- امروز : پنجشنبه - ۷ خرداد - ۱۴۰۵
- برابر با : Thursday - 28 May - 2026
اخبار ویژه
سه مرحله سرنوشتساز در مسیر شغلی
اعتبار پروانههای اشتغال به کار مهندسان تا ۳۱ خرداد تمدید شد
ابلاغ بسته حمایتی 10 مادهای برای نجات تولید در شرایط جنگی
احیای صنعت گردشگری با خروج از بنبست مالی و استفاده از صندوقهای سرمایهگذاری
۴۰ درصد از کیک اقتصاد زیر وزن نقدینگی / نسبت نقدینگی به GDP کاهش یافت، اما خطر پولی از بین نرفت
تقویم نمایشگاههای بینالمللی روسیه در سال ۲۰۲۶ منتشر شد
مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت در تاجیکستان
توسعه معادن فدای کسری بودجه شده است/ ایران رتبه چهارم صادرات سنگ جهان را به ترکیه واگذار کرد
یادداشت ها
بقا؛ جانشین توسعه
علی صادقهمدانی ـ کارشناس اقتصادی // وقتی بقا جای توسعه را میگیرد، همه چیز کار میکند؛ اما هیچ چیز پیش نمیرود. کسبوکارها باز هستند، بازارها برقرارند، قیمتها هر روز کشف میشوند و مقررات اقتصادی، بههرحال، اعلام میشوند. اما در پس این حرکت ظاهری، نوعی ایستایی عمیق جریان دارد؛ گویی اقتصاد نه در حال پیش روی که در حال «ادامه دادن» است.
پیامدهای اقتصادی هوش عمومی مصنوعی
دکتر مهدی فیضی/ با اینکه پیشرفتهای اخیر در هوش مصنوعی نویدبخش افزایش قابلتوجه بهرهوری در بخشهای مختلف اقتصاد است، این مساله همزمان نگرانیها در مورد جابهجایی نیروی کار و در نهایت رفاه انسان را نیز افزایش داده است. به نظر میرسد زمان آن فرارسیده است بشریت برای این احتمال آماده شود که بهزودی به هوش عمومی مصنوعیای (Artificial General Intelligence) دست پیدا میکنیم که میتواند تمام وظایف شناختی را در سطوح انسانی انجام دهد و دارای توانایی شناختی، درک، یادگیری و بهکارگیری دانش به شیوهای مشابه با هوش انسانی در طیف وسیعی از وظایف است.
مداخلات دولتی در بنگاهها
ولیاله افخمیراد ـ معاون اسبق وزارت صمت // فعالیتهای تولیدی و خدماتی وقتی در قالب یک نهاد قانونی تحت عنوان بنگاه یا شرکت یا موسسه و مشابه آن به ثبت میرسند، رسمیت پیدا میکنند و همانند موجودی زنده عینیت مییابند. عامل و اسباب ایجاد یک بنگاه عزم و اراده پدیدآورنده یا پدید آورندگان آن برای ساماندهی فعالیتی در زمینههای مختلف اعم از آموزشی، پژوهشی، بازرگانی، مالی، تولیدی و مشابه آن است که در کنار تامین نقدینگی مناسب با اهداف تعیینشده، آماده راهاندازی میشود.
تورم، فشار هزینه و پول
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // گرچه غالب اقتصاددانان کشور پذیرفتهاند که تغییرات حجم پول یا به بیان دقیقتر تغییرات حجم نقدینگی فراتر از توان تولید اقتصاد (مستقل از اینکه این رشد نقدینگی چگونه شکل گرفته است) عامل اصلی ورای شکلگیری و تداوم تورم بالای اقتصاد ایران است، اما متداول است که در نشستهای اقتصاددانان، عده قلیلی هم هستند که چنین باور ندارند و به موضوعاتی مانند مشکلات ساختاری (که البته نمیدانم این مشکلات ساختاری چرا در افغانستان وجود ندارد و در اقتصاد بزرگ و دارای ساختار متنوعی از تولید کالاها و خدمات و دارای لشکری بزرگ از نیروهای تحصیلکرده و مسلط به دانش روز و دارای درجهای قابل قبول از زیربناهای اقتصادی وجود دارد) اشاره میکنند. بهطور مشخص، برخی از تحلیلگران اقتصادی کشور به تورم فشار هزینه و به افزایش نرخ ارز متاثر از وجود تحریمها به عنوان عامل تورم بالای اقتصاد ایران اشاره میکنند.
