- امروز : یکشنبه - ۲۲ شهریور - ۱۴۰۵
- برابر با : Sunday - 13 September - 2026
اخبار ویژه
همافزایی تشکلها برای عبور از چالشهای زنجیره تولید غذا
بررسی مسیر توسعه ژئوتوریسم خراسان رضوی با تکیه بر اقتصاد دیجیتال
اعلام ۲ روش جدید رفع تعهد ارزی برای صادرکنندگان
فرصت دوباره برای مؤدیان؛جزئیات تمدید 8 مهلت مالیاتی
قدرت شگفتانگیز معرفی مشتریان
سودی که سود نیست
تاکید بر اصلاح مسیر تامین مالی و هدایت منابع بانکی به سمت تولید
معادن گاهی تنها یکچهارم سهمیه سوخت تاییدشده را دریافت میکنند
معادن
دو نمای سرمایهگذاری در معادن
سرمایهگذاری در معدن لزوما به همان میزان به تولید منجر نمیشود و فاصله میان وزن سرمایه و تولید، در فعالیتهای مختلف معدنی متفاوت است. مس و سنگآهن در گروه فعالیتهایی قرار دارند که سهم تولیدشان از سهم سرمایهگذاری بیشتر است. در مقابل، طلا و شن و ماسه سهمی بالاتر از تولید خود در سرمایهگذاری دارند. دادههای مرکز آمار ایران از معادن در حال بهرهبرداری نشان میدهد سنگآهن با سهم ۳۵درصدی از سرمایهگذاری، ۵۰درصد از ارزش تولید معدن را در اختیار دارد و مس نیز با جذب حدود ۱۲درصد از سرمایهگذاری، ۲۶درصد از تولید را ایجاد کرده است. در نقطه مقابل، سنگ طلا ۶درصد از سرمایهگذاری را به خود اختصاص داده، اما سهم آن از ارزش تولید تنها ۱.۵درصد بوده است؛ وضعیتی که در شن و ماسه نیز با ۱۳.۵درصد سهم سرمایهگذاری در برابر ۴درصد سهم تولید دیده میشود.
آفریقا؛ آوردگاه قدرتهای معدنی
در دهههای گذشته، آفریقا از یک تامینکننده سنتی مواد خام به یکی از مهمترین میدانهای رقابت قدرتهای اقتصادی جهان تبدیل شده است. برخورداری این قاره از بخش قابلتوجهی از ذخایر جهانی مواد معدنی حیاتی و عناصر نادر خاکی، جایگاه آن را در زنجیره تامین صنایع پیشرفته، خودروهای برقی و فناوریهای نوین به شکل چشمگیری ارتقا داده است. در این میان، چین با سرمایهگذاری گسترده در استخراج، توسعه زیرساختها و ایجاد ظرفیتهای فرآوری طی حدود سهدهه گذشته، نفوذ قابلتوجهی در بخش معدن آفریقا بهدست آورده و بخش مهمی از زنجیره جهانی تامین این مواد را در اختیار گرفته است. اکنون ایالات متحده در تلاش است تا با کاهش وابستگی خود به چین، جایگاه پررنگتری در این رقابت بهدست آورد.
تصویب بسته فوری ۶گانه برای تأمین مواد ناریه؛ واردات اضطراری، اصلاح قیمتگذاری و ایجاد ذخایر راهبردی در دستور کار
در پی تشدید بحران تأمین مواد ناریه و افزایش نگرانیها نسبت به توقف فعالیت معادن کشور، نخستین نشست تخصصی کمیته معدن ستاد تسهیل و رفع موانع تولید با حضور نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دفاع، خانه معدن ایران، ایمیدرو، تشکلهای تخصصی، نمایندگان معادن بزرگ و کوچک و سایر دستگاههای ذیربط در محل خانه معدن ایران برگزار و مجموعهای از راهکارهای اجرایی برای مدیریت این بحران تدوین شد.
