• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : Friday - 19 April - 2024
کل 3021 امروز 0
2
براساس تحلیل شاخص‏‏‌های عملکردی صنایع طی دوره ۱۴۰۰-۱۳۸۱ بررسی شد

فرمول جهش صنعتی

  • کد خبر : 23659
  • ۰۹ اسفند ۱۴۰۲ - ۹:۱۱
فرمول جهش صنعتی
تحلیلی بر شاخص‏‏‌های عملکردی صنایع حاکی از این است که بار اصلی صنعت کشور بر دوش صنایع معدن‌پایه است؛ به طوری که بالاترین سهم ارزش‌افزوده (حدود ۴۵درصد) و بالاترین سهم صادرات غیرنفتی (حدود ۷۰درصد) را دارا هستند. این صنایع همچنین بالاترین درجه اتکا به بازارهای صادراتی و کمترین وابستگی وارداتی را دارند. صنایع کشاورزی‌پایه نیز اگرچه توان خلق ارزش‌افزوده مناسبی دارند، درجه اتکای آنها به بازارهای صادراتی محدود است و وابستگی وارداتی بالایی دارند. در مقابل صنایع ساخت‌پایه-علم‌محور نیز سهم نسبتا پایینی از ارزش‌افزوده دارند، ولی توان خلق ارزش‌افزوده بسیار بالایی دارند، این در حالی است که این صنایع در ایران سهم پایینی از صادرات غیرنفتی دارند و در مقابل سهم وارداتشان از ارزش نهاده بسیار بالاست.

بررسی‌‌‌ها حاکی از این است که صنایع ساخت‌پایه- علم‌محور ظرفیت بالایی در خلق ارزش‌افزوده دارند و از همین رو تمرکز بر این صنایع زمینه خلق ارزش‌افزوده و ثروت‌آفرینی را فراهم خواهد کرد. ضمن اینکه به دلیل وابستگی بالای این صنایع به واردات، امکان کاهش ارزبری برای اقتصاد کشور را به دنبال دارد. این در حالی است که این صنایع در ایران سهم پایینی در صادرات غیرنفتی دارند و در مقابل سهم وارداتشان از ارزش نهاده بسیار بالاست. در بررسی که از سوی دکتر احمد تشکینی، رئیس موسسه مطالعات و پژوهش‌‌‌های بازرگانی و دکتر افسانه شفیعی، استادیار این موسسه با عنوان «جهش بخش صنعت از طریق اتکا به صنایع ساخت‌پایه- علم‌محور» انجام شده، با بررسی ۲۴کد آیسیک دورقمی بخش صنعت، به این نکته تاکید شده که بار اصلی صنعت کشور بر دوش صنایع معدن‌پایه است. ۲۴کد آیسیک دورقمی بخش صنعت را می‌‌‌توان در دو دسته کلی و چهار زیرگروه شامل صنایع منبع‌‌‌پایه (کشاورزی‌پایه و معدن‌‌‌پایه) و ساخت‌‌‌پایه (علم‌‌‌‎محور و سایر) طبقه‌‌‌بندی کرد.

براین اساس صنایع منبع‌پایه – کشاورزی‌پایه شامل ۹فعالیت غذایی، آشامیدنی، توتون و تنباکو، منسوجات، پوشاک، چرم، چوب، کاغذ و چاپ است. صنایع منبع‌پایه – معدن‌پایه شامل چهار فعالیت کک، مواد شیمیایی، معدنی غیرفلزی و فلزات پایه است. صنایع ساخت‌پایه-علم‌محور شامل چهار فعالیت داروها، رایانه، تجهیزات حمل‌ونقل و تعمیر و نصب ماشین‌‌‌آلات و صنایع ساخت‌پایه-سایر نیز شامل هفت فعالیت لاستیکی و پلاستیکی، فلزی، تجهیزات برقی، ماشین‌‌‌آلات طبقه‌‌‌بندی‌نشده، وسایل نقلیه، مبلمان و مصنوعات طبقه‌‌‌بندی‌نشده در جای دیگر می‌شود.

سهم بالای صنایع منبع‌پایه از ارزش‌افزوده

بررسی شاخص‌‌‌های عملکردی صنایع به تفکیک منبع‌‌‌پایه و ساخت‌‌‌پایه (طی دوره ۱۴۰۰-۱۳۸۱) حاکی از این است که صنایع منبع‌پایه شامل کشاورزی‌پایه و معدن‌پایه به ترتیب سهم ۱۳.۶درصدی و ۴۵.۶درصدی از ارزش‌افزوده دارند. در مقابل صنایع ساخت‌پایه شامل صنایع علم‌محور و سایر صنایع به ترتیب ۱۷.۲‌درصد و ۲۳.۷درصد سهم از ارزش‌افزوده دارند.

