• امروز : سه‌شنبه - 5 آبان - 1405
  • برابر با : Tuesday - 27 October - 2026
کل 6928 امروز 9

یادداشت ها

02آبان
گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته

گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته

دکتر موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // در سال‌های گذشته و به‌ویژه بعد از ۲جنگ اخیر، تورمی افسارگسیخته و مهلک دامن اقتصاد ما را گرفته و کارد را به استخوان مردم رسانده است. تردیدی نیست که در شرایط حاضر مهم‌ترین و عاجل‌ترین اقدام برای حل معضلات سیاسی و اقتصادی کشور از جمله تورم، پایان دادن به وضعیت به شدت ناپایدار فعلی است. برای فرونشاندن نااطمینانی حاکم بر کل اقتصاد ملی باید وضعیت نه جنگ و نه صلح پایان یابد و روابط بین‌المللی و مراودات با کشورهای همسایه به وضع رضایت‌بخشی برسد.

28اسفند
گذری بر تجارت خارجی 11 ماهه 1403 خراسان رضوی

گذری بر تجارت خارجی 11 ماهه 1403 خراسان رضوی

نجمه سوری، کارشناس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی// طبق آخرین داده های گمرک، گزارش تجارت خارجی  11 ماهه سال 1403 حاکی از رشد ارزشی و وزنی صادرات غیرنفتی و واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل است. در این بازه زمانی، مجموع تجارت خارجی ایران معادل ۱۱۷ میلیارد دلار بوده که از نظر ارزش دلاری رشد ۹.۲ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می دهد.

20اسفند
افزایش تعطیلات هفته باید مطابق با میزان رفاه مردم باشد

افزایش تعطیلات هفته باید مطابق با میزان رفاه مردم باشد

احمد اثنی عشری، نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بالاخره پس از سال‌ها گفت‌وگو و نظرخواهی در مورد تعطیلات آخر هفته، مجلس شورای اسلامی علیرغم انتظارات بخش خصوصی و فعالان اقتصادی، تعطیلی روزهای پنجشنبه را تصویب نمود. افزودن زمان‌های تعطیل با توجه به حدود 30 روز تعطیلات رسمی کشور، 52 روز جمعه و 52 روز پنجشنبه و 30 روز مرخصی سالانه، روزهای کاری در کشور را سالانه به حدود 200 روز کاهش می‌دهد و اگر روزهای تعطیلی به خاطر قطع برق و گاز را اضافه کنیم، عملاً حدود 50 درصد روزهای سال را در تعطیلی به سر می‌بریم. به باور نگارنده، این امر هزینه‌ای حدود 400 همت در سال به دولت تحمیل می‌کند.

18اسفند
چالش‏‏‌های تامین مالی در ایران

چالش‏‏‌های تامین مالی در ایران

زهرا شاهی ـ‌ تحلیلگر مالی // تامین مالی یکی از ‌‌نیازهای اساسی هر کسب‌وکار و اقتصاد برای رشد و توسعه است. اما در ایران، این فرآیند به دلیل مجموعه‌‌‌ای از مشکلات ساختاری، تحریم‌‌‌های بین‌المللی، عدم‌شفافیت و انحراف منابع مالی با چالش‌‌‌های جدی مواجه شده است. بسیاری از شرکت‌ها و پروژه‌‌‌ها به دلیل دسترسی نداشتن به منابع مالی پایدار، متوقف شده‌‌‌اند یا با هزینه‌‌‌های بالایی به فعالیت خود ادامه می‌دهند. در این میان، وابستگی بیش از حد به تامین مالی بانکی، عدم‌امکان جذب سرمایه‌گذاری خارجی و نبود نظارت دقیق بر نحوه مصرف منابع از مهم‌ترین موانع پیش‌روی تامین مالی در ایران هستند.

13اسفند
ریشه‌یابی مشکلات کارآفرینی و نبود فضای مناسب کسب‌وکار در خراسان رضوی

ریشه‌یابی مشکلات کارآفرینی و نبود فضای مناسب کسب‌وکار در خراسان رضوی

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی مشهد** در کشور مقررات شرعی و قانونی وجود دارد که می‌بایست در تمام استان‌ها، شهرها و روستاهای کشور به صورت یکسان اجرا شود، با این وجود فضای کسب و کار و کار آفرینی و شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی در خراسان رضوی به ویژه مشهد در مقایسه با استان‌ها و شهرهای هم ردیفش در کشور، آنطور که باید مناسب و مساعد نیست.

