- امروز : چهارشنبه - 6 آبان - 1405
- برابر با : Tuesday - 27 October - 2026
اخبار ویژه
از برگزیدگان رویداد ملی «نوآوران زعفران» تقدیر شد
برگزیدگان بخش عکس و عکس‌نوشت سومین جشنواره روز ملی زعفران معرفی شدند
زعفران ایران در مسیر جهانی‌شدن؛ از مزرعه تا بازارهای بین‌المللی
دیپلماسی زعفران؛ فرصتی برای توسعه صادرات و تقویت همکاری‌های اقتصادی ایران با جهان
ترسیم نقشه توسعه گردشگری داخلی؛ از آموزش تخصصی تا بازنگری در حقوق مسافران هوایی
پرونده ثبت بین‌المللی علامت تأییدی زعفران ایرانی وارد مرحله استانداردسازی شد
سومین جشنواره روز ملی زعفران در مشهد گشایش یافت
انتشار تقویم نمایشگاهی استانبول ترکیه در سال 2027
یادداشت ها
گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته
دکتر موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // در سال‌های گذشته و به‌ویژه بعد از ۲جنگ اخیر، تورمی افسارگسیخته و مهلک دامن اقتصاد ما را گرفته و کارد را به استخوان مردم رسانده است. تردیدی نیست که در شرایط حاضر مهم‌ترین و عاجل‌ترین اقدام برای حل معضلات سیاسی و اقتصادی کشور از جمله تورم، پایان دادن به وضعیت به شدت ناپایدار فعلی است. برای فرونشاندن نااطمینانی حاکم بر کل اقتصاد ملی باید وضعیت نه جنگ و نه صلح پایان یابد و روابط بین‌المللی و مراودات با کشورهای همسایه به وضع رضایت‌بخشی برسد.
«سه» کار کردن اقتصاد
محسن جلال‌پور ـ تاجر بخش خصوصی // وقتی موتور خودرو «ریپ» می‌زند، تعمیرکاران می‌گویند: موتور «سه» کار می‌کند. به این معنی که یکی از سیلندرهای خودرو به هر دلیلی از کار افتاده است. وقتی یک یا دو سیلندر از کار می‌افتد، خودرو نمی‌تواند به درستی حرکت کند و باید خودرو را به تعمیرگاه برد. هر اقتصادی برای رشد به ۶سیلندر قوی نیاز دارد؛ حکمرانی خوب، سیاست داخلی دور از تنش، سیاست اقتصادی باثبات، روابط خارجی بدون تنش، نظام تامین مالی کارآمد و بخش‌خصوصی با‌انگیزه. در این نوشته کوتاه، وضعیت ۶سیلندر اقتصاد ایران را برای تحرک بخشیدن به اقتصاد کشور بررسی می‌کنیم.
نرخ بهره، بانک مرکزی و …
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // مدت‌هاست که درباره چگونگی اجرای سیاست‌های پولی توسط بانک مرکزی توصیه‌های مختلف و حتی کاملا متضاد مشاهده می‌شود و درباره اثر سیاست‌های پولی به‌ویژه درباره کنترل تورم نیز اظهارنظرهای بسیار متفاوت و گاه متضادی دیده می‌شود. اما اگر اندکی از پیش‌داوری ناشی از نوع نگاه سیاسی خارج شویم و مبتنی بر دانش خالص اقتصادی اظهارنظر کنیم، چه می‌توانیم بگوییم.
نقش روایت‌ها در اقتصاد کشورها
دکتر جعفر خیرخواهان // روایت‌ها ازجمله ثروت‌های مهم هر ملتی هستند. قدرت بالقوه روایت در آماده‌سازی و به حرکت درآوردن توده‌ها قابل مقایسه با انواع فناوری‌های زیرساختی مانند نیروی برق، جاده و خطوط راه‌آهن است. علم اقتصاد در استفاده از روایت‌ها به تازگی به خودآگاهی جدیدی رسیده است تا جایی که می‌توان ادعا کرد به «چرخش روایتی» یا «اقتصاد روایی» روی آورده است. به‌عنوان مثال آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد با نگارش کتاب ثروت ملل و ارائه روایت اقتصادی به شکل کارگاه سنجاق‌سازی و برجسته‌کردن نقش تقسیم کار، تخصص و تجارت آزاد موفق شد حرکت اقتصاد انگلستان و سایر جوامع را در مسیری خاص هدایت و تثبیت کند. در واقع اسمیت و افراد دیگری مانند کارل مارکس و فردریش هایک داستان‌گوهای اقتصادی بودند که با بیان کلان روایت‌های فراگیر از سرمایه‌داری، سوسیالیسیم و لیبرالیسم، هرکدام جوامع بشری را در مسیر جامعه آرمانی خاص سوق دادند و روند رشد و توسعه و نیز حباب‌ها و رونق و رکودهای اقتصادی را به شیوه و بیانی خاص تفسیر و معنادار کردند.
