تبعات بحرانهای پیدرپی بر پیکره اقتصاد دیجیتال؛ از فرسایش تا مهاجرت نخبگان
انسجام در مطالبهگری برای حل معضلات حوزه تولید بدون کارخانه با ایجاد انجمن تخصصی
تصمیمهای ناگهانی، تهدیدی جدی برای بقای کسبوکارهای دانشبنیان
ناهماهنگی دستگاهها و کاستی زیرساختها، مانع تحقق اهداف سامانه ملی مجوزها
قطعی اینترنت، حملونقل بینالمللی خراسان رضوی را فلج کرد
عملکرد موفق تربتجام و تایباد در اجرای سند سازگاری با کم آبی استان
نمایشگاه کشاورزی دوحه، فرصتی برای توسعه تعاملات تجاری
واکاوی راههای برون رفت از بحرانهای تکراری و ضعف ساختاری حوزه گردشگری
نیما پروین ـ تحلیلگر کسبوکار // قطع اینترنت در روزهای اخیر، نشانهای از یک نگرش است و حکایت از بحران عمیقی دارد که به هسته اصلی ظرفیتهای رشد اقتصادی ایران آسیب رسانده است. در شرایطی که اقتصاد کشور با چالشهای متعددی از جمله رکود مزمن، نرخ بالای بیکاری و محدودیتهای خارجی دستوپنجه نرم میکند، این قطع ارتباط با جهان، ضربه ناگهانی و ویرانگری به اقتصاد دیجیتال وارد کرده است؛ از معدود صنایعی که در سالهای اخیر توانسته رشد و نوآوری را در کشور رقم بزند. این آسیب به اقتصاد دیجیتال محدود نشده و سراسر بخش خدمات در اقتصاد را نیز به طور مستقیم و غیرمستقیم تحتتاثیر منفی قرار میدهد.
دکتر داود سوری* موفقیت در کنترل تورم بستگی به ظرفیت دولت برای مقابله با آنان دارد؛ باید درک کنیم سیاستگذاری اقتصادی یک امر ساده نیست. کشورهای موفق در زمینه مهار تورم، یک نظام مالی مناسب دارند و دولت در بازار دخالتی ندارد.
تشکلهای مردمی در بخشهای مختلف اعم از اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و... جلوههایی از یک جامعه مدنی هستند و تقویت این نهادهای مشارکتی، سرمایههای اجتماعی را قوام میبخشد.
دکتر موسی غنینژاد* در سایه پیشرفتهای صورتگرفته در علم اقتصاد، پدیده نوسانهای شدید در متغیرهای اقتصاد کلان، اعم از رشد اقتصادی، تورم و برابری ارزش پول ملی نسبت به ارزهای خارجی، عموما منحصر شده است به شرایط خاص و پیشبینینشده مانند آنچه بر فرض در دورههای تجاری یا اتفاقهای خاص همچون جنگ روی میدهد. اما به نظر میرسد مورد اقتصاد ایران در بیش از سهدهه اخیر استثنایی بر این قاعده است. در این مدت بهجز دوره «نهچندان طولانی» نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ خورشیدی، آنهم به طور نسبی، متغیرهای اقتصادی کلیدی رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، نرخ تورم و نرخ برابری پول ملی نسبت به ارزهای خارجی، بهشدت متلاطم و پرنوسان بوده است.
دکتر جعفر خیرخواهان* «به پشتوانه عظیمِ اقتصادیای که ما داریم؛ نفت، وضع مالی شما از تمام دنیا به جز چند کشور، محکمتر است.» این بخشی از نطق مرحوم هاشمی رفسنجانی در تابستان۱۳۵۸ بود و در ادامه آن گفت: «۱۰میلیارد دلار ذخیره ارزی داریم. اصلا ترس از کمبود نداشته باشید.» همانگونه که کاملا مشخص است هدف اصلی این نوع سخنان و تاکیدهای مکرر که ما نفت داریم، انتقال این پیام به جامعه بود که ما ثروتمندیم و آسودهخاطر و راحت باشید که جای هیچ نگرانی نیست.
محمد قاسمی، رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران* شتاب رشد به نوبه خود مهم است؛ اما مهمتر از آن پایداری رشد اقتصادی است. رشد اقتصادی پرشتاب نیازمند تحولات نهادی چندانی نیست. اما این رشد در صورتی پایدار خواهد ماند که تحولات ساختاری و نهادی در اقتصاد روی دهد.
کلیات لایحه تشکیل وزارت بازرگانی اخیرا به تصویب مجلس رسید اما با وجود گامهای مثبت دولت و مجلس برای شکلگیری این وزارتخانه، همچنان گروهی بر طبل مخالفت میکوبند.
