زعفران ایران در مسیر جهانی‌شدن؛ از مزرعه تا بازارهای بین‌المللی

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، در این همایش از ثبت جشنواره بین‌المللی روز زعفران در فهرست رویدادهای گردشگری کشور رونمایی شد و از برگزیدگان جشنواره عکس و عکس‌نوشت این جشنواره نیز تقدیر گردید.

زعفران ایران باید با نام ایران در جهان شناخته شود

«محمدرضا توکلی‌زاده»، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در این همایش گفت: زعفران، میراث دیرینه سرزمین ایران و بخشی از اعتبار کشور در جهان است و باید به‌گونه‌ای عمل کنیم که این محصول با هویت ایرانی و در بالاترین سطح کیفیت، در دورترین بازارهای جهان شناخته شود.

توکلی‌زاده با تأکید بر مسئولیت مشترک همه فعالان زنجیره زعفران در حفظ و تقویت جایگاه این محصول اظهار کرد: زعفران میراثی است که با رنج و امید نسل‌های پیاپی به امروز رسیده و ما در برابر آینده آن مسئولیم. باید مصرف‌کننده در کنار عطر و رنگ زعفران، خاستگاه آن را نیز بشناسد و به نام ایران اعتماد کند.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ هویت ایرانی زعفران در بازارهای جهانی افزود: هرگاه محصول ایرانی بدون نام و نشان مشخص وارد بازار شود، فرصت ساختن اعتبار و ارتباط مستقیم با مشتری به دیگران واگذار شده است. نباید اجازه داد رنج تولید در مزارع ایران باقی بماند، اما آوازه و منفعت این میراث به نام دیگران ثبت شود. از این رو، هویت ایرانی زعفران باید در قراردادهای تجاری، بسته‌بندی و شیوه عرضه محصول جایگاه مشخصی داشته باشد.

ضرورت ایجاد شناسنامه قابل اعتماد برای زعفران ایران

رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی، مسئولیت حفظ اعتبار زعفران ایرانی را متوجه تمام حلقه‌های زنجیره تولید تا صادرات دانست و گفت: زعفران ایرانی باید شناسنامه‌ای قابل اعتماد داشته باشد؛ مبدأ آن روشن، کیفیتش قابل سنجش و مسیر عرضه آن قابل پیگیری باشد.

توکلی‌زاده تصریح کرد: هر محصول نامرغوب یا تقلبی که با نام ایران عرضه شود، علاوه بر آسیب به اعتبار کشور، به فعالان خوش‌نام این حوزه نیز لطمه می‌زند؛ بنابراین همه حلقه‌های زنجیره باید در حفظ اعتبار نام ایران سهیم باشند.

وی همچنین سهم کشاورز از ارزش نهایی محصول را دارای اهمیت اساسی دانست و افزود: رونق بازار زعفران باید در زندگی تولیدکننده نیز دیده شود. تأمین مالی متناسب با فصل تولید، قراردادهای شفاف خرید و قیمت‌گذاری مبتنی بر کیفیت می‌تواند قدرت انتخاب کشاورز را افزایش دهد و به پایداری تولید کمک کند.

توسعه تولید زعفران باید با ظرفیت آب و خاک سازگار باشد

رئیس اتاق خراسان رضوی، بهره‌وری را یکی دیگر از الزامات پایداری زنجیره زعفران عنوان کرد و گفت: بهره‌وری باید از مصرف آب و نهاده‌ها تا کاهش ضایعات، فرآوری و بازاریابی در سراسر زنجیره دنبال شود. در خراسان نیز توسعه تولید باید متناسب با ظرفیت آب و خاک انجام گیرد.

