• امروز : شنبه - ۲۱ شهریور - ۱۴۰۵
  • برابر با : Saturday - 12 September - 2026
کل 6660 امروز 0

یادداشت ها

۱۸شهریور
تحلیل انتقادی حکمرانی آماری

تحلیل انتقادی حکمرانی آماری

پژوهشگر اقتصادی بر این باور است: در اقتصاد ایران، گاهی مسئله اصلی کمبود داده نیست، بلکه کمبود اراده برای به اشتراک گذاشتن داده‌هاست. در چنین فضایی، نظام آماری از آنکه زیرساخت تصمیم‌گیری باشد، به میدان رقابت نهادی و گاه ابزاری برای مدیریت روایت‌های اقتصادی تبدیل شده است.

۲۸آذر
رقابت‌های حذفی‌‌‌‌ کریدوری در اطراف ایران در حال شکل گرفتن است

رقابت‌های حذفی‌‌‌‌ کریدوری در اطراف ایران در حال شکل گرفتن است

نصیر برادران ـ رئیس اداره ترانزیت و حمل و نقل بین‌المللی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان خراسان رضوی // امروزه کریدورهای ترانزیتی به یکی از حیاتی‌ترین عناصر موثر در افزایش رشد اقتصادی کشورها تبدیل شده است و یک کریدور ترانزیتی قابل رقابت که از هزینه‌های عملیاتی بهینه در طول مسیر خود برخوردار باشد بدون شک می‌تواند دسترسی به بازارهای متنوع را ارتقا دهد و مستقیما بر توسعه اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار باشد.

۲۴آذر
دولت کوچک، اقتصاد بزرگ

دولت کوچک، اقتصاد بزرگ

دکتر امین شجاعی ـ پژوهشگر اقتصادی // اقتصاد ایران در دهه‌‌‌های گذشته با معضلات ناشی از بزرگی بدنه دولت مواجه بوده است. طبق آمار رسمی، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۳,۵۰۰‌هزار میلیارد تومان صرف هزینه‌‌‌های جاری دولت شده که ۷۵‌درصد از این مبلغ به پرداخت حقوق کارمندان دولتی اختصاص دارد.

۲۰آذر
خطر بازتولید ساختار رانتی!

خطر بازتولید ساختار رانتی!

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی نوشت: امروز با پدیده‌ای مخرب به نام رانت‌های رسمی و شبه قانونی در اقتصاد کشور مواجهیم که زمینه‌ساز انواع مفسده نیز هستند. یک نمونه آن نیز همین اختصاص ارز چند نرخی جهت ورود کالا یا خدمات است که فسادهایی نظیر پرونده چای دبش را رقم زده است. نکته تاسف‌بار آن است که این جنس سوء استفاده‌‌ها به بهانه تقویت قدرت خرید مردم انجام می‌گیرد.

۲۰آذر
پایان کابوس بخشنامه‌های شبانه

پایان کابوس بخشنامه‌های شبانه

صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق ایران در یادداشت خود به فعالیت سامانه 2430 اشاره کرده که می‌تواند یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر یعنی فقدان پیش‌بینی‌پذیری در مقررات و سیاست‌های اجرایی را حل کند.

۱۸آذر
حاکمیت شرکتی و جذب سرمایه خارجی: کلید موفقیت کسب‌وکارهای ایرانی

حاکمیت شرکتی و جذب سرمایه خارجی: کلید موفقیت کسب‌وکارهای ایرانی

وجیهه اصغری، کارشناس مسئول دفتر مشاوره سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی مشهد// جذب سرمایه خارجی برای توسعه پایدار و ارتقای رقابت‌پذیری کسب‌وکارهای ایرانی ضروری است. با توجه به منابع محدود داخلی و نیاز به تکنولوژی و نوآوری، سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند نقشی حیاتی در ارتقای عملکرد اقتصادی کشور ایفا کنند. با این حال، یکی از چالش‌های اصلی در جذب این سرمایه‌ها، ایجاد اعتماد میان سرمایه‌گذاران خارجی و شرکت‌های ایرانی است. در این زمینه، حاکمیت شرکتی به‌عنوان ابزاری استراتژیک می‌تواند این اعتماد را ایجاد کرده و مسیر جذب سرمایه را هموار کند.

