به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، در نشست مشترک کمیسیونهای «دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی»، «معدن و صنایع معدنی» و «گردشگری و صنایع دستی» اتاق خراسان رضوی، ظرفیتهای هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال برای ارتقای بهرهوری و هوشمندسازی کسبوکارهای سنتی مورد بررسی قرار گرفت.
ضرورت ایجاد ساختار پایدار برای همکاریهای فناورانه
در ابتدای این نشست، علیمحمد شریعتیمقدم، رئیس کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشهد، با اشاره به تجربههای صنعتی ژاپن گفت: پایهگذاری صحیح فرایندها، آموزش مستمر و توجه به بهرهوری از عوامل مؤثر در موفقیت صنایع این کشور است. در برخی واحدهای تولیدی، آموزش و استقرار نظام کنترل کیفیت به اندازهای جدی گرفته شده که نیاز به کنترل محصول نهایی کاهش یافته و درصد خطا به حداقل رسیده است.
وی با اشاره به سرعت تحولات صنعتی در جهان و پیشرفت چین افزود: صنایع کشور ما برای عقب نماندن از تحولات فناوری باید ظرفیتهای موجود را به همکاریهای عملیاتی تبدیل کنند.
شریعتیمقدم با اشاره به ظرفیت صنایع کوچک و متوسط خراسان رضوی و توانمندیهای استان در حوزههای سلامت، گردشگری و معدن، بر ضرورت استفاده از ظرفیت کشورهای منطقه و ایجاد زنجیرههای ارزش مشترک تأکید کرد.
تدوین نقشه راه هوش مصنوعی و توسعه ایمنی معادن
غلامرضا نازپرور، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق خراسان رضوی نیز، با تأکید بر ضرورت تعریف چهارچوب مشخص برای بهکارگیری هوش مصنوعی در بخش معدن گفت: با توجه به طرح موضوع هوش مصنوعی از سوی وزارت صمت و ضرورت اجرای پایدار آن در استان، باید فرایند مشخصی برای استفاده از این فناوری در بخش معدن تدوین شود.
وی افزود: اگرچه جلساتی با فعالان این حوزه برگزار شده، اما همچنان برای تعیین فرایندهای اجرایی و کاربردی به بررسی و برنامهریزی بیشتری نیاز است.
نازپرور با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی در ارتقای ایمنی و بهرهوری معادن گفت: برای نمونه، سامانههای هوشمند با بررسی تصاویر دوربینها میتوانند وضعیت غیرعادی یا شرایط خطرناک برای کارکنان معدن را تشخیص دهند و هشدارهای لازم را صادر کنند.
وی با بیان اینکه استفاده از فناوریهای نوین در صنایع معدنی هنوز با ظرفیتهای موجود فاصله دارد، بر ضرورت توسعه این راهکارها تأکید کرد و گفت: کمیسیون معدن از بهرهگیری از دانش و توان متخصصان برای اجرای طرحهای فناورانه در این بخش استقبال میکند.
هوش مصنوعی و ضرورت تحول در خدمات گردشگری
سپس مژگان ثابتتیموری، رئیس کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق مشهد به ایراد سخن پرداخت.
وی با اشاره به گسترش کاربرد فناوریهای نوین در صنعت گردشگری گفت: فعالان این صنعت در سالهای گذشته استفاده از سامانههای دانشمحور و خدمات آنلاین را در دستور کار قرار داده بودند؛ اما اکنون هوش مصنوعی ظرفیتهای گستردهتری برای تحول این صنعت ایجاد کرده است.
وی افزود: هوش مصنوعی میتواند در بخشهای مختلف زیرساختهای گردشگری، از تأسیسات اقامتی و خدمات آنها تا شبکه حملونقل، به کار گرفته شود و زمینه ارتقای کیفیت خدمات و بهرهوری را فراهم کند.
ثابتتیموری ارتباط با مراکز علمی و پژوهشی را نیز در توسعه خدمات گردشگری مؤثر دانست و گفت: این همکاریها میتواند به خلاقانهتر شدن خدمات، کاهش زمان ارائه آنها و مدیریت هزینهها کمک کند.
