• امروز : دوشنبه - ۵ مرداد - ۱۴۰۵
  • برابر با : Monday - 27 July - 2026
کل 6461 امروز 0

یادداشت ها

۰۴مرداد
مختصات ناترازی برق

مختصات ناترازی برق

دکتر محمد صیادی ـ اقتصاددان // چندین سال است تابستان که از راه می‌رسد، ناترازی برق از گزارش‌ها و جلسات مدیریتی فراتر می‌رود و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان و بخش‌های تولید کالا و خدمات تبدیل می‌شود. برای خانواری که چند ساعت بدون وسیله سرمایشی می‌ماند یا کارخانه‌ای که ناچار است خط تولید خود را متوقف کند، ناترازی مفهومی انتزاعی نیست. گستره و عمق خاموشی‌ها، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمام‌شده بنگاه‌ها را افزایش می‌دهد و برنامه‌ریزی تولید، تحویل سفارش‌ها و ایفای تعهدات آنها را با اختلال جدی روبه‌رو می‌کند. تابستان۱۴۰۵ نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هرچند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و بهبود تولید برق‌آبی، چشم‌انداز تامین برق را نسبت به سال گذشته اندکی بهبود بخشیده است.

۱۰خرداد
این آب نیست خون است؛ خون زمین پیر رنجور است

این آب نیست خون است؛ خون زمین پیر رنجور است

محمد علایی، رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی// دوستی می‌گفت: «سال‌هاست از ورشکستگیِ آبی و پیامدهای ویرانگرش می‌گویی و می‌نویسی. از: - برداشتِ آب بسیار بیشتر از میزانِ تغذیه‌ی آبخوان‌های زیرزمینی و کاهشِ پیوسته‌ی رویه‌ی آب‌های زیرزمینی - کم شدنِ آب‌دهیِ کاریزها، چشمه‌ها و چاه‌ها، خشک شدنِ آن‌ها و شور شدنِ آب و خاک - نابودیِ برگشت‌ناپذیرِ آبخوان‌های زیرزمینی، بزرگ‌ترین داراییِ بی‌جایگزینِ ایران - نشست و شکاف خوردنِ زمین و خراب شدنِ روستاها و شهرها، راه‌ها و راه‌آهن، فرودگاه‌ها، کارخانه‌ها و پیشینه‌ی تمدنیِ چند هزار ساله و امروز و فردای‌مان - گسترشِ کویر و کوچِ ناچارِ مردم از سرزمینی سوخته و دشت‌هایی مرده

۳۱اردیبهشت
درباره چسبندگی قیمت‌ها

درباره چسبندگی قیمت‌ها

موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // در اقتصادهای مبتنی بر بازار آزاد رقابتی، پدیده چسبندگی قیمت‌ها کمتر اتفاق می‌افتد. منظور از چسبندگی‌ قیمت این است که تغییراتی در شرایط عرضه یا تقاضای بازار ایجاد شود؛ اما متناسب با آن قیمت تغییر نکند. مثلا وقتی رکود اقتصادی روی می‌دهد و تقاضا برای نیروی کار کاهش می‌یابد، انتظار می‌رود دستمزدها کاهش یابد؛ اما چنین اتفاقی روی نمی‌دهد و علت آن ‌هم‌ اغلب فشار اجتماعی ناشی از تشکل‌های کارگری یا قدرت سیاسی حاکم است که مانع کارفرمایان از کاهش دستمزدها می‌شوند.

۱۳اردیبهشت
چالش‌های صادرات به لهستان و راهکارهای ۱۱‌ گانه

چالش‌های صادرات به لهستان و راهکارهای ۱۱‌ گانه

علیرضا شمس‌فرد، رئیس اتاق مشترک ایران و لهستان طی یادداشتی که هم‌زمان با برگزاری ایران‌اکسپو تنظیم شده است، چالش‌ها و راهکارهای پیشنهادی برای توسعه صادرات به لهستان را مطرح می‌کند.