۱۴آذر
گام اساسی رئیس‌جمهور برای درمان مشکلات ساختاری

گام اساسی رئیس‌جمهور برای درمان مشکلات ساختاری

صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق ایران معتقد است: اینکه رئیس‌جمهور بدون هراس واقعیت‌ها را با مردم در میان می‌گذارد و برای درمان مشکلات از طریق برنامه‌های کارشناسی تلاش می‌کند، یک گام اساسی برای درمان مشکلات ساختاری است.

۱۳آذر
این بانک «بانک» نیست

این بانک «بانک» نیست

دکتر داود سوری بانک نهادی اقتصادی است که با فعالیت پذیرش سپرده سپرده‌گذاران و پرداخت تسهیلات به مردم و فعالان اقتصادی شناخته می‌شود و قدمت آن در این فعالیت به تمدن بابل و آشور بازمی‌گردد.

۱۳آذر
دیپلماسی اقتصادی کلید بهره‌برداری از ظرفیت‌های اکو

دیپلماسی اقتصادی کلید بهره‌برداری از ظرفیت‌های اکو

محمدرضا توکلی‌زاده - رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بلوک‌های اقتصادی منطقه‌ای، فرصتی استثنایی برای کشورهای عضو فراهم کرده است تا با استفاده از پتانسیل‌های جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی، همکاری‌های منطقه‌ای را گسترش دهند. در‌این‌میان، خراسان رضوی با موقعیت استراتژیک خود، نقشی کلیدی در ترانزیت، تجارت، گردشگری و ارتباطات فرهنگی ایفا می‌کند؛ اما بهره‌برداری حداکثری از این ظرفیت‌ها مستلزم تقویت دیپلماسی اقتصادی و تدوین راهبردهای مشخص برای استفاده بهینه از فرصت‌هایی مانند اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو اکو است که به میزبانی شهر مشهد برگزار می‌شود.

۰۸آذر
آسیب‌شناسی بخش اجرا در چرخه سیاست‌های عمومی

آسیب‌شناسی بخش اجرا در چرخه سیاست‌های عمومی

دکتر روح‌اله اسلامی // مرحله اجرا در چرخه سیاستگذاری عمومی به‌عنوان یکی از حساس‌ترین و مهم‌ترین مراحل، در کشور ما با چالش‌های جدی روبه‌رو است. طراحی دقیق سیاست‌ها و تدوین چشم‌اندازهای بلندمدت و برنامه‌های توسعه، زمانی به موفقیت می‌رسند که اجرای آنها به شکل موثر، منسجم و کارآمد انجام شود. متاسفانه، در شرایط کنونی، ضعف‌های ساختاری و عملکردی در این مرحله، بسیاری از اهداف توسعه‌ای را غیرقابل‌دسترس کرده و اعتماد عمومی به نهادهای اجرایی را کاهش داده است.

۰۵آذر
ساز بدآواز برای کارآفرینی

ساز بدآواز برای کارآفرینی

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // در مجموعه نوشته‌هایی تلاش کرده‌ام از زوایای مختلف، علت و معلول بی‌ثباتی در اقتصاد کلان را تحلیل کنم. می‌دانیم که کارآفرینی در دگرگون کردن دنیای کنونی نقش محوری داشته است و تمام نعمت توسعه اقتصادی جهان مدیون استعداد خیره‌کننده و تلاش کارآفرینان است. در نوشتار حاضر قصد دارم به این موضوع بپردازم که بسترسازی و شکل دادن بی‌ثباتی اقتصاد کلان، کارآفرینان را نیز از صراط مستقیم خارج می‌سازد و به جای آنکه آنها را وسیله‌ای برای شکوفایی و توسعه اقتصادی و افزودن به سایز کیک اقتصاد کند و در خدمت رشد اقتصادی قرار دهد، آنها را به نیرویی برای سهم بردن از کیک اقتصاد تبدیل می‌کند که خود به مانعی برای افزوده شدن به سایز کیک اقتصاد و رشد اقتصادی تبدیل می‌شود.