وی ادامه داد: پیوند پژوهش با نیاز بنگاه‌ها، استفاده از بسته‌بندی مناسب و توسعه فرآورده‌های استاندارد می‌تواند ارزش بیشتری از زعفران نصیب کشور کند. سنجه موفقیت نیز نباید فقط حجم صادرات باشد، بلکه درآمد حاصل از هر واحد محصول و ماندگاری نام ایران در بازارهای جهانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

تصمیم‌سازی درباره زعفران باید با مشارکت استان‌های تولیدکننده انجام شود

توکلی‌زاده با اشاره به چالش‌های پیش روی صادرکنندگان و تولیدکنندگان زعفران گفت: ساختن نام تجاری و حفظ مشتری به سرمایه‌گذاری و امکان برنامه‌ریزی نیاز دارد و انتظار بخش خصوصی، ثبات مقررات، تسهیل تجارت رسمی و مشارکت تشکل‌های تخصصی در تصمیم‌هایی است که بر آینده زعفران اثر می‌گذارند.

وی افزود: با وجود تمرکز تولید زعفران در استان‌های خراسان، بخش قابل‌توجهی از تصمیم‌های مرتبط با این محصول در مرکز اتخاذ می‌شود. حداقل انتظار این است که تصمیم‌سازی در حوزه زعفران با مشارکت تشکل‌های تخصصی و فعالان این زنجیره در استان‌های اصلی تولیدکننده انجام شود تا سیاست‌ها بر پایه شناخت مستقیم از مسائل تولید و تجارت تدوین و متناسب با نیازهای واقعی این بخش باشد.

رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی در پایان تأکید کرد: زعفرانی که از خاک ایران برمی‌آید، باید با نام ایران در جهان شناخته شود و برکت آن به زندگی مردم این سرزمین بازگردد. امانت‌داری در قبال این میراث زمانی معنا پیدا می‌کند که آن را با اعتباری استوارتر و آینده‌ای مطمئن‌تر به نسل بعد بسپاریم.

تعیین قیمت واقعی زعفران ایران با ثبت نشان تأییدی و تشکیل کنسرسیوم ملی

«صمد حسن زاده»، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در این همایش، اظهار کرد: زعفران محصولی ارزشمند و منحصربه‌فرد است که با هویت استان خراسان پیوند خورده و در سطح جهان نیز نام ایران با این محصول شناخته می‌شود. کشاورزان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی با تلاش فراوان، زعفران کشور را به بازارهای جهانی معرفی کرده‌اند و این محصول ظرفیت بالایی برای ایجاد ارزش افزوده در اقتصاد کشور دارد.

وی با اشاره به ضرورت اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری زعفران افزود: برای تعیین قیمت پایه واقعی، عادلانه و منصفانه این محصول و جلوگیری از رقابت‌های ناسالم و شکل‌گیری قیمت‌های ناعادلانه، باید از روش‌های علمی و نوین استفاده کرد. ثبت نشان تأییدی و تشکیل کنسرسیوم زعفران می‌تواند به شناسایی ارزش واقعی انواع زعفران و عرضه محصول ایرانی با قیمت متناسب با کیفیت و اصالت آن در بازارهای داخلی و جهانی کمک کند.

رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به کاربردهای گسترده زعفران در صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی ادامه داد: با ایجاد سازوکاری معتبر برای تأیید اصالت و کیفیت زعفران، امکان معرفی دقیق‌تر محصول ایرانی و تقویت اعتماد خریداران فراهم می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند در ارتقای جایگاه تجاری زعفران ایران نقش مؤثری داشته باشد.

حسن‌زاده در ادامه با اشاره به آمارهای مطرح‌شده درباره تولید زعفران در کشور گفت: بر اساس آمارهای ارائه‌شده، برآورد می‌شود امسال حدود ۴۰۰ تن زعفران برداشت شود و تاکنون ۲۷۰ تن از این محصول برداشت شده است.

وی با بیان اینکه زعفران می‌تواند در شرایط دشوار تولید و صادرات کشور، فرصتی ارزشمند برای توسعه تجارت خارجی باشد، تصریح کرد: این محصول از ظرفیت‌های ویژه‌ای برخوردار است و باید با رفع موانع و بهره‌گیری بهتر از فرصت‌های موجود، زمینه افزایش تولید و صادرات آن را فراهم کرد.

