- امروز : پنجشنبه - ۷ خرداد - ۱۴۰۵
- برابر با : Thursday - 28 May - 2026
اخبار ویژه
سه مرحله سرنوشتساز در مسیر شغلی
اعتبار پروانههای اشتغال به کار مهندسان تا ۳۱ خرداد تمدید شد
ابلاغ بسته حمایتی 10 مادهای برای نجات تولید در شرایط جنگی
احیای صنعت گردشگری با خروج از بنبست مالی و استفاده از صندوقهای سرمایهگذاری
۴۰ درصد از کیک اقتصاد زیر وزن نقدینگی / نسبت نقدینگی به GDP کاهش یافت، اما خطر پولی از بین نرفت
تقویم نمایشگاههای بینالمللی روسیه در سال ۲۰۲۶ منتشر شد
مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت در تاجیکستان
توسعه معادن فدای کسری بودجه شده است/ ایران رتبه چهارم صادرات سنگ جهان را به ترکیه واگذار کرد
یادداشت ها
بقا؛ جانشین توسعه
علی صادقهمدانی ـ کارشناس اقتصادی // وقتی بقا جای توسعه را میگیرد، همه چیز کار میکند؛ اما هیچ چیز پیش نمیرود. کسبوکارها باز هستند، بازارها برقرارند، قیمتها هر روز کشف میشوند و مقررات اقتصادی، بههرحال، اعلام میشوند. اما در پس این حرکت ظاهری، نوعی ایستایی عمیق جریان دارد؛ گویی اقتصاد نه در حال پیش روی که در حال «ادامه دادن» است.
رانتهای اقتصادی؛ خوب یا بد؟
دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // ما با شنیدن اصطلاح «رانت اقتصادی» معمولا یاد مبدع آن دیوید ریکاردو، اقتصاددان انگلیسی و اقتصاد کشاورزی میافتیم که رانت اقتصادی را میزان بازدهی نصیب مالکان زمینهای حاصلخیزتر یا واقع در موقعیت مکانی بهتر نسبت به سایر زمینها تعریف کرد.
کدام دارایی برنده است؟
دکتر عرفان غفرانی ـ پژوهشگر اقتصادی // بسیاری از ما روزانه با این پرسش مواجه میشویم که چگونه میتوان پسانداز ریالی خود را به شکلی سرمایهگذاری کرد که علاوه بر حفظ ارزش دارایی، سود بیشتری بهدست آورد؟ این سوال که آیا سرمایهگذاری در سکه، دلار، بازار سهام، ارز دیجیتال، ملک یا خودرو سود بیشتری دارد، به یکی از دغدغههای روزمره مردم تبدیل شده است.
نقض دوطرفه قرارداد اجتماعی
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // بدون تردید، افزایش و بهویژه جهش نرخ ارز پدیدهای بسیار مخرب است و بدون تردید اسباب کاهش رفاه اجتماعی است، حتی اگر هنگام اجتنابناپذیری، علم اقتصاد مقاومت در مقابل این افزایش را توصیه نکند.
نقش ایران در معماری کریدورهای بینالمللی: راهبردها و فرصتها!
محمدرضا توکلیزاده- رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// ایران، بهعنوان کشوری با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد، در تقاطع کریدورهای بینالمللی قرار گرفته و از دیرباز نقش محوری در اتصال شرق و غرب، شمال و جنوب جهان ایفا کرده است. به طور قطع این جایگاه ژئوپلیتیکی و ظرفیت مورد اشاره، مزایای متعددی را برای کشورمان به همراه دارد اما اینکه از ظرفیت آن به شایستگی بهره گرفته شده یا نه، سوالی است که در باید مجالی دیگر به آن بپردازیم.
لابی به جای تحقیق و توسعه
دکتر مجتبی قاسمی ـ استادیار اقتصاد سیاسی دانشگاه شهید بهشتی // یکی از سیاستهای توسعه صنعتی که در دهههای اخیر از اقبال زیادی در میان سیاستگذاران ایرانی برخوردار بوده است، حمایت از صنایع داخلی به طرق مختلف از جمله وضع تعرفههای بالا بر واردات کالاهای مشابه خارجی و حتی ممنوعیت واردات آن بوده است. از جمله میتوان به ممنوعیت واردات خودرو، لوازم خانگی و پوشاک در دهه اخیر در کشور اشاره کرد. سیاستی که ریشه در افکار جریان حمایتگرایی دارد و با تاکید بر حفظ و افزایش اشتغال داخلی برای خود پایگاه سیاسی و اجتماعی نیز در میان فعالان بخشهای مزبور ایجاد کرده است. سیاستی که البته آثار تخصیصی و توزیعی هولناکی دارد که نوشتار حاضر به دنبال آن است که به بخشی از آنها اشاره کند تا تصویری واقعیتر از این سیاست برای مخاطبان ترسیم شود.
