تقویت کریدورهای جایگزین؛ راهبردی برای افزایش تابآوری تجارت خارجی
مسیریابی تورم تا پایان ۱۴۰۵
محیط کسبوکار خراسان رضوی؛ همچنان بهتر از میانگین کشور، اما نامساعدتر از گذشته
ارتقای بهرهوری آب کشاورزی در گرو هوشمندسازی
ضرورت بازتعریف نقش بخش خصوصی در بازسازی زیرساختها
تولید، تحت فشارِ بحران انرژی و سیاستگذاریهای ناهماهنگ
لزوم تسریع در اجرای دستورالعمل ایجاد شعب و مجتمع تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری و بانکی در استان
تفاهمات استانی برای کمک به شفاف سازی، رفع ابهامات و تسریع در روند تعیین تکلیف پروندههای تعهدات ارزی ایفا نشده
بر اساس تازهترین آمارهای منتشرشده، مرکز آمار ایران تورم ماهانه مرداد را ۳.۴درصد و تورم نقطهبهنقطه را ۸۹درصد اعلام کرده است. در مقابل، بانک مرکزی نرخ تورم ماهانه را ۳.۷درصد و تورم نقطهبهنقطه را ۸۴.۴درصد برآورد کرده است. اگرچه میان دو نهاد در سطح ارقام اختلاف اندکی وجود دارد، اما هر دو گزارش از تداوم تورم بالا و شکنندگی روند کاهش آن حکایت دارند. بررسیهای «دنیایاقتصاد» پیشتر در گزارشی، با فرض تداوم شرایط «نه جنگ و نه صلح»، تورم نقطهای مرداد را ۸۶.۹درصد پیشبینی کرده بود که اختلاف اندکی با آمارهای نهایی دارد. اکنون با انتشار دادههای جدید، میتوان مسیر تورم تا پایان سال را در سه سناریو بهروزرسانی کرد.در سهماه نخست سال، همزمان با جنگ و محاصره دریایی، میانگین تورم ماهانه به ۶.۴درصد رسید. اما پس از اجرای تفاهم اسلامآباد و تداوم آتشبس، این میانگین در تیر و مرداد به ۳.۲درصد کاهش یافت. این امر نشان میدهد کاهش تنشهای خارجی میتواند به تعدیل فشارهای تورمی کمک کند. در سناریوی نخست، اگر تنشها دوباره تشدید شود یا محاصره دریایی ادامه یابد و میانگین تورم ماهانه ۶.۴درصد تا پایان سال وجود داشته باشد، تورم نقطهای اسفندماه به ۹۹.۲درصد خواهد رسید؛ وضعیتی که اقتصاد را در آستانه تورم سهرقمی قرار میدهد و فشار قابلتوجهی بر قدرت خرید خانوارها وارد میکند. در سناریوی میانی یا «نه جنگ و نه صلح»، با فرض تداوم میانگین تورم ماهانه ۴.۸درصدی پنجماه نخست سال، تورم نقطهای پایان سال به ۸۰.۳درصد میرسد. البته کاهش نرخ تورم در این سناریو به معنای کاهش قیمتها نیست، بلکه تنها از سرعت افزایش آنها کاسته میشود. در خوشبینانهترین سناریو نیز، با فرض تداوم تفاهم، آتشبس و میانگین تورم ماهانه ۳.۲درصدی، تورم نقطهای اسفندماه میتواند به ۶۱.۷درصد کاهش یابد. این برآوردها نشان میدهد که در شرایط کنونی، مهار پایدار تورم بیش از هر زمان دیگری به کاهش تنشهای سیاسی و ثبات در روابط خارجی گره خورده است و تنشزدایی میتواند یکی از مهمترین پیششرطهای کنترل تورم و بهبود رفاه خانوارها باشد.