رئیس اتاق ایران همچنین قاچاق زعفران را یکی از چالش‌های مهم این حوزه دانست و اظهار کرد: برای نمونه، در سال گذشته افغانستان ۹۰ تن زعفران به چین صادر کرده است، در حالی که میزان تولید زعفران این کشور تنها حدود ۱۵ تن است و بخش قابل‌توجهی از این محصول از ایران به‌صورت قاچاق خارج می‌شود؛ موضوعی که موجب می‌شود منافع اقتصادی این محصول نصیب کشور نشود.

وی با تأکید بر ضرورت اتخاذ اقدامات اساسی برای مقابله با قاچاق زعفران، ایجاد یک فدراسیون متشکل از انجمن‌ها، تشکل‌ها، صاحبان برندها و شرکت‌های فعال در صنعت زعفران کشور را یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه عنوان کرد.

رئیس اتاق ایران هماهنگی میان تشکل‌های فعال در صنعت زعفران را ضروری دانست و افزود: شکل‌گیری چنین فدراسیونی می‌تواند زمینه هماهنگی بیشتر فعالان این حوزه و پیگیری اقدامات مؤثر برای مقابله با قاچاق زعفران را فراهم کند.

حسن‌زاده در پایان ابراز امیدواری کرد با همراهی مسئولان استانی و ملی و بهره‌گیری از تجربه فعالان باسابقه حوزه تولید و صادرات زعفران، زمینه تقویت تولید، سامان‌دهی بازار و توسعه صادرات این محصول فراهم شود. 

وی تأکید کرد: کشاورزان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان در کنار مسئولان و تشکل‌های تخصصی می‌توانند نقش مهمی در تقویت و پیشرفت صنعت زعفران ایران ایفا کنند.

حفظ جایگاه جهانی زعفران ایران نیازمند هم‌افزایی دولت و بخش خصوصی است

«محسن احتشام»، رئیس شورای ملی زعفران، با قدردانی از اتاق مشهد و تشکل‌های فعال بخش خصوصی برای برگزاری مراسم بزرگداشت پنجم آبان، روز ملی زعفران، اظهار کرد: حفظ برتری ایران در کیفیت و کمیت تولید و صادرات زعفران، مستلزم توجه ویژه به چالش‌های این محصول راهبردی است و هرگونه غفلت در این زمینه می‌تواند به اعتبار زعفران ایران در بازارهای جهانی آسیب وارد کند.

وی با تأکید بر ضرورت صیانت از پیشینه دوهزار ساله زعفران ایران افزود: حفاظت از جایگاه تاریخی و شهرت جهانی این محصول ارزشمند، وظیفه‌ای مشترک است و باید با نگاهی واقع‌بینانه به چالش‌های پیش‌رو، برای تکمیل زنجیره ارزش زعفران و بهره‌برداری بیشتر از مزیت‌های نسبی کشور تلاش کنیم.

رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به جایگاه کشاورزان در زنجیره ارزش این محصول گفت: کشاورزان نخستین و از مهم‌ترین ذی‌نفعان زنجیره ارزش زعفران هستند و حمایت از آنان باید در اولویت قرار گیرد. تأمین نهاده‌های مورد نیاز، مدیریت منابع آب و ارائه تسهیلات متناسب و به‌موقع می‌تواند نقش مهمی در حمایت از تولیدکنندگان داشته باشد و از سنگینی دشواری‌ها و هزینه‌های تولید بر دوش کشاورزان بکاهد.

احتشام با اشاره به محدودیت زمانی برداشت زعفران تصریح کرد: فصل برداشت این محصول حدود ۴۰ تا ۴۵ روز است و عمر کوتاه گل زعفران، به نیروی انسانی قابل‌توجهی برای برداشت و جداسازی کلاله‌ها نیاز دارد. ازاین‌رو، ضروری است برای تأمین و سامان‌دهی نیروی کار در فصل برداشت، برنامه‌ریزی اساسی و کارشناسی انجام شود تا کشاورزان و تولیدکنندگان در این مقطع حساس با مشکلات کمتری مواجه شوند.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به مزیت‌های رقابتی زعفران ایران اظهار کرد: کشت محصولات ارگانیک در جهان رو به گسترش است و با توجه به ارزش افزوده بیشتر زعفران ارگانیک، باید برنامه‌ریزی مناسب‌تری برای توسعه این شیوه تولید و افزایش سطح زیر کشت آن در کشور انجام شود. بهره‌گیری از این ظرفیت می‌تواند به افزایش ارزش اقتصادی محصول و تقویت جایگاه زعفران ایران در بازارهای جهانی کمک کند.

رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به اقدامات این شورا در زمینه ارتقای کیفیت و ثبت برند ملی زعفران گفت: از ابتدای فعالیت شورا، دو محور اساسی را دنبال کرده‌ایم؛ نخست، ارتقای کیفیت زعفران و دوم، ثبت برند ملی این محصول. هدف ما این است که زعفران اصیل و خالص ایرانی، به‌عنوان حاصل دسترنج کشاورزان کشور، به‌درستی معرفی و از اعتبار و نام تجاری آن در بازارهای بین‌المللی حفاظت شود و زمینه سوءاستفاده از نام زعفران ایران از بین برود.

احتشام با قدردانی از حمایت اتاق بازرگانی ایران، اتاق تهران و اتاق خراسان رضوی افزود: در راستای ثبت بین‌المللی برند ملی زعفران، اقدامات مربوط به ثبت آن در بیش از ۵۰ کشور از طریق سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) در حال پیگیری است و حمایت‌های مالی و همکاری این نهادها در پیشبرد این اقدام ارزشمند، شایسته قدردانی است.

وی با اشاره به موانع پیش‌روی تولیدکنندگان و صادرکنندگان زعفران اظهار کرد: امروز موانع مهمی در مسیر فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان کشور قرار دارد که رفع آنها به اراده جدی، تصمیم‌گیری مؤثر و همکاری نزدیک میان بخش‌های مختلف نیازمند است. حمایت از صادرکنندگان و تسهیل فعالیت آنان باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های مهم در سیاست‌گذاری حوزه زعفران مورد توجه قرار گیرد.

رئیس شورای ملی زعفران با بیان اینکه زعفران ایران حاصل پیوند دانش بومی، تجربه، طبیعت، فرهنگ و تلاش مردم شریف این سرزمین است، تصریح کرد: فرصت‌های اقتصادی این محصول به ایران محدود نمی‌شود و کشورهای دیگر نیز برای دستیابی به سهم بیشتری از بازارهای جهانی زعفران تلاش می‌کنند. ازاین‌رو، باید بتوانیم مزیت نسبی ایران در تولید این محصول را به مزیت رقابتی پایدار و ارزش اقتصادی بیشتر برای کشاورزان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان تبدیل کنیم.

احتشام در پایان تأکید کرد: تحقق این هدف بدون تعامل، همکاری و هم‌افزایی میان بخش خصوصی و دولت امکان‌پذیر نیست. با توجه به سهم بیش از ۹۰ درصدی ایران از تولید جهانی زعفران، ضروری است با حمایت از تولید، ارتقای کیفیت، توسعه بازارهای صادراتی و حفاظت از برند ملی، جایگاه جهانی این محصول ارزشمند را حفظ کنیم و زمینه بهره‌مندی بیشتر کشاورزان و فعالان زنجیره زعفران از منافع اقتصادی آن را فراهم آوریم.

رونمایی از  نشان تاییدی زعفران ایران در تیرماه آینده

«سیامک اسلامی»، رئیس مرکز مالکیت فکری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در ادامه این همایش با تشریح اقدامات انجام‌شده برای حمایت از زعفران ایرانی، اظهار کرد: موضوع حفاظت از مالکیت فکری زعفران از مرحله طرح و گفت‌وگو عبور کرده و وارد مرحله اجرا شده است؛ به‌گونه‌ای که در کنار اقدامات ثبتی، برنامه‌هایی برای تقویت جایگاه برند زعفران ایران در بازارهای جهانی در حال پیگیری است.