سیاستگذاری دستوری و مسائل آن
دکتر موسی غنی‌نژاد ـ کسانی که به سیاستگذاری دستوری در نظام تدبیر کشور باور دارند با زبان خاصی سخن می‌گویند که متفاوت از زبان عرفی یا زبان رایج در جامعه و البته زبان علمی است. برای مردمان عادی یعنی عامه مردم منهای دولتمردان صاحب قدرت، قیمت یک کالا عبارت است از نرخی که با آن می‌توان خرید و فروش انجام داد؛ اما برای باورمندان به نظام دستوری، قیمت آن چیزی نیست که با توافق خریداران و فروشندگان در بازار به‌صورت توافقی تعیین می‌شود، بلکه آن چیزی است که سیاستگذاران با معیارهای خود اعلام می‌کنند و همه طرف‌های ذی‌ربط باید آن را بپذیرند. سیاستگذاران دستوری اغلب مدعی دانشی برتر هستند که نه تنها مردمان عادی، بلکه حتی اهل علم هم به آن دسترسی ندارند.
شاه‌کلید مهار تورم
خاطره یحیایی ـ پژوهشگر اقتصادی // اولویت‌‌‌های هر کشور نشانگر رویاها وکابوس‌‌‌های آن و بیانگر دیدگاه‌‌‌های مختلف درباره چگونگی عملکرد اقتصاد است. اولویت‌‌‌های کشوری مانند ایران که برای بیش از چهاردهه به تورم‌‌‌های دورقمی عادت کرده، ولی هیچ‌گاه دچار ابرتورم هم نشده، با کشوری مثل آمریکا که مردمش تورم ۵درصدی را هم تحمل نمی‌‌‌کنند یا کشورهایی مانند مجارستان و آلمان که ابرتورم‌های بزرگی را تجربه کردهاند و از هرگونه افزایش تورمی هراس دارند، متفاوت است. با وجود عادت جمعی به تورم‌‌‌های دورقمی (حدود ۲۰ تا ۳۰درصد) تورم‌‌‌های سال‌های اخیر در کانالی بالاتر از کانال ۲۰ تا ۳۰درصد بوده‌اند که سبب شده، هم مردم و هم سیاستگذار یک‌صدا به دنبال کاهش تورم و ورود آن به کانال بلندمدت خود باشند. اما این چگونه ممکن است؟
مردم؛ بزرگ‌ترین بازنده ممنوعیت واردات
دکتر زهرا کاویانی ـ از سال۱۳۹۷ به بعد، با دور دوم تحریم‌ها، مجددا موضوع ممنوعیت واردات، امری که به موجب قوانین مختلف برنامه پنج‌ساله و قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور (ماده۲۲) غیرقانونی اعلام شده بود، به فضای تجارت خارجی کشور بازگشت. بر این اساس تا پایان سال۱۴۰۲ بیش از ۲۰۰۰ قلم ردیف تعرفه مشمول ممنوعیت واردات هستند که برخی از آنها به‌دلیل صرفه‌جویی ارزی و برخی به‌دلیل حمایت از تولید (بر اساس ماده ۱۶قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور که مدت انقضای آن پایان برنامه ششم توسعه بوده) در این فهرست قرار گرفته‌اند.
پیامدهای اقتصادی هوش عمومی مصنوعی
دکتر مهدی فیضی/ با اینکه پیشرفت‌‌‌های اخیر در هوش مصنوعی نویدبخش افزایش قابل‌توجه بهره‌‌‌وری در بخش‌های مختلف اقتصاد است، این مساله همزمان نگرانی‌ها در مورد جابه‌‌‌جایی نیروی کار و در نهایت رفاه انسان را نیز افزایش داده است. به نظر می‌رسد زمان آن فرارسیده است بشریت برای این احتمال آماده شود که به‌زودی به هوش عمومی مصنوعی‌ای (Artificial General Intelligence) دست پیدا می‌کنیم که می‌‌‌تواند تمام وظایف شناختی را در سطوح انسانی انجام دهد و دارای توانایی شناختی، درک، یادگیری و به‌‌‌کارگیری دانش به شیوه‌‌‌ای مشابه با هوش انسانی در طیف وسیعی از وظایف است.
