ریسک مواد منفجره در معادن
جزئیات دهمین نمایشگاه بینالمللی ابزارآلات، یراقآلات صنعتی و صنایع وابسته استانبول ۲۰۲۶
بهکارگیری فناوری در حیطه کشاورزی و صنایع غذایی، لازمه توسعه زنجیره ارزش خراسان رضوی
مسیر ترخیص خودروهای فاقد شناسه ارزش تسهیل شد
پیشنهاد ایجاد کریدور سبز مرزی در تجارت بین ایران و پاکستان
صادرات گوشت مرغ آزاد شد
هر تخلف، یک هشدار سیستمی
ضرورت توسعه دیپلماسی اقتصادی و تدوین بستههای حمایتی برای صادرات و خدمات فنی و مهندسی
دکتر محمد صیادی ـ اقتصاددان // چندین سال است تابستان که از راه میرسد، ناترازی برق از گزارشها و جلسات مدیریتی فراتر میرود و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان و بخشهای تولید کالا و خدمات تبدیل میشود. برای خانواری که چند ساعت بدون وسیله سرمایشی میماند یا کارخانهای که ناچار است خط تولید خود را متوقف کند، ناترازی مفهومی انتزاعی نیست. گستره و عمق خاموشیها، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمامشده بنگاهها را افزایش میدهد و برنامهریزی تولید، تحویل سفارشها و ایفای تعهدات آنها را با اختلال جدی روبهرو میکند. تابستان۱۴۰۵ نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هرچند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و بهبود تولید برقآبی، چشمانداز تامین برق را نسبت به سال گذشته اندکی بهبود بخشیده است.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران در یادداشتی 7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا را تشریح کرد. تقویت زیرساختهای مالی و بیمهای و افزایش ارزشافزوده و توسعه صنایع تبدیلی، از جمله این اقدامات است.
دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // یک اصطلاح مهم اقتصادی «هزینه ازدسترفته» (Sunk Cost) است؛ یعنی هزینههایی که فرد یا سازمان در زمان گذشته پذیرفته و متحمل شده و عملا از دسترفته است و بههیچ وجه بازگشتپذیر نیست.
دکتر مسعود نیلی ـ اقتصاددان // به یاد دارم در سالهای دور گذشته و در زمانهایی که در سازمان برنامه و بودجه کار میکردم، در چند نوبت، مسوولیت تهیه گزارشهایی تحت عنوان چشمانداز ۱۰سال آینده اقتصاد ایران را برعهده داشتم. خطر سرمازدگی حکمرانان هدف اصلی این کار آن بود که ابعاد شکافها و عدم تعادلهایی که در آن مقطع زمانی غیر قابل مشاهده ملموس بود اما در گذر زمان، روند رو به افزایش داشت، در همان ابتدا نمایان شود. بهعنوان مثال، ابعاد کسری بودجه یا عدم تعادل در تراز پرداختها و غیره، از این طریق برای سیاستگذار روشن و مشخص میشد. یک فرض تلویحی هم در انجام این کار وجود داشت و آن هم این بود که تصمیمگیرنده خود را در قبال حل مشکلات، مسوول میشناسد و لذا قاعدتا از مواجه شدن با مسائل بزرگ و بحرانی، اجتناب میکند. طی چند ماه اخیر، تعدد و تنوع مشکلات بزرگ بهشدت افزایش پیدا کرده و از مرحله نگرانی عبور کردهایم. آنچه درباره وقوع آن در آینده هشدار داده میشد، در زمان حال محقق شده و ابعاد آسیبزای خود را نمایان ساخته است. در اینجا به فهرستی از این مسائل اشاره میکنم:
شیوا بازرگان ـ دکترای حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی // حوزه کار زنان و پرداخت دستمزد به آنها با ظهور انقلاب صنعتی در غرب دچار تغییر بنیادین شد و وضعیت کار زنان مورد توجه قرار گرفت. اصلیترین علل این تغییرات عبارتند از: انتقال تدریجی تولید از خانه به کارخانه و تفکیک عرصه عمومی و خصوصی، رشد صنعت و تکنولوژی و تحول فرهنگی و ایجاد ساختارهای جدید سیاسی، فرهنگی و اقتصادی. به دنبال این تغییرات نیز نظامهای حقوقی در عرصه بینالمللی، منطقهای و داخلی، نسبت به حقوق زنان در بازار کار حساسیت نشان داده و با تصویب اسناد بینالمللی، منطقهای و قوانین و مقررات داخلی تلاش کردند تا از نابرابری جنسیتی در حقوق و تکالیف مربوط به اشتغال بکاهند.
