دیپلماسی زعفران؛ فرصتی برای توسعه صادرات و تقویت همکاری‌های اقتصادی ایران با جهان

پیوند ظرفیت تولید و پژوهش ایران با دانش فنی و بازارهای جهانی

«محمدرضا توکلی‌زاده»، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، در این نشست، زعفران را محصولی دارای پیوندی دیرینه با تاریخ و زندگی مردم ایران دانست و بر ظرفیت آن برای توسعه همکاری میان کشورها تأکید کرد.

وی با اشاره به جایگاه زعفران در فرهنگ ایرانی، اظهار کرد: زعفران با آیین مهمان‌نوازی و حرمت میهمان همراه است و این محصول از خاک خراسان برکت گرفته و دانش پرورش آن در گذر نسل‌ها حفظ و گسترش یافته است.

توکلی‌زاده افزود: ایران از کانون‌های دیرینه کشت زعفران و بزرگ‌ترین تولیدکننده آن در جهان است و استان‌های خراسان، به‌ویژه خراسان رضوی و جنوبی، در تداوم این میراث و اعتبار جهانی آن سهمی اساسی دارند.

ظرفیت‌های زعفران برای همکاری‌های علمی و صنعتی

رئیس اتاق خراسان رضوی، پیشینه تولید، توان پژوهشی و تجربه علمی ایران را زمینه‌ای مساعد برای مشارکت با صنایع و مراکز علمی کشورهای مختلف عنوان کرد و گفت: زعفران در صنایع غذایی، از چاشنی و رنگ طبیعی تا نوشیدنی‌ها و فرآورده‌های متنوع، کاربرد دارد و در عرصه دارو و سلامت نیز ترکیبات مؤثره آن موضوع پژوهش‌هایی است که می‌تواند به شناخت دقیق‌تر خواص این گیاه و توسعه کاربردهای تازه آن منجر شود.

وی ادامه داد: پژوهشگران ایرانی سال‌هاست در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، از جمله در مشهد، به بررسی زعفران و ترکیبات آن می‌پردازند و بخشی از این مطالعات به ارزیابی بالینی فرآورده‌های حاصل از آن اختصاص دارد. این موضوع می‌تواند زمینه همکاری مشترک دانشگاه‌ها و شرکت‌های دارویی کشورهای مختلف باشد.

توکلی‌زاده، تولید عصاره‌های استاندارد، توسعه فناوری‌های فرآوری و طراحی فرآورده‌های نوین غذایی و سلامت‌محور را از زمینه‌های مشخص این مشارکت برشمرد و گفت: پیشنهاد ایران، پیوند توان تولید و دستاوردهای پژوهشی کشور با دانش فنی، تجربه صنعتی و شناخت بازار در کشورهای دیگر است؛ مشارکتی که می‌تواند امکان توسعه محصول و حضور در بازارهای تازه را برای طرف‌های آن فراهم کند.

دعوت از نمایندگی‌های دیپلماتیک برای تسهیل همکاری‌ها

رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به نقش نمایندگی‌های کشورهای مختلف در شناساندن این ظرفیت‌ها، از سفرای حاضر خواست این فرصت‌ها را به شرکت‌های صنایع غذایی و دارویی، مراکز پژوهشی و سرمایه‌گذاران کشورهای خود معرفی کنند و زمینه دیدار مستقیم آنان با همتایان ایرانی را فراهم آورند.

وی افزود: سفر هیات‌های تخصصی و بازدید از واحدهای تولیدی و آزمایشگاه‌ها می‌تواند به شناسایی شرکای مناسب و تعریف پروژه‌های مشترک منجر شود.

توکلی‌زاده، اعتماد به اصالت و کیفیت محصول را پایه چنین همکاری‌هایی دانست و پیشنهاد کرد گفت‌وگوی شکل‌گرفته در این نشست از طریق ارتباط مستمر نمایندگی‌های کشورهای مختلف با اتاق بازرگانی خراسان رضوی دنبال شود تا زمینه‌های مورد علاقه هر کشور مشخص و برای بررسی و اجرای آنها، طرف‌های مناسب معرفی شوند.

وی ابراز امیدواری کرد ثمره این تعاملات در قالب همکاری‌های ماندگار، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و عرضه فرآورده‌هایی نمود پیدا کند که با حفظ اصالت زعفران ایرانی، پاسخ‌گوی نیاز بازارهای جهان باشند.

رئیس اتاق مشهد در پایان تأکید کرد: این میراث دیرینه می‌تواند موضوع همکاری امروز کشورها برای توسعه تجارت و پیشبرد پژوهش‌های علمی در خدمت سلامت انسان باشد.

دیپلماسی اقتصادی باید به توسعه صادرات زعفران ایران کمک کند

«محسن زنگنه»، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس شورای اسلامی نیز، با بیان اینکه میزان دادوستد اقتصادی از شاخص‌های مهم نزدیکی کشورها به یکدیگر است، اظهار کرد: با وجود تعاملات فرهنگی و سیاسی مطلوب ایران با برخی کشورها، روابط تجاری و اقتصادی با این کشورها هنوز به سطح مطلوب نرسیده است.

