بررسی مسیر توسعه ژئوتوریسم خراسان رضوی با تکیه بر اقتصاد دیجیتال

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، علی‌محمد شریعتی مقدم، رئیس کمیسیون دانش‌بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشهد، در ابتدای نشست اظهار کرد: ظرفیت‌های مختلف استان در حوزه گردشگری می‌تواند با استفاده از هم‌افزایی میان بخش‌های تخصصی، به شکل مؤثرتری مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

وی با اشاره به پیشنهاد پیشین خود درباره تدوین نقشه و تقویم اکوتوریسم در اتاق ایران افزود: این موضوع در گذشته مطرح شد اما به نتیجه نرسید، در حالی که ظرفیت‌های میراثی، طبیعی و گردشگری می‌توانند از جنبه‌های مختلف اقتصادی مورد استفاده قرار گیرند.

شریعتی مقدم گفت: فرصت‌های مختلفی در گردشگری وجود دارد که اگر بهره‌برداری کامل و صحیحی از آن‌ها صورت گیرد، می‌تواند برای اقتصاد کشور اثرگذار باشد. حوزه معدن نیز در صورت بهره‌برداری مناسب، ظرفیت بسیار مهمی برای اقتصاد کشور محسوب می‌شود و می‌تواند منابع اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.

رئیس کمیسیون دانش‌بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی با اشاره به تجربه برخی کشورها در بهره‌گیری همزمان از ظرفیت معدن و گردشگری تصریح کرد: در کشورهایی مانند برزیل، نروژ و سوئد، ظرفیت‌های معدنی در کنار ایمنی و زیرساخت مناسب، زمینه جذب سرمایه را فراهم کرده و گردشگری نیز با تکمیل زنجیره ارزش این بخش، به ایجاد ارزش اقتصادی بیشتر کمک کرده است.

گردشگری معدنی و گوهرسنگ‌ها؛ ظرفیت مغفول ارزش‌آفرینی خراسان رضوی

غلامرضا نازپرور، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، گردشگری معدنی و گوهرسنگ‌ها را از ظرفیت‌های مغفول استان برای ایجاد ارزش اقتصادی دانست و بر ضرورت برنامه‌ریزی برای فعال‌سازی این حوزه، تسهیل فرآیندهای قانونی، تربیت نیروی متخصص و ایجاد زنجیره ارزش یکپارچه در صنعت گوهرسنگ تأکید کرد.

نازپرور با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی و معدنی خراسان رضوی اظهار کرد: موضوع ژئوتوریسم سال‌هاست مطرح شده و مطالعات متعددی نیز در این زمینه انجام گرفته است. جاذبه‌های طبیعی و پدیده‌های علمی و زمین‌شناختی می‌توانند برای گردشگران جذاب باشند؛ چراکه هر پدیده با توجه به جنس، شرایط و فرآیند شکل‌گیری، ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود را دارد.

وی افزود: با وجود برخورداری خراسان رضوی از جاذبه‌های متعدد، در زمینه گردشگری معدنی استان اقدامات محدودی انجام شده و لازم است این ظرفیت با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق مشهد همچنین بر ضرورت توجه به معادن پس از پایان فعالیت اقتصادی آن‌ها تأکید کرد و گفت: زمانی که معدن فعال است، تمرکز اصلی بر فعالیت اقتصادی و استخراج قرار دارد، اما ممکن است ادامه فعالیت آن در مقطعی توجیه اقتصادی نداشته باشد. در چنین شرایطی، ویژگی‌هایی که در طول فعالیت معدن در محل ایجاد شده، می‌تواند به یک جاذبه گردشگری تبدیل شود.

وی یکی از چالش‌های توسعه گردشگری معدنی را پیچیدگی فرآیندهای قانونی عنوان کرد و افزود: زمانی که یک محدوده در اختیار بخش معدن قرار دارد، سازمان مربوطه متولی آن است، اما در صورت خروج محدوده از فعالیت معدنی و استفاده گردشگری، فرآیندهای مربوط به مجوز و تغییر متولی باید طی شود. این موضوع میان دستگاه‌های مختلف پیچیدگی‌هایی دارد و برای بهره‌برداری مناسب از ظرفیت گردشگری معدنی، لازم است مسیرهای قانونی تسهیل شود. در صورت بهره‌برداری صحیح، این حوزه می‌تواند به یکی از بخش‌های درآمدزا تبدیل شود.