فرهاد سحرخیز، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// ناترازی انرژی امروزه به یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد نیمهجان ایران بدل شده، بهگونهای که قطع مکرر برق و گاز به کلیه بخشهای اقتصادی کشور ضرباتی سخت و جبرانناپذیر وارد کرده است. صنعت کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است و قطع برق چاههای کشاورزی و قطع برق و گاز کارخانجات تولیدی و واحدهای فراوری محصولات کشاورزی، این بخش اقتصاد را به ستوه آورده است.
دکتر حسین عباسی ـ اقتصاددان // صنعتیشدن در دنیای امروز الزامات متعددی دارد که متغیرهای اقتصاد کلان، متغیرهای اقتصادی در سطح قیمتها، نحوه مقرراتگذاری بازارها، حکمرانی سیاسی و روابط بینالملل و بسیاری از حوزههای مشابه را دربرمیگیرد. صنعتی شدن موفق فقط زمانی حاصل میشود که برآیند این متغیرها منجر به این شود که بنگاههای اقتصادی کشور بتوانند کالایی «بازارپذیر» برای بازارهای جهانی ارائه کنند.
سمیرا سبزواری- رئیس دفتر کشاوزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// سیاستگذاریها در بخش کشاورزی بهطور عمده از واقعیتهای میدانی فاصله دارند. از سویی، کشاورزان با چالشهای متعددی مانند کمبود آب و انرژی، نهادههای تولید، نوسانات قیمت، دسترسی محدود به فناوریهای نوین و دانش روز مواجهاند و از طرف دیگر، سیاستگذاران اصولا بر اساس دادههای کلی تصمیمگیری مینمایند. این عدم انطباق بین سیاستها و نیازهای واقعی کشاورزان منجر به ناکارآمدی در اجرای برنامهها و عدم تحقق اهداف توسعه پایدار میشود. این خلأ و فاصله موجود نه تنها به کاهش بهرهوری و افزایش هزینههای تولید منجر میشود، بلکه در بلندمدت بر معیشت کشاورزان نیز تأثیر منفی میگذارد.
نصیر برادران ـ رئیس اداره ترانزیت و حمل و نقل بینالمللی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان خراسان رضوی // امروزه کریدورهای ترانزیتی به یکی از حیاتیترین عناصر موثر در افزایش رشد اقتصادی کشورها تبدیل شده است و یک کریدور ترانزیتی قابل رقابت که از هزینههای عملیاتی بهینه در طول مسیر خود برخوردار باشد بدون شک میتواند دسترسی به بازارهای متنوع را ارتقا دهد و مستقیما بر توسعه اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار باشد.
دکتر امین شجاعی ـ پژوهشگر اقتصادی // اقتصاد ایران در دهههای گذشته با معضلات ناشی از بزرگی بدنه دولت مواجه بوده است. طبق آمار رسمی، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۳,۵۰۰هزار میلیارد تومان صرف هزینههای جاری دولت شده که ۷۵درصد از این مبلغ به پرداخت حقوق کارمندان دولتی اختصاص دارد.
محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی نوشت: امروز با پدیدهای مخرب به نام رانتهای رسمی و شبه قانونی در اقتصاد کشور مواجهیم که زمینهساز انواع مفسده نیز هستند. یک نمونه آن نیز همین اختصاص ارز چند نرخی جهت ورود کالا یا خدمات است که فسادهایی نظیر پرونده چای دبش را رقم زده است. نکته تاسفبار آن است که این جنس سوء استفادهها به بهانه تقویت قدرت خرید مردم انجام میگیرد.
صمد حسنزاده، رئیس اتاق ایران در یادداشت خود به فعالیت سامانه 2430 اشاره کرده که میتواند یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد ایران در دهههای اخیر یعنی فقدان پیشبینیپذیری در مقررات و سیاستهای اجرایی را حل کند.
