به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، «علی امین‌التجاری»، در آستانه روز ملی زعفران (پنجم آبان ماه)، در گفت‌وگو با خبرنگار ما اظهار کرد: برای ارزیابی میزان انطباق استانداردهای ایران با نیازهای بازارهای بین‌المللی، باید میان استاندارد محصول، الزامات بهداشتی فرآوری، ضوابط بسته‌بندی و مقررات ورود به بازار کشورهای مقصد تفکیک قائل شد.
وی افزود: استاندارد بین‌المللی ISO 3632 که در ژوئیه ۲۰۲۵ منتشر شده، مشخصات زعفران خشک شامل زعفران رشته‌ای، رشته بریده و پودر را پوشش می‌دهد؛ بنابراین بررسی تطبیقی استانداردهای ملی ایران با آخرین ویرایش این استاندارد، یکی از اقدامات ضروری در مسیر ارتقای کیفیت زعفران صادراتی است.
انطباق با استاندارد محصول؛ شرط لازم اما ناکافی برای صادرات
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق خراسان رضوی تصریح کرد: انطباق با استاندارد محصول به‌تنهایی برای حضور موفق در بازارهای صادراتی کافی نیست؛ زیرا کشورهای مختلف ممکن است الزامات جداگانه‌ای در زمینه باقی‌مانده سموم کشاورزی، آلاینده‌ها، ایمنی مواد غذایی، برچسب‌گذاری، بسته‌بندی و قابلیت رهگیری محصول داشته باشند.
امین‌التجاری با اشاره به مقررات اتحادیه اروپا در زمینه کنترل باقی‌مانده سموم و برخی آلاینده‌ها خاطرنشان کرد: استانداردهای ملی زعفران باید به‌صورت مستمر و با رویکرد بازارمحور بازنگری شوند و این فرایند با مشارکت سازمان ملی استاندارد، سازمان غذا و دارو، آزمایشگاه‌های تخصصی، تشکل‌های صادراتی و واحدهای فرآوری دنبال شود.
وی تأکید کرد: هدف از بازنگری استانداردها صرفاً افزایش سخت‌گیری نیست، بلکه باید چارچوبی ایجاد شود که ضمن تضمین کیفیت و سلامت محصول، امکان رقابت مؤثرتر زعفران ایران در بازارهای جهانی را فراهم کند.
فناوری و کنترل کیفیت؛ محورهای مهم در واحدهای فرآوری
وی درباره چالش‌های واحدهای فرآوری و بسته‌بندی زعفران اظهار کرد: بدون انجام ارزیابی میدانی و بررسی نتایج بازرسی‌ها، نمی‌توان همه واحدهای فعال را دارای ضعف‌های یکسان دانست؛ با این حال، تفاوت سطح فناوری و تجهیزات یکی از محورهای مهم است. دسترسی به تجهیزات مناسب برای پاک‌سازی، جداسازی، خشک‌کردن، کنترل رطوبت و بسته‌بندی استاندارد در ارتقای کیفیت محصول اهمیت دارد.
امین‌التجاری با تأکید بر ضرورت مدیریت بهداشت و پیشگیری از آلودگی متقاطع عنوان کرد: نظافت محیط، کنترل آفات، رعایت بهداشت کارکنان، نگهداری صحیح مواد اولیه و پیشگیری از آلودگی در مراحل مختلف فرآوری باید به‌صورت مستند و قابل ارزیابی مدیریت شود.
وی ادامه داد: کنترل کیفیت نیز نباید صرفاً به بررسی ظاهری، رنگ و عطر زعفران محدود شود و انجام آزمون‌های تخصصی برای بررسی ویژگی‌های کیفی، اصالت، ناخالصی‌ها و مخاطرات مرتبط با بازار مقصد ضرورت دارد.
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق مشهد، کیفیت مواد بسته‌بندی را نیز مهم دانست و گفت: بسته‌بندی زعفران علاوه بر جذابیت ظاهری، باید از محصول در برابر نور، رطوبت و شرایط حمل‌ونقل محافظت کند و الزامات مربوط به تماس با مواد غذایی و برچسب‌گذاری را رعایت کند.
وی محدودیت سرمایه‌گذاری و آموزش را از دیگر چالش‌های احتمالی، به‌ویژه برای واحدهای کوچک و متوسط، دانست و افزود: نوسازی تجهیزات، استقرار نظام‌های مدیریت ایمنی غذا، آموزش کارکنان و انجام آزمون‌های تخصصی مستلزم هزینه است.
امین‌التجاری یادآور شد: اداره‌کل استاندارد با همکاری تشکل‌های تخصصی، ارزیابی طبقه‌بندی‌شده‌ای از واحدهای فرآوری استان انجام دهد تا مشخص شود کدام مشکلات از طریق آموزش و اصلاح فرایند قابل رفع هستند و کدام موارد به سرمایه‌گذاری یا ارتقای فناوری نیاز دارند.