انگارههای ارزی
دکتر پویا جبلعاملی // با وجود تغییر دولتها از سال ۱۳۹۷ و بر سر کار آمدن ۵ رئیس کل در بانک مرکزی که بیثباتترین دوره سیاستگذاری را در تاریخ ایران رقم زده است و خود نشانهای از شدت شرایط اضطراری اقتصاد ایران است، رویکردهای ارزی در نهادهای سیاستگذاری و تصمیمگیری تغییر چندانی نداشته است. سیاستهای ارزی بر اساس انگارههایی شکل یافته که حتی میتوان گفت بخشی از این انگارهها دهههاست که با ما بوده است. تا ذهن ما از این انگارهها خالی نشود، نسیم تازهای بر سپهر سیاستگذاری ارزی این کشور دمیده نخواهد شد. اما مهمترین این انگارهها چیست؟
تقویت ارزش پول ملی و مدیریت واردات، دو شرط مهم رونق تولید
احمد سلحشور، رئیس کمیسیون کشاورزی، امور دام و طیور و صنایع وابسته اتاق بازرگانی خراسان رضوی// تجربه نشان داده هرگاه مردم در انجام امور پای کار آمدهاند، به موفقیتهای زیادی نائل آمدهایم؛ به عبارتی حضور مردم و استفاده از ظرفیتهای مردمی و تشکلهای مردم نهاد به ویژه در فعالیتهای اقتصادی، شرط موفقیت و توسعه اقتصاد ملی است؛ چنانکه در بسیاری از کشورها شاهد استفاده از این مدل بودهایم؛ بنابراین شعار امسال تکمیل کننده و پازل نهایی شعارهای قبلی برای رونق تولید است که بسیار هوشمندانه انتخاب شده است .
هموارسازی مسیر مشارکت مردم در تولید؛ از شعار تا عمل
محسن خندان دل، رئیس کمیسیون خدمات فنی، مهندسی، مشاوره ای و عمران اتاق بازرگانی خراسان رضوی// اقتصاد منبسط، پیشرو و مردمی بیش از همه بر مدار تولید ملی، امکان تحقق خواهد داشت و تقویت و رشد زیرساختهای فرهنگی و سیاسی و اقتصادی تولید، از ضروریات این مهم است؛ لذا بنیادهای نظری جهش تولید باید بر مدار همراهی و اعتماد مردم بنا شود.
آیا اقتصاد ایران در مسیر رشد پایدار قرار دارد؟
دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان // برای بررسی وضعیت رشد اقتصادی کشور باید به مدلهای رشد متداول مثل مدل رشد سولو مراجعه کرد. بنا بر این مدل، رشد به سه پایه اساسی تکنولوژی، سرمایه و نیروی کار نیاز دارد. کشورها با الگوهای مختلفی به رشد میرسند؛ اما هریک از آنها حداقل یکی از این سه پایه اساسی را مبنای رشد خود قرار دادهاند. بهعنوان مثال، در ایالات متحده آمریکا تکنولوژی یکی از اصلیترین ارکان رشد اقتصادی است. آمریکا با ایجاد سیلیکونولی مهمترین اثر را در بازار تکنولوژی در سطح دنیا گذاشته است یا کشوری مثل چین جذب سرمایه خارجی و استفاده از نیروی کار ارزان را مبنای رشد خود قرار داده بود و به رشد نسبتا پایدار رسید.
ضرورت اصلاح راهبردهای داخلی و خارجی کشور در جهت رشد واقعی تولید
محمد علایی، رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی مشهد// دستیابی به شعار سال، مستلزم توجه به دو پیشنیاز راهبردی است؛ نخست، اصلاح سیاست خارجی و همزیستی و بهبود رابطه با دنیا و دوم، خصوصیسازی صحیح و واقعی بخشهای صنعت، معدن و بازرگانی.
