- امروز : یکشنبه - ۸ شهریور - ۱۴۰۵
- برابر با : Sunday - 30 August - 2026
اخبار ویژه
تاکید بر تقویت تشکلها و اثرگذاری در تصمیمسازی اقتصادی
تقویت کریدورهای جایگزین؛ راهبردی برای افزایش تابآوری تجارت خارجی
مسیریابی تورم تا پایان ۱۴۰۵
محیط کسبوکار خراسان رضوی؛ همچنان بهتر از میانگین کشور، اما نامساعدتر از گذشته
ارتقای بهرهوری آب کشاورزی در گرو هوشمندسازی
ضرورت بازتعریف نقش بخش خصوصی در بازسازی زیرساختها
تولید، تحت فشارِ بحران انرژی و سیاستگذاریهای ناهماهنگ
لزوم تسریع در اجرای دستورالعمل ایجاد شعب و مجتمع تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری و بانکی در استان
یادداشت ها
مواد ناریه؛ گلوگاه رشد معدن
محمدرضا بهرامن ـ رئیس خانه معدن ایران و نایبرئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران // مواد ناریه در معدن یک کالای مصرفی معمولی نیست، بخشی از «زیرساخت تولید» است. در بخش قابلتوجهی از معادن روباز، فلزی و سنگی کشور، زنجیره استخراج عملا با حفاری و آتشباری آغاز میشود. بنابراین هرگونه اختلال در تامین مواد ناریه، مستقیما برنامه استخراج را مختل کرده و آثار آن از معدن تا کارخانه فرآوری و صنایع معدنی پاییندست امتداد مییابد.
تمرکزگرایی صنعتی و شکاف توسعه در ایران
در گفتوگو با علیاصغر سعیدی، ریشههای نابرابری ساختاری در اقتصاد کشور از خلال بازخوانی تجربه تاریخی توسعه صنعتی، بررسی شد:
الزامات توسعه صنعتی در سایه کمآبی
سید علیرضا شریعت ـ دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران // در زنجیره فولاد، آب عمدتا در فرآیندهایی مانند خنککاری تجهیزات، تولید بخار، سیستمهای غبارگیری و برخی مراحل فرآوری مواد اولیه مصرف میشود. در ایران همچنان بخش قابلتوجهی از آب مورد نیاز این صنعت از منابع آبهای سطحی و زیرزمینی تامین میشود، هرچند در سالهای اخیر حرکت به سمت کاهش وابستگی به آب شیرین و استفاده از منابع جایگزین آغاز شده است.
اوراسیا؛ تفاهمنامهای فراتر از تجارت
عباس عبدالخانی ـ کارشناس حوزه تجارت خارجی // اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد میان جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا را باید یکی از مهمترین تحولات تجارت خارجی کشور در سال گذشته دانست. این توافق که پس از چند سال مذاکره و تجربه اجرای موافقتنامه موقت تجارت ترجیحی به مرحله اجرا رسید، صرفا یک توافق تعرفهای برای کاهش هزینه مبادلات تجاری نیست، بلکه میتواند به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای ایران برای بازتعریف جایگاه خود در نقشه ژئواکونومیک منطقه مورد ارزیابی قرار گیرد. اکنون که یک سال از اجرای این موافقتنامه سپری شده است، فرصت مناسبی فراهم آمده تا دستاوردها، چالشها و چشماندازهای پیش روی این همکاری مورد بررسی قرار گیرد.
پیامدهای رکود تورمی
دکتر محمد صیادی ـ اقتصاددان // آخرین دادههای شاخص مدیران خرید (شامخ) در بهمنماه۱۴۰۴، تصویری نگرانکنندهتر از اقتصاد ایران نسبت به ماههای قبل ترسیم میکند که دیگر صرفا بیانگر «رکود تورمی» نیست، بلکه نشانههای ورود اقتصاد به مرحلهای از «رکود فرسایشی» را آشکار کرده است. مرحلهای که در آن نهتنها تولید و تقاضا بهطور همزمان تضعیف میشوند، بلکه انتظارات فعالان اقتصادی نیز بهتدریج فرومیریزد و بنگاهها افق روشنی برای ادامه فعالیت خود متصور نیستند.
بقا؛ جانشین توسعه
علی صادقهمدانی ـ کارشناس اقتصادی // وقتی بقا جای توسعه را میگیرد، همه چیز کار میکند؛ اما هیچ چیز پیش نمیرود. کسبوکارها باز هستند، بازارها برقرارند، قیمتها هر روز کشف میشوند و مقررات اقتصادی، بههرحال، اعلام میشوند. اما در پس این حرکت ظاهری، نوعی ایستایی عمیق جریان دارد؛ گویی اقتصاد نه در حال پیش روی که در حال «ادامه دادن» است.