02اسفند
بانک ضعیف، اقتصاد ضعیف

بانک ضعیف، اقتصاد ضعیف

دکتر اکبر کشاورزیان ـ‌ اقتصاددان // آیا به واقعیت‌های (Facts) اقتصادی زیر درباره نقش بازارهای مالی در اقتصاد کشور، اعتقاد داریم؟ هیچ کشوری در دنیا بدون داشتن بازارهای مالی کارآمد و یکپارچه به توسعه نرسیده ‌است. بزرگ‌ترین رسالت اقتصاد مالی کارآمد، حمایت از اقتصاد حقیقی است. تنها کشورهایی در جهان فرآیند توسعه را می‌پیمایند که در یک دوره حداقل ۲۵ساله، نسبت سرمایه‌گذاری به تولید ناخالص داخلی بالای ۲۵درصد داشته باشند. در دنیای مدرن با تکنولوژی بالا، سرمایه از مهم‌ترین عوامل تولید قلمداد می‌شود و فقدان الگوی مناسب برای تشکیل بهینه سرمایه، کشور را به تولید محصولات قابل رقابت رهنمون نمی‌کند. بحران مالی جهانی در سال۲۰۰۸، بزرگ‌ترین رکود را بعد از سال۱۹۲۹ رقم زد و این موضوع، رابطه و اثر مستقیم اقتصاد مالی بر اقتصاد حقیقی را برملا می‌سازد. بیش از ۹۰ درصد از بازار مالی ایران بر دوش بانک‌ها (بازار پول) نهاده شده ‌است. اکثریت قریب‌به‌اتفاق ابرپروژه‌های تولیدی و مولد و بنگاه‌های اقتصادی کشور با تامین مالی بانک‌ها ایجاد و به بهره‌برداری رسیده است. در دوره‌هایی که بانک‌ها از قدرت تامین مالی مطلوبی در کشور برخوردار بودند، مسیر رشد و تعالی سرمایه‌گذاری، تولید و اشتغال کشور، هموارتر بوده‌ است و... . اگر به این واقعیت‌های بنیادین باور داریم، چرا عزم جدی برای توانمندکردن بانک‌ها وجود ندارد؟

23بهمن
سامانه‌‌‌‌های مزاحم‌‌‌ در تولید و تجارت

سامانه‌‌‌‌های مزاحم‌‌‌ در تولید و تجارت

ولی‌الله افخمی‌راد ـ رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت ایران // این‌‌‌ روزها بیش‌‌‌ از هر زمان دیگری‌‌‌ تجار و بازرگانان، صاحبان صنایع‌‌‌ و سرمایه‌گذاران در تله‌‌‌ سامانه‌‌‌‌های متعدد دستگاه‌های‌‌‌ دولتی‌‌‌ ازجمله‌‌‌ وزارت صمت‌‌‌ گرفتارند و در ظاهر نهاد و اداره‌ای هم‌‌‌ خود را برای‌‌‌ پاسخگویی‌‌‌ ملزم نمی‌بیند.

13بهمن
رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // ما با شنیدن اصطلاح «رانت اقتصادی» معمولا یاد مبدع آن دیوید ریکاردو، اقتصاددان انگلیسی و اقتصاد کشاورزی می‌افتیم که رانت اقتصادی را میزان بازدهی نصیب مالکان زمین‌های حاصلخیزتر یا واقع‌ در موقعیت مکانی بهتر نسبت به سایر زمین‌ها تعریف کرد.

08بهمن
کدام دارایی برنده است؟

کدام دارایی برنده است؟

دکتر عرفان غفرانی ـ‌ پژوهشگر اقتصادی // بسیاری از ما روزانه با این پرسش مواجه می‌‌شویم که چگونه می‌توان پس‌انداز ریالی خود را به شکلی سرمایه‌‌گذاری کرد که علاوه بر حفظ ارزش دارایی، سود بیشتری به‌دست آورد؟ این سوال که آیا سرمایه‌گذاری در سکه، دلار، بازار سهام، ارز دیجیتال، ملک یا خودرو سود بیشتری دارد، به یکی از دغدغه‌های روزمره مردم تبدیل شده است.