تربیت نیروی متخصص برای گردشگری معدنی

نازپرور بر اجرای برنامه‌های عملی برای آشنایی فعالان اقتصادی با ظرفیت‌های این حوزه تأکید کرد و گفت: پیشنهاد می‌شود اعضای بخش خصوصی در قالب برنامه‌های بازدید از معادن، ظرفیت‌های موجود را از نزدیک مشاهده کنند. بازدید از حداقل دو محل می‌تواند به شناخت بهتر ظرفیت‌ها و افزایش انگیزه برای سرمایه‌گذاری کمک کند.

وی همچنین تربیت نیروهای متخصص و مربی برای گردشگری معدنی را ضروری دانست و افزود: در حال حاضر تعداد نیروهای متخصص این حوزه محدود است و برای ایجاد آموزشگاه تخصصی نیز باید برنامه‌ریزی شود.

ضرورت ایجاد زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق خراسان رضوی در ادامه به ظرفیت گوهرسنگ‌های استان اشاره کرد و گفت: در زمینه آموزش، تراش و طراحی گوهرسنگ فعالیت‌هایی انجام شده، اما این اقدامات عمدتاً به‌صورت جزیره‌ای بوده و همگرایی لازم میان فعالان شکل نگرفته است.

نازپرور افزود: موضوع ایجاد شهرک جواهرات نیز مطرح شده، اما اجرای چنین پروژه‌ای نیازمند بررسی دقیق شرایط و منافع عمومی است.

وی خاطرنشان کرد: مشهد در گذشته چهار سال پایتخت گوهرسنگ‌های جهان بوده و باید از این ظرفیت برای ایجاد همگرایی میان فعالان آموزش، تراش، طراحی و تولید استفاده شود.

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، بر ضرورت استفاده از دانش و ظرفیت تخصصی فعالان حوزه‌های مختلف تأکید کرد و گفت: همه ظرفیت‌ها باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و فعالان اقتصادی به جای تقابل، توانمندی‌های یکدیگر را مکمل بدانند. تدوین نقشه راه مشخص برای فعالیت‌های مشترک و موضوعاتی مانند هوشمندسازی و ارزش‌گذاری ضروری است.

نازپرور تأکید کرد: این نقشه راه می‌تواند زمینه اشتراک اطلاعات، تولید محتوای تخصصی و شکل‌گیری همکاری‌های آینده را فراهم کند.

تخصص‌گرایی؛ لازمه توسعه گردشگری معدنی

در ادامه، مژگان ثابت تیموری، رئیس کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق خراسان رضوی، با تأکید بر ضرورت تخصصی‌شدن گردشگری معدنی، بر تفکیک نقش «راهنما» و «مفسر تخصصی» تأکید کرد و گفت: آموزش ژئوتوریسم از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ دنبال شده و در خراسان رضوی بیش از ۲۰ راهنمای ژئوتوریسم تربیت شده‌اند.

وی افزود: اگر قرار باشد گروه‌های تخصصی از معادن بازدید کنند، حضور یک روایت‌گر تخصصی در محل ضروری است. این فرد باید معدن‌کار یا دارای دانش و تجربه در حوزه ژئوتوریسم باشد تا بتواند مفاهیم تخصصی معدن و زمین‌شناسی را برای گردشگران قابل فهم کند.

ثابت تیموری تصریح کرد: مفسر باید از میان افراد متخصص انتخاب شود و زمین‌شناسان، معدن‌کاران و افراد دارای سابقه بهره‌برداری معدنی می‌توانند در این جایگاه فعالیت کنند. همچنین فعالان حوزه جواهرات و گوهرسنگ‌ها که دانش تخصصی دارند، می‌توانند در روایت تخصصی این حوزه نقش‌آفرین باشند.

رئیس کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی تأکید کرد: اگر قرار است گردشگری تخصصی معدن توسعه پیدا کند، باید میان «راهنما» و «مفسر» تفاوت قائل شد؛ چراکه مفسر تخصصی وظیفه دارد مفاهیم زمین‌شناسی و معدنی را به شکلی دقیق و قابل فهم برای گردشگر روایت کند.

رفع موانع جذب سرمایه‌گذار خارجی برای توسعه گردشگری ضروری است

محمدحسین روشنک، عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی و رئیس اتاق مشترک ایران و تاجیکستان نیز در بخشی از این نشست، بر اهمیت بررسی ظرفیت‌های تاجیکستان در حوزه تعاملات اقتصادی و گردشگری تأکید کرد و خواستار توجه بیشتر به ظرفیت‌های این کشور و استفاده از فرصت‌های موجود در روابط دو طرف شد.