۲۸آبان
مرثیه بازار پول و نرخ بهره

مرثیه بازار پول و نرخ بهره

کتر داود سوری ـ اقتصاددان // داستان نرخ بهره (نرخ سود) در اقتصاد این کشور نیز مرثیه‌ای خواندنی است. نرخی که شاید مهم‌ترین ابزار سیاستگذاری در غالب اقتصاد‌های کشورهای پیشرو است، در اقتصاد ما نه‌تنها منفعل است، بلکه خود محلی برای سوءاستفاده و منحرف کردن تصمیم‌گیری‌های اقتصادی از مسیر خیر جمعی است. اگر اقتصاد یک کشور را به خودرو تشبیه کنیم، بدون شک نرخ بهره، نقش گیربکس آن خودرو را دارد که وظیفه آن رساندن قدرت موتور به چرخ‌ها به‌منظور حرکت خودرو است. تصور آن سخت نیست که اگر این گیربکس کار نکند یا قدرت موتور را به تناسب به چرخ‌ها نرساند، چه بر سر خودرو می‌آید.

۲۶آبان
اهمیت شیفت به ارزهای ملی دیجیتال

اهمیت شیفت به ارزهای ملی دیجیتال

احمدرضا احمدی ـ دانشجوی دکترای مالی دانشگاه علامه طباطبایی // در دنیای امروز که تکنولوژی به‌سرعت در حال پیشرفت است، بانک‌های مرکزی در بسیاری از کشورها به سمت ایجاد و راه‌اندازی ارزهای ملی دیجیتال (CBDC) حرکت کردند. این تغییر نه‌تنها به عنوان یک پاسخ به چالش‌های اقتصادی و مالی موجود، بلکه به عنوان یک فرصت برای بهبود نظام مالی و اقتصادی کشورها تلقی می‌شود. یکی از دلایل اصلی این شیفت، نیاز به افزایش کارآیی سیستم‌های پرداخت است. با استفاده از CBDC، انتقال پول می‌تواند سریع‌تر، ارزان‌تر و ایمن‌تر انجام شود، که این امر به‌ویژه در زمان بحران‌های اقتصادی یا شیوع پاندمی‌هایی همچون کووید-۱۹ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین، CBDC می‌تواند به کاهش هزینه‌های نقدی و افزایش شفافیت مالی کمک کند، زیرا تراکنش‌های دیجیتال به‌راحتی قابل‌پیگیری و نظارت هستند.

۲۲آبان
ریشه‌‌‌های قوت و ضعف «حاکمیت شرکتی»

ریشه‌‌‌های قوت و ضعف «حاکمیت شرکتی»

امین سرتیپی ـ مشاور و مدیر ارشد پایداری و مسوولیت‏‏‌پذیری در کسب و کار // نسبت اصول حکمرانی (حاکمیت و راهبری) شرکتی/سازمانی با جامعه چیست؟ چرا در جوامع مختلف، سطح حاکمیت شرکتی تفاوت دارد؟ در این یادداشت کوتاه تلاش می‌‌‌کنم با نگاهی فراتر از ترجمه متون خارجی، اشاره‌‌‌ای به ارتباط این دو داشته باشم و تا حدی به عوامل بنیادین توسعه و ضعف حاکمیت شرکتی در جوامع مختلف بپردازم.