ریسک مواد منفجره در معادن
کمبود مواد منفجره، به چالش جدید معادن تبدیل شده است. دادههای رسمی حاکی از آن است که سهم مواد ناریه از هزینههای مصرفی برخی رشته فعالیتها به ۷۲درصد میرسد. از همین رو، محدودیت در دسترسی به این نهاده، ریسک اختلال در زنجیره پاییندست را افزایش میدهد.
معادن جهان در عصر برق پاک
صنعت معدن در جهان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن رقابت دیگر تنها بر سر ذخایر معدنی یا ظرفیت تولید نیست، بلکه نحوه تامین انرژی و میزان انتشار کربن نیز به یکی از شاخصهای اصلی رقابتپذیری تبدیل شده است.
آثار کسری بودجه در معدنکاری
سهم حقوق دولتی از ارزش تولیدات معدنی در سالهای اخیر به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است. معدنکاران با انتقاد از رشد بیضابطه این عوارض، آن را ابزاری برای جبران کسری بودجه دولت میدانند که حاشیه سود معادن کوچک و متوسط را به شدت کاهش داده است.
نیمی از معادن راکد خراسان رضوی در حوزه مصالح ساختمانی است
رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به تنوع معدنی بالا معادن در استان گت: از ۱۰۰ درصد معادن راکد استان، ۵۰ درصد معادن مربوط به مصالح ساختمانی است که با توجه به کمبود تقاضا تعطیل شده است.
انفعال معدنی در ۲۳ استان
با شفافشدن آمارهای بخش معدن چهره واقعی این حوزه برملا شد. دادههای وزارت صمت از سه سالصدور پروانههای بهرهبرداری معدنی نشان از یک جهش نسبی در فعالیت معدنی طی دوره زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ دارد. بهرغم افزایش تعداد پروانههای بهرهبرداری و افزایش تعداد شاغلان در برخی استانها، نابرابری استانی ادامه یافته و شواهد موجود خبر از عدمرغبت به معدنکاری در بسیاری از استانهای کشور دارد.
گره رشد ۱۳درصدی باز میشود؟
بخش اکتشاف یکی از حلقههای بسیار مهم و پیچیده اقتصادی در حوزه معدن است. فعالیتهای اکتشافی در جهان همزمان با ریسک بالا به دلیل هزینه سرمایهگذاری، بازده انتظاری بالایی دارد. بخشی که محبوبیت بالایی برای بازیگران معدنی از بخش خصوصی دارد. بار عمده توسعه معادن در کشورهای پیشرو معدنی را سرمایهگذاری بالای بخش خصوصی در اکتشاف به دوش میکشد، اما در ایران بخش خصوصی امکان چندانی برای ورود به اکتشاف ندارد. این در شرایطی است که عقبماندگی اکتشافات معدنی، میتواند تامین مواد اولیه و خوراک صنایع را با چالش مواجه کند.
معدنکاران خراسان رضوی زیر فشار کمبود سوخت
بحران سوخت و سیاستهای ناکارآمد تخصیص آن، چالشهای جدی برای معادن و صنایع معدنی خراسان رضوی به وجود آورده است.
گرای صادرات معدنی در ۲۰۲۵
شواهد حاکی از آن است که در سال جدید میلادی فرصتهای زیادی برای صنایع معدنی وجود خواهد داشت. قیمت مهمترین عامل در کاهش یا افزایش انگیزه فعالیت در هر حوزه اقتصادی است. پرش قیمت مواد معدنی در سالهای اخیر برای بخش معدن ایران که با مشکلات زیادی مواجه است فرصت بزرگی فراهم کرده، فرصتی که اگر غنیمت شمرده شود، راه را به درمان این بخش و بهبود مسیر حرکت کشور باز میکند. برای نمونه در فضایی که قیمت مس نسبت به سالهای قبل وضعیتی مطلوب دارد یا فرصت برای سرمایهگذاری در باطلهها و فروش مواد حاصل از آنها به قیمتهای گزاف فراهم است، امکان این وجود دارد که بخش معدن بتواند از محل این عایدی، در حوزه ایمنی، هوش مصنوعی، دیجیتالی شدن و... سرمایهگذاری کند.