تقویت زیرساخت آزمایشگاهی برای تسهیل صادرات
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق مشهد درباره کفایت زیرساخت‌های آزمایشگاهی خراسان رضوی تصریح کرد: پاسخ قطعی به این موضوع مستلزم بررسی آزمایشگاه‌های فعال، دامنه اعتبار، تجهیزات، روش‌های آزمون و الزامات بازارهای هدف است؛ بنابراین بدون اطلاعات رسمی نمی‌توان درباره کفایت یا ناکافی بودن زیرساخت آزمایشگاهی استان حکم کلی صادر کرد.
وی گفت: باید مشخص شود آزمایشگاه‌های استان تا چه اندازه توانایی انجام آزمون‌های موردنیاز خریداران و مراجع کنترل بازارهای مقصد را با روش‌های معتبر دارند. همچنین آزمایشگاه باید برای آزمون موردنظر، اعتبار مرتبط از جمله اعتبار مبتنی بر استاندارد ISO/IEC 17025 را در دامنه مربوط داشته باشد.
امین‌التجاری افزود: زمان و هزینه دریافت خدمات نیز اهمیت دارد و باید بررسی شود صادرکنندگان با چه مدت انتظار و هزینه‌ای می‌توانند گزارش آزمون معتبر محموله خود را دریافت کنند. تعدد آزمون‌ها و مدارک، تفاوت الزامات کشورهای مقصد، هزینه آزمون‌های تخصصی و ضرورت ارسال نمونه به خارج از استان یا کشور از جمله موانع احتمالی صادرکنندگان است.
وی، ایجاد یا تقویت شبکه آزمایشگاه‌های تخصصی زعفران در خراسان رضوی را پیشنهاد کرد و گفت: چنین شبکه‌ای می‌تواند ضمن جلوگیری از سرمایه‌گذاری‌های موازی، دسترسی فعالان صادراتی به آزمون‌های ضروری، روش‌های معتبر و گزارش‌های قابل اتکا را تسهیل کند.
پنج محور پیشنهادی برای ارتقای استاندارد زعفران
امین‌التجاری با تشریح انتظارات بخش خصوصی از اداره‌کل استاندارد اظهار کرد: انتظار فعالان اقتصادی این است که این اداره‌کل در کنار وظایف نظارتی و کنترلی، برنامه‌ای پیشگیرانه و توسعه‌گرا برای ارتقای کیفیت زعفران استان تدوین کند.
وی نخستین محور را تدوین نقشه راه استانداردهای زعفران از طریق بررسی تطبیقی استانداردهای ملی با استاندارد بین‌المللی ISO 3632 و الزامات بازارهای هدف دانست و افزود: دومین محور، ارزیابی و توانمندسازی واحدهای فرآوری است تا فاصله هر واحد با الزامات کیفی و بهداشتی مشخص و متناسب با فعالیت آن، برنامه اصلاحی تدوین شود.
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق مشهد، تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی را سومین محور برشمرد و تصریح کرد: توسعه دامنه آزمون‌های تخصصی، ارتقای صلاحیت آزمایشگاه‌ها و کاهش زمان و هزینه دریافت نتایج معتبر باید در دستور کار قرار گیرد.
وی تسهیل صادرات مبتنی بر انطباق را چهارمین محور عنوان کرد و گفت: تهیه راهنمای روشن و به‌روز درباره الزامات هر بازار هدف، مدارک موردنیاز و روش‌های کنترل کیفیت پیش از صادرات می‌تواند مسیر فعالیت صادرکنندگان را شفاف‌تر کند.
امین‌التجاری حمایت از ارزش افزوده و رقابت‌پذیری را پنجمین محور دانست و خاطرنشان کرد: تشویق واحدهای فرآوری به استفاده از فناوری‌های نوین، بسته‌بندی متناسب با بازار مقصد، رهگیری محصول و توسعه محصولات فرآوری‌شده و برندمحور باید مورد توجه قرار گیرد.
وی تأکید کرد: برای اجرای مؤثر این برنامه، لازم است برای هر محور، مسئول مشخص، زمان‌بندی، شاخص ارزیابی و سازوکار گزارش‌دهی تعیین شود و نتایج با مشارکت تشکل‌های بخش خصوصی پیگیری شود.
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق مشهد، پیشنهاد کرد کارگروهی مشترک با حضور اداره‌کل استاندارد، کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی، تشکل‌های زعفران و صادرکنندگان تشکیل شود تا در قالب برنامه‌ای زمان‌بندی‌شده، وضعیت استانداردها، توان آزمایشگاهی، مشکلات واحدهای فرآوری و نیازهای بازارهای هدف را بررسی و پیشنهادهای اصلاحی را ارائه کند.
ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