خروج ۲۸ درصد از ظرفیت تولید گاز کشور از مدار در جریان جنگ

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، «سعید توکلی»، معاون وزیر نفت در نشست با فعالان اقتصادی استان در محل پارلمان بخش خصوصی استان، که با حضور رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی برگزار شد، با تشریح ابعاد خسارات واردشده به صنعت گاز کشور اظهار کرد: در جریان حملات دشمن، چهار پالایشگاه گازی آسیب دیدند و هفت هزار و ۹۲۴ مورد آسیب در تأسیسات صنعت گاز ثبت شد؛ اما با وجود این خسارات، تلاش کارکنان صنعت گاز و مدیریت شرایط بحرانی، مانع از اختلال فراگیر در شبکه سراسری گاز کشور شد.

تحویل یک میلیارد مترمکعب گاز بیشتر به صنایع

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در ادامه با اشاره به نقش فعالان اقتصادی در مدیریت شرایط دشوار تأمین انرژی کشور گفت: صنعتگران در عبور از بحران اخیر نقش مؤثری ایفا کردند، اما تلاش و همراهی آنان چنانکه شایسته بود، دیده نشد.

وی افزود: با وجود کاهش ظرفیت تولید گاز، میزان گاز تحویلی به صنایع و کسب‌وکارهای کوچک در شش‌ماهه نخست امسال، یک میلیارد مترمکعب بیش از مدت مشابه سال گذشته بوده است. همچنین ۸۵ درصد از سبد سوخت نیروگاه‌های کشور از طریق گاز طبیعی تأمین شده است؛ درحالی‌که این سهم در مدت مشابه سال گذشته ۸۶ درصد بود.

توکلی با تأکید بر اهمیت استمرار تأمین انرژی واحدهای تولیدی اظهار کرد: شرکت ملی گاز علاقه‌مند است گاز بیشتری در اختیار صنایع قرار دهد؛ زیرا تأمین انرژی بخش تولید، به افزایش فعالیت‌های اقتصادی و ایجاد ارزش افزوده کمک می‌کند. بااین‌حال، محدودیت منابع گاز و ضرورت پاسخ‌گویی به نیاز بخش خانگی، مدیریت عرضه را با پیچیدگی‌هایی روبه‌رو کرده است.

وی همچنین با اشاره به تفاوت تعرفه گاز در بخش‌های مختلف مصرف خاطرنشان کرد: تعیین قیمت گاز در اختیار شرکت ملی گاز نیست و تعرفه‌ها در چارچوب تصمیمات سازمان برنامه و بودجه و هیئت وزیران مشخص می‌شود.

وابستگی ۷۳ درصدی سبد انرژی کشور به گاز

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در ادامه با هشدار نسبت به تداوم رشد مصرف گاز و پیامدهای تصمیمات گذشته در حوزه انرژی گفت: حدود ۷۳ درصد از سبد انرژی کشور به گاز وابسته است؛ درحالی‌که توسعه ظرفیت‌های تولید و انتقال این حامل انرژی به سرمایه‌گذاری‌های سنگین نیاز دارد و شدت مصرف نیز همچنان بالاست.

وی با انتقاد از برخی سیاست‌های توسعه صنعتی و جانمایی صنایع آب‌بر و انرژی‌بر در مناطق کم‌آب کشور، بر ضرورت بازنگری در الگوی استقرار واحدهای صنعتی تأکید کرد و افزود: بخشی از مشکلات کنونی نتیجه تصمیمات نادرست گذشته است و تداوم این روند می‌تواند در آینده هزینه‌های سنگین‌تری به اقتصاد کشور تحمیل کند.

توکلی همچنین با اشاره به تجربه حمایت از صنایع دارای فناوری قدیمی که مصرف انرژی بالایی نیز دارند، خاطرنشان کرد: حفظ بنگاه‌ها بدون توجه به بهره‌وری، نوسازی فناوری و مزیت‌های اقتصادی، راهکاری پایدار برای حمایت از تولید و اشتغال نیست و سیاست‌های صنعتی باید بر مبنای واقعیت‌های اقتصادی و ظرفیت‌های کشور بازنگری شوند.

