تبعات بحرانهای پیدرپی بر پیکره اقتصاد دیجیتال؛ از فرسایش تا مهاجرت نخبگان
انسجام در مطالبهگری برای حل معضلات حوزه تولید بدون کارخانه با ایجاد انجمن تخصصی
تصمیمهای ناگهانی، تهدیدی جدی برای بقای کسبوکارهای دانشبنیان
ناهماهنگی دستگاهها و کاستی زیرساختها، مانع تحقق اهداف سامانه ملی مجوزها
قطعی اینترنت، حملونقل بینالمللی خراسان رضوی را فلج کرد
عملکرد موفق تربتجام و تایباد در اجرای سند سازگاری با کم آبی استان
نمایشگاه کشاورزی دوحه، فرصتی برای توسعه تعاملات تجاری
واکاوی راههای برون رفت از بحرانهای تکراری و ضعف ساختاری حوزه گردشگری
چرا صادرات صنعتی ایران نمیتواند رکوردشکن باشد؟ این پرسش مهم در حالی مطرح میشود که از زمان اوجگیری تحریمها در سالهای ابتدایی دهه۹۰ تا امروز، ارزش پول ملی در مقابل ارزهای اصلی نظیر دلار دست کم ۳۸۰۰ تا ۴۰۰۰ درصد افت کرده که گرچه ضربه بزرگی به رفاه ملی ایرانیان وارد کرده، اما فرصت بزرگی نیز برای تولید محصولات صنعتی و صادرات آنها به کشورهای منطقه و بازارهای بینالمللی فراهم کرده است. کشورهای برتر در زمینه صادرات صنعتی گرچه روی سطح باثباتی از نرخ ارز ملی و کاهش اندک و مستمر آن پافشاری میکنند (نظیر ژاپن و چین) اما ترکیه یکی از کشورهایی است که توانسته به مدد همین موضوع جهش چشمگیری در زمینه صادرات صنعتی داشته باشد. در ایران اما این مهم بهرغم وجود مزیتهای قیمتی در بسیاری از اقلام، بهدلیل سیاستهای تجاری و صنعتی داخلی امکان تحقق نداشته است.
یکی از فرصت های توسعه اقتصاد، ایجاد رابطه خوب با همسایه هاست؛ البته این کار همیشه آسان نیست و نیاز به سازوکارهایی دارد؛ مثلا وجود رایزن بازرگانی یکی از آن واجباتی است که برای توسعه روابط تجاری و اقتصادی با هرکشوری در دنیا به آن نیاز داریم. نکته مهم اینجاست که طبق آخرین آمار ارائه شده، ایران با وجود همسایه بودن با 15کشور فقط 12رایزن بازرگانی در کل دنیا دارد؛ موضوعی که سال ها، انتقاد فعالان اقتصادی را به دنبال داشته است؛ البته این یکی از معضلات توسعه روابط تجاری و اقتصادی با دیگر کشورهاست.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی با تاکید بر اینکه با تعاملاتی که داریم سعی میکنیم مشکلاتی که در پی قطعی گاز در واحدهای مولد ایجاد میشود را به حداقل برسانیم، افزود: تمام تلاش ما در درجه اول این است که بخش خانگی تعطیل نشود و برای واحدهای صنعتی هم مشکلی صورت نگیرد.
در روزهای گذشته، مسوولان اقتصادی عنوان کردند که راه مهار نوسان قیمتها، تصویب طرح مالیات بر عایدی سرمایه است و سیاستگذار میتواند با تصویب این طرح، هم جلوی سوداگری در بازار داراییها را بگیرد و هم برای بودجه کسب درآمد کند. از نگاه کارشناسان، چند نقد به این نگاه وجود دارد. نخست اینکه در کشورهای دیگر از ابزار مالیاتی برای کسب درآمد از فعالیت سفتهبازی گروهی از افراد استفاده میکنند که توانستهاند از ظرفیتها و زیرساختها بهره ببرند و در نتیجه بخشی از درآمد واقعی خود از این راه (درآمد اسمی منهای تورم) را به دولت اعطا میکنند. حال آنکه افزایش اسمی داراییها در ایران معلول تورم بوده است و آحاد اقتصادی بهدلیل حفظ ارزش دارایی به بازارهای دارایی پناه میبرند. ابهام دیگر این است که آیا سرمایهگذاری در بخش واقعی به جای بازارهای دارایی میتواند عایدی همسنگ این بازارها را ایجاد کند یا خیر؟ بنابراین به نظر میرسد در شرایط تورمی هزینه مالیات بر عایدی سرمایه، در بخش قیمتهای مصرفکننده منعکس میشود و به جای نقش بازدارنده خود عاملی برای رشد قیمتها خواهد بود.
