سومین شماره نشریه تحلیلی «اتاق اقتصاد» با محوریت واکاوی چالشهای ساختاری اقتصاد ایران و بررسی مسائل اثرگذار بر فضای کسبوکار استان خراسان رضوی، از سوی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی منتشر شد.
شاخص مدیران خرید (شامخ) در فروردینماه برای کل اقتصاد 48.4 و برای بخش صنعت 50.8 اعلام شد. دلیل باقی ماندن شامخ در منطقه رکود، عوامل بازدارنده تولید نظیر قطع انرژی، کاهش قدرت خرید خانوار، کمبود نقدینگی و ... بوده است.
نتایج حاصل از پایش ملی محیط کسبوکار ایران در زمستان 1403 از رسیدن این شاخص به 6.01 (نمره بدترین ارزیابی 10 است) حکایت دارد که نسبت به فصل پاییز (با میانگین 5.96) اندکی نامساعدتر شده است.
سالها در زندگیام، یک الگوی تکراری اتفاق میافتاد که به مرور متوجهش شدم: هرچه نسبت به اطرافیانم موفقتر بودم، رفتار دیگران با من بدتر میشد. حتی خانواده خودم هم باعث میشدند نتوانم به راحتی با دیگران ارتباط بگیرم و از دوران جوانیام لذت ببرم.
این روزها بسیاری از شرکتهای قدیمی، برای جذب و حفظ نیروی کار جوان با مشکل مواجهند. بین مسوولان استخدام، این ایده رواج یافته که کارکنان جوان چنین دیدگاههایی دارند:
وقتی از کارکنان میپرسیم «فرهنگ شرکت شما چیست؟»، اینها چند پاسخ رایجی هستند که میشنویم:
اقتصاد ایران، طولانیترین دوره تورم بالای ۳۰درصد را پشت سر میگذارد. بر اساس آمارها، بیش از ۵۷ماه است که تورم نقطهبهنقطه در سطح بیش از ۳۰ درصد قرار دارد؛ همچنین حدود ۷ سال متمادی است که کشور با تورم سالانه بیش از ۳۰ درصد دست به گریبان است. گرچه با گذر از دهه ۴۰، متوسط تورم دهساله همواره دو رقمی بوده، اما تجربه اخیر در تاریخ معاصر ایران بیسابقه است بهگونهایکه میتوان ادعا کرد اقتصاد کشور وارد عصر جدید تورمی شده است. این روند در نقطه مقابل تجربه جهانی قرار دارد،چراکه تنها کشورهای محدودی در جهان همچنان از مشکل تورم مزمن رنج میبرند. گرچه اقتصاددانان توافق دارند که حل مساله تورم در ایران با سیاستهایی مانند کاهش سلطه مالی دولت، کنترل انتظارات تورمی از طریق تغییر روند سیاست خارجی و مهار رشد نقدینگی ممکن است، اما نبود اراده جدی سیاسی و ضعف سیاستگذاری همچنان بهعنوان اصلیترین موانع بهکارگیری این راهکارها عمل میکند.
انفجار دلخراش روز شنبه ششم اردیبهشت ماه در بندر شهیدرجایی، ضربه سختی به گلوگاه تجارت خارجی ایران بود. بخشهای نفت، معدن، ساختمان و مواد و محصولات شیمیایی مهمترین حوزههایی از اقتصاد ایران هستند که نبض تجارت آنها با بندر شهیدرجایی متصل بود. این بندر که به گواه سازمان بنادر و دریانوردی از ۲۳ اسکله به عمق ۱۵متر تشکیلشده، سهمی ۵۳درصدی از مجموع عملیات تخلیه و بارگیری بندری کل کشور را بر عهده دارد. درهمینحال حدود ۸۸درصد کالاهای کانتینری کشور در این بندر تخلیه یا بارگیری میشوند.
امیثم رفیعی ـ پژوهشگر اقتصادی // امارات متحده عربی، قطر و عمان هر یک با هدف جذب سرمایهگذاری خارجی و تقویت اقتصاد خود، استراتژیهای متفاوتی را در پیش گرفتهاند. امارات با ایجاد مراکز مالی مانند Dubai International Financial Center (DIFC) و Abu Dhabi Global Market (ADGM) و با بهرهگیری از سیستمهای حقوقی مبتنی بر قوانین عرفی انگلیسی و دادگاههای مستقل، محیطی شفاف و جذاب برای شرکتهای بینالمللی فراهم ساخته است. قطر از طریق Qatar Financial Center (QFC) با چارچوب حقوقی مشابه و مشوقهایی مانند مالکیت ۱۰۰درصد خارجی، به دنبال تنوعبخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت است. در مقابل، عمان با تمرکز بر مناطق آزاد، سادهسازی قوانین و ارائه معافیتهای مالیاتی را در پیش گرفته است و فاقد سیستم قضایی مستقل است. این رقابت نشاندهنده تلاش هر کشور برای بهرهبرداری از ظرفیتهای منحصربهفرد خود در جذب سرمایه است. در این گزارش با مطالعه سهکشور قطر، امارات متحده عربی و عمان به بررسی تلاشهای این کشورها در رقابت برای جذب سرمایه خارجی خواهیم پرداخت
ارائه یک محصول جدید و نوآورانه بدون توجه داشتن به شرایط بازار و پیشبینی واکنشهای احتمالی بازار نسبت به آن محصول، میتواند کار پرخطری باشد و شکست و ناکامی را به دنبال داشته باشد.
