۱۷آذر

گلوگاه تولید تحت فشار؛ اقتصاد ایران وارد رکود شد

بررسی آمارهای رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد رشد اقتصادی کشور برای دومین فصل متوالی منفی بوده و بر اساس تعاریف علم اقتصاد، اقتصاد ایران وارد رکود شده است.

۲۳تیر

اتاق بازرگانی ایران در گزارشی راهکارهای حمایت از بخش تولید در شرایط جنگی را بررسی کرد

ضرورت همگرایی سیاستی

اقتصاد ایران در صورت تداوم وضع موجود، با مجموعه‌ای از چالش‌های پیچیده روبه‌رو خواهدشد. استمرار چالش‌های ژئوپلتیک می‌تواند به بر هم خوردن تعادل در بازارهای کلیدی، تضعیف ظرفیت‌های تولید داخلی و تشدید فشار بر شبکه‌های مالی و ارزی منجر شود. چنین شرایطی، علاوه بر افزایش هزینه‌های اقتصادی، ریسک رکود تورمی را نیز تقویت می‌کند. وضعیت حاضر نه‌تنها ساختارهای اقتصادی را از درون متزلزل می‌کند؛ بلکه، موجب بی‌ثباتی در رفتار اقتصادی همه بازیگران از خانوارها گرفته تا دولت و بخش خصوصی می‌شود. در نتیجه، تصمیم‌گیری‌های اقتصادی دچار وضعیتی می‌شود که در نبود واکنش‌های سریع و موثر، می‌تواند به مشکلات جدی منجر شود.

۰۳دی

پایان ناکامی تولید

دکتر حسین عباسی ـ‌ اقتصاددان // صنعتی‌شدن در دنیای امروز الزامات متعددی دارد که متغیرهای اقتصاد کلان، متغیرهای اقتصادی در سطح قیمت‌ها، نحوه مقررات‌گذاری بازارها، حکمرانی سیاسی و روابط بین‌الملل و بسیاری از حوزه‌های مشابه را دربرمی‌گیرد. صنعتی شدن موفق فقط زمانی حاصل می‌شود که برآیند این متغیرها منجر به این شود که بنگاه‌های اقتصادی کشور بتوانند کالایی «بازارپذیر» برای بازارهای جهانی ارائه کنند.

۰۶آبان

کاهش رقابت‌پذیری، تهدید جدی کسب‌وکارها

تحمیل خسارت به تولید و تجارت

در سال‌های اخیر بسیاری از کسب‌وکارها نسبت به شرایط فعالیت خود گلایه‏‏‏‏‌مند بوده‌اند. در چنین فضایی تولید و تجارت از رونق افتاده و اقتصاد هر روز بیش از پیش با مشکلات جدی، دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این میان شاخص‌های بین‌المللی نیز گواه بر نبود فضای مناسب جهت تولید و تجارت است. ایران در شاخص فضای کسب‌وکار در جایگاه ۱۱۹دنیا قرار دارد. در همین‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌حال رتبه آزادی اقتصادی کشور ‏‏‏‏‌برابر ۱۶۹ است. رتبه توانمندسازی تجاری ایران نیز‏‏‏‏‌‌برابر ۱۳۲ برآورد شده‌است. گفتنی است ایران از منظر شاخص رقابت‌پذیری نیز از میان ۱۳۴کشور در رتبه صدوشانزدهم دنیا قرار دارد. بدون‌تردید در چنین فضایی، عملکرد تولید و تجارت به‌شدت تحت‌تاثیر منفی قرار خواهد گرفت. اصلاح شرایط توصیف شده نیازمند بازنگری در سیاست‌های کلان حاکم بر اقتصاد است.