روشنک گفت: در جذب سرمایه‌گذار خارجی موفق عمل نکرده‌ایم در حالیکه ارزآوری زیادی در این زمینه وجود دارد. موانع این حوزه باید رفع و سازوکار مشخصی برای جذب سرمایه‌گذار خارجی ایجاد شود. در حقیقت جذب سرمایه‌گذار خارجی، به‌ویژه در حوزه گردشگری، باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.

کنسرسیوم‌های مشترک معدن و گردشگری؛ مسیر تبدیل ظرفیت خام به منابع مالی

سیدحسن هاشمی، نایب‌رئیس کمیسیون دانش‌بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، با اشاره به ظرفیت‌های استان در معدن و گردشگری، تبدیل این ظرفیت‌ها به منابع مالی و جذب سرمایه را نیازمند شکل‌گیری کنسرسیوم‌ها و هلدینگ‌های تخصصی دانست.

هاشمی با بیان اینکه یک هزار و ۴۰ معدن در خراسان رضوی فعال است، افزود: استان در حوزه گردشگری نیز ظرفیت‌های قابل توجهی دارد. وی اظهار کرد: حدود ۱.۵ تا ۱.۷ درصد بازار سرمایه کشور متعلق به خراسان رضوی است، در حالی که شرکت‌های بزرگ معدنی در استان‌هایی مانند کرمان توانسته‌اند ارزش و منابع قابل توجهی ایجاد کنند.

وی پیشنهاد ایجاد ساختارهای سرمایه‌گذاری مشترک را مطرح کرد و گفت: باید کنسرسیوم‌هایی شکل گیرد که منابع خام را به منابع مالی تبدیل کنند. می‌توان شرکت‌ها یا هلدینگ‌هایی ایجاد کرد که معدن و گردشگری را در کنار یکدیگر قرار دهند و سپس این مجموعه‌ها وارد بازار سرمایه شوند. استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی و بازار سرمایه نیز می‌تواند زمینه فعال‌شدن ظرفیت‌های معدنی و گردشگری را فراهم کند.

اتصال معدن، گردشگری و فناوری در قالب «نقشه هوشمند» استان دنبال می‌شود

سپس سهیل پروازی، دبیر کمیسیون دانش‌بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، بر ضرورت همکاری کمیسیون‌های تخصصی برای پیوند ظرفیت‌های معدن، گردشگری و فناوری تأکید کرد و گفت: ورود اقتصاد دیجیتال و فناوری‌های نوین به حوزه‌های گردشگری و صنایع معدنی، از محورهای اصلی این همکاری‌هاست.

وی افزود: یکی از محورهای این طرح، فعال‌سازی زنجیره ارزش گردشگری معدنی از طریق اتصال بهره‌برداران معادن، صنایع و فعالان گردشگری است؛ به‌گونه‌ای که ظرفیت‌های معدنی، گوهرسنگ‌ها و صنایع خلاق به تجربه‌ای قابل عرضه برای گردشگران تبدیل شود.

پروازی، طراحی و استقرار «نقشه هوشمند گردشگری خراسان رضوی» را دیگر محور این همکاری‌ها عنوان کرد و گفت: این نقشه باید به‌عنوان یک پلتفرم زنده، علاوه بر جاذبه‌های اصلی، ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، هنری، رویدادی و گردشگری معدنی استان را در قالب لایه‌های پویا ارائه کند.

دبیر کمیسیون دانش‌بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق بازرگانی خراسان رضوی ادامه داد: استفاده از GIS برای طراحی مسیرهای گردشگری، الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای مدیریت ترافیک و توزیع سفر و همچنین واقعیت مجازی برای شبیه‌سازی معادن غیرقابل دسترس، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در این نقشه مورد استفاده قرار گیرد.

وی با اشاره به ظرفیت گوهرسنگ‌های استان اظهار کرد: طراحی زیورآلات، تورهای صنعتی و پژوهشی کنترل‌شده و ایجاد تجربه‌های تعاملی می‌تواند ارزش افزوده بیشتری برای جوامع محلی پیرامون معادن ایجاد کند و زنجیره‌ای از فروش سوغات، صادرات و وفاداری دیجیتال را شکل دهد.

پروازی تأکید کرد: تجربه گردشگری زمانی به پایداری اقتصادی منجر می‌شود که به بازار و تجاری‌سازی متصل شود؛ بنابراین هدف باید ایجاد یک مدل عملیاتی از مرحله استخراج و تولید تا اقتصاد تجربه باشد.