۱۰اردیبهشت
خراسان رضوی در مسیر توسعه تجارت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای

خراسان رضوی در مسیر توسعه تجارت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای

محمدرضا توکلی‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در یادداشتی درباره ظرفیت‌های صادراتی استان نوشت: برای توسعه صادرات خراسان رضوی با ضعف در حوزه حمل‌ونقل، فقدان شناخت عمیق از بازارها و موانع گمرکی مواجه هستیم.

۰۲اردیبهشت
کشاورزی ایران در تنگنای ‌سرمایه‌گذاری کم و پتانسیل‌های خفته

کشاورزی ایران در تنگنای ‌سرمایه‌گذاری کم و پتانسیل‌های خفته

سید حامد حکم آبادی ـ کارشناس دفتر کشاورزی اتاق بازرگانی خراسان رضوی // کشاورزی به‌عنوان یکی از ارکان اقتصاد کشور، نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی، اشتغال‌زایی و تولید ناخالص داخلی (GDP) ایفا می‌کند. این بخش با تولید انواع محصولات زراعی، باغی، دامی و شیلاتی، سهم بسزایی در تأمین نیازهای داخلی و صادرات دارد. با وجود این نقش حیاتی، وضعیت سرمایه‌گذاری در کشاورزی ایران طی دهه‌های اخیر با نوساناتی همراه بوده که نتیجه آن عدم توسعه زیرساخت ها، بهره‌وری پایین، کمبود تجهیزات و ماشین آلات پیشرفته در بسیاری از زیربخش‌ها بوده است.بررسی روند سرمایه‌گذاری در این بخش طی سال‌های اخیر نشان‌دهنده چالش‌ها و فرصت‌هایی است که نیازمند توجه ویژه و سیاست‌گذاری‌های هدفمند است.

۲۷فروردین
گریزی به روش‌های نوین جذب سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و نگاهی به تجارب جهانی و فرصت‌ها برای ایران

گریزی به روش‌های نوین جذب سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و نگاهی به تجارب جهانی و فرصت‌ها برای ایران

فرهاد سحرخیز، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی//  کشاورزی یکی از قدیمی‌ترین و اساسی‌ترین بخش‌های اقتصاد بشری است که در جوامع مختلف به‌ویژه کشورهای در حال توسعه و پیشرفته نقش حیاتی ایفا می‌کند. این بخش نه تنها منبع اصلی تأمین غذا برای جمعیت‌های جهانی است، بلکه به‌عنوان یکی از منابع اصلی تأمین مواد خام برای صنایع مختلف، اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی عمل می‌کند. اما به‌دلیل تغییرات اقلیمی، کاهش منابع طبیعی و چالش‌های اقتصادی، صنعت کشاورزی نیازمند تحول و بهبود مداوم است. یکی از ابزارهای اصلی برای دستیابی به این هدف، جذب سرمایه‌گذاری در کشاورزی است.

۲۶فروردین
توافق بر سر سرمایه‌گذاری برای تولید

توافق بر سر سرمایه‌گذاری برای تولید

علی چشمی ـ اقتصاددان و استاد دانشگاه فردوسی

۲۳فروردین
نقش منافع اقتصادی در مذاکرات ایران و آمریکا

نقش منافع اقتصادی در مذاکرات ایران و آمریکا

دکتر موسی غنی نژاد ـ اقتصاددان // در مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا کدام پیشنهاد با مضمون اقتصادی می‌‌‌تواند برای دو طرف جذاب باشد؟ بدون تردید اولویت نخست ایران در مذاکرات، برداشته شدن تحریم‌‌‌های اقتصادی و برای آمریکا، تضمین عینی برای دست‌نیافتن ایران به سلاح هسته‌‌‌ای است.