تحولات تورمی تیرماه ۱۴۰۵ از تغییر در مسیر و ترکیب فشارهای قیمتی در کشور و خراسان رضوی حکایت دارد؛ بهگونهای که اگرچه شتاب افزایش قیمتها نسبت به ماههای گذشته کاهش یافته، اما سطح بالای تورم نقطهبهنقطه همچنان بیانگر تداوم فشار بر معیشت خانوارهاست. در این میان، خراسان رضوی با ثبت تورم ماهانه پایینتر از میانگین کشور، نشانههایی از بهبود در روند کوتاهمدت قیمتها نشان میدهد؛ اما فاصله قابلتوجه تورم سالانه و نقطهبهنقطه استان با میانگین کشوری، بیانگر آن است که آثار افزایش قیمتهای ماههای گذشته همچنان بر اقتصاد خانوارها سنگینی میکند.
در حالیکه نرخ تورم سالانه کشور در پایان اسفندماه ۱۴۰۴ با ثبت رقم ۵۰.۶ درصد به یکی از بالاترین سطوح پانزده سال اخیر رسیده است، دادههای استانی نشان میدهد که خراسان رضوی شرایطی بهمراتب دشوارتر را تجربه میکند.
نرخ تورم ماهانه استان خراسان رضوی در آذرماه مجدداً روند صعودی به خود گرفته و از ۳.۷ درصد در آبانماه به ۴.۸ درصد در آذرماه افزایش یافته و این استان را در جایگاه دهم تورم ماهانه در میان استانها قرار داده است. این روند حاکی از آن است که کاهش تورم ماهانه در آبان ماه، ماهیتی موقتی داشته و فشارهای هزینهای در سطح استان همچنان پابرجاست. تحلیل مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق مشهد حاکی از آن است که تورم ماهانه و نقطهبهنقطه در آذرماه ۱۴۰۴ عمدتاً از طریق اقلام اساسی بر دهکهای پایین منتقل شده است
نرخ تورم ماهانه خراسان رضوی در مهرماه ۱۴۰۴ با افزایش چشمگیر ۵۳.۶۵ درصدی نسبت به شهریورماه، از ۴.۱ درصد به ۶.۳ درصد رسیده است. این رقم بالاترین سطح تورم ماهانه ثبتشده از ابتدای سال جاری است و نشاندهنده افزایش محسوس فشار قیمتی بر سبد مصرفی خانوارهای خراسان رضوی محسوب میشود. چنین جهشی در تورم میتواند ناشی از رشد قابل توجه بهای کالاها و خدمات اساسی، بهویژه در گروه خوراکیها و آشامیدنیها باشد.
گزارش پایش ماهانه تورم استان توسط مرکز مطالعات و بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، حکایت از آن دارد که نرخ تورم ماهانه استان در مردادماه ۱۴۰۴ با کاهشی چشمگیر از 3.5 درصد در تیرماه به 1.9 درصد در مردادماه رسید که پایینترین سطح از ابتدای سال جاری محسوب میشود.
سعیده بهنژاد ـ کارشناس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی مشهد// تورم به عنوان یکی از شاخصهای کلیدی اقتصادی، نقش بسیار مهمی در تحلیل وضعیت اقتصادی و اجتماعی هر کشوری ایفا میکند. در ایران، بررسی و تحلیل تورم به صورت ماهانه در استانهای مختلف، تصویر جامعتری از وضعیت اقتصادی مناطق مختلف کشور به دست میدهد. این تحلیلها میتوانند بازتابدهنده تفاوتهای ساختاری، اقتصادی و اجتماعی هر استان باشند و به درک بهتر تغییرات اقتصادی در سطح ملی کمک کنند.
با توجه به آخرین آمارهای تورم در دی ماه ۱۴۰۲، پیشبینی میشود تورم سالانه در سال جاری در خوشبینانهترین حالت در سطح ۴۰.۴۷ درصد و در بدبینانهترین حالت در سطح ۴۱.۲۳ درصد قرار بگیرد.