مداخلات دولتی در بنگاه‌ها
ولی‌اله افخمی‌راد ـ معاون اسبق وزارت صمت // فعالیت‌های تولیدی و خدماتی وقتی در قالب یک نهاد قانونی تحت عنوان بنگاه یا شرکت یا موسسه و مشابه آن به ثبت می‌رسند، رسمیت پیدا می‌کنند و همانند موجودی زنده عینیت می‌یابند. عامل و اسباب ایجاد یک بنگاه عزم و اراده پدیدآورنده یا پدید آورندگان آن برای سامان‌دهی فعالیتی در زمینه‌های مختلف اعم از آموزشی، پژوهشی، بازرگانی، مالی، تولیدی و مشابه آن است که در کنار تامین نقدینگی مناسب با اهداف تعیین‌شده، آماده راه‌اندازی می‌شود.
تورم، فشار هزینه و پول
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // گرچه غالب اقتصاددانان کشور پذیرفته‌اند که تغییرات حجم پول یا به بیان دقیق‌تر تغییرات حجم نقدینگی فراتر از توان تولید اقتصاد (مستقل از اینکه این رشد نقدینگی چگونه شکل گرفته است) عامل اصلی ورای شکل‌گیری و تداوم تورم بالای اقتصاد ایران است، اما متداول است که در نشست‌های اقتصاددانان، عده قلیلی هم هستند که چنین باور ندارند و به موضوعاتی مانند مشکلات ساختاری (که البته نمی‌دانم این مشکلات ساختاری چرا در افغانستان وجود ندارد و در اقتصاد بزرگ و دارای ساختار متنوعی از تولید کالاها و خدمات و دارای لشکری بزرگ از نیروهای تحصیل‌کرده و مسلط به دانش روز و دارای درجه‌ای قابل قبول از زیربناهای اقتصادی وجود دارد) اشاره می‌کنند. به‌طور مشخص، برخی از تحلیلگران اقتصادی کشور به تورم فشار هزینه و به افزایش نرخ ارز متاثر از وجود تحریم‌ها به عنوان عامل تورم بالای اقتصاد ایران اشاره می‌کنند.
انگاره‌های ارزی
دکتر پویا جبل‌عاملی // با وجود تغییر دولت‌ها از سال ۱۳۹۷ و بر سر کار آمدن ۵ رئیس کل در بانک مرکزی که بی‌‌ثبات‌ترین دوره سیاستگذاری را در تاریخ ایران رقم زده است و خود نشانه‌ای از شدت شرایط اضطراری اقتصاد ایران است، رویکرد‌های ارزی در نهاد‌های سیاستگذاری و تصمیم‌گیری تغییر چندانی نداشته است. سیاست‌های ارزی بر اساس انگاره‌هایی شکل یافته که حتی می‌توان گفت بخشی از این انگارهها دهه‌هاست که با ما بوده است. تا ذهن ما از این انگارهها خالی نشود، نسیم تازه‌ای بر سپهر سیاستگذاری ارزی این کشور دمیده نخواهد شد. اما مهم‌ترین این انگارهها چیست؟
تقویت ارزش پول ملی و مدیریت واردات، دو شرط مهم رونق تولید
احمد سلحشور، رئیس کمیسیون کشاورزی، امور دام و طیور و صنایع وابسته اتاق بازرگانی خراسان رضوی// تجربه نشان داده هرگاه مردم در انجام امور پای کار آمده‌اند، به موفقیت‌های زیادی نائل آمده‌ایم؛ به عبارتی حضور مردم و استفاده از ظرفیت‌های مردمی و تشکل‌های مردم نهاد به ویژه در فعالیت‌های اقتصادی، شرط موفقیت و توسعه اقتصاد ملی است؛ چنان‌که در بسیاری از کشورها شاهد استفاده از این مدل بوده‌ایم؛ بنابراین شعار امسال تکمیل کننده و پازل نهایی شعارهای قبلی برای رونق تولید است که بسیار هوشمندانه انتخاب شده است .