۲۰فروردین
نقشه راه سرمایه‌گذاری برای توسعه ایران

نقشه راه سرمایه‌گذاری برای توسعه ایران

دکتر محمدجواد بناءزاده ـ‌  تحلیلگر حوزه مالی // براساس اطلاعات بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۱۲ به حداکثر خود معادل ۶۴۴میلیارد دلار رسید و سپس در سال ۲۰۲۰ با ۲۶۲میلیارد دلار به کمینه خود از سال ۲۰۰۶ کاهش یافت و در نهایت با سه‌سال رشد اقتصادی مثبت پیاپی در سال ۲۰۲۳ به ۴۰۴میلیارد دلار رسید. براساس تحلیل صندوق بین‌المللی پول، رشد اقتصادی برای سال ۲۰۲۴ برابر ۳.۷‌درصد، برای سال ۲۰۲۵ برابر ۳.۱‌درصد و برای سال ۲۰۲۶ برابر ۲.۸‌درصد برآورد و پیش‌بینی شده است. ایران به‌عنوان یک اقتصاد نوظهور برای افزایش رفاه اجتماعی از طریق سرانه تولید ناخالص ملی و کاهش تورم نیازمند رشد اقتصادی بالاتری است.

۱۸فروردین
سرمایه‌گذاری برای تولید

سرمایه‌گذاری برای تولید

حسن خوشپور ـ مدیرکل اسبق سازمان برنامه // شعار سال ۱۴۰۴ سرمایه‌گذاری برای تولید انتخاب شده است و مخاطب آن همه سرمایه‌گذاران بالقوه ایرانی، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی (واقعی)، دولت و شبه‌دولتی‌ها، نهادهای عمومی و دیگر سازمان‌های دارای فعالیت‌ها و انگیزه‌های اقتصادی هستند.

۱۷فروردین
بایدهای سرمایه‌گذاری در تولید و خلق ثروت ملی

بایدهای سرمایه‌گذاری در تولید و خلق ثروت ملی

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// رهبری که سال‌هاست درد کشور که همان اقتصاد سفره‌های مردم است را شناخته‌اند و اقتصاد را در اولویت نخست کشور قرار داده‌اند، سال ۱۴۰۴ را نیز سال «سرمایه‌گذاری برای تولید» نام نهادند. اما برای بررسی ابعاد این شعار و چندوچون تحقق آن، ابتدا بایستی تعریفی جامع از تولید ارائه گردد؛ بر این باورم که منظور از تولید، ایجاد اشتغال و خلق ثروت ملی در تمام حوزه‌های کشاورزی، دام و طیور، آبزیان، عمران، صنعت، معدن، صادرات، واردات (تجارت خارجی)، توزیع (بازرگانی داخلی اصناف)، گردشگری و هر فعالیتی است که به اشتغال و خلق ثروت حلال برای کشور منجر شود.

۱۶فروردین
بی‌ثباتی اقتصاد کلان و تنگی نفس سرمایه‌گذاری

بی‌ثباتی اقتصاد کلان و تنگی نفس سرمایه‌گذاری

تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // بدون هیچ تردید و بدون هیچ تفاوت نظر میان اقتصاددانان، رشد و توسعه اقتصادی نیازمند سرمایه‌گذاری است و بدون سرمایه‌گذاری، امکان دستیابی به رشد اقتصادی پایدار وجود ندارد