۱۵مهر

واردات در سیاستگذاری صنعتی چه جایگاهی دارد؟

حلقه وابستگی صنعت به واردات

تولید در ایران تا حدود زیادی وابسته به واردات است. این وابستگی در مورد تولیدات صنعتی به‌مراتب بیشتر است. اما وابستگی صنعت به واردات از چند جنبه قابل بررسی است و دارای جوانب مثبت و منفی متعددی است. براساس آمار سه‌ماهه تجارت خارجی در سال ۱۴۰۳، صنعت سهم ۶۴درصدی از واردات کشور دارد. همچنین آمار نشان می‌دهد که کالاهای واسطه‌‌‌ای و سرمایه‌‌‌ای در مجموع سهم بیش از ۸۵درصدی از ارزش واردات کشور دارند. براساس این آمار به نظر می‌رسد صنعت برای ارتقای تولید، ایجاد ارزش‌افزوده و همچنین افزایش بهره‌‌‌وری وابستگی زیادی به واردات دارد.

۳۱مرداد

وزیر پیشنهادی صمت در جلسه علنی مجلس برنامه‏‏‌های خود را تشریح کرد

برنامه‏‏‌ای برای رونق تولید و تجارت

وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت در دفاع از برنامه‌‌‌های خود در مجلس با بیان اینکه با مشکلات بخش صنعت، معدن و تولیدکنندگان آشناست، گفت: ارتقای صنعت و معدن با توسعه و تکمیل صنایع پیشران و معدنی، جلوگیری از خام‌‌‌فروشی، حرکت به سمت محصولات ساخت‌‌‌محور، بهبود فضای کسب‌وکار، توسعه صادرات و کاهش تصدی‌‌‌گری دولت محقق خواهد شد. به گزارش «ایرنا»، سید محمد اتابک در جلسه علنی مجلس در تشریح برنامه‌‌‌های خود برای وزارت صنعت، معدن و تجارت، اظهار کرد: برنامه من با محوریت راهبردها، سیاست‌‌‌های ابلاغی در اسناد بالادستی از جمله بیانیه گام دوم انقلاب، سند چشم‌‌‌انداز جمهوری اسلامی ایران، سیاست‌‌‌های کلی نظام و سند برنامه هفتم پیشرفت کشور تدوین شده است.

۱۱مرداد

راهبردهای جهش تولید با مشارکت مردم بررسی شد

درمان بی‏‏‌رمقی تولید

تحقق مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد نیازمند فرآیندهایی نظیر خصوصی‌‌‌سازی، بهبود محیط کسب‌وکار و توانمندسازی دولت است که توجه به مولفه‌‌‌های هر یک از اینها در نتیجه نهایی موثر خواهد بود. مرکز پژوهش‌‌‌های اتاق ایران در گزارشی با عنوان «الزامات تحقق مشارکت مردم در جهش تولید» به بررسی فرآیند و پیش‌نیازهای تحقق شعار سال ۱۴۰۳ پرداخته است.

۳۰خرداد

تحلیلی بر گزارش اتاق ایران از آینده اقتصاد، تولید و بخش خصوصی

دولت آینده و جبران پسرفت

بر اساس گزارش اتاق ایران، سند توسعه تجاری کشور باید مبتنی بر سند توسعه صنعتی با هدف قرار گرفتن در زنجیره‏ ارزش جهانی تنظیم شود. موفقیت این سیاست صنعتی به کاهش هزینه‌های اجرای قراردادها و مدیریت مزایای از دست‌رفته ساختار حل و فصل سیاسی وابسته است.

۱۴فروردین

تولید به توان مردم

از سال1390 که به نام «جهاد اقتصادی» نام گذاری شد، تا سال1403 که با شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» نام گرفت، بیش از یک دهه است که مسئله اقتصاد محور نام گذاری سال ها بوده است. امسال نیز شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» حاکی از تأکید بر اقتصاد مردمی و برطرف کردن موانع برای حضور مردم در عرصه تولید و توجه ویژه به ظرفیت های مردمی است؛ ظرفیت های اقتصادی که در بخش خصوصی نمود بیشتری دارد؛ به ویژه در استان خراسان رضوی که بیش از 90درصد صنایع متعلق به بخش خصوصی است. از این رو توجه ویژه به بخش خصوصی با نگاه رفع موانع تولید، حمایت های دولتی و قانون گذاری تسهیلگر در بخش ایجاد و توسعه تولید، می تواند در مسیر تحقق این شعار مؤثر باشد. در این باره با نایب رئیس اتاق بازرگانی، رئیس دبیرخانه شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، رئیس اتاق تعاون خراسان رضوی، رئیس اتاق اصناف مشهد، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی و رئیس اتحادیه دامداران خراسان رضوی گفت‌وگو کردیم که  در ادامه می خوانید.