۲۱آبان
راهکار غلبه بر ناترازی انرژی

راهکار غلبه بر ناترازی انرژی

مسعود سرپاک، کارشناس صنعت برق، طی یادداشتی به راهکارهای غلبه بر ناترازی انرژی پرداخته و استفاده از برق تجدیدپذیر را تنها گزینه موجود در شرایط فعلی عنوان کرده است.

۰۹آبان
نرخ بهره، سلطان قیمت‌ها

نرخ بهره، سلطان قیمت‌ها

تیمور رحمانی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در یادداشت خود به نرخ بهره لقب سلطان قیمت‌ها را داده و به نقش‌آفرینی نرخ بهره در اقتصاد و تأثیر آن بر قیمت پرداخته است.

۳۰مهر

تمرکز نوبل اقتصاد 2024 بر اختلافات درآمدی بین کشورها

سعیده به‌نژاد، کارشناس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی/ آکادمی سلطنتی علوم سوئد پنجاه‌وششمین جایزه نوبل اقتصاد را در سال 2024 به صورت مشترک به: «دارون عجم اوغلو»، «جیمز رابینسون» و «سایمون جانسون» برای مطالعه در مورد چگونگی شکل گیری نهادها و تأثیرگذاری بر رفاه تعلق گرفته است. برندگان امسال بینش جدیدی در رابطه با دلیل تفاوت های گسترده در رفاه کشورها ارائه کرده اند و بیان می‌کنند که جوامع با حاکمیت قانون ضعیف و نهادهایی که افراد را استثمار می‌کنند، رشد نخواهند کرد.

۳۰مهر
نرم‏‏‌افزار اقتصاد

نرم‏‏‌افزار اقتصاد

دکتر جعفر خیرخواهان _ اقتصاددان // اگر اقتصاد کشورها را در قالب یک رایانه، متشکل از سخت‌‌‌افزار و نرم‌‌‌افزار تصور کنیم، علل رشد و توسعه کشورها بهتر درک می‌شود. اما در اقتصاد متعارف و به تبع آن کتاب‌‌‌های درسی اقتصاد، این لایه نرم‌‌‌افزاری اقتصاد معمولا نادیده گرفته شده است. در اقتصاد مرسوم تلاش می‌شود تولید و تخصیص کالاها و خدمات برحسب استفاده از نهاده‌‌‌های ملموس توصیف شود؛ چیزهایی که می‌‌‌توان دید و احساس کرد؛ مانند تسمه‌‌‌های نقاله کارخانه، ماشین‌‌‌ابزار و نیروی کار.

۲۳مهر
جنگ و اقتصاد

جنگ و اقتصاد

پویا جبل‌عاملی // تابستان ۱۱۰سال پیش، گلوله ای شلیک شد که هر چند ابتدا تصور می‌شد قربانی‌اش ولیعهد اتریش باشد، اما در نهایت منجر به مرگ قریب به ۲۰میلیون انسان در طول چهار سال شد. شاید اگر کسی یک ماه قبل از آغاز جنگ، نگاهی به آرایش نیروها و پیوندهای خانوادگی میان دولت‌های سلطنتی اروپا می‌انداخت، احتمال یک جنگ دوطرفه را نیز کم می‌دید، اما توازن شکننده قوا میان کشورهای اروپایی و تصور برتری در ذهن حاکمان به‌گونه‌ای بود که تنها جرقه‌ای نیاز داشت تا بزرگ‌ترین جنگ در تاریخ بشر تا آن زمان رخ دهد. اگر یکی از دو طرف مخاصمه قدرت برتر را در اروپا داشت و طرف مقابل به این برتری باور داشت، هیچ وقت جنگ جهانی اول رخ نمی‌داد.

۱۹مهر
رتبه چهاردهم خراسان رضوی در شاخص امنیت سرمایه‌گذاری کشور در بهار 1403

رتبه چهاردهم خراسان رضوی در شاخص امنیت سرمایه‌گذاری کشور در بهار 1403

نجمه سوری ناصری، کارشناس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی//  طبق رتبه‌بندی امنیت سرمایه‌گذاری بین استانی در بهار 1403 از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، استان خراسان رضوی با شاخص (5.73) در بهار 1403 در رتبه چهاردهم استان‌های کشور قرار گرفت.

