در جهان امروز، توسعه محصول کیفیت تعامل میان دولت، جامعه و نهادهای سازمانیافته مدنی و اقتصادی است. هر اندازه این تعامل بر گفتوگو، اعتماد، مسئولیتپذیری و مشارکت آگاهانه استوارتر باشد، امکان دستیابی به تصمیمهایی واقعبینانهتر، پایدارتر و متناسبتر با اقتضائات جامعه نیز افزایش مییابد. از همین منظر، تشکلها را نباید تنها مجموعههایی برای پیگیری منافع صنفی یا حرفهای دانست چرا که آنها بخشی از «سرمایه نهادی» هر جامعه به شمار میآیند.
در حوزه اقتصاد، این نقش اهمیتی دوچندان دارد. بنگاهها و فعالان اقتصادی، هر یک بخشی از واقعیت میدان تولید، تجارت و سرمایهگذاری را تجربه میکنند؛ اما این تجربهها زمانی میتواند به دانشی قابل اتکا برای سیاستگذاری تبدیل شوند که در بستر تشکلها تجمیع، پالایش و صورتبندی شوند. تشکلهای توانمند میتوانند از طریق انتقال دقیق مسائل، ارائه راهکارهای کارشناسی و مشارکت در گفتوگوهای سیاستی، به ارتقای کیفیت حکمرانی اقتصادی کمک کنند.
در عین حال، اعتبار و اثرگذاری تشکلها نیز بیش از هر چیز به کیفیت درونی آنها وابسته است؛ به میزان مشارکت اعضا، شفافیت در تصمیمگیری، گردش آزاد دیدگاهها، برخورداری از دانش تخصصی و توانایی عبور از مطالبات محدود و کوتاهمدت به سوی مسائل بنیادین و مشترک. تشکلی که بتواند میان منافع اعضای خود و مصالح گستردهتر اقتصاد و جامعه پیوند برقرار کند، از یک نهاد صنفی فراتر میرود و به بخشی از سازوکار توسعه تبدیل میشود.
امروز، در شرایطی که اقتصاد با مجموعهای از مسائل پیچیده، درهمتنیده و عمدتا مزمن مواجه است، بیش از هر زمان دیگری به نهادهایی نیاز داریم که قدرت گفتوگو، اجماعسازی و ارائه راهحل داشته باشند. بسیاری از مسائل اقتصادی از مسیر همکاری میانبخشی و مشارکت ذینفعان قابل حل هستند. تشکلها میتوانند بستر چنین همکاریای را فراهم کنند؛ مشروط بر آنکه «مشارکت» از یک مفهوم تشریفاتی به بخشی واقعی از فرآیند تصمیمسازی بدل شود.
در این میان، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی نیز بهعنوان نهادی برآمده از بخش خصوصی، میتواند محل تلاقی تجربه تشکلها، صدای فعالان اقتصادی و گفتوگوی سازنده با حاکمیت باشد. تقویت شبکه تشکلی، ارتقای ظرفیت کارشناسی تشکلها و فراهم ساختن زمینه حضور موثرتر آنها در فرآیندهای مشورتی، در نهایت به تقویت بخش خصوصی سازمانیافته و افزایش سرمایه اجتماعی در اقتصاد منجر خواهد شد.
روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی یادآور این حقیقت است که جامعه توسعهیافته، جامعهای نیست که در آن تنها دولت قدرتمند یا بنگاههای بزرگ حضور داشته باشند؛ بلکه جامعهای است که میان افراد و ساختارهای کلان، نهادهای مستقل، مسئول، متخصص و ریشهدار شکل گرفته باشند؛ نهادهایی که گفتوگو را جایگزین فاصله و کنش جمعی را جایگزین انفعال کنند.
آینده اقتصاد ایران نیز بیتردید به میزان توانایی ما در تقویت همین ظرفیتهای جمعی گره خورده است. هرچه تشکلها حرفهایتر، مشارکت اعضا عمیقتر و نقش آنها در فرآیند تصمیمسازی واقعیتر شود، امکان شکلگیری سیاستهایی مبتنی بر شناخت دقیقتر از واقعیت و برخوردار از پشتوانه اجتماعی و اقتصادی بیشتر خواهد بود.
در پایان این روز را به تمامی فعالان دغدغهمند تشکلی تبریک میگویم و برای آنها در این مسیر، توفیقات روزافزون آرزو دارم.
رئیس شورای راهبری تشکلهای اتاق خراسان رضوی
ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