وی با اشاره به فعالیت شرکتهای گردشگری در استفاده از پلتفرمهای جدید و ابزارهای هوش مصنوعی افزود: کسبوکارهای سنتی این حوزه باید شیوههای کاری خود را با تحولات جدید تطبیق دهند؛ چراکه بازار گردشگری محدود به مرزهای داخلی نیست و عقبماندن از تحولات دیجیتال میتواند قدرت رقابت آنها را در بازارهای جهانی کاهش دهد.
فرهنگ سازمانی و تخصص؛ پیششرط بهرهگیری از هوش مصنوعی
سیدحسن هاشمی، نایبرئیس کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی نیز، با اشاره به ظرفیت فناوریهای نوین برای تحول اقتصادی گفت: رشد درآمدی شرکتهای فعال در حوزه فناوری نشاندهنده ظرفیت بالای اقتصاد دیجیتال برای افزایش بهرهوری و ایجاد فرصتهای تازه توسعه اقتصادی است.
وی با تأکید بر ضرورت تناسب فرهنگ سازمانی با ورود فناوریهای جدید افزود: در ایران معمولاً فناوری زودتر از فرهنگ استفاده از آن وارد میشود و این مسئله میتواند به انحراف در تصمیمگیریهای سازمانی منجر شود.
هاشمی با اشاره به گسترش ابزارهای هوش مصنوعی و دسترسی عمومی به اطلاعات تصریح کرد: دسترسی آسان به این ابزارها نباید موجب شکلگیری توهم تخصص شود؛ بهگونهای که افراد بدون دانش و تجربه کافی در حوزههای تخصصی اظهارنظر کنند و مسیر فعالیت مجموعهها را تحت تأثیر قرار دهند.
وی اظهار کرد: در ساختار سازمانی شرکتهای موفق، وظایف کارکنان و حدود مسئولیتهای آنها مشخص است و پیشنهادهای مربوط به نوآوری، اصلاح فرایندها و بهبود عملکرد از مسیر دپارتمانهای تخصصی پیگیری میشود.
هاشمی تأکید کرد: سازمانها باید برای حل مسئله و دریافت پیشنهادهای نوآورانه ساختار مشخصی داشته باشند تا استفاده از ابزارهای جدید به جای کمک به تحقق اهداف کلان، موجب پراکندگی فعالیت کارکنان و انحراف از مأموریت اصلی مجموعه نشود.
اثر هوش مصنوعی بر مدلهای اقتصادی و مفهوم اشتغال
در ادامه این نشست، عماد رجحانی، دبیر کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق مشهد، با اشاره به پیامدهای احتمالی هوش مصنوعی بر آینده اشتغال گفت: تحولات این حوزه یادآور دیدگاههایی درباره آثار انقلاب صنعتی و شکلگیری مازاد تولید است؛ دورهای که افزایش تولید میتوانست نیاز انسان به کار را کاهش دهد و حتی کارکرد مالکیت خصوصی را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به نقش انگیزههای روانشناختی و پاداشهای مغزی در مصرف و استفاده از شبکههای اجتماعی، این پرسش را مطرح کرد که آیا هوش مصنوعی نیز میتواند چنین الگوهایی را گسترش دهد.
رجحانی افزود: با افزایش عرضه محصولات و خدمات، ارزش اقتصادی آنها ممکن است کاهش یابد؛ بنابراین باید پیامدهای هوش مصنوعی بر عرضه و تقاضا و مدلهای اقتصادی آینده بررسی شود.
ضرورت پیوند کسبوکارهای سنتی با فناوریهای دیجیتال
سهیل پروازی، دبیر کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشهد نیز با تبیین دستور کار این نشست اظهار کرد: هدف اصلی از برگزاری این جلسه، فراتر از گفتوگوهای نظری، ترسیم نقشه راه عملیاتی برای انتقال کسبوکارهای سنتی به زیستبومهای هوشمند است. ما در اتاق بازرگانی به دنبال آن هستیم که با بهرهگیری از ظرفیتهای هوش مصنوعی و فناوریهای تحولآفرین، فاصله میان سنت و مدرنیته را کاهش داده و فرآیندهای سنتی را به مدلهای نوین، دادهمحور و بهینه تبدیل کنیم؛ چرا که هوشمندسازی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه الزامی برای بقا و تداوم حیات اقتصادی است.