سه ماه اول حضورتان در نقش مدیرعامل جدید به پایان رسیده است. مشکلات کلیدی را شناسایی کردهاید، دستاوردهای سریع داشتید و بحرانها را مدیریت کردهاید.
شاخص مدیران خرید (شامخ) برای بررسی دقیق وضعیت صنایع کشور لنز مناسبی است. در اسفند۱۴۰۳، ۱۰حوزه از فعالیتهای صنعتی مورد توجه شامخ، وضعیتی مناسب یا توام با رونق را گزارش کردهاند. با وجود اینکه عدد کلی شاخص روی سطح ۵۰ قرار گرفته، اما مدیران خرید در ۵رشته فعالیت «چوب، کاغذ و مبلمان»، «ماشینسازی و لوازم خانگی»، «لاستیک و پلاستیک»، «شیمیایی» و «نساجی» وضعیت مناسبی را ارائه کردند. دلیل وضعیت بهتر این ۵رشتهفعالیت عمدتا به «سفارشهای جدید» و «فروش» در وهله نخست و سپس «صادرات»، «موجودی مواد اولیه» و «سرعت بالای تحویل و انجام سفارشها» در وهله بعدی برمیگردد.
در هر مرکز تماسی، حجم زیادی از دادهها جمعآوری میشود. این دادهها از منابع مختلف مانند تماسهای تلفنی، ایمیلها، پیامهای متنی، چتها، شبکههای اجتماعی و اطلاعات سیستمهای مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) به دست میآیند. تحلیل صحیح این دادهها میتواند مزایای بسیاری به همراه داشته باشد. از جمله:
«من هیچ مدیری را که آرزوی بودنش را داشته باشم، امروز در شرکت نمیبینم.» این تفکر ۵۹درصد از کارکنان است. اولین گام برای تغییر این موضوع، درک هدف اصلی توسعه مدیریت است: کمک به ایجاد مدیرانی با اعتماد به نفس که هم از نیروی کار و هم از موفقیت بلندمدت شرکت حمایت میکنند. توسعه مدیریت، فرآیند توسعه مهارتها و شایستگیهای موردنیاز برای عملکرد موثر در تمام سطوح مدیریت است؛ از سرپرستان رده اول گرفته تا مدیران رده بالا. این فرآیند، مهارتهای اصلی مانند حل تعارض و ارتباطات را بهبود میبخشد و یک سرمایهگذاری بلندمدت برای مدیران جدید و باتجربه محسوب میشود.
کارکنان نسل زد اغلب به دلیل گرایش به دورکاری مورد انتقاد قرار میگیرند، اما یک نظرسنجی جدید نشان داده است که آنها تمایل بیشتری به تعامل حضوری دارند. بر اساس نظرسنجی اخیر شرکت تحقیقات بازار Harris Poll از یک هزار و ۸۲۴ بزرگسال آمریکایی که در مشاغل اداری مشغول به کار هستند، حدود ۹۱درصد از کارکنان نسل زد معتقدند که داشتن تعادل بین فرصتهای ارتباط مجازی و حضوری با همکاران و افراد فعال در صنعتشان مطلوب خواهد بود.
تصور بسیاری از ما درباره مدیرمان این است که وظیفه او مدیریت و نظارت بر کار ما و وظیفه ما پیروی از دستورات اوست. ذهنیت اغلب آدمها در مورد رابطه میان مدیر و کارمند این است که افسار این رابطه در دستان مدیر است و ما به عنوان کارمند، هیچ نفوذ و تاثیری بر آن نداریم. اما این ذهنیت درست نیست. آنچه بسیاری از آن غافلند این است که ما نیز به عنوان کارمند باید بتوانیم این رابطه را مدیریت کنیم.
این روزها، چه صاحب یک کسبوکار باشید یا کارمند یا مدیر یک سازمان، در هر حال باید در جریان اخبار باشید. این نهتنها یک ضرورت حرفهای است بلکه مسوولیت اجتماعی شما نیز هست. اما شرایط با ۳۰ سال پیش خیلی فرق دارد.