وجیهه اصغری، کارشناس مسئول دفتر مشاوره سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی مشهد// جذب سرمایه خارجی برای توسعه پایدار و ارتقای رقابتپذیری کسبوکارهای ایرانی ضروری است. با توجه به منابع محدود داخلی و نیاز به تکنولوژی و نوآوری، سرمایهگذاران خارجی میتوانند نقشی حیاتی در ارتقای عملکرد اقتصادی کشور ایفا کنند. با این حال، یکی از چالشهای اصلی در جذب این سرمایهها، ایجاد اعتماد میان سرمایهگذاران خارجی و شرکتهای ایرانی است. در این زمینه، حاکمیت شرکتی بهعنوان ابزاری استراتژیک میتواند این اعتماد را ایجاد کرده و مسیر جذب سرمایه را هموار کند.
صمد حسنزاده، رئیس اتاق ایران معتقد است: اینکه رئیسجمهور بدون هراس واقعیتها را با مردم در میان میگذارد و برای درمان مشکلات از طریق برنامههای کارشناسی تلاش میکند، یک گام اساسی برای درمان مشکلات ساختاری است.
دکتر داود سوری بانک نهادی اقتصادی است که با فعالیت پذیرش سپرده سپردهگذاران و پرداخت تسهیلات به مردم و فعالان اقتصادی شناخته میشود و قدمت آن در این فعالیت به تمدن بابل و آشور بازمیگردد.
محمدرضا توکلیزاده - رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، بهعنوان یکی از بزرگترین بلوکهای اقتصادی منطقهای، فرصتی استثنایی برای کشورهای عضو فراهم کرده است تا با استفاده از پتانسیلهای جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی، همکاریهای منطقهای را گسترش دهند. دراینمیان، خراسان رضوی با موقعیت استراتژیک خود، نقشی کلیدی در ترانزیت، تجارت، گردشگری و ارتباطات فرهنگی ایفا میکند؛ اما بهرهبرداری حداکثری از این ظرفیتها مستلزم تقویت دیپلماسی اقتصادی و تدوین راهبردهای مشخص برای استفاده بهینه از فرصتهایی مانند اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو اکو است که به میزبانی شهر مشهد برگزار میشود.
دکتر روحاله اسلامی // مرحله اجرا در چرخه سیاستگذاری عمومی بهعنوان یکی از حساسترین و مهمترین مراحل، در کشور ما با چالشهای جدی روبهرو است. طراحی دقیق سیاستها و تدوین چشماندازهای بلندمدت و برنامههای توسعه، زمانی به موفقیت میرسند که اجرای آنها به شکل موثر، منسجم و کارآمد انجام شود. متاسفانه، در شرایط کنونی، ضعفهای ساختاری و عملکردی در این مرحله، بسیاری از اهداف توسعهای را غیرقابلدسترس کرده و اعتماد عمومی به نهادهای اجرایی را کاهش داده است.
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // در مجموعه نوشتههایی تلاش کردهام از زوایای مختلف، علت و معلول بیثباتی در اقتصاد کلان را تحلیل کنم. میدانیم که کارآفرینی در دگرگون کردن دنیای کنونی نقش محوری داشته است و تمام نعمت توسعه اقتصادی جهان مدیون استعداد خیرهکننده و تلاش کارآفرینان است. در نوشتار حاضر قصد دارم به این موضوع بپردازم که بسترسازی و شکل دادن بیثباتی اقتصاد کلان، کارآفرینان را نیز از صراط مستقیم خارج میسازد و به جای آنکه آنها را وسیلهای برای شکوفایی و توسعه اقتصادی و افزودن به سایز کیک اقتصاد کند و در خدمت رشد اقتصادی قرار دهد، آنها را به نیرویی برای سهم بردن از کیک اقتصاد تبدیل میکند که خود به مانعی برای افزوده شدن به سایز کیک اقتصاد و رشد اقتصادی تبدیل میشود.