۰۹فروردین
فلرینگ، ثروتی که می‌سوزد

فلرینگ، ثروتی که می‌سوزد

شهریار زهدی ـ دبیر کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // در هر سال، میلیاردها مترمکعب از سرمایه‌های ارزشمند طبیعی کشور، در هیأت گازهای همراه نفت، بی‌ثمر و خاموش، در آتش مشعل‌های پالایشگاه‌ها می‌سوزد؛ فرآیندی که در ادبیات صنعت انرژی از آن با عنوان «فلرینگ» یاد می‌شود. نعمتی از کف‌رفته که می‌توانست نه‌تنها موتور صنعت را با شتابی بیشتر به حرکت درآورد، بلکه هوایی پاک‌تر و سالم‌تر را برای مردمان این سرزمین به ارمغان آورد. هوایی که، به‌ویژه برای ساکنان مناطق پیرامون میادین نفت و گاز، می‌توانست حامل مقادیر کمتری از آلاینده‌هایی چون دی‌اکسید کربن، دی‌اکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن باشد و بدین‌ترتیب، از بروز پیامدهای سنگین زیست‌محیطی چون افزایش خطر ابتلا به سرطان، بیماری‌های تنفسی، تخریب اکوسیستم‌ها و آسیب به کشاورزی محلی جلوگیری کند. با این همه، بر خلاف مسیر عقلانیت زیست‌محیطی و توسعه پایدار، ایران در سال ۲۰۲۳ بیشترین رشد در حجم گازهای سوزانده‌شده از طریق فلرینگ را در سطح جهانی تجربه کرده است؛ به‌گونه‌ای که در برابر تنها ۱۰ درصد افزایش در تولید نفت، رشد ۱۹ درصدی در حجم فلرینگ ثبت شده است. این روند، جایگاه ایران را پس از روسیه، به دومین کشور جهان در سوزاندن گازهای همراه نفت از منظر حجم، ارتقا داده است؛ جایگاهی تلخ که به‌روشنی از عدم بهره‌برداری بهینه از منابع ملی حکایت دارد.

۲۸اسفند
گذری بر تجارت خارجی 11 ماهه 1403 خراسان رضوی

گذری بر تجارت خارجی 11 ماهه 1403 خراسان رضوی

نجمه سوری، کارشناس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی// طبق آخرین داده های گمرک، گزارش تجارت خارجی  11 ماهه سال 1403 حاکی از رشد ارزشی و وزنی صادرات غیرنفتی و واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل است. در این بازه زمانی، مجموع تجارت خارجی ایران معادل ۱۱۷ میلیارد دلار بوده که از نظر ارزش دلاری رشد ۹.۲ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می دهد.

۲۰اسفند
افزایش تعطیلات هفته باید مطابق با میزان رفاه مردم باشد

افزایش تعطیلات هفته باید مطابق با میزان رفاه مردم باشد

احمد اثنی عشری، نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بالاخره پس از سال‌ها گفت‌وگو و نظرخواهی در مورد تعطیلات آخر هفته، مجلس شورای اسلامی علیرغم انتظارات بخش خصوصی و فعالان اقتصادی، تعطیلی روزهای پنجشنبه را تصویب نمود. افزودن زمان‌های تعطیل با توجه به حدود 30 روز تعطیلات رسمی کشور، 52 روز جمعه و 52 روز پنجشنبه و 30 روز مرخصی سالانه، روزهای کاری در کشور را سالانه به حدود 200 روز کاهش می‌دهد و اگر روزهای تعطیلی به خاطر قطع برق و گاز را اضافه کنیم، عملاً حدود 50 درصد روزهای سال را در تعطیلی به سر می‌بریم. به باور نگارنده، این امر هزینه‌ای حدود 400 همت در سال به دولت تحمیل می‌کند.

۱۸اسفند
چالش‏‏‌های تامین مالی در ایران

چالش‏‏‌های تامین مالی در ایران

زهرا شاهی ـ‌ تحلیلگر مالی // تامین مالی یکی از ‌‌نیازهای اساسی هر کسب‌وکار و اقتصاد برای رشد و توسعه است. اما در ایران، این فرآیند به دلیل مجموعه‌‌‌ای از مشکلات ساختاری، تحریم‌‌‌های بین‌المللی، عدم‌شفافیت و انحراف منابع مالی با چالش‌‌‌های جدی مواجه شده است. بسیاری از شرکت‌ها و پروژه‌‌‌ها به دلیل دسترسی نداشتن به منابع مالی پایدار، متوقف شده‌‌‌اند یا با هزینه‌‌‌های بالایی به فعالیت خود ادامه می‌دهند. در این میان، وابستگی بیش از حد به تامین مالی بانکی، عدم‌امکان جذب سرمایه‌گذاری خارجی و نبود نظارت دقیق بر نحوه مصرف منابع از مهم‌ترین موانع پیش‌روی تامین مالی در ایران هستند.