وی در پایان، مدیریت مصرف در بخش خانگی را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور برای افزایش عرضه گاز به صنایع دانست و تأکید کرد: بزرگ‌ترین میدان گازی کشور در خانه‌های مردم قرار دارد؛ به این معنا که با اصلاح الگوی مصرف و اجرای اقدامات کوچک اما فراگیر در بخش خانگی، می‌توان حجم قابل‌توجهی از گاز را صرفه‌جویی و به بخش‌های مولد اقتصاد اختصاص داد.

پیگیری ۲۱ مطالبه فعالان اقتصادی خراسان رضوی

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به مسائل مطرح‌شده از سوی فعالان اقتصادی خراسان رضوی، از بررسی ۲۱ مطالبه و پیشنهاد بخش خصوصی استان خبر داد و گفت: بخشی از این مطالبات قابلیت اجرا دارد و پیگیری خواهد شد؛ اما اجرای برخی پیشنهادها، به دلیل محدودیت‌ها و ملاحظات فنی و اجرایی، امکان‌پذیر نیست یا لزوماً به سود فعالان اقتصادی نخواهد بود.
وی با تأکید بر اولویت توسعه زیرساخت‌های گاز خراسان رضوی تصریح کرد: این استان از ظرفیت‌های اقتصادی و صنعتی قابل‌توجهی برخوردار است و هر اقدامی که در زمینه توسعه زیرساخت‌های گاز آن در اختیار شرکت ملی گاز باشد، در اولویت قرار خواهد گرفت.

رتبه نخست خراسان رضوی در اجرای طرح کارور گاز

معاون وزیر نفت با اشاره به عملکرد خراسان رضوی در حوزه مدیریت و بهینه‌سازی مصرف انرژی، متذکر شد: این استان در اجرای طرح شرکت‌های کارور گاز طبیعی، رتبه نخست کشور را دارد و ظرفیت مناسبی برای گسترش برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف در بخش‌های مختلف فراهم کرده است.

وی افزود: در سال جاری مقرر شده است تا مدیریت مصرف گاز هتل‌های مشهد نیز از طریق طرح کارور دنبال شود.

توکلی در پاسخ به پیشنهاد واگذاری ارزیابی عملکرد کارورها به استان اظهار کرد: هرچند انجام این ارزیابی در سطح استانی امکان‌پذیر است، اما چنین اقدامی ممکن است محدودیت‌ها و ملاحظات نظارتی بیشتری برای فعالان این حوزه ایجاد کند؛ ازاین‌رو، اجرای آن لزوماً به نفع شرکت‌های کارور نخواهد بود.

تقویت شبکه گاز شمال‌شرق با اتصال خطوط انتقال جنوب کشور

معاون وزیر نفت در تشریح اقدامات انجام‌شده برای تقویت شبکه انتقال گاز کشور، از اتصال خطوط انتقال جنوب‌شرق به شمال‌شرق خبر داد و اظهار کرد: امسال برای نخستین‌بار، با برقراری ارتباط میان خطوط انتقال و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بلااستفاده، امکان انتقال بیشتر گاز از جنوب کشور به مناطق شمال‌شرقی فراهم شده است.

وی افزود: در نتیجه این اقدامات، روزانه هفت میلیون مترمکعب گاز از جنوب کشور به خراسان جنوبی منتقل می‌شود و بخش قابل‌توجهی از نیاز این استان نیز از طریق خطوط شمالی تأمین می‌شود.

توکلی همچنین با اشاره به اهمیت تقویت زیرساخت‌های انتقال گاز در مناطق شمالی کشور، خاطر نشان کرد: با توجه به فرسودگی بخشی از تأسیسات و سهم بالای مصارف خانگی و تجاری در استان‌های شمالی، طرح جامع توسعه زیرساخت‌های گاز شمال کشور تصویب شده و تاکنون سه پروژه در چارچوب آن به بهره‌برداری رسیده است.