7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران در یادداشتی 7 اقدام مؤثر در توسعه صادرات بخش خصوصی به اوراسیا را تشریح کرد. تقویت زیرساختهای مالی و بیمهای و افزایش ارزشافزوده و توسعه صنایع تبدیلی، از جمله این اقدامات است.
خطای هزینه ازدسترفته یا ماندن در گذشته
دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // یک اصطلاح مهم اقتصادی «هزینه ازدسترفته» (Sunk Cost) است؛ یعنی هزینههایی که فرد یا سازمان در زمان گذشته پذیرفته و متحمل شده و عملا از دسترفته است و بههیچ وجه بازگشتپذیر نیست.
خطر سرمازدگی حکمرانان
دکتر مسعود نیلی ـ اقتصاددان // به یاد دارم در سالهای دور گذشته و در زمانهایی که در سازمان برنامه و بودجه کار میکردم، در چند نوبت، مسوولیت تهیه گزارشهایی تحت عنوان چشمانداز ۱۰سال آینده اقتصاد ایران را برعهده داشتم. خطر سرمازدگی حکمرانان هدف اصلی این کار آن بود که ابعاد شکافها و عدم تعادلهایی که در آن مقطع زمانی غیر قابل مشاهده ملموس بود اما در گذر زمان، روند رو به افزایش داشت، در همان ابتدا نمایان شود. بهعنوان مثال، ابعاد کسری بودجه یا عدم تعادل در تراز پرداختها و غیره، از این طریق برای سیاستگذار روشن و مشخص میشد. یک فرض تلویحی هم در انجام این کار وجود داشت و آن هم این بود که تصمیمگیرنده خود را در قبال حل مشکلات، مسوول میشناسد و لذا قاعدتا از مواجه شدن با مسائل بزرگ و بحرانی، اجتناب میکند. طی چند ماه اخیر، تعدد و تنوع مشکلات بزرگ بهشدت افزایش پیدا کرده و از مرحله نگرانی عبور کردهایم. آنچه درباره وقوع آن در آینده هشدار داده میشد، در زمان حال محقق شده و ابعاد آسیبزای خود را نمایان ساخته است. در اینجا به فهرستی از این مسائل اشاره میکنم:
درهمتنیدگی تجربه مشارکت زنان در بازار کار
شیوا بازرگان ـ دکترای حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی // حوزه کار زنان و پرداخت دستمزد به آنها با ظهور انقلاب صنعتی در غرب دچار تغییر بنیادین شد و وضعیت کار زنان مورد توجه قرار گرفت. اصلیترین علل این تغییرات عبارتند از: انتقال تدریجی تولید از خانه به کارخانه و تفکیک عرصه عمومی و خصوصی، رشد صنعت و تکنولوژی و تحول فرهنگی و ایجاد ساختارهای جدید سیاسی، فرهنگی و اقتصادی. به دنبال این تغییرات نیز نظامهای حقوقی در عرصه بینالمللی، منطقهای و داخلی، نسبت به حقوق زنان در بازار کار حساسیت نشان داده و با تصویب اسناد بینالمللی، منطقهای و قوانین و مقررات داخلی تلاش کردند تا از نابرابری جنسیتی در حقوق و تکالیف مربوط به اشتغال بکاهند.
راهکارهایی برای کشاورزی پایدار در بحران ناترازی انرژی
فرهاد سحرخیز، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// ناترازی انرژی امروزه به یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد نیمهجان ایران بدل شده، بهگونهای که قطع مکرر برق و گاز به کلیه بخشهای اقتصادی کشور ضرباتی سخت و جبرانناپذیر وارد کرده است. صنعت کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است و قطع برق چاههای کشاورزی و قطع برق و گاز کارخانجات تولیدی و واحدهای فراوری محصولات کشاورزی، این بخش اقتصاد را به ستوه آورده است.
پایان ناکامی تولید
دکتر حسین عباسی ـ اقتصاددان // صنعتیشدن در دنیای امروز الزامات متعددی دارد که متغیرهای اقتصاد کلان، متغیرهای اقتصادی در سطح قیمتها، نحوه مقرراتگذاری بازارها، حکمرانی سیاسی و روابط بینالملل و بسیاری از حوزههای مشابه را دربرمیگیرد. صنعتی شدن موفق فقط زمانی حاصل میشود که برآیند این متغیرها منجر به این شود که بنگاههای اقتصادی کشور بتوانند کالایی «بازارپذیر» برای بازارهای جهانی ارائه کنند.