16دی
نقض دو‌طرفه قرارداد اجتماعی

نقض دو‌طرفه قرارداد اجتماعی

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // بدون تردید، افزایش و به‌ویژه جهش نرخ ارز پدیده‌ای بسیار مخرب است و بدون تردید اسباب کاهش رفاه اجتماعی است، حتی اگر هنگام اجتناب‌ناپذیری، علم اقتصاد مقاومت در مقابل این افزایش را توصیه نکند.

13دی
نقش ایران در معماری کریدورهای بین‌المللی: راهبردها و فرصت‌ها!

نقش ایران در معماری کریدورهای بین‌المللی: راهبردها و فرصت‌ها!

محمدرضا توکلی‌زاده- رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی//  ایران، به‌عنوان کشوری با موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد، در تقاطع کریدورهای بین‌المللی قرار گرفته و از دیرباز نقش محوری در اتصال شرق و غرب، شمال و جنوب جهان ایفا کرده است. به طور قطع این جایگاه ژئوپلیتیکی و ظرفیت مورد اشاره، مزایای متعددی را برای کشورمان به همراه دارد اما اینکه از ظرفیت آن به شایستگی بهره گرفته شده یا نه، سوالی است که در باید مجالی دیگر به آن بپردازیم.

13دی
لابی به جای تحقیق و توسعه

لابی به جای تحقیق و توسعه

دکتر مجتبی قاسمی ـ استادیار اقتصاد سیاسی دانشگاه شهید بهشتی // یکی از سیاست‌های توسعه صنعتی که در دهه‌های اخیر از اقبال زیادی در میان سیاستگذاران ایرانی برخوردار بوده است، حمایت از صنایع داخلی به طرق مختلف از جمله وضع تعرفه‌های بالا بر واردات کالاهای مشابه خارجی و حتی ممنوعیت واردات آن بوده است. از جمله می‌توان به ممنوعیت واردات خودرو، لوازم خانگی و پوشاک در دهه اخیر در کشور اشاره کرد. سیاستی که ریشه در افکار جریان حمایت‌گرایی دارد و با تاکید بر حفظ و افزایش اشتغال داخلی برای خود پایگاه سیاسی و اجتماعی نیز در میان فعالان بخش‌های مزبور ایجاد کرده است. سیاستی که البته آثار تخصیصی و توزیعی هولناکی دارد که نوشتار حاضر به دنبال آن است که به بخشی از آنها اشاره‌ کند تا تصویری واقعی‌تر از این سیاست برای مخاطبان ترسیم شود.

11دی
7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا

7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران در یادداشتی 7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا را تشریح کرد. تقویت زیرساخت‌های مالی و بیمه‌ای و افزایش ارزش‌افزوده و توسعه صنایع تبدیلی، از جمله این اقدامات است.

09دی
خطای هزینه ازدست‌‌‌رفته یا ماندن در گذشته

خطای هزینه ازدست‌‌‌رفته یا ماندن در گذشته

دکتر جعفر خیرخواهان ـ‌ اقتصاددان // یک اصطلاح مهم اقتصادی «هزینه ازدست‌‌‌رفته» (Sunk Cost) است؛ یعنی هزینه‌‌‌هایی که فرد یا سازمان در زمان گذشته پذیرفته و متحمل شده و عملا از دست‌‌‌رفته است و به‌‌‌هیچ وجه بازگشت‌‌‌پذیر نیست.

08دی
خطر سرمازدگی حکمرانان

خطر سرمازدگی حکمرانان

دکتر مسعود نیلی ـ اقتصاددان // به یاد دارم در سال‌های دور گذشته و در زمان‌هایی که در سازمان برنامه و بودجه کار می‌کردم، در چند نوبت، مسوولیت تهیه گزارش‌هایی تحت عنوان چشم‌انداز ۱۰سال آینده اقتصاد ایران را برعهده داشتم. خطر سرمازدگی حکمرانان هدف اصلی این کار آن بود که ابعاد شکاف‌ها و عدم تعادل‌هایی که در آن مقطع زمانی غیر قابل مشاهده ملموس بود اما در گذر زمان، روند رو به افزایش داشت، در همان ابتدا نمایان شود. به‌عنوان مثال، ابعاد کسری بودجه یا عدم تعادل در تراز پرداخت‌ها و غیره، از این طریق برای سیاستگذار روشن و مشخص می‌شد. یک فرض تلویحی هم در انجام این کار وجود داشت و آن هم این بود که تصمیم‌گیرنده خود را در قبال حل مشکلات، مسوول می‌شناسد و لذا قاعدتا از مواجه شدن با مسائل بزرگ و بحرانی، اجتناب می‌کند. طی چند ماه اخیر، تعدد و تنوع مشکلات بزرگ به‌شدت افزایش پیدا کرده و از مرحله نگرانی عبور کرده‌ایم. آنچه درباره وقوع آن در آینده هشدار داده می‌شد، در زمان حال محقق شده و ابعاد آسیب‌زای خود را نمایان ساخته است. در اینجا به فهرستی از این مسائل اشاره می‌کنم:

