تبعات بحرانهای پیدرپی بر پیکره اقتصاد دیجیتال؛ از فرسایش تا مهاجرت نخبگان
انسجام در مطالبهگری برای حل معضلات حوزه تولید بدون کارخانه با ایجاد انجمن تخصصی
تصمیمهای ناگهانی، تهدیدی جدی برای بقای کسبوکارهای دانشبنیان
ناهماهنگی دستگاهها و کاستی زیرساختها، مانع تحقق اهداف سامانه ملی مجوزها
قطعی اینترنت، حملونقل بینالمللی خراسان رضوی را فلج کرد
عملکرد موفق تربتجام و تایباد در اجرای سند سازگاری با کم آبی استان
نمایشگاه کشاورزی دوحه، فرصتی برای توسعه تعاملات تجاری
واکاوی راههای برون رفت از بحرانهای تکراری و ضعف ساختاری حوزه گردشگری
هر طرف را که نگاه میکنید، دادهها یکصدا یک چیز را فریاد میزنند: «آدمها سر کار حالشان خوب نیست.» از هر پنج کارمند، یک نفر میگوید شغلش به سلامت روانش لطمه میزند. نزدیک به یکسوم کارکنان، محل کارشان را سرد و بیروح توصیف میکنند و بیش از ۴۰ درصد از استرس زیاد صحبت میکنند.
درحالیکه مسوولان بانک مرکزی از معرفی بانکهای متخلف در زمینه رعایت نرخ مصوب سود سپرده به هیات انتظامی بانکها خبر میدهند، تاکید بر تداوم نرخ سود دستوری در شرایط تورم ۴۰درصدی، باعث کاهش سپردههای بلندمدت میشود. مطالعات اقتصادی نشان میدهد که نرخ تورم در ایران همبستگی زیادی با رشد «پول» دارد و نسبت پول به نقدینگی به بیشترین مقدار یک دهه اخیر رسیده است.
شاخص تولید بخش صنعت به دلیل تاثیر نوسانات سطح فعالیت صنعت بر بخشهای دیگر اقتصاد، به عنوان یک شاخص مهم اقتصادی کوتاهمدت مورد استفاده قرار میگیرد.
بانکهای مرکزی چگونه اداره میشوند و ساختار حاکمیت شرکتی آنها به چه ترتیبی طراحی شده است؟ در این مقاله دو مدل حکمرانی بانکی بررسی شده است.
خراسان رضوی ۸ درصد از جمعیت کل کشور را در خود جای داده، با بیش از ۶ میلیون نفر جمعیت دومین استان پرجمعیت ایران است و سالانه میزبان حدود ۳۰ میلیون زائر داخلی و خارجی است، اما جایگاه اقتصادی این استان در کشور تناسبی با ظرفیتهای آن ندارد. گواه این ادعا نیز ثابت ماندن نرخ تولید ناخالص داخلی خراسان رضوی طی ۱۰ سال اخیر بوده و مهمتر از آن، پایین بودن نرخ درآمد سرانه در استان موجبشده است که خراسان رضوی در رتبه ۲۲ کشور قرار گیرد.
بررسی صورتهای مالی سالانه دوره منتهی به اسفند۱۴۰۰ نشان میدهد که بانکهای معدودی عملکرد قابل قبولی از خود به نمایش گذاشتهاند که عمدتا هم در دسته بانکهای خصوصی قرار میگیرند. مدل «کملز» یکی از مدلهای بینالمللی است که در سراسر جهان برای سنجش عملکرد بانکها مورد استفاده قرار میگیرد. «دنیایاقتصاد» در یک گزارش، عملکرد ۲۵بانک کشور را با مدل «کملز» بررسی کرده است.
نشریه «اکونومیست» در گزارشی اعلام کرد فدرالرزرو برای مقابله با تورم فعلی آمریکا که برای مدت قابل توجهی تداوم یافته است، باید نرخ بهره را به شکل تهاجمیتری افزایش دهد و آن را تا پایان سال جاری به سطح پیشبینی شده در پایان سال ۲۰۲۳ برساند. در حالی که با افت نرخ تورم در ماه ژوئیه بسیاری به کاهش رشد قیمتها امیدوار شدند، افت کمتر از انتظار آن در ماه اوت و افزایش تورم هسته نشان میدهد که سیاستهای انقباضی فدرالرزرو تا امروز برای مهار تورم کافی نبوده است.
دنیایاقتصاد : بازخوانی شاخص مدیران خرید صنعت، برندگان و بازندگان تولید در پنجمینماه از سالجاری را نشان میدهد. با اینکه اسکن دقیق صنایع کشور در مردادماه۱۴۰۱، کندی نبض تولید را تایید میکند؛ اما شواهدی از ثبات شرایط تولید در دو صنعت خاص و سقوط آزاد سهرشته فعالیت صنعتی را نیز نشان میدهد. بهطور کلی در این ماه از بین ۱۲رشته فعالیت صنعتی تنها بخشهای «سایر صنایع» و «ماشینآلات و لوازمخانگی» فعالیت بهنسبت کمتنش یا پایداری را تجربه کردهاند.