وی با تأکید بر لزوم همافزایی میان صنایع و شرکتهای فناور افزود: ما در این نشست تخصصی به دنبال ایجاد یک زنجیره ارزش یکپارچه هستیم که در آن فناوری به عنوان ابزاری برای ارتقای بهرهوری در خدمت تولید و خدمات قرار گیرد. هدف ما این است که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، خطاهای انسانی در صنایع معدنی کاهش یابد و تجربه گردشگری در استان به سطحی جهانی ارتقا پیدا کند تا در نهایت، صنایع خراسان رضوی بتوانند با تکیه بر این ابزارهای دیجیتال، جایگاه خود را در بازارهای منطقهای و بینالمللی تثبیت کنند.
سپس امید خدادادی، دبیر کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق خراسان رضوی، با اشاره به مصوبات نشست مشترک پیشین گفت: برگزاری این جلسه در راستای پیگیری موضوعات مطرحشده و بهرهگیری از دیدگاهها و تجربیات متخصصان در دستور کار قرار گرفت.
هوش مصنوعی، راهبرد تازه سازمانها برای افزایش بهرهوری و توسعه بازار
در ادامه این نشست، تریبون در اختیار مهدی محمدی، رئیس انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران قرار گرفت. او با اشاره به تحولات ناشی از هوش مصنوعی گفت: این فناوری صرفاً ابزاری برای افزایش بهرهوری نیست، بلکه با برخورداری از قابلیت انجام مستقل برخی فرایندها، شیوه فعالیت کسبوکارها و رقابت در بازار را تغییر میدهد.
وی با اشاره به توسعه عاملهای هوشمند افزود: این ابزارها میتوانند فراتر از پاسخگویی به پرسشها، وظایفی مانند جستوجو، رزرو، خرید، پرداخت و تحلیل اطلاعات را انجام دهند. از این رو، هوش مصنوعی بهتدریج در فرایندهای اصلی کسبوکارها جای میگیرد و مهارتهای مورد نیاز در مشاغل مختلف، از برنامهنویسی و پزشکی تا حقوق، مهندسی و مدیریت را متحول میکند.
محمدی با بیان اینکه فاصله رقابتی میان افراد و سازمانهای مسلط به این فناوری و سایرین افزایش خواهد یافت، افزود: فعالیتهایی که پیشتر ماهها زمان میبرد، با استفاده از هوش مصنوعی میتواند در مدت بسیار کوتاهتری انجام شود.
این استاد دانشگاه با اشاره به ضرورت همکاری سازمانهای بزرگ و کسبوکارهای نوآور گفت: سازمانهای بزرگ از داراییهایی مانند داده، مشتری، اعتبار، برند، زیرساخت و سرمایه برخوردارند، اما به دلیل ساختارهای پیچیده و فرایندهای اداری معمولاً با سرعت کمتری حرکت میکنند. در مقابل، استارتاپها چابک و نوآورند، اما اغلب به مشتری، سرمایه، زیرساخت و شبکه توزیع دسترسی ندارند.
وی افزود: سازمانها باید همزمان توانایی بهرهبرداری و بهبود فعالیتهای موجود و کشف فرصتهای جدید را داشته باشند. تجربه شرکتهایی مانند نوکیا نشان میدهد که تمرکز صرف بر بهبود محصولات و فناوریهای موجود، در صورت نادیده گرفتن تغییر پارادایم بازار، میتواند به از دست رفتن جایگاه رقابتی منجر شود.
محمدی، ونچر بیلدینگ (سرمایهگذاری خطرپذیر) را یکی از راههای پیوند این دو ظرفیت دانست و گفت: در این مدل، سازمان بزرگ با تکیه بر مسئله واقعی و داراییهای خود، زمینه شکلگیری یک کسبوکار جدید را فراهم میکند و تیم کارآفرین را به مشتری، داده، زیرساخت و سرمایه متصل میسازد. تفاوت این رویکرد با سرمایهگذاری خطرپذیر یا شتابدهی آن است که نقطه آغاز، مسئله و نیاز واقعی سازمان است، نه صرفاً یک ایده بیرونی.
کاهش ریسک نوآوری با شروع از مسئله واقعی
محمدی با اشاره به نرخ بالای شکست سرمایهگذاریهای خطرپذیر گفت: در مدل متعارف سرمایهگذاری خطرپذیر، بخش زیادی از طرحها شکست میخورند و موفقیت تعداد محدودی از آنها زیان سایر سرمایهگذاریها را جبران میکند؛ اما سازمانهای بزرگ نمیتوانند بهسادگی چنین سطحی از ریسک را بپذیرند.
