چالش صادرات در ابتدای زنجیره ارزش

‏‏‏‏‏‌ مطابق با آمار بانک‌مرکزی و گمرک ایران، ارزش هر‌تن کالای صادراتی ایران ۳۶۶دلار ارزش‌گذاری‌شده و این در حالی است که کشور مجبور است به ازای هر‌تن کالای وارداتی ۱۷۸۳دلار به طرف‌های خارجی بپردازد. کالاهای صادراتی ایران بیشتر در ابتدای زنجیره ارزش تولید جهانی قرار دارند، برای مثال صادرات متانول تولیدی در پتروشیمی‌های کشور باعث ارزآوری به داخل می‌شود ولی این کالای صادراتی در کشور مقصد به کالاهای با ارزش‌افزوده بالاتر تبدیل و دوباره به ایران صادر می‌شود. محصولات ابتدای زنجیره تولید از کشش تقاضای بیشتری برخوردار هستند و با افزایش قیمت‌های جهانی، تقاضای این‌گونه کالاها به‌سرعت کم می‌شود و همچنین با ایجاد هرگونه رکود، برای فروش کالاهای ابتدای زنجیره، رقابت قیمتی سختی برقرار می‌شود که این موجب سقوط بهای محصولاتی از قبیل نفت و گاز و مشتقات آنها می‌شود. این مورد باعث می‌شود تراز تجاری در کشورهای درحال توسعه‌ای همچون ایران دائما تحت‌فشار باشد، در مقابل کالاهای وارداتی به ایران چون کالاهای نهایی یا واسطه‌ای هستند معمولا تحت‌هر شرایطی حتی افزایش قیمت‌ها باید وارد شوند تا چرخه تولید کشور با اخلال مواجه نشود.