08دی
درهم‌تنیدگی تجربه مشارکت زنان در بازار کار

درهم‌تنیدگی تجربه مشارکت زنان در بازار کار

شیوا بازرگان ـ‌ دکترای حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی // حوزه کار زنان و پرداخت دستمزد به آنها با ظهور انقلاب صنعتی در غرب دچار تغییر بنیادین شد و وضعیت کار زنان مورد توجه قرار گرفت. اصلی‌ترین علل این تغییرات عبارتند از: انتقال تدریجی تولید از خانه به کارخانه و تفکیک عرصه عمومی و خصوصی، رشد صنعت و تکنولوژی و تحول فرهنگی و ایجاد ساختارهای جدید سیاسی، فرهنگی و اقتصادی. به دنبال این تغییرات نیز نظام‌‌‌های حقوقی در عرصه بین‌المللی، منطقه‌‌‌ای و داخلی، نسبت به حقوق زنان در بازار کار حساسیت نشان داده و با تصویب اسناد بین‌المللی، منطقه‌‌‌ای و قوانین و مقررات داخلی تلاش کردند تا از نابرابری جنسیتی در حقوق و تکالیف مربوط به اشتغال بکاهند.

05دی
راهکارهایی برای کشاورزی پایدار در بحران ناترازی انرژی

راهکارهایی برای کشاورزی پایدار در بحران ناترازی انرژی

فرهاد سحرخیز، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// ناترازی انرژی امروزه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد نیمه‌جان ایران بدل شده، به‌گونه‌ای که قطع مکرر برق و گاز به کلیه بخش‌های اقتصادی کشور ضرباتی سخت و جبران‌ناپذیر وارد کرده است. صنعت کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است و قطع برق چاه‌های کشاورزی و قطع برق و گاز کارخانجات تولیدی و واحدهای فراوری محصولات کشاورزی، این بخش اقتصاد را به ستوه آورده است.

03دی
پایان ناکامی تولید

پایان ناکامی تولید

دکتر حسین عباسی ـ‌ اقتصاددان // صنعتی‌شدن در دنیای امروز الزامات متعددی دارد که متغیرهای اقتصاد کلان، متغیرهای اقتصادی در سطح قیمت‌ها، نحوه مقررات‌گذاری بازارها، حکمرانی سیاسی و روابط بین‌الملل و بسیاری از حوزه‌های مشابه را دربرمی‌گیرد. صنعتی شدن موفق فقط زمانی حاصل می‌شود که برآیند این متغیرها منجر به این شود که بنگاه‌های اقتصادی کشور بتوانند کالایی «بازارپذیر» برای بازارهای جهانی ارائه کنند.

29آذر
خلأ بین سیاست‌‌گذاری‌ها و نیازهای واقعی بخش کشاورزی

خلأ بین سیاست‌‌گذاری‌ها و نیازهای واقعی بخش کشاورزی

سمیرا سبزواری- رئیس دفتر کشاوزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// سیاست‌گذاری‌ها در بخش کشاورزی به‌طور عمده از واقعیت‌های میدانی فاصله دارند. از سویی، کشاورزان با چالش‌های متعددی مانند کمبود آب و انرژی، نهاده‌های تولید، نوسانات قیمت، دسترسی محدود به فناوری‌های نوین و دانش روز مواجه‌اند و از طرف دیگر، سیاست‌گذاران اصولا بر اساس داده‌های کلی تصمیم‌گیری می‌نمایند. این عدم انطباق بین سیاست‌ها و نیازهای واقعی کشاورزان منجر به ناکارآمدی در اجرای برنامه‌ها و عدم تحقق اهداف توسعه پایدار می‌شود. این خلأ و فاصله موجود نه تنها به کاهش بهره‌وری و افزایش هزینه‌های تولید منجر می‌شود، بلکه در بلندمدت بر معیشت کشاورزان نیز تأثیر منفی می‌گذارد.

