سنجش کاهش قدرت خرید

بررسی‌ها نشان می‌دهد رشد تولید در یک دهه گذشته به افزایش قدرت خرید ایرانیان منجر نشده است. اگرچه تولید ناخالص داخلی سرانه در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ حدود ۱۲درصد افزایش یافته، اما درآمد ناخالص ملی سرانه ۲۵درصد کاهش پیدا کرده و سرمایه‌گذاری سرانه نیز نزدیک به نصف شده است. این شکاف نشان می‌دهد افت رابطه مبادله، بخش مهمی از دستاوردهای تولید را خنثی کرده و قدرت خرید را کاهش داده است. رابطه مبادله نشان‌دهنده نسبت قیمت کالاهای صادراتی به کالاهای وارداتی است. کاهش قیمت نفت، تخفیف‌های تحریمی و افزایش هزینه واردات، عوامل اصلی تضعیف رابطه مبادله بوده‌اند. ثبات مصرف جاری نیز عمدتا به قیمت تضعیف سرمایه‌گذاری ممکن شده است. این روند به فرسودگی سرمایه و افت تولید در آینده منجر خواهد شد. برای توقف این روند، سیاستگذاران باید همزمان‌ بر ثبات اقتصاد کلان، کاهش نااطمینانی، بهبود روابط خارجی، اصلاح نظام تامین مالی و ایجاد محیطی قابل پیش‌بینی برای بنگاه‌ها تمرکز کنند.