خلأ بین سیاستگذاریها و نیازهای واقعی بخش کشاورزی
سمیرا سبزواری- رئیس دفتر کشاوزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// سیاستگذاریها در بخش کشاورزی بهطور عمده از واقعیتهای میدانی فاصله دارند. از سویی، کشاورزان با چالشهای متعددی مانند کمبود آب و انرژی، نهادههای تولید، نوسانات قیمت، دسترسی محدود به فناوریهای نوین و دانش روز مواجهاند و از طرف دیگر، سیاستگذاران اصولا بر اساس دادههای کلی تصمیمگیری مینمایند. این عدم انطباق بین سیاستها و نیازهای واقعی کشاورزان منجر به ناکارآمدی در اجرای برنامهها و عدم تحقق اهداف توسعه پایدار میشود. این خلأ و فاصله موجود نه تنها به کاهش بهرهوری و افزایش هزینههای تولید منجر میشود، بلکه در بلندمدت بر معیشت کشاورزان نیز تأثیر منفی میگذارد.
رقابتهای حذفی کریدوری در اطراف ایران در حال شکل گرفتن است
نصیر برادران ـ رئیس اداره ترانزیت و حمل و نقل بینالمللی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان خراسان رضوی // امروزه کریدورهای ترانزیتی به یکی از حیاتیترین عناصر موثر در افزایش رشد اقتصادی کشورها تبدیل شده است و یک کریدور ترانزیتی قابل رقابت که از هزینههای عملیاتی بهینه در طول مسیر خود برخوردار باشد بدون شک میتواند دسترسی به بازارهای متنوع را ارتقا دهد و مستقیما بر توسعه اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار باشد.
دولت کوچک، اقتصاد بزرگ
دکتر امین شجاعی ـ پژوهشگر اقتصادی // اقتصاد ایران در دهههای گذشته با معضلات ناشی از بزرگی بدنه دولت مواجه بوده است. طبق آمار رسمی، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۳,۵۰۰هزار میلیارد تومان صرف هزینههای جاری دولت شده که ۷۵درصد از این مبلغ به پرداخت حقوق کارمندان دولتی اختصاص دارد.
خطر بازتولید ساختار رانتی!
محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی در یادداشتی نوشت: امروز با پدیدهای مخرب به نام رانتهای رسمی و شبه قانونی در اقتصاد کشور مواجهیم که زمینهساز انواع مفسده نیز هستند. یک نمونه آن نیز همین اختصاص ارز چند نرخی جهت ورود کالا یا خدمات است که فسادهایی نظیر پرونده چای دبش را رقم زده است. نکته تاسفبار آن است که این جنس سوء استفادهها به بهانه تقویت قدرت خرید مردم انجام میگیرد.
پایان کابوس بخشنامههای شبانه
صمد حسنزاده، رئیس اتاق ایران در یادداشت خود به فعالیت سامانه 2430 اشاره کرده که میتواند یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد ایران در دهههای اخیر یعنی فقدان پیشبینیپذیری در مقررات و سیاستهای اجرایی را حل کند.
حاکمیت شرکتی و جذب سرمایه خارجی: کلید موفقیت کسبوکارهای ایرانی
وجیهه اصغری، کارشناس مسئول دفتر مشاوره سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی مشهد// جذب سرمایه خارجی برای توسعه پایدار و ارتقای رقابتپذیری کسبوکارهای ایرانی ضروری است. با توجه به منابع محدود داخلی و نیاز به تکنولوژی و نوآوری، سرمایهگذاران خارجی میتوانند نقشی حیاتی در ارتقای عملکرد اقتصادی کشور ایفا کنند. با این حال، یکی از چالشهای اصلی در جذب این سرمایهها، ایجاد اعتماد میان سرمایهگذاران خارجی و شرکتهای ایرانی است. در این زمینه، حاکمیت شرکتی بهعنوان ابزاری استراتژیک میتواند این اعتماد را ایجاد کرده و مسیر جذب سرمایه را هموار کند.
گام اساسی رئیسجمهور برای درمان مشکلات ساختاری
صمد حسنزاده، رئیس اتاق ایران معتقد است: اینکه رئیسجمهور بدون هراس واقعیتها را با مردم در میان میگذارد و برای درمان مشکلات از طریق برنامههای کارشناسی تلاش میکند، یک گام اساسی برای درمان مشکلات ساختاری است.
این بانک «بانک» نیست
دکتر داود سوری بانک نهادی اقتصادی است که با فعالیت پذیرش سپرده سپردهگذاران و پرداخت تسهیلات به مردم و فعالان اقتصادی شناخته میشود و قدمت آن در این فعالیت به تمدن بابل و آشور بازمیگردد.