هموارسازی مسیر مشارکت مردم در تولید؛ از شعار تا عمل
محسن خندان دل، رئیس کمیسیون خدمات فنی، مهندسی، مشاوره ای و عمران اتاق بازرگانی خراسان رضوی// اقتصاد منبسط، پیشرو و مردمی بیش از همه بر مدار تولید ملی، امکان تحقق خواهد داشت و تقویت و رشد زیرساخت‌های فرهنگی و سیاسی و اقتصادی تولید، از ضروریات این مهم است؛ لذا بنیادهای نظری جهش تولید باید بر مدار همراهی و اعتماد مردم بنا شود.
آیا اقتصاد ایران در مسیر رشد پایدار قرار دارد؟
دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان // برای بررسی وضعیت رشد اقتصادی کشور باید به مدل‌های رشد متداول مثل مدل رشد سولو مراجعه کرد. بنا بر این مدل، رشد به سه پایه اساسی تکنولوژی، سرمایه و نیروی کار نیاز دارد. کشورها با الگوهای مختلفی به رشد می‌رسند؛ اما هریک از آنها حداقل یکی از این سه پایه اساسی را مبنای رشد خود قرار داده‌اند. به‌عنوان مثال، در ایالات متحده آمریکا تکنولوژی یکی از اصلی‌ترین ارکان رشد اقتصادی است. آمریکا با ایجاد سیلیکون‌ولی مهم‌ترین اثر را در بازار تکنولوژی در سطح دنیا گذاشته است یا کشوری مثل چین جذب سرمایه خارجی و استفاده از نیروی کار ارزان را مبنای رشد خود قرار داده بود و به رشد نسبتا پایدار رسید.
ضرورت اصلاح راهبردهای داخلی و خارجی کشور در جهت رشد واقعی تولید
محمد علایی، رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی مشهد// دستیابی به شعار سال، مستلزم توجه به دو پیش‌نیاز راهبردی است؛ نخست، اصلاح سیاست خارجی و هم‌زیستی و بهبود رابطه با دنیا و دوم، خصوصی‌سازی صحیح و واقعی بخش‌های صنعت، معدن و بازرگانی.
چشم‌اندازی مه‌آلود
دکتر صالح صحابه‌تبریزی، دانشیار کالج بازرگانی دانشگاه اوکلاهما // اقتصاد ایران در سال۱۴۰۳ با چالشهای فراوانی روبه‌رو خواهد بود. به واسطه این چالش‌ها، به نظر می‌رسد که نرخ رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی نمی‌تواند از مرز ۴درصد عبور کند؛ نرخ تورم قیمت کالاهای مصرفی نیز احتمالا بیشتر از ۳۰درصد خواهد بود و نرخ بیکاری هم در حدود ۱۰درصد باقی خواهد ماند.[۱]
تضمین رشد درون زای اقتصاد با مزیت های معدن
محمدرضا بهرامن، نایب‌رئیس اتاق ایران در یادداشت خود ضمن تشریح ظرفیت‌های معدنی کشور، به الزامات تبدیل شدن این بخش به موتور محرک رشد درون‌زای اقتصاد در یک فضای رقابت‌پذیر پرداخته است.
سال بد سیگنال
نیما نامداری، کارشناس حوزه دانش بنیان // اگر بخواهیم حدس‌هایی درباره سال ۱۴۰۳ داشته باشیم ابتدا باید مسائل مهم سال ۱۴۰۲ را بررسی کنیم و ببینیم وضعیت آنها در سال ۱۴۰۳ چه تغییراتی خواهد داشت. به گمان من اقتصاد دیجیتال و شرکت‌های نوآور در ایران با پنج مسئله مهم در سال ۱۴۰۲ روبه‌رو بودند. در ادامه درباره این پنج مسئله بیشتر توضیح می‌دهم.
شرط لازم برای خروج از بحران آب، مشارکت جدی مردم در این عرصه است
روز جهانی آب به ما یادآور می‌شود برای خروج از بحران آب باید مشارکت کرد؛ مشارکتی از جنس حضور مردم در صحنه. البته مشارکت عامه مردم، شرط لازم برای خروج از بحران است و شرط کافی آن، مدیریت صحیح منابع آب در سطح و زیرزمین است.