در ادامه، امید خدادادی، دبیر کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق مشهد، با اشاره به دشواری شرایط فعالیت کسب‌وکارهای گردشگری در ماه‌های اخیر، بر ضرورت اقدامات عملی در حوزه گردشگری معدنی تأکید کرد.

وی پیشنهاد داد کمیسیون معدن و صنایع معدنی چند معدن مستعد گردشگری را به کمیسیون گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی معرفی کند تا امکان بررسی و برنامه‌ریزی برای بازدید فراهم شود.

خدادادی افزود: کمیسیون گردشگری آمادگی دارد نخستین بازدید مشترک سه کمیسیون را از یکی از معادن پیشنهادی، از جمله معدن نمک سلطان‌آباد، با همکاری دفاتر خدمات مسافرتی و راهنمایان گردشگری برنامه‌ریزی و اجرا کند.

وی همچنین بر ضرورت بررسی جایگاه گردشگری معدنی در «نقشه هوشمند گردشگری» تأکید کرد و گفت: دامنه پروژه باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که گستردگی موضوع، آن را از هدف اصلی دور نکند.

عماد رجحانی، دبیر کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً دولتی به گردشگری معدن تأکید و اظهار کرد: بسیاری از مناطق کشور از جاذبه‌های طبیعی و زمین‌شناختی قابل توجهی برخوردارند که با معرفی و طراحی مناسب می‌توانند به محصولات جدید گردشگری تبدیل شوند. اگر یک منطقه از منظر زمین‌شناسی به‌درستی معرفی شود، می‌توان جاذبه‌هایی تعریف کرد که صرفاً به بازدید از یک معدن محدود نباشد.

رجحانی با اشاره به تجربه تورهای تخصصی طبیعت‌گردی گفت: گردشگران برای برخی تورهای تخصصی هزینه قابل توجهی پرداخت می‌کنند و این تجربه نشان می‌دهد ظرفیت‌های طبیعی و زمین‌شناختی نیز قابلیت تبدیل‌شدن به محصولات گردشگری خلاقانه را دارند.بنابراین پیش از طرح هرگونه مطالبه مبهم از دولت، خود بنگاه اقتصادی بایستی به سمت طرح‌های خلاقانه برای گسترش دامنه فعالیت و بهره برداری از فرصت‌های ژئوتوریستی حرکت کند.

وی خواستار بررسی چهارچوب قانونی این فعالیت‌ها شد تا ضوابط و موانع احتمالی مشخص و برای آن‌ها راهکارهای عملی طراحی شود.

او افزود: هدف باید استخراج ظرفیت‌های موجود از حالت بالقوه و تبدیل آن‌ها به فرصت اقتصادی از طریق طراحی محصول، بازاریابی مناسب و همکاری میان بخش‌های معدن، زمین‌شناسی و گردشگری باشد. این رویکرد می‌تواند همکاری میان فعالان اقتصادی را تقویت کرده و ظرفیت‌های استان را به سرمایه‌گذاری پیوند دهد.

تخریب معادن مشهد، از دست رفتن بخشی از ظرفیت گردشگری شهر است

در ادامه نشست، محمدمهدی قابل، معاون امور معادن و صنایع معدنی اداره‌کل صمت خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت‌های معدنی مشهد، بر ضرورت توجه به قابلیت‌های گردشگری این مناطق تأکید کرد و گفت: از سال ۱۳۹۲ بخش عظیمی از معادن محدوده زیر بلوار نماز دفن شده‌اند؛ به این معنا که معدن تخریب و شهر در آن محدوده توسعه یافته است.

وی افزود: همین اتفاق اکنون درباره سنگ‌های گرانیتی معادن ده‌غیبی نیز در حال رخ دادن است، در حالی که این مناطق از قابلیت‌های گردشگری برخوردارند. از این رو، پیشنهاد می‌شود موضوع با همکاری کمیسیون معدن پیگیری شود و شهرداری نیز در فعال‌سازی این ظرفیت‌ها نقش داشته باشد.

قابل همچنین با اشاره به ظرفیت سنگ و صنایع دستی مشهد اظهار کرد: می‌توان از سنگ‌های آماده و فرآوری‌شده برای تولید محصولات و سوغات استفاده کرد و این ظرفیت را به حوزه گردشگری پیوند داد.