وی با تاکید بر نقش وزارت امور خارجه، سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌ها در توسعه روابط اقتصادی افزود: افزایش تعاملات اقتصادی میان کشورها باید در کانون توجه دستگاه دیپلماسی قرار گیرد و محصولات غذایی، به‌ویژه زعفران، می‌توانند محور مناسبی برای گسترش این تعاملات باشند.

زنگنه با اشاره به برگزاری نشست‌های مرتبط با دیپلماسی زعفران تصریح کرد: انتظار می‌رود نتایج این نشست‌ها در افزایش صادرات و توسعه تعاملات تجاری ایران با کشورهای حاضر در این رویداد نمایان شود و میزان صادرات به این کشورها در سال آینده رشد قابل توجهی داشته باشد.

وی همچنین با اشاره به فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان کشور خاطرنشان کرد: تداوم تولید و صادرات، حاصل تلاش فعالان اقتصادی است و تقویت همکاری با کشورهای دوست و همسایه می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی منطقه غرب آسیا باشد.

توسعه تعاونی‌ها و برندسازی به افزایش ارزش صادرات زعفران ایران کمک می‌کند

آندره واراس گیمارائس، سفیر جمهوری فدراتیو برزیل در ایران نیز با بیان اینکه برزیل از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان قهوه در جهان است، اظهار کرد: این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ میلیون کیسه ۶۰ کیلوگرمی قهوه به بازارهای جهانی صادر کرد و از این محل حدود ۱۵.۶ میلیارد دلار درآمد ارزی به دست آورد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های زعفران ایران گفت: زعفران، به‌عنوان یکی از محصولات ارزشمند کشاورزی ایران، علاوه بر ایجاد درآمد برای کشاورزان، در تقویت اقتصاد مناطق روستایی و حفظ هویت کشاورزی این کشور نقش مهمی دارد.

گیمارائس با مقایسه ساختار تولید قهوه در برزیل و زعفران در ایران بیان کرد: یکی از تفاوت‌های مهم این دو محصول به ساختار تولید آنها بازمی‌گردد؛ به‌گونه‌ای که تولید قهوه در برزیل از ظرفیت مزارع بزرگ و تولید صنعتی برخوردار است، در حالی که تولید زعفران ایران عمدتا بر پایه فعالیت کشاورزان و واحدهای کوچک‌تر در مناطق روستایی شکل گرفته است.

وی افزود: تجربه برزیل نشان می‌دهد که لزوماً نباید الگوی مزارع بزرگ را در همه کشورها دنبال کرد و با توجه به شرایط تولید زعفران در ایران، حمایت از کشاورزان کوچک و تقویت ظرفیت‌های موجود می‌تواند رویکرد مناسبی برای توسعه این محصول باشد.

سفیر برزیل در ایران همچنین با تاکید بر اهمیت توسعه شرکت‌های تعاونی در بخش کشاورزی اظهار کرد: تعاونی‌ها می‌توانند با سازمان‌دهی فرایند جمع‌آوری محصول، استانداردسازی، خشک‌کردن، نگهداری، درجه‌بندی و کنترل کیفیت، قدرت چانه‌زنی تولیدکنندگان را افزایش دهند و زمینه عرضه منسجم‌تر محصولات در بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کنند.

وی ادامه داد: ایجاد برندهای مشترک بر مبنای مناطق تولید، بهبود سازوکارهای قیمت‌گذاری و کاهش وابستگی به واسطه‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت جایگاه تولیدکنندگان و افزایش توان رقابتی محصولات کشاورزی کمک کند.

گیمارائس با اشاره به ضرورت عبور از صادرات محصولات خام تصریح کرد: توسعه بازار زعفران ایران نباید صرفا بر افزایش حجم صادرات محصول خام متمرکز باشد، بلکه فرآوری، بسته‌بندی در اندازه‌های متنوع، تضمین کیفیت و ایجاد برندهای معتبر نیز باید در این مسیر مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه زعفران می‌تواند به‌عنوان محصولی شاخص از هویت ایران در بازارهای جهانی معرفی شود، افزود: پیوند دادن این محصول با فرهنگ ایرانی، توسعه کانال‌های تخصصی فروش و بهره‌گیری از ظرفیت گردشگری می‌تواند به ایجاد ارزش افزوده بیشتر و تقویت جایگاه زعفران ایران کمک کند.

سفیر برزیل در ایران تاکید کرد: ایران می‌تواند با بهره‌گیری از تجربه برزیل در توسعه بازار و صادرات قهوه و تلفیق آن با ویژگی‌های خاص تولید زعفران، مسیر مناسبی برای تقویت زنجیره ارزش و افزایش رقابت‌پذیری این محصول در بازارهای جهانی ایجاد کند.