28آذر
رقابت‌های حذفی‌‌‌‌ کریدوری در اطراف ایران در حال شکل گرفتن است

رقابت‌های حذفی‌‌‌‌ کریدوری در اطراف ایران در حال شکل گرفتن است

نصیر برادران ـ رئیس اداره ترانزیت و حمل و نقل بین‌المللی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان خراسان رضوی // امروزه کریدورهای ترانزیتی به یکی از حیاتی‌ترین عناصر موثر در افزایش رشد اقتصادی کشورها تبدیل شده است و یک کریدور ترانزیتی قابل رقابت که از هزینه‌های عملیاتی بهینه در طول مسیر خود برخوردار باشد بدون شک می‌تواند دسترسی به بازارهای متنوع را ارتقا دهد و مستقیما بر توسعه اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار باشد.

24آذر
دولت کوچک، اقتصاد بزرگ

دولت کوچک، اقتصاد بزرگ

دکتر امین شجاعی ـ پژوهشگر اقتصادی // اقتصاد ایران در دهه‌‌‌های گذشته با معضلات ناشی از بزرگی بدنه دولت مواجه بوده است. طبق آمار رسمی، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۳,۵۰۰‌هزار میلیارد تومان صرف هزینه‌‌‌های جاری دولت شده که ۷۵‌درصد از این مبلغ به پرداخت حقوق کارمندان دولتی اختصاص دارد.

20آذر
خطر بازتولید ساختار رانتی!

خطر بازتولید ساختار رانتی!

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی نوشت: امروز با پدیده‌ای مخرب به نام رانت‌های رسمی و شبه قانونی در اقتصاد کشور مواجهیم که زمینه‌ساز انواع مفسده نیز هستند. یک نمونه آن نیز همین اختصاص ارز چند نرخی جهت ورود کالا یا خدمات است که فسادهایی نظیر پرونده چای دبش را رقم زده است. نکته تاسف‌بار آن است که این جنس سوء استفاده‌‌ها به بهانه تقویت قدرت خرید مردم انجام می‌گیرد.

20آذر
پایان کابوس بخشنامه‌های شبانه

پایان کابوس بخشنامه‌های شبانه

صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق ایران در یادداشت خود به فعالیت سامانه 2430 اشاره کرده که می‌تواند یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر یعنی فقدان پیش‌بینی‌پذیری در مقررات و سیاست‌های اجرایی را حل کند.

18آذر
حاکمیت شرکتی و جذب سرمایه خارجی: کلید موفقیت کسب‌وکارهای ایرانی

حاکمیت شرکتی و جذب سرمایه خارجی: کلید موفقیت کسب‌وکارهای ایرانی

وجیهه اصغری، کارشناس مسئول دفتر مشاوره سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی مشهد// جذب سرمایه خارجی برای توسعه پایدار و ارتقای رقابت‌پذیری کسب‌وکارهای ایرانی ضروری است. با توجه به منابع محدود داخلی و نیاز به تکنولوژی و نوآوری، سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند نقشی حیاتی در ارتقای عملکرد اقتصادی کشور ایفا کنند. با این حال، یکی از چالش‌های اصلی در جذب این سرمایه‌ها، ایجاد اعتماد میان سرمایه‌گذاران خارجی و شرکت‌های ایرانی است. در این زمینه، حاکمیت شرکتی به‌عنوان ابزاری استراتژیک می‌تواند این اعتماد را ایجاد کرده و مسیر جذب سرمایه را هموار کند.

14آذر
گام اساسی رئیس‌جمهور برای درمان مشکلات ساختاری

گام اساسی رئیس‌جمهور برای درمان مشکلات ساختاری

صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق ایران معتقد است: اینکه رئیس‌جمهور بدون هراس واقعیت‌ها را با مردم در میان می‌گذارد و برای درمان مشکلات از طریق برنامه‌های کارشناسی تلاش می‌کند، یک گام اساسی برای درمان مشکلات ساختاری است.