وی افزود: ونچر بیلدینگ با شروع از مسئله واقعی سازمان و اتصال تیم نوآور به مشتری و بازار مشخص، میتواند ریسک توسعه کسبوکار را کاهش دهد. در این مدل، سهم تیم کارآفرین نیز میتواند متناسب با تحقق شاخصهای عملکردی و بهصورت مرحلهای تعیین شود.
کاربرد هوش مصنوعی در صنعت و گردشگری
رئیس انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی در صنایع مختلف گفت: در بخش معدن میتوان با استفاده از پردازش تصویر دوربینهای نظارتی، رفتارهای پرخطر، آتشسوزی و دود را شناسایی کرد. در چنین پروژهای، سازمان مسئله و زیرساخت لازم را فراهم میکند و تیم نوآور راهکار فناورانه را توسعه میدهد؛ محصولی که پس از موفقیت میتواند در سایر معادن نیز به کار گرفته شود.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی در گردشگری افزود: یکی از مهمترین کاربردهای این فناوری، شخصیسازی تجربه سفر و خدمات گردشگری بر اساس رفتار و ترجیحات واقعی هر فرد است؛ رویکردی که میتواند از تقسیمبندیهای سنتی مشتریان بر مبنای سن و درآمد فراتر برود.
از شناسایی مسئله تا تجاریسازی محصول
محمدی با تأکید بر اینکه نقطه شروع استفاده از فناوری باید مسئله واقعی باشد، گفت: هر مسئلهای الزاماً به استفاده از هوش مصنوعی نیاز ندارد و بهکارگیری این فناوری زمانی توجیه دارد که ارزش افزوده مشخصی ایجاد کند.
وی مراحل تبدیل مسئله به کسبوکار را شامل شناسایی مسئله، ایدهپردازی و طراحی راهکار اولیه، ساخت نمونه اولیه، آزمایش و دریافت بازخورد و در نهایت صنعتیسازی و توسعه بازار دانست و افزود: هوش مصنوعی میتواند در تمام این مراحل، زمان و هزینه را کاهش دهد.
این استاد دانشگاه با اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر کاهش زمان توسعه محصولات گفت: این فناوری میتواند فرایند تبدیل یک مسئله به نمونه اولیه یا اثبات مفهوم را، حتی در برخی حوزههای سختافزاری، به حدود ۱۰ هفته کاهش دهد.
وی افزود: این تحول به معنای افزایش سرعت نوآوری است و سازمانها برای حفظ جایگاه رقابتی خود ناچارند با تیمهای بیرونی همکاری کنند. پس از رسیدن محصول به مرحله اثبات کارایی، سازمان میتواند سرمایه، برند، شبکه توزیع و سایر امکانات خود را برای تجاریسازی آن به کار بگیرد.
رئیس انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران با اشاره به تجربه پلتفرم دیوار گفت: موفقیت یک محصول به میزان پاسخگویی آن به نیاز اصلی مشتری بستگی دارد.
وی افزود: محصول زمانی موفق است که ارزش کلیدی مورد انتظار مشتری را بهسادگی در اختیار او قرار دهد و هوش مصنوعی نیز میتواند در شناخت رفتار کاربران و بهبود مستمر این ارزشآفرینی نقش داشته باشد.
ضرورت تعیین چهارچوب همکاری در پروژههای مشترک
محمدی همچنین بر ضرورت تعیین چهارچوب همکاری پیش از آغاز پروژههای ونچر بیلدینگ درباره مالکیت فکری و حقوق اختراع، جایگاه مشتری نخست و میزان تعهد خرید، سهم و منافع تیم کارآفرین، حدود اختیارات و استقلال تیم، نحوه نظارت سازمان و معیارهای توقف یا تغییر مسیر پروژه تاکید کرد.
وی افزود: یکی از چالشهای همکاری با سازمانهای بزرگ، تمایل آنها به مداخله در جزئیات فعالیت تیمهای نوآور است؛ درحالیکه این تیمها برای حفظ چابکی و سرعت توسعه محصول به استقلال عملیاتی نیاز دارند. بنابراین، مرز میان نظارت سازمان و اختیار تیم باید از ابتدای همکاری مشخص شود.