وی با اشاره به سوابق ثبت دارایی‌های فکری در حوزه زعفران افزود: از زمان تصویب قانون حمایت از مالکیت صنعتی ایران تاکنون، ۲۳۰ اختراع در حوزه زعفران به ثبت رسیده و حدود ۱۰۴ طرح صنعتی نیز در این زمینه ثبت شده است. این ظرفیت‌ها می‌تواند پشتوانه‌ای برای توسعه صنعت زعفران و حمایت از فعالان و تولیدکنندگان این حوزه باشد.

رئیس مرکز مالکیت فکری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به اهمیت برندسازی در زنجیره ارزش زعفران، ادامه داد: توسعه برندهای معتبر می‌تواند در معرفی بهتر زعفران ایرانی و افزایش قدرت رقابت آن در بازارهای جهانی مؤثر باشد.

اسلامی همچنین از ثبت سه نشان جغرافیایی در منطقه خراسان خبر داد و گفت: نشان جغرافیایی محصول را به یک منطقه مشخص پیوند می‌دهد و می‌تواند در معرفی منشأ تولید و تقویت هویت منطقه‌ای آن نقش داشته باشد. استفاده از این ظرفیت در کنار سایر ابزارهای مالکیت فکری، زمینه حمایت مؤثرتر از محصولات بومی و متمایز را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌های این مرکز برای ثبت بین‌المللی نشان جمعی زعفران ایران، تصریح کرد: از سال ۱۴۰۲ تاکنون موضوع ثبت نشان جمعی و برندسازی زعفران ایرانی به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفته است. هدف آن است که نشان ملی زعفران ایران در سطح بین‌المللی ثبت شود و کسب‌وکارهای فعال در این حوزه بتوانند در چارچوب این نشان جمعی فعالیت کنند. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، پیش‌بینی می‌شود مراحل این ثبت تا یک ماه آینده نهایی شود.

رئیس مرکز مالکیت فکری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تأکید بر ضرورت ایجاد یک نشان تأییدی برای زعفران ایران اظهار کرد: لازم است سازوکاری مشخص برای تأیید اصالت زعفران ایرانی و اطمینان‌بخشی به خریداران داخلی و خارجی ایجاد شود؛ سازوکاری که از نظر کارکرد، مشابه نشان استاندارد ملی یا نشان‌های تأییدکننده کیفیت و سلامت باشد و انطباق محصول با معیارهای تعریف‌شده را تضمین کند.

وی افزود: تجربه ثبت نشان تأییدی برای فرش ایرانی می‌تواند الگویی برای این اقدام باشد. در حوزه زعفران نیز باید با مشارکت فعالان و متخصصان، یک کنسرسیوم ملی تشکیل شود تا استانداردها و ضوابط استفاده از این نشان را تعیین کند. معیارهای مربوط به اصالت و کیفیت محصول باید از سوی کارشناسان این حوزه تدوین شود تا نشان تأییدی بتواند اعتبار لازم را در بازارهای داخلی و بین‌المللی به دست آورد.

اسلامی ادامه داد: برخورداری از یک نشان معتبر و قابل‌شناسایی در سطح بین‌المللی، به خریداران کمک می‌کند تا از ایرانی‌بودن زعفران و قابل‌اعتمادبودن اصالت آن اطمینان بیشتری پیدا کنند. همچنین، این نشان می‌تواند در تقویت جایگاه تجاری محصول و شکل‌گیری مبنایی روشن‌تر برای ارزش‌گذاری و قیمت‌گذاری زعفران ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی مؤثر باشد.

وی با اشاره به برنامه پیش‌بینی‌شده برای معرفی بین‌المللی این نشان گفت: برنامه‌ریزی شده است نشان تأییدی زعفران ایران در تیرماه ۱۴۰۶ و هم‌زمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) معرفی و رونمایی شود. برگزاری نمایشگاهی با محوریت زعفران در حاشیه این رویداد نیز در دستور کار قرار دارد و قرار است این برنامه با حمایت وایپو دنبال شود.