توان بالای خلق ارزش‌افزوده صنایع ساخت‌پایه

سهم پایین صنایع ساخت‌پایه از ارزش‌افزوده اقتصاد در حالی است که این صنایع در مقایسه با صنایع منبع‌پایه توان بالاتری برای خلق ارزش‌افزوده دارند. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد در بازه زمانی ۱۴۰۰-۱۳۸۱، صنایع ساخت‌پایه شامل صنایع علم‌محور و سایر به ترتیب توان خلق ارزش‌افزوده به میزان ۴۸‌درصد و ۳۴‌درصد را داشته‌‌‌اند. در مقابل صنایع منبع‌پایه شامل کشاورزی‌پایه و معدن‌پایه به ترتیب توان خلق ارزش‌افزوده به میزان ۴۰‌درصد و ۳۳‌درصد را داشته‌‌‌اند.

3 copy

سهم بالای صنایع منبع‌پایه از صادرات غیرنفتی

بررسی سهم صنایع از صادرات غیرنفتی طی دوره 1400-1381 حاکی از این است که صنایع منبع‌پایه سهم بالایی از صادرات غیرنفتی در این بازه زمانی داشته‌اند. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد سهم صنایع کشاورزی‌پایه و معدن‌‌‌پایه از صادرات غیرنفتی به ترتیب 18.2‌درصد و 70.9درصد بوده است. به عبارتی بیش از 89‌درصد صادرات غیرنفتی شامل صنایع منبع‌پایه است. در مقابل سهم صنایع ساخت‌پایه شامل علم محور و سایر از صادرات غیرنفتی در همین بازه زمانی، 1.4‌درصد و 9.5‌درصد و در مجموع کمتر از 11‌درصد است.

درجه اتکای صنایع به بازارهای صادراتی

بررسی اتکای صنایع به بازارهای صادراتی نشان می‌دهد درجه اتکای صنایع منبع‌پایه شامل کشاورزی‌پایه و معدن‌پایه به بازارهای صادراتی به ترتیب 8 و 16‌درصد است. درجه اتکای صنایع ساخت‌پایه به بازارهای صادراتی شامل علم‌‌‌محور و سایر نیز به ترتیب 2 و 4‌درصد است. براین اساس صنایع معدن‌پایه بالاترین درجه اتکا به بازارهای صادراتی را دارند.

وابستگی وارداتی صنایع ساخت‌پایه

بررسی میزان وابستگی وارداتی صنایع نیز حاکی از این است که صنایع منبع‌پایه شامل کشاورزی‌پایه و معدن‌پایه به ترتیب سهم 23 و 9درصدی از واردات ارزش نهاده دارند که بیانگر وابستگی وارداتی بالا در صنایع کشاورزی‌پایه است. صنایع ساخت‌پایه شامل علم‌محور و سایر به ترتیب سهم 28 و 19درصدی از واردات از ارزش نهاده دارند که حاکی از وابستگی وارداتی بالا در مورد این صنایع است.

تمرکز بر صنایع در سه دسته

سه دسته صنایع در حوزه ساخت‌پایه-علم‌محور شامل صنایع متکی بر دانش تحلیلی (Analytical) مانند دارو، مدارهای الکتریکی و… صنایع متکی بر دانش نمادین و طراحی (Symbolic) مانند طراحی نرم‌افزار، طراحی جواهرآلات و… و صنایع متکی بر دانش ترکیبی (Synthetic) مانند ابزار و تجهیزات مکانیکی، خودرو و… است. براین اساس تمرکز بر صنایع مورد نظر در سه دسته واسطه‌‌‌ای، سرمایه‌‌‌ای و مصرفی براساس بررسی‌‌‌های موسسه مطالعات و پژوهش‌‌‌های بازرگانی پیشنهاد شده است. صنایع واسطه‌ای، اجزا و قطعات الکترونیکی مانند انواع مولد و موتور برقی، دینام، ترانسفورماتور، تخته مدار و قطعات الکترونیکی، باتری و انباره و انواع سیم و کابل مشتمل بر کابل‌های فیبر نوری را شامل می‌شود. صنایع سرمایه‌‌‌ای شامل تجهیزات مخابراتی، تجهیزات پزشکی، ابزارهای اپتیکی و اندازه‌‌‌گیری دقیق، اجزا و تجهیزات مکانیکی (ماشین‌‌‌آلات صنایع غذایی، ماشین‌‌‌آلات کشاورزی و ماشین‌‌‌آلات معدنی) است. صنایع مصرفی نیز دارو و فرآورده‌‌‌های دارویی و شیمیایی، انواع پوشاک و کیف و کفش را شامل می‌شود.

 

لینک کوتاه : https://news.mccima.com/?p=23659

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.