۱۴فروردین

فرسودگی موتور تولید وارد مرحله بحرانی شده است

گلوگاه رشد تولید

بررسی‏‏‌ها حاکی از این است که روند تشکیل سرمایه ثابت در کشور طی سال‌های اخیر کاهشی بوده و موجب پیشی گرفتن استهلاک سرمایه شده است. بر این اساس رشد شاخص بهره‏‏‌وری کل عوامل تولید گروه صنایع و معادن طی یک‌دهه منتهی به سال ۱۳۹۹ منفی بوده است. این موضوع در کنار فرسودگی جدی ماشین‏‏‌آلات و خطوط تولید، بازسازی و نوسازی بنگاه‏‏‌ها را به یکی از اولویت‏‏‌های بخش تولیدی کشور تبدیل کرده است؛ چرا که جهش تولید در سال ۱۴۰۳ بدون ارتقای کیفیت خطوط تولید امکان‏‏‌پذیر نیست. از همین رو کارشناسان بر نهادسازی و ایجاد اکوسیستم برای بازسازی و نوسازی بنگاه‏‏‌ها و اتخاذ رویکرد اصولی و عقلایی به فرآیند نوسازی و هزینه‌کرد هدفمند منابع در این مسیر تاکید دارند و معتقدند ایجاد یک اکوسیستم برای بازسازی و نوسازی بنگاه‏‏‌ها ضروری است.

۰۶فروردین

نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی:

مشارکت مردم در عرصه تولید با کاهش نرخ تورم محقق می‌شود

نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی گفت: نقش‌آفرینی مردم در «جهش تولید»، مستلزم بهبود شرایط اقتصادی، کاهش نرخ تورم و ایجاد جاذبه در عرصه سرمایه‌گذاری است.

۲۱اسفند

بازوی پژوهشی مجلس شرط «عبور از تولید مونتاژی» را معرفی کرد

محیط مساعد تولید نوآور

سیاست‌های تولید صنعتی می‌تواند به مثابه تیغ دو‌لبه عمل کند. خطای سیاستگذار در این مسیر می‌‎تواند منجر به وضعیتی شود که صنایع مونتاژ‌کار تشویق شوند و انگیزه‌ای برای نوآوری و عبور از مرحله مونتاژکاری نداشته باشند. در مقابل، این سیاست‌ها می‌تواند به نحوی تدوین شود که با تشویق تولید نوآور، بنگاه‌ها را به سمت رشد بهره‌وری و رقابت‌پذیری سوق دهد و به عمیق‌تر شدن زنجیره تولید و عبور از تله مونتاژ کاری بینجامد. بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس از مخاطرات صدور مجوز کسب‌و‌کار حاکی از این است که در شرایط فعلی اقتصاد و در غیاب سیاست‌های صنعتی، تسهیل مجوزها برای صنایع مستلزم تحقیق و توسعه، می‎تواند نتیجه عکس داده، به این معنی که سبب تقویت تولید مونتاژی شود؛ این روند، ساختار بازار را برای تولید نوآور از حالت بهینه خارج کرده و انگیزه بازیگران برای سرمایه‌گذاری را تضعیف می‌کند. از همین‌رو تاکید می‌شود هر‌گونه اقدامی برای تسهیل شرایط تولید، باید در راستا و ذیل سیاست‌های صنعتی مشخص و مدون پیش برود.