۱۳اسفند
ریشه‌یابی مشکلات کارآفرینی و نبود فضای مناسب کسب‌وکار در خراسان رضوی

ریشه‌یابی مشکلات کارآفرینی و نبود فضای مناسب کسب‌وکار در خراسان رضوی

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی مشهد** در کشور مقررات شرعی و قانونی وجود دارد که می‌بایست در تمام استان‌ها، شهرها و روستاهای کشور به صورت یکسان اجرا شود، با این وجود فضای کسب و کار و کار آفرینی و شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی در خراسان رضوی به ویژه مشهد در مقایسه با استان‌ها و شهرهای هم ردیفش در کشور، آنطور که باید مناسب و مساعد نیست.

۰۲اسفند
بانک ضعیف، اقتصاد ضعیف

بانک ضعیف، اقتصاد ضعیف

دکتر اکبر کشاورزیان ـ‌ اقتصاددان // آیا به واقعیت‌های (Facts) اقتصادی زیر درباره نقش بازارهای مالی در اقتصاد کشور، اعتقاد داریم؟ هیچ کشوری در دنیا بدون داشتن بازارهای مالی کارآمد و یکپارچه به توسعه نرسیده ‌است. بزرگ‌ترین رسالت اقتصاد مالی کارآمد، حمایت از اقتصاد حقیقی است. تنها کشورهایی در جهان فرآیند توسعه را می‌پیمایند که در یک دوره حداقل ۲۵ساله، نسبت سرمایه‌گذاری به تولید ناخالص داخلی بالای ۲۵درصد داشته باشند. در دنیای مدرن با تکنولوژی بالا، سرمایه از مهم‌ترین عوامل تولید قلمداد می‌شود و فقدان الگوی مناسب برای تشکیل بهینه سرمایه، کشور را به تولید محصولات قابل رقابت رهنمون نمی‌کند. بحران مالی جهانی در سال۲۰۰۸، بزرگ‌ترین رکود را بعد از سال۱۹۲۹ رقم زد و این موضوع، رابطه و اثر مستقیم اقتصاد مالی بر اقتصاد حقیقی را برملا می‌سازد. بیش از ۹۰ درصد از بازار مالی ایران بر دوش بانک‌ها (بازار پول) نهاده شده ‌است. اکثریت قریب‌به‌اتفاق ابرپروژه‌های تولیدی و مولد و بنگاه‌های اقتصادی کشور با تامین مالی بانک‌ها ایجاد و به بهره‌برداری رسیده است. در دوره‌هایی که بانک‌ها از قدرت تامین مالی مطلوبی در کشور برخوردار بودند، مسیر رشد و تعالی سرمایه‌گذاری، تولید و اشتغال کشور، هموارتر بوده‌ است و... . اگر به این واقعیت‌های بنیادین باور داریم، چرا عزم جدی برای توانمندکردن بانک‌ها وجود ندارد؟

۲۳بهمن
سامانه‌‌‌‌های مزاحم‌‌‌ در تولید و تجارت

سامانه‌‌‌‌های مزاحم‌‌‌ در تولید و تجارت

ولی‌الله افخمی‌راد ـ رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت ایران // این‌‌‌ روزها بیش‌‌‌ از هر زمان دیگری‌‌‌ تجار و بازرگانان، صاحبان صنایع‌‌‌ و سرمایه‌گذاران در تله‌‌‌ سامانه‌‌‌‌های متعدد دستگاه‌های‌‌‌ دولتی‌‌‌ ازجمله‌‌‌ وزارت صمت‌‌‌ گرفتارند و در ظاهر نهاد و اداره‌ای هم‌‌‌ خود را برای‌‌‌ پاسخگویی‌‌‌ ملزم نمی‌بیند.