موقعیت استراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک ایران مورد توجه کشورهای بزرگ جهان بوده و هست. موقعیت مناسب ریلی و جادهای و دسترسی ایران به سواحل طولانی در خلیج فارس، دریای مکران و سواحل دریای خزردر سالهای اخیر بسیار مورد توجه تولیدکنندگان بزرگ اقتصادی جهان بوده است. اگر بعضی مسیرهای ناتمام ریلی و جادهای ایران تکمیل شود ایران میتواند از عبور و ترانزیت کالا از خطوط ریلی و جادهای خود درآمد سرشاری داشته باشد.
وضعیت صنعتیشدن در ایران تراژیک است. این تراژدی را دودسته عوامل مختلف ایجاد کردهاند. تحریم و نابسامانی فضای فعالیت اقتصادی از یکسو در کنار عدماجرای بسیاری از احکام قانونی موجب شده است تا برنامه صنعتیشدن در کشور زمینگیر شود.
مسئولان، کارنامه تابستانی شان را با ادعای مدیریت انرژی و پیشگیری از قطعی برق در بخش خانگی میبندند اما بخش صنعت گلایه دارد که دود ناترازی تولید و مصرف انرژی طی چند سال اخیر و حتی در تابستان امسال هم، در چشم این بخش رفته است.
گزارش سالانه مرکز توسعه تجارت الکترونیک نشان میدهد صنعت تجارت الکترونیک ایران در سال گذشته رشد ۱۴درصدی داشته است. این در حالی است که تجارت الکترونیک در دنیا در سال گذشته میلادی رشد ۲۱درصدی را تجربه کرد. در واقع عدم توسعه کافی زیرساختها که درصدی از آن اینترنت باکیفیت است، روند رشد تجارت الکترونیک کشور را کند کرده است.
دادههای گمرک کشور نشان میدهد هرچند میزان صادرات استان کاهش و حجم واردات افزایش یافته اما ارزش تناژی کالاهای صادراتی در مقابل کالاهای وارداتی نکات مثبت کارنامه تجارت خارجی استان است.
تجار ایرانی بهدلیل تحریمها و فقدان موافقتنامههای تجارت آزاد به اسکلههایی برای صادرات مجدد نیازمند هستند. این نقش را امارات در گذشته بر عهده داشت. اما برخی تنشهای سیاسی در سالهای اخیر با این کشور موجب شد تا مساله جایگزینی امارات، به موضوع جدیتری تبدیل شود. از این رو عمان بهعنوان کشور جایگزین وارد میدان شد. هرچند تجارت با این کشور هیچگاه به حجم تجارت با امارات نزدیک نشد؛ اما رشد قابل توجهی یافت. «دنیایاقتصاد» در این گزارش، مزیتهای صادرات مجدد را بررسی کرده است.
یکی از چالشهای صنعت کشور، وجود صنایع اشباع یا تکمیل ظرفیتشده است، به طوری که در حوزه برخی از صنایع تعداد زیادی واحد تولیدی به بهرهبرداری رسیدهاند که بازارهای در دسترس -عمدتا بازارهای داخلی- پاسخگوی حجم تولید و میزان فروش موردنیاز آنها نیستند.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران در گزارش خود، ضمن بررسی تحولات جهانی و منطقهای، به کاهش 40درصدی تجارت ایران و افغانستان اشاره کرده؛ فعالان اقتصادی تحریمهای آمریکا علیه شبکه بانکی افغانستان را دلیل کاهش تجارت دانستهاند.
بازوی پژوهشی مجلس در یک گزارش تحلیلی آسیبهای تعارض منافع در اقتصاد ایران را تشریح کرد؛ موضوعی که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته است، اما نقش مهمی در شکلگیری فساد سیستماتیک در ساختار حکمرانی اقتصادی کشور دارد. بررسیهای این گزارش نشان میدهد تضاد منافع موجب میشود سیاستگذار در تصمیمگیریهای خود بیش از آنکه منفعت عمومی را مدنظر داشته باشد، به منافع شخصی خود توجه کند. در واقع امکان آنکه سیاستگذار بتواند از حق انتخابهای اینچنینی برخوردار باشد، اصلیترین زمینهساز فساد است.