زیرساخت و سرمایه‌گذاری؛ الزامات توسعه گردشگری معدنی

شهرام شریعتی، رئیس کمیته جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ارزش‌گذاری معادن در خانه معدن ایران نیز، با تأکید بر ظرفیت گسترده کشور در حوزه زمین‌شناسی و معدن گفت: توسعه گردشگری معدنی بدون زیرساخت، آموزش، برنامه‌ریزی و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری، الزاماً به درآمد اقتصادی منجر نمی‌شود.

وی ضعف سیاست‌گذاری و نبود برنامه عملیاتی را از موانع بهره‌برداری مناسب از ظرفیت‌های موجود دانست و گفت: اگرچه در قوانین و برنامه‌های کشور به برخی موضوعات توجه شده، اما بودجه کافی و همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط برای استفاده از این ظرفیت‌ها وجود ندارد.

شریعتی تأکید کرد: صرف تدوین برنامه‌های کلی یا مقالات کافی نیست و در حوزه‌هایی مانند اقتصاد و هوش مصنوعی باید نقشه راه و برنامه عملیاتی مشخص وجود داشته باشد.

وی با اشاره به ظرفیت گوهرسنگ‌های کشور و به‌ویژه منطقه خراسان گفت: گستره زمین‌شناسی این منطقه می‌تواند زمینه ایجاد ارزش اقتصادی و گردشگری را فراهم کند و نقش گردشگری و اقتصاد گوهرسنگ‌ها باید در برنامه‌ریزی‌های این حوزه مورد توجه قرار گیرد.

شریعتی همچنین با اشاره به تجربه دوران پس از برجام اظهار کرد: در آن دوره شرکت‌های خارجی متعددی در حوزه‌های معدنی، صنعتی و تجاری وارد کشور شدند، اما بسته‌های سرمایه‌گذاری مناسبی برای ارائه به آن‌ها وجود نداشت. بنابراین باید برای شرایط آینده آماده بود و بسته‌های مشخص سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی تهیه کرد.

وی، آموزش و تقویت تیم‌های تخصصی را نیز ضروری دانست و گفت: مدیری که قرار است درباره یک مسئله تخصصی تصمیم بگیرد، باید تیمی قدرتمند در کنار خود داشته باشد و خود نیز آموزش لازم را دیده باشد.

رئیس کمیته جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ارزش‌گذاری معادن در خانه معدن ایران در جمع‌بندی تأکید کرد: هدف از گردشگری معدنی نباید صرفاً بازدید مردم از معادن باشد، بلکه باید از این ظرفیت برای جذب سرمایه‌گذار و ایجاد سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در بخش معدن استفاده کرد. دولت و حاکمیت نیز در ایجاد شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری نقش مهمی دارند و صنعت معدن و اقتصاد نیازمند توجه جدی‌تر در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی است.

تجاری‌سازی گردشگری معدن باید همزمان با حفاظت از میراث تاریخی پیش برود

در ادامه این نشست، رضا عسکری، رئیس هیأت‌مدیره انجمن راهنمایان گردشگری استان، با تأکید بر ظرفیت گسترده خراسان رضوی در حوزه گردشگری معدن اظهار کرد: گردشگری زمانی می‌تواند به پیشرفت و توسعه اقتصادی منجر شود که با تجاری‌سازی همراه باشد و نباید گردشگر را صرفاً یک بازدیدکننده در نظر گرفت.

او تأکید کرد: در گردشگری معدن نباید تنها خود معدن را به‌عنوان جاذبه در نظر گرفت، بلکه معدنچی، مهندس زمین‌شناس، صنعتگر، فعال حوزه فروش و فرآوری محصولات معدنی نیز می‌توانند بخشی از زنجیره جاذبه گردشگری باشند.

به گفته وی، محدوده سلطان‌آباد در مسیر مشهد ـ نیشابور نیز از جمله مناطقی است که ظرفیت‌های قابل توجهی دارد، اما هنوز به‌خوبی به گردشگران معرفی نشده است.

حفاظت از آثار تاریخی در کنار توسعه گردشگری معدن

عسکری همچنین بر ضرورت حفاظت از میراث تاریخی در کنار توسعه گردشگری معدن تأکید کرد و با اشاره به محدوده کمرمقبولا گفت: در برخی مناطق نزدیک مشهد، معادن در مجاورت آثار و سنگ‌نگاره‌های تاریخی قرار دارند و فعالیت‌های معدنی می‌تواند به این آثار آسیب وارد کند.