دگرگونی دیجیتال یعنی بهکارگیری مستمر و همهجانبه تکنولوژیهای جدید به منظور بازسازی و تجدید ساختار شرکتها و سازمانها با هدف تسهیل و تسریع فرآیندها و ارزشآفرینی حداکثری برای کسب و کارها. بهطور کلی، دگرگونی دیجیتال شامل سه بخش تجدیدنظر در مدلهای کاری، بهینهسازی عملیات و بهبود تجربیات مشتریان میشود.
سال نو همیشه فرصتی طلایی برای بازنگری در عادتها، تعیین اهداف جدید و تلاش برای بهتر شدن است. اما یکی از بزرگترین موانعی که میتواند ما را از رسیدن به اهدافمان بازدارد، اهمالکاری است. اگر ندانیم چرا کارها را به تعویق میاندازیم، در چرخه ناکامی و ناامیدی از خود گرفتار میشویم و در نهایت، یک سال دیگر را هم بدون تغییر واقعی پشت سر میگذاریم. ممکن است اهمالکاری در ظاهر همیشه یکجور به نظر برسد؛ مهمترین کارمان را تا آخرین لحظه - حتی گاهی دیرتر از آن - به تعویق میاندازیم، در حالی که به هزار کار دیگر از چک کردن ایمیل گرفته تا مرتب کردن کشوی جورابها و چیدمان کتابهای کتابخانه براساس حروف الفبا میرسیم.
آمار منتشرشده از وضعیت تورم در اسفند ماه نشان میدهد؛ بانکمرکزی به هدف تورمی سالگذشته خود یعنی کنترل تورم در پایینتر از ۳۰درصد نرسیدهاست. مرکز آمار ایران، جدیدترین آمار تورم مربوط به اسفندماه را در نخستین روزهای فروردین ماه منتشر کرد. بر اساس این آمار، تورم نقطهای مصرفکننده در اسفند ماه به ۳۷.۱درصد و تورم ماهانه به ۳.۳درصد رسیدهاست، یعنی تورم نقطهای در اسفندماه ۱۴۰۳ نسبت به ماه قبل ۱.۸واحددرصد افزایش داشتهاست. همچنین تورم ماهانه اسفند ماه نسبت به ماه قبل ۰.۸واحددرصد کاهشیافتهاست. بهطور کلی میانگین تورم سال۱۴۰۳ به ۳۲.۵درصد رسید، بنابراین میتوان گفت طبق پیشبینیهای «دنیایاقتصاد» بانکمرکزی نتوانست به تورم ۳۰درصدی که برای سال۱۴۰۳ هدفگذاری کردهبود، برسد.
گزارشهای آماری بخش صنعت از افزایش تورم و ناپایداری رشد تولید در این بخش حکایت دارند. همچنین تأثیر ناترازی انرژی و قطع برق و گاز صنایع میزان تولید در بخش صنعت را به کمترین حد خود در تابستان 1403 رساند.
اداره میزهای صنعت و رتبهبندی ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در گزارشی تحلیلی، به بررسی روند «میزان مصرف انرژی گاز سوخت و خوراک آب و برق مصرفی در صنایع با اهمیت و انرژیبر بازار سرمایه» و نقش و اهمیت ناترازی انرژی در میزان تولید و سودآوری صنایع بورسی پرداخت.
بسیاری از به اصطلاح رهبران سازمانی علاقه بیمارگونهای به بزک کردن ظاهر بیرونی مقام خود دارند. این نوع رهبری سازمانی که میتوان آن را «رهبری سازمانی محسوس» نامید، سبکی بسیار سطحی و صرفا یک تلاش دستساز انسانی برای ایجاد نظم در سازمان است و شامل موقعیتهایی با اختیارات بالا میشود که با عناوین سازمانی، همرده بودن با روسای بالادست، اندازه و مکان دفتر کار، قلمرو قدرت و مانند آن شناخته میشود.
انسان اختراع جدیدی است که کمکم دارد به پایان خود نزدیک میشود (میشل فوکو؛ کتاب کلمات و چیزها). میشل فوکو، فیلسوفی بود که به بررسی رابطه بین قدرت، دانش و گفتمان در جامعه پرداخت. نظریات او بهویژه درباره نحوه شکلگیری و اِعمال قدرت از طریق گفتمانها و نهادها، میتواند در تحلیل پدیدههای اجتماعی و فرهنگی، از جمله بازاریابی، مفید باشد.
امروزه هر جا که میرویم صحبت از هوش مصنوعی و پیشرفتهای سریع و اعجابانگیز آن است و دنیای مدیریت و کسب و کار نیز از این قاعده مستثنی نیست.