توسعه میادین گازی خراسان رضوی و تقویت زیرساخت‌های انتقال گاز باید در اولویت قرار گیرد

«نصرالله پژمانفر»، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی نیز، در این نشست با اشاره به اقدامات شرکت ملی گاز ایران پس از آسیب‌دیدن پالایشگاه‌ها در حوادث اخیر، اظهار کرد: در شرایطی که کشور با حوادث اخیر مواجه شد و چهار پالایشگاه مورد اصابت قرار گرفتند، شرکت ملی گاز از همان لحظات نخست، اقدامات جهادی و گسترده‌ای را آغاز کرد. آواربرداری و اجرای برنامه‌های مفصل برای بازسازی و راه‌اندازی مجدد تأسیسات، از جمله اقدامات انجام‌شده در این زمینه بود.

وی افزود: شرکت ملی گاز با دستیابی به تولید زودهنگام، بخشی از خسارت‌های واردشده به کشور را جبران کرد. این اقدامات واقعاً قابل‌باور نیست و اتفاق بزرگی رقم خورده است. مجموعه شرکت ملی گاز و نیروهای آن در این مدت مجاهدانه تلاش کردند.

پژمانفر ادامه داد: بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های مربوط به پالایشگاه‌ها در حال پیشرفت است. با وجود حجم خسارت‌های واردشده و دقتی که در حمله به پالایشگاه‌ها به کار گرفته شده بود، تصور نمی‌شد که بازسازی و بازگشت تأسیسات به چرخه تولید با چنین سرعتی انجام شود.

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت اتخاذ تدابیر اساسی برای تأمین گاز خراسان رضوی تصریح کرد: برای استان خراسان رضوی باید به‌صورت اساسی چاره‌اندیشی کنیم. یکی از ظرفیت‌های مهم استان، منابع و میادین گازی آن است. از چندین سال قبل پیگیر شناسایی و توسعه میادین نفت و گاز در استان بوده‌ایم تا خراسان رضوی بتواند به یکی از قطب‌های تولید نفت و گاز کشور تبدیل شود. اگرچه برداشت از این میادین به سهولت برداشت از میادین جنوب کشور نیست، اما ظرفیت قابل‌توجهی در این حوزه وجود دارد.

وی با اشاره به مطالبات فعالان اقتصادی استان از شرکت ملی گاز، گفت: اتاق بازرگانی مجموعه درخواست‌های خود از شرکت ملی گاز را جمع‌بندی کرده و در قالب ۲۱ بند مطرح کرده است. پیشنهاد می‌کنیم یکی از معاونان شرکت ملی گاز ایران برای پیگیری و اجرای این موارد مأمور شود و نماینده مشخصی نیز برای دنبال کردن مطالبات استان تعیین شود.

پژمانفر با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت‌های تأمین و انتقال گاز افزود: افزایش تولید و فشار گاز و همچنین تقویت زیرساخت‌های انتقال، از جمله اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد.
وی در ادامه با تشریح سازوکار طرح کاروران گاز، اظهار کرد: در این طرح، میزان مصرف گاز سه سال گذشته واحدها بررسی و مصرف سال جاری آن‌ها پیش‌بینی می‌شود. سپس میزان کاهش مصرف نسبت به دوره‌های قبل ارزیابی و براساس صرفه‌جویی محقق‌شده، گواهی مربوطه صادر می‌شود.

وی افزود: با تلاش‌های انجام شده اکنون در یکی از شهرستان‌های استان گواهی پیشینی صرفه‌جویی در مصرف گاز صادر شده است که اقدام بسیار مثبتی در این زمینه بوده است.

پژمانفر افزود: تاکنون در ۲۹ استان کشور شرکت‌های کاربر وارد فرآیند اجرای طرح کارور گاز شده‌اند و ۸۸ شرکت کارور نیز در مجموع ۱۱۲ قرارداد منعقد کرده‌اند تا اقدامات مربوط به بهینه‌سازی مصرف گاز را اجرایی کنند.