نکاتی درباره رشد اقتصاد ایران
دکتر حسین عباسی، اقتصاددان ـ اقتصاد ایران بعد از دوران طولانی رکود، رشدی در حدود ۴درصد را تجربه می‌کند. همچنین تورم که در سال‌های گذشته به طور مستمر بیش از ۴۰درصد بوده، طبق آمار منتشرشده، روندی کاهشی داشته است. تصمیم‌گیران اقتصادی در سخنان خود به عواملی از قبیل مهار رشد نقدینگی، اصلاح بودجه و منضبط کردن دولت، حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه‌ها به انتهای زنجیره مصرف، اصلاح نظام مالیاتی، بهبود فضای کسب‌وکار و نیز افزایش تعامل با همسایگان و شرکای راهبردی اشاره کردهاند. میزان جدیت تصمیم‌گیران در اجرای این سیاست‌ها، نحوه اجرای آنها و نیز میزان موفقیت آنها، در صورت انتشار مستمر آمار قابل اتکا، در آینده قابل ارزیابی خواهد بود. ولی توجه تصمیم‌گیران به چنین سیاست‌هایی را که مبنای درست اقتصادی دارند، به فال نیک می‌گیریم.
تقویت تولید رقابت‌پذیر، پیش شرط بهبود شرایط اقتصادی
محمدرضا بهرامن، نایب رئیس اتاق ایران در یادداشت خود، بهبود وضعیت اقتصادی کشور به ویژه در زمینه معیشت مردم و کاهش فقر را مستلزم تقویت تولید رقابت‌پذیر و توجه به صادرکنندگان و بنگاه‌های اقتصادی می داند.
مخاطرات بازار نیروی کار
دکتر سمیه مردانه ، پژوهشگر اقتصادی // وضعیت بازار نیروی کار یکی از موضوعات مهم و پرکشش در حوزه اقتصاد هر کشوری است. اما با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی، بازار کار در ایران با چالشهای متعددی روبه‌‌‌روست. تعداد بیکاران، نرخ بیکاری، سطح تحصیلات و مهارت‌‌‌های نیروی کار، نرخ استخدام و شرایط کاری از جمله عواملی هستند که وضعیت بازار نیروی کار را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف بازار نیروی کار در ایران می‌پردازیم.
مسوولیت اجتماعی شرکت‌ها؛ تعهد بنگاه‌ها در تسریع دستیابی به رشد و توسعه فراگیر
دکتر ارغوان فرزین معتمد، پژوهشگر اقتصاد مسوولیت اجتماعی شرکت‌ها Corporate Social Responsibility (CSR)i، یکی از مباحثی است که به‌ویژه در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه بوده است. هرچند تعاریف متعددی برای مسوولیت اجتماعی شرکت‌ها وجود دارد، آنچه می‌خواهد بر آن تاکید کند، ریشه‌های اقتصادی نهفته در ارتباطات و رفتارهای اجتماعی است که توجه به مسوولیت اجتماعی و مسوولیت اجتماعی شرکت‌ها یا بنگاه‌ها را حائز اهمیت می‌کند.
لزوم تحول در سیاست‌گذاری‌ها برای معکوس شدن فرآیند کاهش سطح آبهای زیرزمینی
رئیس دفتر کشاورزی اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی به تشریح وضعیت آبهای زیرزمینی در سطح جهانی پرداخته و بر این نکته تاکید کرده است که تغییر در سیاست‌گذاری‌ها به معکوس شدن این فرآیند کمک شایانی خواهد کرد. «سمیرا سبزواری» در این یادداشت که بر اساس گزارشی از مجله Nature به رشته تحریردرآمده، آورده است:
ارز، بهره و تورم
دکتر پویا جبل‌عاملی // سه متغیر نرخ ارز، نرخ بهره و تورم کاملا در هم تنیده هستند. در بلندمدت، هر اثری بر یکی از آنها بر دو متغیر دیگر نیز موثر است. این وضعیت حتی در کشورهایی که چارچوب مدرن سیاست پولی وجود دارد و نرخ ارز در یک رژیم انعطاف‌پذیر تعیین می‌شود و سیاستگذار پولی، تورم را تنها با ابزار نرخ بهره مورد هدف قرار می‌دهد، مشاهده می‌شود. هرگونه اقدام سیاستی که بخواهد رابطه ذاتی بین این سه متغیر را بر هم بزند در بلندمدت به ناپایداری پولی منجر می‌شود.
- « برگهٔ پیشین
- 1
- …
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- …
- 17
- برگهٔ بعد »