رئیس مرکز مالکیت فکری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خاطرنشان کرد: هدف این است که طی یک سال آینده، فرایند طراحی و تدوین الزامات نشان تأییدی زعفران ایران به نتیجه برسد و زمینه معرفی آن در عرصه بین‌المللی فراهم شود. تحقق این هدف مستلزم همکاری دستگاه‌های مسئول، تشکل‌های تخصصی، تولیدکنندگان و سایر فعالان زنجیره زعفران است تا هویت و اصالت این محصول ایرانی با پشتوانه‌ای معتبر در بازارهای جهانی معرفی شود.

ثبت روز ملی زعفران در تقویم گردشگری؛ گامی در مسیر معرفی جهانی فرهنگ زعفران ایران

سیدجواد موسوی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی، ثبت رسمی روز ملی زعفران در تقویم گردشگری کشور را فرصتی برای معرفی جهانی میراث فرهنگی و ظرفیت‌های گردشگری این محصول دانست و تأکید کرد: این اقدام می‌تواند زمینه عبور از نگاه تجاری به زعفران و معرفی آن به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی ایران را فراهم سازد.

وی با اشاره به اهمیت ثبت روز ملی زعفران در تقویم گردشگری کشور اظهار کرد: رونمایی از گواهینامه ثبت این رویداد، فراتر از یک اقدام تشریفاتی است و گامی مؤثر در مسیر معرفی زعفران ایران در عرصه ملی و بین‌المللی به شمار می‌رود. این ثبت رسمی، فرصت تازه‌ای برای پیوند ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی زعفران با صنعت گردشگری فراهم می‌کند.

وی افزود: زعفران ایران افزون بر ارزش اقتصادی، از پیشینه‌ای غنی و جایگاهی ریشه‌دار در فرهنگ و زندگی مردم برخوردار است. معرفی این محصول در قالب تجربه‌های گردشگری، می‌تواند شناخت گردشگران داخلی و خارجی از فرهنگ زعفران، شیوه‌های سنتی تولید و ظرفیت‌های منحصربه‌فرد مناطق زعفران‌خیز کشور را گسترش دهد.

موسوی با تأکید بر اهمیت مشارکت دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مرتبط در توسعه گردشگری زعفران خاطرنشان کرد: ثبت این رویداد حاصل همکاری و هم‌افزایی مجموعه‌های ذی‌ربط است و استمرار این تعاملات می‌تواند به تثبیت جایگاه زعفران ایران در عرصه گردشگری بین‌المللی و بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی آن بینجامد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی همچنین بر ضرورت بازتاب هویت زعفران در فضاهای شهری تأکید کرد و متذکر شد: نام‌گذاری میادین و معابر به نام زعفران باید با جدیت بیشتری دنبال شود. همچنین، ایجاد موزه تخصصی زعفران از نیازهای استان است؛ مجموعه‌ای که بتواند پیشینه تاریخی، میراث فرهنگی و مراحل کاشت، برداشت و فرآوری این محصول ارزشمند را به بازدیدکنندگان معرفی کند.

وی در ادامه، گردشگری برداشت زعفران را از ظرفیت‌های قابل‌توجه استان برشمرد و تصریح کرد: تاکنون بیش از ۲۰۰ تور گردشگری با محوریت حضور در مزارع زعفران و آشنایی با مراحل برداشت و پاک‌کردن این محصول، فرایند ثبت‌نام خود را آغاز کرده‌اند. برگزاری این تورها فرصتی فراهم می‌آورد تا گردشگران از نزدیک با فرهنگ تولید زعفران و زندگی و تلاش کشاورزان این عرصه آشنا شوند.

پیش‌بینی ظرفیت ۳ تا ۵ هزار میلیارد تومانی برای حمایت از بازار زعفران

رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس شورای اسلامی از پیش‌بینی ظرفیت تأمین ۳ تا ۵ هزار میلیارد تومان منابع مالی برای حمایت از خرید زعفران در سال جاری خبر داد و بر ضرورت اصلاح سیاست‌های ارزی، تقویت سازوکارهای شفاف بازار و حمایت از صادرکنندگان این محصول تأکید کرد.