افزایش مصرف گاز خانگی به 480 میلیون متر مکعب

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی با اشاره به افزایش مصرف گاز در بخش خانگی تصریح کرد: گزارش‌ها نشان می‌دهد مصرف گاز خانگی روند افزایشی دارد. از مجموع ۷۳۰ میلیون مترمکعب گاز تولیدی، ۴۸۰ میلیون مترمکعب به مصرف خانگی اختصاص یافته است؛ این در حالی است که هنوز سرمای جدی آغاز نشده است. اگر مصرف خانگی افزایش بیشتری پیدا کند، چاره‌ای جز کاهش سهمیه گاز صنایع نخواهیم داشت.

پژمانفر در پایان خاطرنشان کرد: اگر می‌خواهیم بخش خانگی در تأمین گاز با چالش مواجه نشود، باید برای کاهش مصرف در این بخش همکاری کنیم. یکی از راهکارهای کاهش مصرف گاز در بخش خانگی، استفاده از ظرفیت کاروران و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف است تا با همکاری و همراهی یکدیگر بتوانیم زمستان پیش رو را نیز با موفقیت پشت سر بگذاریم.

عبور از بحران انرژی نیازمند حمایت از سرمایه‌گذاران است

«غلامحسین مظفری»، استاندار خراسان رضوی، با اشاره به مشکلات تأمین انرژی صنایع گفت: به‌عنوان نماینده عالی دولت، باید از سرمایه‌گذارانی که سرمایه خود را در مسیر تولید به کار گرفته‌اند، بابت مشکلات و محدودیت‌های انرژی عذرخواهی کنم. بخشی از شرایط موجود نیز نتیجه تصمیماتی است که در سطوح مختلف اتخاذ شده است.

وی با اشاره به اهمیت آمایش سرزمینی در توسعه متوازن کشور گفت: اگر در گذشته به آمایش سرزمینی و توسعه زیرساخت‌ها در شرق کشور توجه بیشتری می‌شد، امروز با بخشی از مشکلات و تمرکز نامتوازن صنایع در استان‌هایی مانند اصفهان و یزد مواجه نبودیم.

مظفری با بیان اینکه کشور از گسترده‌ترین شبکه‌های یکپارچه گاز برخوردار است و مدیریت چنین شبکه‌ای با پیچیدگی‌های فراوان همراه است؛ تصریح کرد: با این حال، تغییر اولویت‌های سرمایه‌گذاری و کاهش منابع اختصاص‌یافته به زیرساخت‌های انرژی، مشکلات امروز را تشدید کرده است.

وی با تأکید بر اینکه تولیدکنندگان و سرمایه انسانی، مهم‌ترین سرمایه‌های استان و از ارکان پایداری کشور هستند، اظهار کرد: عبور از شرایط دشوار اقتصادی و انرژی بدون مشارکت و همراهی فعالان بخش تولید امکان‌پذیر نیست. همین تولیدکنندگان می‌توانند در حوزه سرمایه‌گذاری، صرفه‌جویی و ارائه راهکارهای اجرایی، بازوی مشورتی و عملیاتی دولت باشند.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت بخش خصوصی در مدیریت مصرف انرژی تصریح کرد: در شرایطی که استان با کسری ۱۵۰ مگاواتی برق مواجه بود، بخش خصوصی برای مدیریت مصرف و اولویت‌بندی محدودیت‌ها همکاری کرد.

مظفری در ادامه، بر ضرورت توجه هم‌زمان به راهکارهای کوتاه‌مدت و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت تأکید کرد و افزود: برای عبور از مشکلات مقطعی باید تدابیر فوری اتخاذ شود؛ اما در میان‌مدت و بلندمدت، توسعه زیرساخت‌های انرژی، استفاده از ظرفیت پالایشگاه سرخس و جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید باید در اولویت قرار گیرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حمایت از سرمایه‌گذار و ایجاد اطمینان برای فعالان اقتصادی، شرط اساسی تداوم تولید و توسعه کشور است؛ چراکه اگر سرمایه‌گذار را از دست بدهیم، در واقع یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های کشور را از دست داده‌ایم.