۱۶مهر

دوراهی پیش روی کسب‌وکارها

فرید اسماعیلیان، مشاور سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی مالی، طی یادداشتی به بررسی سناریوهای محتمل اقتصادی برای کسب‌وکارها پرداخته و تلاش کرده است نمایی نسبتاً روشن از مسیر پیش روی کسب‌وکارها در ماه‌های آتی ارائه دهد.

۱۵مهر

تحریم یا مدیریت نادرست اقتصاد؟

محمدمهدی بهکیش: ضربه زدن به طبقه متوسط قابل جبران نیست و باید هوشیار بود. طبقه اول بهره‌مند از تورم و تحریم و البته تمرکز اقتصادی دولت است که قیمت‌گذاری را رواج می‌دهد و طبقات پایین، زیر بار هزینه‌ها کمر خم کرده‌اند.

۲۹شهریور

پیام ثروت‌آفرین

دکتر جعفر خیرخواهان چگونه کشورها به ثروت و مکنت می‌رسند؟ آن عامل تداوم‌بخش نوآوری و رونق و شکوفایی پی‌درپی و به عبارت دیگر موتور قوی و سالم رشد و ثروت‌آفرینی ملت‌ها چیست؟

۲۱شهریور

کریدور جدید چه تاثیری بر تجارت‌جهانی دارد؟

رکب هند به راه ابریشم

امیر قاسمی : تنش‌های تجاری آمریکا و چین باعث شده است که ایالات متحده به دنبال ابتکارهایی باشد تا تجارت چین را تحت تاثیر قرار دهد. در این میان هند نیز تلاش می‌کند از این فرصت تاریخی استفاده و نقش پر رنگ‌تری در بازی تجارت جهانی ایفا کند.

۲۱شهریور

مسیر نافرجام سیاست صنعتی

دکتر سعید ملک‌الساداتی، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی: در سال‌های اخیر مطالعات زیادی در کشور با هدف شناسایی فرصت‌‌‌های سرمایه‌گذاری عمدتا توسط بخش دولتی انجام شده است. مساله اصلی این دست از مطالعات، عموما یافتن فعالیت‌‌‌ها یا به طور خاص صنایعی است که از قابلیت بیشتری برای اشتغال‌زایی، خلق ارزش‌‌‌افزوده، صادرات و... برخوردار باشند. به بیان ساده، سیاستگذار تلاش دارد از سویی با شناسایی بخش‌‌‌های اولویت‌‌‌دار و از سوی دیگر با سوق‌دادن سرمایه‌گذاران به این بخش‌‌‌ها، اهداف توسعه اقتصادی را دنبال کند.

۱۸شهریور

اهمیت مدیریت دارایی‌‏های فیزیکی

دکتر علینقی مشایخی* آمارها حکایت از آن دارد که در اقتصاد ایران، روند سرمایه‌گذاری که منجر به ایجاد دارایی‌های فیزیکی می‌شود مطلوب نبوده است. اما دارایی‌های فیزیکی چیست؟ دارایی‌های فیزیکی به کلیه ماشین‌آلات، ساختمان‌ها و زیرساخت‌هایی می‌گویند که توسط بشر ساخته می‌شود و یکی از عوامل تولید و بهره‌وری انسانی در اقتصاد به‌شمار می‌رود. دارایی‌های فیزیکی با سرمایه‌گذاری ایجاد می‌شوند و به تدریج مستهلک می‌شوند.

۰۵شهریور

آیا تورم علت اصلی نابرابری است؟

دکتر داود سوری* یکی از گزاره‌‌‌هایی که این روزها بیش از پیش مطرح می‌شود، مبتنی بر این است که تورم دورقمی و مانای اقتصاد ایران، به عامل اصلی افزایش نابرابری اقتصادی در کشور بدل شده است. به عبارت دیگر، تورم عامل اصلی نابرابری اقتصادی موجود در کشور است و کسانی هستند که بدون داشتن بهره‌‌‌وری لازم، سوار بر تورم بر دارایی خود می‌‌‌افزایند.