۰۵اسفند

موسسه مطالعات و پژوهش‏‏‌های بازرگانی روند صدور مجوزهای صنعتی تا پایان ۱۴۰۱ را بررسی کرد

جغرافیای بنگاه‌های راکد

بررسی‌ها نشان می‌دهد بیش از ۵۰هزار طرح نیمه‌تمام صنعتی، واحد راکد و بنگاه زیر ۵۰درصد ظرفیت در کشور وجود دارد که از میان تمام استان‌ها اصفهان، تهران و فارس بیشترین بنگاه‌های راکد را در خود جای داده‌اند. یک گزارش پژوهشی نشان می‌دهد دلیل تکثیر طرح‌های نیمه‌تمام و بنگاه‌های راکد در کشور، نبود آمایش سرزمین است. به عبارتی سیاستگذار با عدم توجه به وضعیت استقرار فیزیکی طرح‌های صنعتی و در نظر نگرفتن مزیت‌های سرزمینی، موجب تولد بنگاه‌های راکد شده است.

۲۹بهمن

شاخص مدیران خرید در ایران و جهان بررسی شد‏‏‌

انقباض تولید جهانی

صنعت در دنیا با تداوم روند نزولی‏‏‌ خود در دسامبر ٢٠٢٣، برای هفتمین‏‏‌ ماه متوالی‏‏‌ شاهد کاهش‏‏‌ تولید بود. این افت‏‏‌ تولید، در پی‏‏‌ کاهش‏‏‌ سفارش‌های جدید و تقاضای ضعیف‏‏‌ بازار، رخ داده است‏‏‌. با کاهش‏‏‌ تقاضا برای محصولات جدید، تولیدکنندگان برای ادامه‏‏‌ فعالیت‏‏‌ خود بر تکمیل‏‏‌ سفارش‌های قدیمی‏‏‌ اتکا کرده‏‏‌اند. این‏‏‌ امر نشان‌دهنده انباشت‏‏‌ سفارش‌ها و نبود تقاضای کافی‏‏‌ برای تولید جدید است‏‏‌. در ایران نیز بررسی‏‏‌ها از تداوم مشکلات کسب‌وکارها در سه بعد تامین نهاده، روند تولید و توزیع و فروش حکایت دارد. روند نزولی صنعت‏‏‌ ساخت‏‏‌ جهان در سال ٢٠٢٣، در حالی است که می‏‏‌تواند پیامدهای منفی‏‏‌ برای اقتصاد جهانی‏‏‌ به‏‏‌ همراه داشته‏‏‌ باشد. آمارها نشان می‌دهد در ١٧ماه منتهی‏‏‌ به‏‏‌ دسامبر ٢٠٢٣، تولید ١٣بار کاهش‏‏‌ یافته‏‏‌ است‏‏‌.

۱۶شهریور

 اشباع صنایع در بازارهای داخلی چگونه رخ داد؟‌‌‌

یکی از چالش‌های صنعت کشور، وجود صنایع اشباع یا تکمیل ظرفیت‌شده است، به طوری که در حوزه برخی از صنایع تعداد زیادی واحد تولیدی به بهره‌‌‌برداری رسیده‌‌‌اند که بازارهای در دسترس -عمدتا بازارهای داخلی- پاسخگوی حجم تولید و میزان فروش موردنیاز آنها نیستند.

۲۱خرداد

روایت مرکز آمار ایران از تورم بخش کشاورزی در زمستان ۱۴۰۰

قیمت تولید در بخش‌های مختلف کشاورزی ۱۹ تا ۱۶۲ درصد افزایش یافت

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران هزینه‌های تولید در بخش‌های مختلف محصولات و خدمات کشاورزی در زمستان سال گذشته از ۱۹ تا ۱۶۲ درصد افزایش قیمت را نسبت به زمستان سال ۹۹ تجربه کرده است.

۱۸خرداد

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران شامخ اردیبهشت را ۵۶,۱۷ واحد اعلام کرد

شاخص قیمت مواد اولیه به بیشترین مقدار در ۱۹ ماه گذشته رسید

شاخص مدیران خرید اقتصاد ایران در اردیبهشت امسال هم به‌واسطه خروج کسب‌وکارها از تعطیلات فروردین و هم به‌واسطه رشد تقاضا از ترس تورم‌های آتی، به بیشترین مقدار در ۳۲ ماه اخیر رسید.