چشماندازی مهآلود
دکتر صالح صحابهتبریزی، دانشیار کالج بازرگانی دانشگاه اوکلاهما // اقتصاد ایران در سال۱۴۰۳ با چالشهای فراوانی روبهرو خواهد بود. به واسطه این چالشها، به نظر میرسد که نرخ رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی نمیتواند از مرز ۴درصد عبور کند؛ نرخ تورم قیمت کالاهای مصرفی نیز احتمالا بیشتر از ۳۰درصد خواهد بود و نرخ بیکاری هم در حدود ۱۰درصد باقی خواهد ماند.[۱]
تضمین رشد درون زای اقتصاد با مزیت های معدن
محمدرضا بهرامن، نایبرئیس اتاق ایران در یادداشت خود ضمن تشریح ظرفیتهای معدنی کشور، به الزامات تبدیل شدن این بخش به موتور محرک رشد درونزای اقتصاد در یک فضای رقابتپذیر پرداخته است.
سال بد سیگنال
نیما نامداری، کارشناس حوزه دانش بنیان // اگر بخواهیم حدسهایی درباره سال ۱۴۰۳ داشته باشیم ابتدا باید مسائل مهم سال ۱۴۰۲ را بررسی کنیم و ببینیم وضعیت آنها در سال ۱۴۰۳ چه تغییراتی خواهد داشت. به گمان من اقتصاد دیجیتال و شرکتهای نوآور در ایران با پنج مسئله مهم در سال ۱۴۰۲ روبهرو بودند. در ادامه درباره این پنج مسئله بیشتر توضیح میدهم.
شرط لازم برای خروج از بحران آب، مشارکت جدی مردم در این عرصه است
روز جهانی آب به ما یادآور میشود برای خروج از بحران آب باید مشارکت کرد؛ مشارکتی از جنس حضور مردم در صحنه. البته مشارکت عامه مردم، شرط لازم برای خروج از بحران است و شرط کافی آن، مدیریت صحیح منابع آب در سطح و زیرزمین است.
نکاتی درباره رشد اقتصاد ایران
دکتر حسین عباسی، اقتصاددان ـ اقتصاد ایران بعد از دوران طولانی رکود، رشدی در حدود ۴درصد را تجربه میکند. همچنین تورم که در سالهای گذشته به طور مستمر بیش از ۴۰درصد بوده، طبق آمار منتشرشده، روندی کاهشی داشته است. تصمیمگیران اقتصادی در سخنان خود به عواملی از قبیل مهار رشد نقدینگی، اصلاح بودجه و منضبط کردن دولت، حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانهها به انتهای زنجیره مصرف، اصلاح نظام مالیاتی، بهبود فضای کسبوکار و نیز افزایش تعامل با همسایگان و شرکای راهبردی اشاره کردهاند. میزان جدیت تصمیمگیران در اجرای این سیاستها، نحوه اجرای آنها و نیز میزان موفقیت آنها، در صورت انتشار مستمر آمار قابل اتکا، در آینده قابل ارزیابی خواهد بود. ولی توجه تصمیمگیران به چنین سیاستهایی را که مبنای درست اقتصادی دارند، به فال نیک میگیریم.
تقویت تولید رقابتپذیر، پیش شرط بهبود شرایط اقتصادی
محمدرضا بهرامن، نایب رئیس اتاق ایران در یادداشت خود، بهبود وضعیت اقتصادی کشور به ویژه در زمینه معیشت مردم و کاهش فقر را مستلزم تقویت تولید رقابتپذیر و توجه به صادرکنندگان و بنگاههای اقتصادی می داند.
مخاطرات بازار نیروی کار
دکتر سمیه مردانه ، پژوهشگر اقتصادی // وضعیت بازار نیروی کار یکی از موضوعات مهم و پرکشش در حوزه اقتصاد هر کشوری است. اما با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی، بازار کار در ایران با چالشهای متعددی روبهروست. تعداد بیکاران، نرخ بیکاری، سطح تحصیلات و مهارتهای نیروی کار، نرخ استخدام و شرایط کاری از جمله عواملی هستند که وضعیت بازار نیروی کار را تحتتاثیر قرار میدهند. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف بازار نیروی کار در ایران میپردازیم.