۰۱شهریور

حذف رانت تسهیلات بانکی، انقلابی بزرگ در اقتصاد کشور

چالش تخصیص تسهیلات بانکی به بخش صنعت، از آن دست موضوعاتی است که در ماه‌های اخیر بارها از زبان و به بیان فعالان اقتصادی مطرح شده است.پیش از آنکه شرایط رو به دشواری بگذارد، بارها این نقد مطرح شده بود که عمده تسهیلات سهم بخش‌ها یا افرادی می‌شود که رانت‌های بیشتری دارند. مصداقش آن لیست‌ هایی‌ست که گاه و بیگاه در رسانه‌ها منتشر می‌شود.

۲۹مرداد

هدایت نقدینگی؛ از رویا تا واقعیت

دکتر کامران ندری * هدایت نقدینگی اصطلاحی است که در ادبیات اقتصادی کشور ما رایج شده است و به نظر نگارنده این اصطلاح چندان دقیق و درست نیست. به این دلیل که نقدینگی چیزی است که در تسویه مبادلات روزمره خود مورد استفاده قرار می‌‌‌دهیم و عمدتا هم بدهی بانک‌ها به ماست. بخشی از آن نیز اسکناس و مسکوکاتی است که بدهی بانک‌‌‌مرکزی محسوب می‌شود. زمانی که از نقدینگی در مبادلات خود استفاده می‌‌‌کنید، از حساب یک فرد به حساب شما منتقل می‌شود، بعد هم در مبادله‌‌‌ای که انجام می‌‌‌دهید از حساب شما به حساب فرد دیگری منتقل خواهد شد. بنابراین، این موضوع که بتوانیم به مسیر حرکت نقدینگی جهت دهیم چندان امکان‌پذیر نیست؛ زیرا در میلیون‌‌‌ها مبادله‌‌‌ای که در اقتصاد انجام می‌‌‌‎شود، نقدینگی از دست یک فرد به دست فرد دیگری انتقال داده می‌شود.

۲۸مرداد

تورم و چرخه معیوب اقتصاد ایران

دکتر داود سوری* موفقیت در کنترل تورم بستگی به ظرفیت دولت برای مقابله با آنان دارد؛ باید درک کنیم سیاستگذاری اقتصادی یک امر ساده نیست. کشورهای موفق در زمینه مهار تورم، یک نظام مالی مناسب دارند و دولت در بازار دخالتی ندارد.

۲۲مرداد

کارآمدی و بهره‌وری؛ اساس فعالیت تشکلی

تشکل‌های مردمی در بخش‌های مختلف اعم از اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و... جلوه‌هایی از یک جامعه مدنی هستند و تقویت این نهادهای مشارکتی، سرمایه‌های اجتماعی را قوام می‌بخشد.

۲۱مرداد

نتایج نادیده گرفتن عقلانیت در سیاستگذاری

دکتر موسی غنی‌نژاد* در سایه پیشرفت‌‌‌های صورت‌گرفته در علم اقتصاد، پدیده نوسان‌‌‌های شدید در متغیرهای اقتصاد کلان، اعم از رشد اقتصادی، تورم و برابری ارزش پول ملی نسبت به ارزهای خارجی، عموما منحصر شده است به شرایط خاص و پیش‌بینی‌نشده مانند آنچه بر فرض در دوره‌های تجاری یا اتفاق‌‌‌های خاص همچون جنگ روی می‌دهد. اما به نظر می‌رسد مورد اقتصاد ایران در بیش از سه‌دهه اخیر استثنایی بر این قاعده است. در این مدت به‌جز دوره‌‌‌ «نه‌چندان طولانی» نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ خورشیدی، آن‌هم به طور نسبی، متغیرهای اقتصادی کلیدی رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، نرخ تورم و نرخ برابری پول ملی نسبت به ارزهای خارجی، به‌شدت متلاطم و پرنوسان بوده است.