بحث از برند یا نشان تجاری در ایران سابقه چندانی ندارد و عمر آن شاید همین یک دهه اخیر باشد، اما امروز بحث از برندسازی برای هر محصول، خدمات و حتی چهرههای فرهنگی و سیاسی در اذهان مردم جای خود را بازکرده و کمتر کسی است که حداقل یکبار این کلمه را نشنیده باشد. مطالب فراوانی درباره برندسازی منتشر میشوند از جمله گزارشی که اخیرا مرکز پژوهشهای مجلس درباره برندسازی شرکتهای دانشبنیان منتشر کرده و به بررسی نقاط ضعف و قوت برندسازی در این بخش پرداخته است. بنا بر این گزارش برند تنها یک نام و علامت تجاری نیست، بلکه هویتی است برای تعیین کیفیت، تعهد و مسوولیت صاحب برند که قضاوت آن برعهده مشتریان است. برندینگ یا همان برندسازی یکی از مهمترین اصول هر کسبوکاری است که استراتژیها و اصول خاص خود را دارد.
ساختارهای معیوب اقتصادی باعث شده افزایش ناگهانی و چشمگیر قیمت کالاها و خدمات همچون بادهای موسمی هرازچند گاهی تن تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و فعالان اقتصادی را بلرزاند، معمولا هروقت که تولید یا عرضه یک کالا دچار اخلال یا نارضایتی از سوی مردم میشود دولت به سلاح «دخالت در بازار و قیمتگذاری دستوری» متوسل میشود. سلاحی که شاید در کوتاه مدت اندکی التیامبخش ناآرامیهای بازار باشد اما در دراز مدت آسیبهای جدی به اقتصاد وارد کرده است.فعالان بازار پیشنهاد میدهند که در کوتاه مدت دخالت دولت در قیمتگذاری فقط به واحدهایی که از دولت یارانه میگیرند، معطوف شود.
هفتهنامه اکونومیست سرمقاله این هفته خود را به نقد قطبی شدن ایالتهای مختلف آمریکا اختصاص داده است. این نشریه معتقد است این روند میتواند سبب گسست در جامعه آمریکا شود که حکومتداری را در این کشور دشوار خواهد کرد.
بر اساس دادههای مرکز آمار، تورم سالانه مواد غذایی استان در مرداد ماه به 56 درصد رسیده که 3 درصد بالاتر از تیرماه و 6 درصد بالاتر از خردادماه است، هرچند نرخ تورم ماهانه مرداد ماه نسبت به تیرماه، کمتر شده اما نرخ تورم نقطه به نقطه نشان میدهد قیمت مواد غذایی در مردادماه امسال 86 درصد گرانتر از مردادماه سال گذشته شده که از متوسط کشوری هم بالاتر است.
شرکای مهم تجاری ایران در ۵ماهه امسال معرفی شدند. صادرات ایران به ۵ مقصد نخست در این بازه زمانی ارزشی معادل ۱۵میلیارد و ۵۱۸میلیون دلار داشته و در مقابل، واردات ایران از ۵ مبدا اول، ۱۵میلیارد و ۶۵۳میلیون دلار ارزش داشته است. در مجموع ارزش صادرات ایران از ابتدای سالتا نیمه تابستان ۲۰میلیارد و ۹۲۴میلیون دلار و ارزش واردات در این بازه زمانی ۲۱میلیارد و ۶۶۴میلیون دلار بوده است. مقایسه صادرات و واردات ایران به این کشورها در ۵ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سالگذشته نشان از رشد ارزشی دارد.
حوزه حملونقل زمینی بار با چالشهایی چون نبود مرجع هماهنگکننده ترانزیت، خود مالکی ناوگان حملونقل جادهای، نبود نهاد راهبر لجستیک و فرسودگی ناوگان روبروست و رفع برخی از مسائل به برنامه میانمدت و بلندمدت نیاز دارد.
با تصمیم شورای پول و اعتبار، زمان نقدشوندگی اوراق «گام» کوتاه شد و به محض انتشار، این ابزار قابلیت تنزیل و معامله در بازار سرمایه را دارد. پیش از این برای تنزیل اوراق گام، باید یکششم دوره زمانی از موعد انتشار طی میشد. این تسهیلگری، گامی رو به جلو محسوب میشود و به جذابیت بیشتر این ابزار تامین مالی بنگاهها کمک میکند.
اگرچه اقتصاد افغانستان پس از به صدر نشستن طالبان کوچک شده است، اما این فقط یک روی سکه است؛ روی دیگر سکه استخراج بیشتر زغال سنگ و دو برابر شدن صادرات آن به پاکستان است. طالبان همچنین در کنترل تجارت و حفظ درآمدها در این حوزه موفق بوده است؛ آنچنانکه درآمدهای گمرکی بهرغم کاهش تجارت به اندازه دولت اشرف غنیاحمدزی است. آمارها نشان میدهد میزان صادرات نیز از ۲/ ۱میلیارد دلار به رقم ۸/ ۱میلیارد دلار رسیده است. برای اولینبار در طول ۲۰سال گذشته سند بودجه ملی بدون کمک خارجی تنظیم شد.