کتر داود سوری ـ اقتصاددان // داستان نرخ بهره (نرخ سود) در اقتصاد این کشور نیز مرثیهای خواندنی است. نرخی که شاید مهمترین ابزار سیاستگذاری در غالب اقتصادهای کشورهای پیشرو است، در اقتصاد ما نهتنها منفعل است، بلکه خود محلی برای سوءاستفاده و منحرف کردن تصمیمگیریهای اقتصادی از مسیر خیر جمعی است. اگر اقتصاد یک کشور را به خودرو تشبیه کنیم، بدون شک نرخ بهره، نقش گیربکس آن خودرو را دارد که وظیفه آن رساندن قدرت موتور به چرخها بهمنظور حرکت خودرو است. تصور آن سخت نیست که اگر این گیربکس کار نکند یا قدرت موتور را به تناسب به چرخها نرساند، چه بر سر خودرو میآید.
احمدرضا احمدی ـ دانشجوی دکترای مالی دانشگاه علامه طباطبایی // در دنیای امروز که تکنولوژی بهسرعت در حال پیشرفت است، بانکهای مرکزی در بسیاری از کشورها به سمت ایجاد و راهاندازی ارزهای ملی دیجیتال (CBDC) حرکت کردند. این تغییر نهتنها به عنوان یک پاسخ به چالشهای اقتصادی و مالی موجود، بلکه به عنوان یک فرصت برای بهبود نظام مالی و اقتصادی کشورها تلقی میشود. یکی از دلایل اصلی این شیفت، نیاز به افزایش کارآیی سیستمهای پرداخت است. با استفاده از CBDC، انتقال پول میتواند سریعتر، ارزانتر و ایمنتر انجام شود، که این امر بهویژه در زمان بحرانهای اقتصادی یا شیوع پاندمیهایی همچون کووید-۱۹ اهمیت بیشتری پیدا میکند. همچنین، CBDC میتواند به کاهش هزینههای نقدی و افزایش شفافیت مالی کمک کند، زیرا تراکنشهای دیجیتال بهراحتی قابلپیگیری و نظارت هستند.
امین سرتیپی ـ مشاور و مدیر ارشد پایداری و مسوولیتپذیری در کسب و کار // نسبت اصول حکمرانی (حاکمیت و راهبری) شرکتی/سازمانی با جامعه چیست؟ چرا در جوامع مختلف، سطح حاکمیت شرکتی تفاوت دارد؟ در این یادداشت کوتاه تلاش میکنم با نگاهی فراتر از ترجمه متون خارجی، اشارهای به ارتباط این دو داشته باشم و تا حدی به عوامل بنیادین توسعه و ضعف حاکمیت شرکتی در جوامع مختلف بپردازم.
مسعود سرپاک، کارشناس صنعت برق، طی یادداشتی به راهکارهای غلبه بر ناترازی انرژی پرداخته و استفاده از برق تجدیدپذیر را تنها گزینه موجود در شرایط فعلی عنوان کرده است.
تیمور رحمانی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در یادداشت خود به نرخ بهره لقب سلطان قیمتها را داده و به نقشآفرینی نرخ بهره در اقتصاد و تأثیر آن بر قیمت پرداخته است.
سعیده بهنژاد، کارشناس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی خراسان رضوی/ آکادمی سلطنتی علوم سوئد پنجاهوششمین جایزه نوبل اقتصاد را در سال 2024 به صورت مشترک به: «دارون عجم اوغلو»، «جیمز رابینسون» و «سایمون جانسون» برای مطالعه در مورد چگونگی شکل گیری نهادها و تأثیرگذاری بر رفاه تعلق گرفته است. برندگان امسال بینش جدیدی در رابطه با دلیل تفاوت های گسترده در رفاه کشورها ارائه کرده اند و بیان میکنند که جوامع با حاکمیت قانون ضعیف و نهادهایی که افراد را استثمار میکنند، رشد نخواهند کرد.
دکتر جعفر خیرخواهان _ اقتصاددان // اگر اقتصاد کشورها را در قالب یک رایانه، متشکل از سختافزار و نرمافزار تصور کنیم، علل رشد و توسعه کشورها بهتر درک میشود. اما در اقتصاد متعارف و به تبع آن کتابهای درسی اقتصاد، این لایه نرمافزاری اقتصاد معمولا نادیده گرفته شده است. در اقتصاد مرسوم تلاش میشود تولید و تخصیص کالاها و خدمات برحسب استفاده از نهادههای ملموس توصیف شود؛ چیزهایی که میتوان دید و احساس کرد؛ مانند تسمههای نقاله کارخانه، ماشینابزار و نیروی کار.