورهای و عمران اتاق خراسان رضوی