۱۳بهمن
رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

رانت‌های اقتصادی؛ خوب یا بد؟

دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // ما با شنیدن اصطلاح «رانت اقتصادی» معمولا یاد مبدع آن دیوید ریکاردو، اقتصاددان انگلیسی و اقتصاد کشاورزی می‌افتیم که رانت اقتصادی را میزان بازدهی نصیب مالکان زمین‌های حاصلخیزتر یا واقع‌ در موقعیت مکانی بهتر نسبت به سایر زمین‌ها تعریف کرد.

۰۸بهمن
کدام دارایی برنده است؟

کدام دارایی برنده است؟

دکتر عرفان غفرانی ـ‌ پژوهشگر اقتصادی // بسیاری از ما روزانه با این پرسش مواجه می‌‌شویم که چگونه می‌توان پس‌انداز ریالی خود را به شکلی سرمایه‌‌گذاری کرد که علاوه بر حفظ ارزش دارایی، سود بیشتری به‌دست آورد؟ این سوال که آیا سرمایه‌گذاری در سکه، دلار، بازار سهام، ارز دیجیتال، ملک یا خودرو سود بیشتری دارد، به یکی از دغدغه‌های روزمره مردم تبدیل شده است.

۱۶دی
نقض دو‌طرفه قرارداد اجتماعی

نقض دو‌طرفه قرارداد اجتماعی

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // بدون تردید، افزایش و به‌ویژه جهش نرخ ارز پدیده‌ای بسیار مخرب است و بدون تردید اسباب کاهش رفاه اجتماعی است، حتی اگر هنگام اجتناب‌ناپذیری، علم اقتصاد مقاومت در مقابل این افزایش را توصیه نکند.

۱۳دی
نقش ایران در معماری کریدورهای بین‌المللی: راهبردها و فرصت‌ها!

نقش ایران در معماری کریدورهای بین‌المللی: راهبردها و فرصت‌ها!

محمدرضا توکلی‌زاده- رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی//  ایران، به‌عنوان کشوری با موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد، در تقاطع کریدورهای بین‌المللی قرار گرفته و از دیرباز نقش محوری در اتصال شرق و غرب، شمال و جنوب جهان ایفا کرده است. به طور قطع این جایگاه ژئوپلیتیکی و ظرفیت مورد اشاره، مزایای متعددی را برای کشورمان به همراه دارد اما اینکه از ظرفیت آن به شایستگی بهره گرفته شده یا نه، سوالی است که در باید مجالی دیگر به آن بپردازیم.

۱۳دی
لابی به جای تحقیق و توسعه

لابی به جای تحقیق و توسعه

دکتر مجتبی قاسمی ـ استادیار اقتصاد سیاسی دانشگاه شهید بهشتی // یکی از سیاست‌های توسعه صنعتی که در دهه‌های اخیر از اقبال زیادی در میان سیاستگذاران ایرانی برخوردار بوده است، حمایت از صنایع داخلی به طرق مختلف از جمله وضع تعرفه‌های بالا بر واردات کالاهای مشابه خارجی و حتی ممنوعیت واردات آن بوده است. از جمله می‌توان به ممنوعیت واردات خودرو، لوازم خانگی و پوشاک در دهه اخیر در کشور اشاره کرد. سیاستی که ریشه در افکار جریان حمایت‌گرایی دارد و با تاکید بر حفظ و افزایش اشتغال داخلی برای خود پایگاه سیاسی و اجتماعی نیز در میان فعالان بخش‌های مزبور ایجاد کرده است. سیاستی که البته آثار تخصیصی و توزیعی هولناکی دارد که نوشتار حاضر به دنبال آن است که به بخشی از آنها اشاره‌ کند تا تصویری واقعی‌تر از این سیاست برای مخاطبان ترسیم شود.