محمدی در بخش دیگری از سخنانش، با اشاره به ظرفیت فناوریهای جدید برای توسعه صادرات گفت: ورود موفق به بازارهای بینالمللی به شناخت دقیق نیاز مشتریان، مقررات، استانداردها، قیمتگذاری، شیوه تأمین مالی پروژهها و بازیگران اصلی بازار وابسته است. همچنین شناسایی رقبا، شرکای محلی و مراکز نوآوری و استمرار نوآوری در محصول از الزامات حضور در بازارهای خارجی است.
وی در پایان، هوش مصنوعی و فناوریهای نوین را پنجرهای برای کاهش فاصله کشورها با اقتصادهای پیشرو دانست و گفت: کشورهایی که در دورههای مختلف توانستهاند جهش اقتصادی داشته باشند، از فرصتهای فناورانه زمان خود استفاده کردهاند؛ ازاینرو، بهرهگیری از ظرفیت هوش مصنوعی نیز میتواند فرصتی برای توسعه نوآوری، افزایش بهرهوری و تقویت حضور بنگاههای ایرانی در بازارهای جهانی باشد.
زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال در صنایع تعریف شود
جوادی، عضو کمیسیون سلامت و اقتصاد دیجیتال اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز در این نشست، تعدد سامانهها و متولیان را از مشکلات گردشگری سلامت دانست و بر ایجاد سامانه یکپارچه برای شفافسازی خدمات درمانی و معرفی ظرفیت کلینیکها به بیماران خارجی تأکید کرد.
وی خواستار تعریف زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال در بخشهایی مانند معدن و سلامت و تبدیل برنامهها به پروژههای عملیاتی شد.
تفکیک فناوری اطلاعات از تحول دیجیتال ضروری است
در ادامه، سیدمهدی مظلومزاده، مدیر امور مؤسسات پارک علم و فناوری خراسان، با تأکید بر تفاوت فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال گفت: فناوری اطلاعات مسئول تأمین زیرساختهاست؛ اما طراحی مدلهای کسبوکار و خلق ارزش در حوزه تحول دیجیتال قرار میگیرد.
وی تأکید کرد: شاخصهای ارزیابی تحول دیجیتال باید بر اساس نتایج و اهداف کسبوکار تعیین شوند، نه صرفاً معیارهای فنی.
او فرهنگسازی، حکمرانی داده و تعیین اولویتهای کاربرد فناوری را سه محور اصلی تحول دیجیتال دانست و از تشکیل کارگروه اقتصاد دانشبنیان و تحول دیجیتال و راهاندازی شورای تصمیمسازی این حوزه به ریاست استاندار خراسان رضوی خبر داد.
آموزش هوش مصنوعی باید متناسب با نیاز صنایع باشد
بهروز اسماعیلی، مدیر بومیسازی و توسعه تکنولوژی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نیز، با اشاره به تجربه فولاد مبارکه گفت: توسعه فناوری در صنایع مستلزم پیوند همزمان سختافزار، نرمافزار، دانش فنی و فرهنگ سازمانی است.
وی پیشنهاد کرد دورههای آموزشی هوش مصنوعی با همکاری کمیسیونهای تخصصی برای مدیران و بخشهای عملیاتی صنایع، از جمله فولاد و معدن، برگزار شود.
کمبود داده معتبر، مانع توسعه هوش مصنوعی است
محمدجعفر عینالقضات، عضو هیاتمدیره انجمن شرکتهای مهندسی، کمبود دادههای معتبر و قابل اتکا در حوزههایی مانند تأمین، صادرات و همکاریهای مالی را از چالشهای توسعه راهکارهای هوشمند عنوان کرد.
ریحانه احمدی روحانی، رئیس پارک موزه علوم زمین در مشهد نیز، از اجرای پروژههای هوش مصنوعی در تحلیل دادههای ژئوشیمیایی و شناسایی فسیلها خبر داد و به کاربرد کدهای QR در گردشگری زمینشناختی و طراحی موزه متاورس اشاره کرد.
وی کمبود بودجه، محدودیت سرمایهگذاری و ساختار اداری را از موانع توسعه این پروژهها دانست.












ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0