۱۸مرداد

بیماری هلندی واقعی

دکتر جعفر خیرخواهان* «به پشتوانه عظیمِ اقتصادی‌ای که ما داریم؛ نفت، وضع مالی شما از تمام دنیا به جز چند کشور، محکم‌تر است.» این بخشی از نطق مرحوم هاشمی رفسنجانی در تابستان۱۳۵۸ بود و در ادامه آن گفت: «۱۰میلیارد دلار ذخیره ارزی داریم. اصلا ترس از کمبود نداشته باشید.» همان‌گونه که کاملا مشخص است هدف اصلی این نوع سخنان و تاکیدهای مکرر که ما نفت داریم، انتقال این پیام به جامعه بود که ما ثروتمندیم و آسوده‌خاطر و راحت باشید که جای هیچ نگرانی نیست.

۰۷مرداد

پایداری رشد اقتصادی؛ عوامل موثر بر آن کدام‌اند؟

محمد قاسمی، رئیس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران* شتاب رشد به نوبه خود مهم است؛ اما مهم‌تر از آن پایداری رشد اقتصادی است. رشد اقتصادی پرشتاب نیازمند تحولات نهادی چندانی نیست. اما این رشد در صورتی پایدار خواهد ماند که تحولات ساختاری و نهادی در اقتصاد روی دهد.

۰۵مرداد

سخنی با موافقان یک تجربه ناکام!

کلیات لایحه تشکیل وزارت بازرگانی اخیرا به تصویب مجلس رسید اما با وجود گام‌های مثبت دولت و مجلس برای شکل‌گیری این وزارتخانه، همچنان گروهی بر طبل مخالفت می‌کوبند.

۰۱مرداد

بوروکراسی در خدمت چه کسی؟

چگونه می‌توان سازمان‌های متعددی را که موازی یا رقیب همدیگر هستند، به نحوی با هم هماهنگ کرد تا انرژی و فعالیت یکدیگر را تضعیف و ضایع نکنند و همراستا با منافع عمومی عمل کنند؟

۲۸تیر

اتحادیه اروپا دور زدن تحریم‌ها را جرم اعلام می‌کند

پیش‌نویس سند «جرم‌‌انگاری دور زدن تحریم‌ها» به تازگی از سوی شورای اتحادیه اروپا منتشر شده است که اگر تصویب شود، کشورهای عضو این اتحادیه موظف می‌شوند دور زدن تحریم‌ها را جرم تلقی کنند. به نظر می‌رسد شورای اتحادیه اروپا تلاش کرده متن جامع و کاملی را در رابطه با جرم‌انگاری دور زدن تحریم‌ها تصویب کند.

۱۷تیر

در ستایش امین‌التجارهای روزگار

محمد حسین روشنک - عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی* اخلاق کسب و کار از آن جنس مولفه‌هایی است که باید در مسیر ترویج آن گام‌های بلندی برداشته شود. آن‌هایی که آراسته به این مولفه هستند، در عرصه فعالیت تشکلی نیز نقش‌های درخشان‌تر و ماندگارتری ایفا می‌کنند و چنانکه اصل و رسم است، منافع جمعی را بر رفاه فردی ارجحیت می‌دهند.

۱۷تیر

رشد اقتصادی و الزامات آن

دکتر داود سوری* برای رشد اقتصادی معطوف به بهبود وضعیت اقتصادی و رفاهی مردم باید شاهد تغییراتی در چینش فعالان اقتصادی و رفع موانع خلق ثروت در سطح اقتصاد باشیم. رشد اقتصادی بر پایه‌ اقتصاد خرد خانوارها و بنگاه‌ها بنا شده است.