محسن زنگنه با اشاره به برنامه‌های حمایتی از بازار زعفران اظهار کرد: بر اساس تفاهم‌های انجام‌شده، امکان تأمین منابعی در حدود ۳ تا ۵ هزار میلیارد تومان از طریق صندوق‌های مرتبط برای خرید زعفران مطرح شده است. در چارچوب این سازوکار، کشاورزان می‌توانند محصول خود را به انبارهای مورد تأیید بورس کالا تحویل دهند و صندوق‌ها نیز با ورود به بازار، به تقویت تقاضا و بهبود شرایط فروش کمک کنند.

وی هدف از اجرای این برنامه را حمایت از تولیدکنندگان و کمک به شکل‌گیری قیمت‌های منطقی در بازار دانست و افزود: تلاش بر این است که معاملات زعفران در بستری شفاف و بر مبنای سازوکارهای اقتصادی انجام شود تا کشاورزان بتوانند از ارزش واقعی محصول خود بهره‌مند شوند.

زنگنه در بخش دیگری از سخنان خود، اصلاح مقررات ارزی را از ضرورت‌های توسعه صادرات زعفران برشمرد و گفت: سیاست‌های مربوط به تعهدات ارزی که از سال ۱۳۹۷ در کشور اعمال شده و در سال‌های بعد نیز تداوم یافته است، مشکلات متعددی برای صادرکنندگان ایجاد کرده و در مواردی، مسیر فعالیت تجاری آنان را دشوار ساخته است.

وی تصریح کرد: صادرکنندگان در بسیاری از کشورها به‌عنوان یکی از ارکان توسعه تجارت خارجی مورد حمایت قرار می‌گیرند، اما در کشور ما محدودیت‌های ارزی و برخی مقررات، موانعی پیش روی فعالان اقتصادی قرار داده است.

وی تاکید کرد: انتظار توسعه صادرات، بدون فراهم‌کردن شرایط مناسب برای فعالیت صادرکنندگان، واقع‌بینانه نیست. ازاین‌رو، سیاست‌های ارزی باید به‌گونه‌ای بازنگری شوند که ضمن صیانت از منافع ملی، بازگشت ارز حاصل از صادرات تسهیل و انگیزه حضور فعالان اقتصادی در بازارهای جهانی تقویت شود.

رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس همچنین با تأکید بر جایگاه شورای ملی زعفران و تشکل‌های تخصصی در سامان‌دهی بازار این محصول خاطرنشان کرد: انتشار آمارهای غیرکارشناسی یا بزرگ‌نمایی مشکلات بازار، بدون درنظرگرفتن پیامدهای اقتصادی آن، ممکن است به تضعیف موقعیت کشاورزان و صادرکنندگان بینجامد. تمامی نهادها و فعالان این حوزه باید در جهت حفظ ثبات بازار، تقویت تجارت زعفران و افزایش درآمد تولیدکنندگان مسئولانه عمل کنند.

زنگنه در ادامه، با قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری جشنواره و نمایشگاه روز ملی زعفران در مشهد، کیفیت برگزاری این رویداد را نسبت به دوره‌های گذشته رو به رشد ارزیابی کرد و گفت: مشهد باید به مرجع ملی و بین‌المللی فعالیت‌های علمی، تجاری و فناورانه صنعت زعفران تبدیل شود و برگزاری این رویداد می‌تواند زمینه تحقق چنین جایگاهی را فراهم آورد.

وی در همین زمینه، تشکیل دبیرخانه دائمی روز ملی زعفران در مشهد را پیشنهاد و خاطر نشان کرد: فعالیت این دبیرخانه نباید به ایام برگزاری جشنواره محدود بماند، بلکه ضروری است در طول سال ارتباط منظمی با پژوهشگران، نویسندگان، شرکت‌های دانش‌بنیان، تولیدکنندگان تجهیزات، فعالان حوزه نهاده‌های تخصصی و دیگر اجزای زنجیره ارزش زعفران برقرار شود تا پیگیری دستاوردهای علمی، پژوهشی و تجاری این صنعت به فعالیتی مستمر تبدیل شود.