دیپلماسی اقتصادی کلید بهرهبرداری از ظرفیتهای اکو
محمدرضا توکلیزاده - رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، بهعنوان یکی از بزرگترین بلوکهای اقتصادی منطقهای، فرصتی استثنایی برای کشورهای عضو فراهم کرده است تا با استفاده از پتانسیلهای جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی، همکاریهای منطقهای را گسترش دهند. دراینمیان، خراسان رضوی با موقعیت استراتژیک خود، نقشی کلیدی در ترانزیت، تجارت، گردشگری و ارتباطات فرهنگی ایفا میکند؛ اما بهرهبرداری حداکثری از این ظرفیتها مستلزم تقویت دیپلماسی اقتصادی و تدوین راهبردهای مشخص برای استفاده بهینه از فرصتهایی مانند اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو اکو است که به میزبانی شهر مشهد برگزار میشود.
آسیبشناسی بخش اجرا در چرخه سیاستهای عمومی
دکتر روحاله اسلامی // مرحله اجرا در چرخه سیاستگذاری عمومی بهعنوان یکی از حساسترین و مهمترین مراحل، در کشور ما با چالشهای جدی روبهرو است. طراحی دقیق سیاستها و تدوین چشماندازهای بلندمدت و برنامههای توسعه، زمانی به موفقیت میرسند که اجرای آنها به شکل موثر، منسجم و کارآمد انجام شود. متاسفانه، در شرایط کنونی، ضعفهای ساختاری و عملکردی در این مرحله، بسیاری از اهداف توسعهای را غیرقابلدسترس کرده و اعتماد عمومی به نهادهای اجرایی را کاهش داده است.
ساز بدآواز برای کارآفرینی
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // در مجموعه نوشتههایی تلاش کردهام از زوایای مختلف، علت و معلول بیثباتی در اقتصاد کلان را تحلیل کنم. میدانیم که کارآفرینی در دگرگون کردن دنیای کنونی نقش محوری داشته است و تمام نعمت توسعه اقتصادی جهان مدیون استعداد خیرهکننده و تلاش کارآفرینان است. در نوشتار حاضر قصد دارم به این موضوع بپردازم که بسترسازی و شکل دادن بیثباتی اقتصاد کلان، کارآفرینان را نیز از صراط مستقیم خارج میسازد و به جای آنکه آنها را وسیلهای برای شکوفایی و توسعه اقتصادی و افزودن به سایز کیک اقتصاد کند و در خدمت رشد اقتصادی قرار دهد، آنها را به نیرویی برای سهم بردن از کیک اقتصاد تبدیل میکند که خود به مانعی برای افزوده شدن به سایز کیک اقتصاد و رشد اقتصادی تبدیل میشود.
مرثیه بازار پول و نرخ بهره
کتر داود سوری ـ اقتصاددان // داستان نرخ بهره (نرخ سود) در اقتصاد این کشور نیز مرثیهای خواندنی است. نرخی که شاید مهمترین ابزار سیاستگذاری در غالب اقتصادهای کشورهای پیشرو است، در اقتصاد ما نهتنها منفعل است، بلکه خود محلی برای سوءاستفاده و منحرف کردن تصمیمگیریهای اقتصادی از مسیر خیر جمعی است. اگر اقتصاد یک کشور را به خودرو تشبیه کنیم، بدون شک نرخ بهره، نقش گیربکس آن خودرو را دارد که وظیفه آن رساندن قدرت موتور به چرخها بهمنظور حرکت خودرو است. تصور آن سخت نیست که اگر این گیربکس کار نکند یا قدرت موتور را به تناسب به چرخها نرساند، چه بر سر خودرو میآید.
اهمیت شیفت به ارزهای ملی دیجیتال
احمدرضا احمدی ـ دانشجوی دکترای مالی دانشگاه علامه طباطبایی // در دنیای امروز که تکنولوژی بهسرعت در حال پیشرفت است، بانکهای مرکزی در بسیاری از کشورها به سمت ایجاد و راهاندازی ارزهای ملی دیجیتال (CBDC) حرکت کردند. این تغییر نهتنها به عنوان یک پاسخ به چالشهای اقتصادی و مالی موجود، بلکه به عنوان یک فرصت برای بهبود نظام مالی و اقتصادی کشورها تلقی میشود. یکی از دلایل اصلی این شیفت، نیاز به افزایش کارآیی سیستمهای پرداخت است. با استفاده از CBDC، انتقال پول میتواند سریعتر، ارزانتر و ایمنتر انجام شود، که این امر بهویژه در زمان بحرانهای اقتصادی یا شیوع پاندمیهایی همچون کووید-۱۹ اهمیت بیشتری پیدا میکند. همچنین، CBDC میتواند به کاهش هزینههای نقدی و افزایش شفافیت مالی کمک کند، زیرا تراکنشهای دیجیتال بهراحتی قابلپیگیری و نظارت هستند.
- « برگهی پیش
- 1
- …
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- …
- 15
- برگهی بعد »