مسوولیت اجتماعی شرکتها؛ تعهد بنگاهها در تسریع دستیابی به رشد و توسعه فراگیر
دکتر ارغوان فرزین معتمد، پژوهشگر اقتصاد مسوولیت اجتماعی شرکتها Corporate Social Responsibility (CSR)i، یکی از مباحثی است که بهویژه در سالهای اخیر بسیار مورد توجه بوده است. هرچند تعاریف متعددی برای مسوولیت اجتماعی شرکتها وجود دارد، آنچه میخواهد بر آن تاکید کند، ریشههای اقتصادی نهفته در ارتباطات و رفتارهای اجتماعی است که توجه به مسوولیت اجتماعی و مسوولیت اجتماعی شرکتها یا بنگاهها را حائز اهمیت میکند.
لزوم تحول در سیاستگذاریها برای معکوس شدن فرآیند کاهش سطح آبهای زیرزمینی
رئیس دفتر کشاورزی اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی به تشریح وضعیت آبهای زیرزمینی در سطح جهانی پرداخته و بر این نکته تاکید کرده است که تغییر در سیاستگذاریها به معکوس شدن این فرآیند کمک شایانی خواهد کرد. «سمیرا سبزواری» در این یادداشت که بر اساس گزارشی از مجله Nature به رشته تحریردرآمده، آورده است:
ارز، بهره و تورم
دکتر پویا جبلعاملی // سه متغیر نرخ ارز، نرخ بهره و تورم کاملا در هم تنیده هستند. در بلندمدت، هر اثری بر یکی از آنها بر دو متغیر دیگر نیز موثر است. این وضعیت حتی در کشورهایی که چارچوب مدرن سیاست پولی وجود دارد و نرخ ارز در یک رژیم انعطافپذیر تعیین میشود و سیاستگذار پولی، تورم را تنها با ابزار نرخ بهره مورد هدف قرار میدهد، مشاهده میشود. هرگونه اقدام سیاستی که بخواهد رابطه ذاتی بین این سه متغیر را بر هم بزند در بلندمدت به ناپایداری پولی منجر میشود.
مساله ارزشگذاری در بازار سرمایه
دکتر سعيد اسلاميبيدگلي، تحلیلگر ارشد بورس و استاد دانشگاه // ارزشگذاری داراییها از مهمترین موضوعات بازارهای مالی است. معاملهگران بازارها بهطور مداوم سرگرم مساله ارزشگذاری دارایی مورد معامله هستند؛ خواه با روشهای آکادمیک و تئوریک ارزشگذاری آشنایی داشته باشند و آنها را به کار گیرند یا نه... در تحلیل روندهای کلان نیز گاهی حتی حرکتهای شارپی (تندوتیز) قیمتها در بازارهای مالی (از جمله آغاز روند صعودی قیمتهای بازار سرمایه در سال ۱۳۹۸) به تغییر ارزش شرکتها در اثر تغییر متغیرهای کلیدی ارزشگذاری ربط داده میشوند. (در آن دوران در ابتدا رشد قیمت ارز و تغییر ارزش جایگزینی شرکتها بحث بسیاری از محافل بورسی بود).
دشمن رشد پایدار
دکتر جعفر خیرخواهان // بدون وجود کسبوکارهای خصوصی پررونق و شکوفا، رشد مداوم اقتصادی محقق نمیشود. بنگاههای بخش خصوصی همیشه و در همهجا بخش اعظم مشاغل مفید و مولد را ایجاد میکنند. البته رونق و شکوفایی پیوسته فعالیتهای اقتصادی مستلزم فراهم بودن محیط و چارچوب مناسبی است که نقشآفرینی جدی دولت را طلب میکند تا به انواع سرمایهگذاریها در حوزههای قانونگذاری، تنظیمگری، زیرساختها، مدارس، بیمارستانها و سایر تسهیلات عمومی اقدام کند. اما همیشه این خطر وجود دارد که آنچه در عمل رخ میدهد تسخیر دولت توسط برخی گروهها و گماشتگان سیاسی به نمایندگی از صاحبان منافع خاص و نیز لابیگرهای تنگنظر باشد.