۱۴مهر
رئیس‌جمهور و وعده‌های صادق اقتصادی

رئیس‌جمهور و وعده‌های صادق اقتصادی

دکتر موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // برای پی‌بردن‌ به وضع اقتصادی کشور نیازی به تحلیل‌های پیچیده اقتصادی نیست. هر شهروند عادی با گوشت و پوست خود حس می‌کند که وضعیت معیشتی وی در سال‌های اخیر بهتر نشده و چشم‌اندازی هم برای بهبود آن با ادامه وضع موجود متصور نیست. مسوولان دولتی گرچه ممکن است آشکارا اذعان نکنند، اما به خوبی می‌دانند که مشکلات عدیده ناظر بر ناترازی‌های مالی مدت‌هاست که از آستانه بحران عبور کرده است.

۱۰مهر
مدیر توسعه استانی

مدیر توسعه استانی

دکتر علی چشمی _ اقتصاددان // درجه تمرکز در ایران به‌گونه‌ای دستکاری شده است که خواسته‌های توسعه محلی و منطقه‌ای مردم را نمی‌توان برآورده کرد. این معضل سبب شده است استانداران بیش از اندازه وابسته به پایتخت باشند تا وابسته به انگیزه‌های استانی؛ در نتیجه در دوره‌های اخیر استانداران در توسعه استانی نقش محدودی داشته‌اند.

۰۸مهر
زغال سنگ ارزان، ایمنی گران

زغال سنگ ارزان، ایمنی گران

عماد رجحانی، دبیر کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// حادثه‌ای تلخ در یکی از معادن کشور رخ داده که جان تعدادی از کارگران زحمت‌کش را گرفته است. این اتفاق تلخ باعث شد تا بار دیگر مسئله ایمنی در معادن به بحث‌های عمومی و رسانه‌ای راه پیدا کند. پیش از بررسی و تشخیص علل بروز حادثه توسط کارشناسان، گمانه زنی‌های متعددی عمدتا با تاکید بر قصور عامل انسانی در فضای مجازی گسترش پیدا کرده و به دنبال آن راه حل‌ها و راهکارهایی ارائه شده است.

۰۷مهر
ضرورت تدوین الگوی ارزیابی و الزامات انتخاب استانداران

ضرورت تدوین الگوی ارزیابی و الزامات انتخاب استانداران

دکتر مسعود درودی ـ دکترای سیاستگذاری عمومی // با شروع به کار وزیر کشور جدید و انتخاب معاون سیاسی ایشان، فرآیند انتخاب استانداران کشور تسریع می‌شود. به همین منظور در این یادداشت تلاش می‌شود در باب الگوی ارزیابی و انتخاب استانداران نکاتی ارائه شود.

۰۲مهر
چالش‌‌‌های ایران و جهان در ۲۰۲۵

چالش‌‌‌های ایران و جهان در ۲۰۲۵

ابراهیم متقی ـ استاد دانشگاه تهران // سال ۲۰۲۵ برای بسیاری از کشورهای منطقه و سیاست بین‌الملل نشانه‌‌‌هایی از ابهام امنیتی را منعکس می‌‌‌سازد. هر گاه فضای سیاست جهانی مبتنی بر ابهام امنیتی و راهبردی باشد، در آن شرایط گزینه‌‌‌های متفاوت و حتی متعارضی در روابط کشورها شکل می‌گیرد. ایران، ایالات‌متحده و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ باید مرزبندی‌‌‌های جدیدی را در دستور کار قرار دهند. برخی از نظریه‌‌‌پردازان اعتقاد دارند که به قدرت رسیدن ترامپ ضریب و احتمال همکاری‌‌‌های متقابل ایران و سیاست بین‌الملل را افزایش خواهد داد.