چگونه میتوان سازمانهای متعددی را که موازی یا رقیب همدیگر هستند، به نحوی با هم هماهنگ کرد تا انرژی و فعالیت یکدیگر را تضعیف و ضایع نکنند و همراستا با منافع عمومی عمل کنند؟
پیشنویس سند «جرمانگاری دور زدن تحریمها» به تازگی از سوی شورای اتحادیه اروپا منتشر شده است که اگر تصویب شود، کشورهای عضو این اتحادیه موظف میشوند دور زدن تحریمها را جرم تلقی کنند. به نظر میرسد شورای اتحادیه اروپا تلاش کرده متن جامع و کاملی را در رابطه با جرمانگاری دور زدن تحریمها تصویب کند.
محمد حسین روشنک - عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی* اخلاق کسب و کار از آن جنس مولفههایی است که باید در مسیر ترویج آن گامهای بلندی برداشته شود. آنهایی که آراسته به این مولفه هستند، در عرصه فعالیت تشکلی نیز نقشهای درخشانتر و ماندگارتری ایفا میکنند و چنانکه اصل و رسم است، منافع جمعی را بر رفاه فردی ارجحیت میدهند.
دکتر داود سوری* برای رشد اقتصادی معطوف به بهبود وضعیت اقتصادی و رفاهی مردم باید شاهد تغییراتی در چینش فعالان اقتصادی و رفع موانع خلق ثروت در سطح اقتصاد باشیم. رشد اقتصادی بر پایه اقتصاد خرد خانوارها و بنگاهها بنا شده است.
دکتر علی چشمی* ارزشافزوده بخش صنعت به صورت سرانه یعنی به ازای هر ایرانی از ۶/ ۲میلیون تومان در سال ۱۳۹۰ به ۷/ ۲میلیون تومان در سال ۱۴۰۱ بر اساس قیمتهای ثابت سال ۱۳۹۰ رسیده است. به عبارتی رفاهی که برای هر ایرانی از بخش صنعت ایجاد شده، طی این سالها کاملا در جا زده است. یعنی آمار رسمی بانکمرکزی از تولید بخش صنعت پیشرفتی را نشان نمیدهد. براساس همین معیار، اگر بخش صنعت را ارزیابی کنیم، انگار ۱۱سال صنعت ایران در یکجا مانده است و اگر ماهیت بخش صنعت را بررسی کنیم اوضاع از این هم غمناکتر است. البته به هیچ وجه نمیخواهم تلاش صنعتگرانی را که در محیط اقتصادی بیثبات و پرهزینه تلاش کردهاند نادیده بگیرم، بلکه هدفم ارزیابی سیاستگذاری صنعتی است. این ارزشافزوده از درون مشکلات زیر ایجاد میشود که دورنمای صنعت در ایران را نشان میدهد.
دکتر جعفر خیرخواهان * حداقل انتظاری که از هر برنامه پنجساله جدید میرود توجه به شرایط روز و محیط پیرامونی، روابط بینالمللی و پیشرفتهای فناوری، مسائل سیاسی-فرهنگی-اجتماعی و تغییرات جمعیتی و تحولات نگرشی در داخل کشور است؛ بهطوریکه با عنایت به همه اینها اقدام به برنامهریزی شود. اما متاسفانه آنچه در عمل شاهد بودهایم کپی و تقلید ناشیانه هر برنامه از برنامههای پیشین بوده است؛ گویی هر برنامه در خلأ و بدون توجه به کامیابیها و ناکامیهای برنامههای پیشین و درس گرفتن از آنها تهیه شده است. به عبارت دیگر با یک امر تشریفاتی و مناسکی مواجه هستیم که طبق قانون باید انجام شود.
دکتر تیمور رحمانی* آیا افزایش نرخ ارز باعث تورم میشود؟ بدون تردید. آیا افزایش نرخ ارز علت اصلی تورم ایران است؟ نه واقعا. آیا ثبات نرخ ارز لازم است؟ بدون تردید. آیا باید نرخ ارز را ثابت نگه داشت؟ نه الزاما.
دکتر حسین عباسی* صنعت ایران، به تبع مشکلاتی که تمامی اقتصاد ایران با آن روبهروست، با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم میکند و به دلیل ویژگیهای محصولی که تولید میکند، با چند مشکل منحصربهفرد هم روبهروست. در میان این مشکلات، آنچه در درازمدت توجه به آن ضروری است، مساله عقبافتادگی در استفاده از زیرساختارهای مدرن است که در دنیای امروز پاره جدانشدنی هر فعالیت مولد شده است. صنعت ما در حال از دست دادن ارتباط خود با دنیاست و اگر نتواند این عقبافتادگی را جبران کند، لاجرم جایی در دنیای آینده نخواهد داشت؛ نه در دنیا و نه حتی در ایران. این اتفاق میافتد؛ مگر اینکه سیاستگذار اقتصادی فراهم آوردن زمینههای ارتباط با دنیا را در صدر برنامههایش قرار دهد.
محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی* دریافت مالیات از تورم، مغایر اهداف نامگذاری سال توسط مقام معظم رهبری است و دولت بایستی از تصمیمگیریهای غیرکارشناسی در این حوزه بپرهیزد. از سویی، ارزش پول ملی کشور میبایست با سیاستگذاری مناسب در سالیان اخیر تقویت میشد؛ اما شاهد این امر نبودیم و همه این عوامل و شرایط، فعالیتهای اقتصادی را دچار چالش نموده است.
دکتر موسی غنینژاد* خبرهای مربوط به تعطیلی و بازگشایی مجدد بنگاه قدیمی داروگر، موضوع برندهای معروف ایرانی و سرنوشت غمانگیز آنها را دوباره بر سر زبانها انداخت. واقعیت این است که تولد و مرگ برندهای تجاری منطق اقتصادی روشنی دارد و اینکه برخی از آنها در طول زمان از بین میروند جای تعجب و نگرانی نیست.
دکتر جعفر خیرخواهان* برای اینکه نظام اقتصادی سرمایهداری آزاد رقابتی بتواند به خوبی کار کند، به شکلی از دموکراسی نیاز است که بتواند خیلی خوب کار کند. بهنحویکه قواعدی که طراحی میشوند به نفع کل جامعه باشد.
دکترداوود سوری* راهحل اصلی معضل تورم، رفع کسری بودجه و بازگشت به انضباط مالی است. عموما کسری بودجه نشاندهنده این است که دولت بیش از آنکه درآمد دارد، هزینه ایجاد میکند. در ایران درآمدها به دو بخش درآمدهای حاصل از فروش نفت و مالیات تقسیم میشود. درآمدهای نفتی به این صورت است که وقتی دولت نفت را میفروشد، درآمد ارزی حاصل از آن را به بانکمرکزی میدهد و با نرخ مشخصی معادل ریالی آن را از بانکمرکزی دریافت میکند. در مقابل درآمدهای دولت، هزینههای دولت قرار دارد که برای مثال آنها را صرف پرداخت حقوق به کارمندان یا در امور جاری و عمرانی مصرف میکند.
دکتر تیمور رحمانی* آیا تورم زیان اجتماعی بهبار میآورد؟ بدون تردید. آیا زیان اجتماعی تورم ربطی به عامل ایجاد تورم دارد؟ نه چندان. آیا مستقل از علت تورم، کنترل تورم مسوولیت دولتها است؟ بدون تردید.آیا ما اصحاب علم اقتصاد علت و درمان تورم را میشناسیم؟ تا حد قابل توجهی. آیا شناخت ما از علت و درمان تورم الزاما به کنترل تورم می انجامد؟ تردید داریم.
دکتر کامران ندری* در اغلب کشورهای دنیا تورم تکرقمی است. ایران، شاید، تنها کشوری باشد که بیش از ۵دهه تورم دو رقمی را تجربه کرده است. آرزوی مشاهده ثبات قیمتی و تورم تکرقمی پایین و پایدار برای ایرانیان به رویایی دستنیافتنی تبدیل شده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که حتی با رفع کامل تحریمها، متوسط تورم در ایران همچنان در سطوحی نزدیک به ۲۰درصد پایدار میماند.
غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران با ارسال نامهای به رئیس فدراسیون اتاقهای بازرگانی عربستان سعودی، ابتکار تبادل هیاتهای اقتصادی بخش خصوصی برای آغاز مناسبات فعال تجاری میان دو کشور را مطرح کرد
دکترداود سوری* در فضای اقتصادی کشور از بورس بهعنوان یک بازار ثانویه یاد میشود؛ در واقع این بازار در نقدشوندگی اوراق مالی که بهنام سهام موردتوجه قرار میگیرند، نقش ایفا میکند.زمانی میتوان به جمعآوری نقدینگی یا انتقال پول به سمت تولید در راستای افزایش سرمایه بنگاهها کمک کرد که منابع از بستر بورس بتوانند وارد چرخه سرمایهگذاری شوند.
ترانزیت یکی از مهم ترین حوزه های اقتصادی کشور است که به لحاظ ارزآوری و نیز بعد امنیتی و سیاسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به رونق کشور کمک می کند. به رغم آن که سالهاست اهمیت حوزه ترانزیت از سوی بخش خصوصی مطرح می شود اما به این حوزه توجهی صورت نگرفته است. با توجه به استقرار ایران در دو کریدور شرق به غرب، شمال به جنوب و با جمیع قابلیت های بالقوه و ظرفیت های موجود، سهم اندکی از ترانزیت را به خود اختصاص داده ایم.
غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران ضمن تشریح عملکرد پارلمان بخش خصوصی در دورههای اخیر، کاستیها و مشکلات موجود در مسیر نقشآفرینی بزرگترین تشکل بخش خصوصی در اقتصاد و الزامات رفع آنها را برشمرده است.