۱۳تیر

درجازدگی صنعتی

دکتر علی چشمی* ارزش‌افزوده بخش صنعت به صورت سرانه یعنی به ازای هر ایرانی از ۶/ ۲میلیون تومان در سال ۱۳۹۰ به ۷/ ۲میلیون تومان در سال ۱۴۰۱ بر اساس قیمت‌های ثابت سال ۱۳۹۰ رسیده است. به عبارتی رفاهی که برای هر ایرانی از بخش صنعت ایجاد شده، طی این سال‌ها کاملا در جا زده است. یعنی آمار رسمی بانک‌مرکزی از تولید بخش صنعت پیشرفتی را نشان نمی‌‌‌دهد. براساس همین معیار، اگر بخش صنعت را ارزیابی کنیم، انگار ۱۱سال صنعت ایران در یکجا مانده است و اگر ماهیت بخش صنعت را بررسی کنیم اوضاع از این هم غمناک‌‌‌تر است. البته به هیچ وجه نمی‌‌‌خواهم تلاش صنعتگرانی را که در محیط اقتصادی بی‌‌‌ثبات و پرهزینه تلاش کرده‌‌‌اند نادیده بگیرم، بلکه هدفم ارزیابی سیاستگذاری صنعتی است. این ارزش‌افزوده از درون مشکلات زیر ایجاد می‌شود که دورنمای صنعت در ایران را نشان می‌دهد.

۰۴تیر

برنامه‏‏‌ریزی در هنگامه برنامه‏‏‌ناپذیری

دکتر جعفر خیرخواهان * حداقل انتظاری که از هر برنامه پنج‌ساله جدید می‌رود توجه به شرایط روز و محیط پیرامونی، روابط بین‌المللی و پیشرفت‌های فناوری، مسائل سیاسی-فرهنگی-اجتماعی و تغییرات جمعیتی و تحولات نگرشی در داخل کشور است؛ به‌طوری‌که با عنایت به همه اینها اقدام به برنامه‌ریزی شود. اما متاسفانه آنچه در عمل شاهد بوده‌ایم کپی و تقلید ناشیانه هر برنامه از برنامه‌های پیشین بوده است؛ گویی هر برنامه در خلأ و بدون توجه به کامیابی‌ها و ناکامی‌های برنامه‌های پیشین و درس گرفتن از آنها تهیه شده است. به عبارت دیگر با یک امر تشریفاتی و مناسکی مواجه هستیم که طبق قانون باید انجام شود.

۲۸خرداد

نرخ ارز و تورم؛ سرگشتگی در یقین

دکتر تیمور رحمانی* آیا افزایش نرخ ارز باعث تورم می‌شود؟ بدون تردید. آیا افزایش نرخ ارز علت اصلی تورم ایران است؟ نه واقعا. آیا ثبات نرخ ارز لازم است؟ بدون تردید. آیا باید نرخ ارز را ثابت نگه داشت؟ نه الزاما.

۲۴خرداد

آیا راه نجاتی برای صنعت ایران هست؟

دکتر حسین عباسی* صنعت ایران، به تبع مشکلاتی که تمامی اقتصاد ایران با آن روبه‌روست، با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کند و به دلیل ویژگی‌‌‌های محصولی که تولید می‌کند، با چند مشکل منحصربه‌‌‌فرد هم روبه‌روست. در میان این مشکلات، آنچه در درازمدت توجه به آن ضروری است، مساله عقب‌‌‌افتادگی در استفاده از زیرساختارهای مدرن است که در دنیای امروز پاره جدانشدنی هر فعالیت مولد شده است. صنعت ما در حال از دست دادن ارتباط خود با دنیاست و اگر نتواند این عقب‌‌‌افتادگی را جبران کند، لاجرم جایی در دنیای آینده نخواهد داشت؛ نه در دنیا و نه حتی در ایران. این اتفاق می‌افتد؛ مگر اینکه سیاستگذار اقتصادی فراهم آوردن زمینه‌های ارتباط با دنیا را در صدر برنامه‌هایش قرار دهد.

۲۳خرداد

مالیات بر عایدی سرمایه به معنای اخذ مالیات از تورم است

 محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی* دریافت مالیات از تورم، مغایر اهداف نامگذاری سال توسط مقام معظم رهبری است و دولت بایستی از تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی در این حوزه بپرهیزد. از سویی، ارزش پول ملی کشور می‌بایست با سیاست‌گذاری مناسب در سالیان اخیر تقویت می‌شد؛ اما شاهد این امر نبودیم و همه این عوامل و شرایط، فعالیت‌های اقتصادی را دچار چالش نموده است.