قیمت جهانی نفت تحت تأثیر عواملی نظیر افزایش تولید و استمرار در شیوع کرونا در محدوده کمتر از 80 دلار در حالی تثبیت است درحالیکه بازار جهانی طلا احتمالاً با فرصتهای خوبی برای صعود قیمت مواجه خواهد شد.
یکی از مشکلات مهم و بزرگ شرکت های دانش بنیان، موضوع استقرار این شرکت هاست، به طوری که چندی پیش میرزائی رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی، اعلام کرده بود چند سال است ما حتی یک سانتی متر در پارک، جا برای استقرار شرکت های جدید نداریم؛ در سالی که همه مسئولان باید توجه ویژه ای به موضوعات شرکت های دانش بنیان داشته باشند، موضوع استقرار شرکت ها را که جزو اولیه ترین نیازهای آن ها به شمار می رود، بارها روزنامه خراسان پیگیری کرده بود.
شعله های ناترازی گاز در کشور هر روز بیشتر گریبان تولید و صنایع را می گیرد، چندی پیش قطع گاز به بزرگ ترین مجموعه صنعتی شرق کشور یعنی فولاد خراسان رسید که در 25 آذر، فرشید فضیلت معاون بهره برداری مجتمع فولاد خراسان گفت: به علت قطع گاز از صبح ۱۲ آذر کل کارخانه متوقف شده است و پیش بینی این است که تا اواسط اسفند وضعیت به همین منوال خواهد بود.
بنابر اعلام مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه ریالی کالاهای وارداتی در تابستان امسال با 2.5 درصد افزایش نسبت به بهار به 173.1 درصد رسید درحالیکه تورم سالانه ریالی کالاهای صادراتی با 23.7درصد کاهش روی عدد 66.1 درصد ایستاد.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران، شاخص شامخ را در آذرماه برای کل اقتصاد 49.14 و برای بخش صنعت 51.69 واحد اعلام کرد. بنگاههای اقتصادی همچنان از نوسان نرخ ارز، مشکل تأمین مواد اولیه و مشکل فروش رنج میبرند.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران به ارائه 30 پیشنهاد برای رفع مشکلات پیمانسپاری ارزی پرداخته و خواستار معافیت صادرات محصولات کشاورزی،فرش،صنایع دستی،دانشبنیان و خدمات فنی و مهندسی از این موضوع در طول برنامه هفتم توسعه شده است.
در حالی که با حمله روسیه به اوکراین در ابتدای ۲۰۲۲ بهای گندم جهش قیمتی بیسابقهای را در ابتدای سال گذشته میلادی تجربه کرد، حال در ابتدای سال جدید، قیمت این غله طلایی به سطح قیمتی پیش از جنگ رسیده است. ۲۰۲۲، سالی پر از چالش برای موادغذایی بود؛ اما بهنظر میرسد توافق اودسا بین روسیه و اوکراین برای صادرات موادغذایی اوکراین توانسته است تنشهای بازار گندم و سایر محصولات را کاهش دهد. با این حال، نااطمینانی درباره عرضه صادرکنندگان اصلی موجب شده است تا بهای گندم از ابتدای ماه دسامبر دوباره روند افزایشی را در پیش بگیرد. همچنین بهای سویا به دلیل خشکسالی در آرژانتین و احتمال افزایش تقاضای چین به بالاترین سطح قیمتی در چند ماه گذشته رسیده است.
وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده است که باید برای صادرات سقف ماهانه در نظر گرفت تا بازار داخل با مشکل مواجه نشود. گفتوگو با فعالان اقتصادی نشان میدهد صادرات دستوری مانند خوره به جان فعالان بخش کشاورزی خواهد افتاد. آنها عنوان میکنند کشاورزی فرآیندی است که باید برنامه بلندمدت برای آن در نظر گرفته شود و نمیتوان به یکباره صدور یک محصول را آزاد یا ممنوع و محدود کرد. اقدامات اینچنینی موجب میشود بازارهای هدف، واردات از ایران را جدی نگیرند. چراکه آنها نیز امنیت غذایی خود را قربانی تصمیمات ناگهانی سیاستگذاران داخلی ایران نخواهند کرد.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران با اشاره به برخی نقاط ضعف موادی از طرح مالیات بر سوداگری و سفتهبازی از جمله بیتوجهی نسبت به مالیات ستانی از تورم، خواستار بازگشت مواد 11، 12، 13 و 15 این طرح به کمیسیون و اصلاح آنها شد.
در چهلمین جلسه دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، مسائل و مشکلات توقفهای چند روزه ناوگان ترانزیتی و خودروهای سنگین در مرزهای دوغارون، لطفآباد و سرخس به عنوان یکی از موانع جدی در حوزه صادرات استان و ضرر و زیان ناشی از این وضعیت، مطرح و بررسی گردید. موضوعی که از سوی کمیسیون حملونقل و ترانزیت اتاق بازرگانی مشهد، انجمن شرکتهای حمل و نقل بینالمللی و کانون کارآفرینان استان، اتحادیه صادرکنندگان و اتحادیه کارگزاران گمرکی خراسان رضوی به دبیرخانه شورای گفتوگو منعکس شده است.
رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی گفت: اکثر کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا، در حاشیه استان ما قرار دارند. اگر تفاهمنامه تجارت آزاد ایران با اوراسیا ممکن شود، یقینا استانی که در این زمینه بیشترین بهره را میبرد، خراسان رضوی است. بنابراین اگر این مساله منجر به افزایش صادرات کشور شود، حتما استان در افزایش صادرات نقش اساسی دارد.
وزارت رفاه، روایت رسمی از خط فقر۱۴۰۰ را منتشر کرد. «دنیایاقتصاد» در تاریخ اول آبان سال جاری، با عنوان «خط فقر مطلق کجاست؟» برآورد اولیه این گزارش را ارائه کرده بود. نکته قابل توجه این گزارش این است که در سال۱۴۰۰ نسبت به سال۱۳۹۹، متوسط مصرف کالاهای اساسی نظیر مرغ، برنج، شیر و ماست، میوه کاهش یافته و تنها مصرف گوشت قرمز افزایشی بوده است.
رئیس صندوق بین المللی پول اعلام کرد که یکسوم اقتصاد جهان در سال میلادی جاری تحت تاثیر رکود اقتصادی قرار خواهد گرفت. او هشدار داد که جهان در ۲۰۲۳ سال سختتری را نسبت به ۱۲ماه گذشته تجربه خواهد کرد.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد شاخص باز بودن تجاری ایران از میان178کشور جهان168بوده و بالاترین میزان پتانسیل تجاری ایران در صادرات به کشورهای چین،کره جنوبی و ترکیه بوده و عراق و روسیه در رتبههای بعدی قرار دارند.
جدای از تغییر راهبرد چین، توافق عربستان و آذربایجان برای ایجاد شورای تجاری مشترک، تلاش ترکیه و عراق برای افزایش تجارت به بیش از 20 میلیارد دلار و فعال شدن پاکستان در کریدور اقتصادی چین از مهمترین تحولات اخیر منطقه است.
کارآفرین ماندن، سختتر از کارآفرین شدن است؛ به همین علت، مدیران شرکتها برای بقا در سال جدید باید با ترندهای تازه کسبوکار تطبیق پیدا کنند. یک تحقیق فراگیر در اینباره از سه سبک نوظهور در شیوه فعالیت شرکتها رونمایی کرده است؛ «کار از خانه»، «دورکاری شرکتها» و «تجارت اجتماعی». کارمندان دورکار، در شرکتهای جاافتاده افزایش مییابند.
اگرچه گروهی از نمایندگان خواستار توقف طرح مالیات بر عایدی سرمایه بودند اما با مخالفت اکثریت نمایندگان، این طرح در دستور کار قرار گرفت و نمایندگان با مواد یک، سه، چهار و پنج این طرح موافقت کردند.
بر اساس اطلاعیه شماره 3 انتخابات اتاق مشترک ایران و گرجستان، اعضا این اتاق برای شرکت در مجمع انتخاباتی و رأیدهی، حداکثر تا تاریخ 27/10/1401 فرصت دارند نسبت به تکمیل پرونده عضویت اقدام کنند.
با به پایان رسیدن سال ۲۰۲۲، تایلر کوئن، اقتصاددان و استاد دانشگاه، سال گذشته میلادی را سالی دانست که دکترینهای کلاسیک اقتصادی برخلاف همتایان جدیدترشان قادر به توضیح تحولات آن بودند. کوئن برای توضیح نظرات خود به مباحثی چون تورم، کنترل دولت بر اقتصاد، اثرات محدودساختن تجارت و اهمیت بخش عرضه پرداخته است. این استاد دانشگاه جورج میسون بر این باور است درحالیکه دکترینهای عجیبوغریب در سال گذشته عملکرد چندان موفقی در توضیح تحولات اقتصادی نداشتهاند، پیشبینیهای استاندارد مبتنی بر عقل سلیم و مکانیسمهای عملیاتی ساده بهخوبی از پس پیشبینی وقایع اقتصادی سال ۲۰۲۲ برآمدهاند.
دکتر موسی غنینژاد* اقتصاد ایران در حال حاضر در شرایطی قرار دارد که نیازمند اتخاذ تصمیمات عاجل و حیاتی است؛ اما متاسفانه به نظر میرسد در وضعیت اجتماعی کنونی مقامات مسوول در مصدر امور اراده یا جرات لازم را برای این کار در خود نمیبینند. مصرف سوخت حملونقل، بنزین و گازوئیل، به قدری در این سالها افزایش یافته است که مطابق اظهارات برخی مسوولان به زودی ناگزیر از واردات بنزین خواهیم بود.