وی خواستار بررسی وضعیت فعالیت معادن در این محدوده و میزان تأثیر آن‌ها بر آثار تاریخی شد و افزود: باید مشخص شود فعالیت این معادن از نظر قانونی در چه وضعیتی قرار دارد و چه تمهیداتی برای حفاظت از آثار تاریخی و طبیعی پیش‌بینی شده است.

به گفته عسکری، هماهنگی میان بخش‌های معدن، گردشگری و میراث فرهنگی برای استفاده اقتصادی از ظرفیت‌ها و همزمان حفاظت از آثار تاریخی و طبیعی ضروری است.

عبور از پروژه‌سازی هوشمندسازی به مدل اقتصادی

علی بهرامی، نماینده اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان نیز با تأکید بر ضرورت عبور از مرحله شناسایی ظرفیت‌ها و حرکت به سمت ایجاد ارزش افزوده گفت: در حوزه‌های صنعتی، معدنی و گردشگری باید از شناسایی صرف ظرفیت‌ها عبور و به سمت ایجاد مدل‌های اقتصادی حرکت کرد.

وی افزود: یکی از روندهای مهم آینده گردشگری، شخصی‌سازی مقاصد با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های مکان‌محور است؛ به‌گونه‌ای که مقصد و خدمات گردشگری متناسب با ویژگی‌های گروه‌های مختلف و حتی بنگاه‌های اقتصادی طراحی شود.

وی پکیج‌سازی گردشگری را نیز ضروری دانست و تأکید کرد: با وجود مطرح بودن موضوع هوشمندسازی گردشگری طی سال‌های گذشته، چالش اصلی تبدیل ایده‌ها به ساختارهای عملیاتی و بازارمحور است.

بهرامی خاطرنشان کرد: بسیاری از پروژه‌های هوشمندسازی، شهر هوشمند و مقصد هوشمند به بهره‌برداری مؤثر و ارزش اقتصادی پایدار نرسیده‌اند و برای فعال‌سازی ظرفیت دیجیتال باید از پروژه‌سازی صرف عبور کرد و به سمت زیرساخت، داده، مدل کسب‌وکار و بسته‌های قابل عرضه حرکت کرد.

ضرورت تدوین مدل روشن سرمایه‌گذاری

سپس مصطفی باقری، رئیس گروه تأمین مالی اداره کل اقتصاد و دارایی خراسان رضوی، با اشاره به نقش اقتصاد دیجیتال در بازارهای جدید گفت: استفاده از این ظرفیت می‌تواند قابلیت جذب سرمایه برای طرح‌های اقتصادی را افزایش دهد.

وی تأکید کرد: سرمایه‌گذاری زمانی اتفاق می‌افتد که طرح دارای سود و بازدهی باشد؛ بنابراین طرح‌های گردشگری و معدنی باید با مدل‌های مشخص اقتصادی و سرمایه‌گذاری تدوین شوند.

باقری گردشگری سلامت را نیز از ظرفیت‌های قابل تعریف در قالب طرح‌های سرمایه‌گذاری دانست و افزود: نرخ بازدهی مناسب می‌تواند زمینه حضور سرمایه‌گذاران را فراهم کند و سنگ‌های گرانبها و ظرفیت‌های خاص معدنی نیز می‌توانند برای سرمایه‌گذاران خارجی جذاب باشند.

او ادامه داد: طرح‌های سرمایه‌گذاری باید برای سرمایه‌گذار قابل فهم، قابل ارزیابی و دارای قابلیت جذب سرمایه باشند.

هوش مصنوعی در خدمت شناسایی بازار

فرزانه کیمیایی، رئیس کمیسیون هوش مصنوعی نظام صنفی رایانه‌ای استان نیز بر پیوند میان معدن، گردشگری و صنایع دستی تأکید کرد و گفت: ظرفیت فعالان حوزه سوغات در مشهد و خراسان رضوی می‌تواند زنجیره‌ای اقتصادی در خانواده گردشگری ایجاد کند.

وی افزود: نیازهای بازار و فناوری در حوزه‌هایی مانند صنایع دستی باید دقیق بررسی شود، زیرا گاهی محصولاتی تولید می‌شوند که بازار و تقاضای مشخصی ندارند.

کیمیایی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی می‌تواند با جمع‌آوری و تحلیل داده‌های بازار و شناسایی نیاز مصرف‌کننده، نقطه اتصال مناسبی میان معدن، گردشگری، صنایع دستی و اقتصاد دیجیتال ایجاد کند.