شواهدی از تامین مالی بنگاهها در بحران کرونا
دکتر صالح گلتبار، پژوهشگر اقتصادی // رابطه بین تامین مالی و عملکرد بنگاهها همواره از جمله مسائل چندبعدی بوده که فراز و فرودهای متفاوت سیاستی را در اقتصاد ایران در پی داشته است. اینکه وظایف بانک در قبال بنگاه چگونه تعریف میشود و بنگاهها چه تعاملی با نظام بانکی کشور برقرار میکنند و همچنین نحوه حضور سیاستگذار اقتصادی در میان رابطه بنگاه و بانک چگونه است، از جمله مسائل چالشبرانگیزی است که در طول چند دهه اخیر بنا به رویکرد دولتهای مختلف، اقتصاد ایران را با نگرشهای متفاوتی در نحوه سیاستگذاری آن مواجه کرده است.
فرصتی برای انتخابگری
محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// دوازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در یازدهم اسفند ماه سال جاری برگزار خواهد شد. رویدادی که صاحبان کرسیهای ساختمان بهارستان را معرفی خواهد کرد و نتیجه آن، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر عرصههای گوناگون اثرگذار خواهد بود. در این میان، بخش اقتصاد یکی از مهمترین حیطههایی است که از تصمیمات متخذه توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی تاثیر میپذیرد؛ لذا انتخاب افرادی آگاه، با دانش، متعهد و مسئولیتپذیر نسبت به جایگاهی که در آن قرار میگیرند، امری بسیار حائز اهمیت است.
بنبست «خصوصیسازی»
دکتر موسی غنینژاد // موضوع خصوصیسازی بنگاههای دولتی قدمتی نسبتا دیرینه در اقتصاد ایران دارد. تقریبا همزمان با شکلگیری شرکتهای دولتی در دوران پهلوی اول ضرورت واگذاری متعاقب آنها به بخش خصوصی نیز مطرح شد. در زمان پهلوی دوم نیز در جریان اصلاحات ارضی در دهه۱۳۴۰ خورشیدی بخشی از سهام شرکتهای دولتی بهعنوان پشتوانه اصلاحات ارضی به زمینداران بزرگ واگذار شد. با این همه، در زمان وقوع انقلاب اسلامی شرکتهای بسیار بزرگ دولتی در ایران وجود داشت که در رأس آنها میتوان از شرکت ملی نفت ایران و بنگاههای وابسته، ذوب آهن اصفهان، مس سرچشمه، ماشینسازی تبریز و اراک، هواپیمایی ملی ایران، رادیو و تلویزیون، مخابرات و... نام برد.
اثرات غذایی خشکسالی ۱۴۰۳
دکتر سیروس جعفری، دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان // ایران به دلیل قرار داشتن در عرضهای میانی و اثرات مکنده سیکلونی استوا بر جذب رطوبت از این عرضهای جغرافیایی، جزو مناطق خشک کرهزمین است، به این ترتیب رشد اغلب گیاهان زراعی، بهخصوص در ماههای خشک سال زراعی بهشدت به آبیاری وابسته است. بارندگی منبع اصلی تامین آب در زراعت دیم است. بنابراین نقش این مناطق در تامین مواد غذایی بسیار اندک است. یکی از علل این امر بینظمی بارش است. ممکن است میانگین بارندگی طی یکسال از حد طبیعی سالانه بیشتر باشد، با این حال نبود بارش منظم یا بارش دیرهنگام سبب کاهش اثربخشی بر تولیدات گیاهی خواهد شد. به این ترتیب با وجود وسعت ۴۸درصدی اراضی دیم نسبت به وسعت ۵۲درصدی اراضی آبی، میزان برداشت محصولات زراعی از اراضی آبی ۹۳درصد و از اراضی دیم تنها ۷درصد است. این نتایج برای سال آبی مناسبی مثل سال ۱۴۰۱ است که در اغلب استانهای دیمکار ایران مثل فارس، کردستان، لرستان و آذربایجانها تا آخر فصل رشد شاهد بارندگی مناسبی بودیم. بر این اساس زراعت دیم با وجود وسعت زیاد، نقش مهمی در تولید محصولات زراعی، بهخصوص غلات به عنوان مهمترین تولیدات کشاورزی ندارد.
- « برگهی پیش
- 1
- …
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- …
- 15
- برگهی بعد »