خراسان باید به مرجع علمی، فناورانه و تجاری زعفران جهان تبدیل شود

غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی نیز در پایان این همایش، با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده این استان در تولید زعفران اظهار کرد: خراسان رضوی حدود ۶۹ درصد و در کنار خراسان جنوبی در مجموع حدود ۸۰ درصد زعفران ایران را تولید می‌کنند؛ این ظرفیت بزرگ، مسئولیت سنگینی برای ما ایجاد می‌کند تا با بهره‌گیری از توان پژوهشکده‌ها، دانشکده‌های کشاورزی و شرکت‌های دانش‌بنیان، زمینه تبدیل این مزیت به فرصتی بزرگ برای اقتصاد کشور را فراهم کنیم.

وی با اشاره به اهمیت توسعه فناوری و تکمیل زنجیره ارزش زعفران افزود: برخورداری از ظرفیت بالای تولید به‌تنهایی کافی نیست و باید از دانش علمی، فناوری‌های نوین و توان شرکت‌های دانش‌بنیان برای توسعه فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر استفاده کنیم. ثبت برند و نشان‌های تجاری نیز از موضوعات مهمی است که خوشبختانه اقدامات مربوط به آن در حال شکل‌گیری است و می‌تواند به تقویت جایگاه زعفران ایران در بازارهای جهانی کمک کند.

استاندار خراسان رضوی با بیان اینکه نباید از ورود سایر کشورها به عرصه تولید زعفران نگران بود، تصریح کرد: شرایط اقلیمی خراسان برای تولید این محصول بسیار مناسب است و ممکن است سایر مناطق جهان از چنین شرایطی برخوردار نباشند؛ اما آنچه اهمیت دارد، این است که بتوانیم در حوزه برند، فرآوری، تولید محصولات دارویی و توسعه فرآورده‌های مبتنی بر زعفران، جایگاه مرجعیت جهانی خود را حفظ کنیم.

مظفری ادامه داد: اگر خراسان به مرجع علمی، فناورانه و تکنولوژیک زعفران جهان تبدیل شود، صرف‌نظر از اینکه این محصول در چه کشورهای دیگری کشت می‌شود، همچنان می‌توانیم جایگاه محوری خود را در این صنعت حفظ کنیم. ما از ظرفیت‌های علمی و فناوری لازم برای تحقق این هدف برخورداریم و باید با برنامه‌ریزی و همکاری بخش‌های مختلف، این توانمندی‌ها را به فرصت‌های اقتصادی تبدیل کنیم.

وی با تأکید بر ضرورت توسعه بازارهای جهانی زعفران گفت: باید زمینه‌ای فراهم کنیم تا زعفران ایران از طریق بازاریابی حرفه‌ای و معرفی ظرفیت‌های آن، به بازارهای جدید راه پیدا کند. یکی از فرصت‌های قابل‌توجه، حضور زعفران در زنجیره تأمین هتل‌های بین‌المللی و مجموعه‌های بزرگ گردشگری است؛ به‌گونه‌ای که این محصول ارزشمند در پذیرایی و ارائه خوراکی‌های لوکس مورد استفاده قرار گیرد و به بخشی از تجربه مهمانان در مراکز معتبر گردشگری جهان تبدیل شود.

استاندار خراسان رضوی در پایان ابراز امیدواری کرد که در سال آینده، با توسعه برنامه‌های علمی و تخصصی، سمپوزیومی در حوزه زعفران و گردشگری برگزار شود تا زمینه تعامل پژوهشگران، فعالان اقتصادی، متخصصان گردشگری و سایر ذی‌نفعان فراهم شود و ظرفیت‌های این محصول در توسعه گردشگری و ایجاد ارزش افزوده بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

گفتنی است؛ در رویداد ملی نوآوران زعفران، به عنوان یکی از برنامه‌های مرتبط با این جشنواره،  ٨۸ ایده از ۱۵ استان کشور دریافت شد و پس از بررسی ایده‌های ارائه‌شده، ۱۸ نیاز فناورانه در حوزه‌های مختلف زنجیره ارزش زعفران شناسایی شد. در نهایت، ۴ ایده برتر به‌عنوان ایده‌های منتخب این رویداد معرفی شدند.