سایه احساس بر بازارهای مالی
فاطمه برزگر ـ روانشناس // برخلاف تصور عموم، بازار همیشه تابع منطق نیست. در اواخر دهه۱۹۹۰ در زمانهای که شبکههای اینترنتی به تازگی وارد بازار شده بودند هیجان، طمع و خوشبینی معاملهگران در آن دوران که با احساسات تکنولوژی محورانه و تب و تاب جهانیشدن فناوری آمیخته شدهبود، موجب گردید قیمت سهام شرکتهای اینترنتی بدون زیربنای منطقی به طرز عجیبی رشد کند.
اقتصاد، اینترنت و امنیت ملی
دکتر موسی غنینژاد ـ اقتصاددان // مسدود کردن دسترسی ایرانیان به اینترنت جهانی، نه تنها زیانهای اقتصادی نجومی برای اقتصاد ملی دارد، بلکه فراتر از آن اقدامی به شدت مغایر با حفظ انسجام ملی، بر باددهنده سرمایه اجتماعی و پایگاه مردمی حکومت و نهایتا در تضاد آشکار با امنیت ملی است. فعالان اقتصادی و برخی از مسوولان دولتی ذیربط فاجعه مسدودی اینترنت جهانی را به تکرار مورد تاکید قرار دادهاند.
همزمانی تورم با رکود
مجتبی نقدی زارچ ـ کارشناس اقتصادی // طی هفتههای اخیر و پس از اعلام توقف جنگ تحمیلی از سوی دشمنان و آتشبس طرفین، به مرور فعالان بخش حقیقی اقتصاد از شوک جنگی و تعطیلی مطلق خارج شده و برای شروع فعالیت اقدام داشتهاند که با شوک و چالشهای دیگری مواجه شدهاند.
صنعت سیمان جهان در آستانه تحول
احسان عابدیننسب ـ پژوهشگر صنعت سیمان // در سال۲۰۱۴، چین رکورد تاریخی تولید سیمان جهان را به میزان ۲.۴۹۲میلیارد تن ثبت کرد؛ هرچند اما آن اوج دیگر تکرار نشد. در ۲۰۲۴، تولید سیمان چین به ۱.۸۲۵میلیارد تن رسید. بنابراین باید اینطور ادعا کرد که میزان تولید سیمان در این کشور طی یک دهه ۲۶.۸درصد کاهش را تجربه کرده است.
جنگ و تورم
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // اقتصاد ایران از سال۱۳۹۷ دچار تغییر سطح تورمی ماندگار شده است؛ به این معنی که به نظر نمیرسد متوسط نرخ تورم همانند گذشته باشد. به بیان ساده، اگر از شروع دهه۱۳۵۰ که اقتصاد ایران به تدریج محیط تورم پایین همراه با رشد اقتصادی بالای دهه ۱۳۴۰ را ترک کرد و به تدریج به سمت تورمهای بالاتر و دو رقمی تغییر مسیر داد، تصور غالب این بود که متوسط تورم ایران بین ۱۵ تا ۲۰ درصد است و بسته به شدت انبساط سیاستهای مالی و پولی و وفور یا محدودیت درآمدهای نفتی برای کنترل تورم، گاهی نرخ تورم ممکن است به سمت مرز تورم تکرقمی حرکت کند و گاهی اوقات دچار خیزهای شدید شود، اما باز هم تصور غالب آن بود که حتی اگر تورم دچار خیز شدیدی شود، این امکان وجود دارد که با اقداماتی در حوزه سیاست مالی و پولی، تورم به سمت متوسط اشارهشده برگردد.
روشهای نوین تامین مالی در صنایع معدنی
محمدجواد بنازاده ـ تحلیلگر مالی // تامین مالی پروژههای معدنی در شرایط امروز ایران با موانع جدی روبهروست. تسهیلات بانکی با نرخ پایین نه محدود که عملا در دسترس نیست. نرخ بهره اوراق به عنوان ابزار اصلی بدهی در اواخر سال ۱۴۰۴ به ۴۱ درصد رسیده است. در کنار این، ریسک تاخیر چندساله در بهرهبرداری پروژهها در ایران (۲.۷برابر میانگین جهانی) و محدودیت اعتباری شرکتها، سه مانع بزرگ پیش روی تامین مالی سنتی هستند.
سیاست ارزی در دوره بازسازی
دکتر ولیالله سیف ـ رئیس کل سابق بانک مرکزی // در دوره پساجنگ، سیاست ارزی به یکی از تعیینکنندهترین ابزارهای سیاستگذاری اقتصادی تبدیل میشود. دلیل آن روشن است؛ تقریبا همه متغیرهای کلیدی از تورم و تجارت خارجی گرفته تا سرمایهگذاری و انتظارات بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به نرخ ارز وابستهاند. در چنین شرایطی، انتخاب نادرست رژیم ارزی یا اجرای ناپایدار آن، میتواند کل فرآیند بازسازی را با اختلال مواجه کند. اقتصاد ایران، با سابقهای طولانی از چند نرخی بودن ارز، سرکوب نرخ ارز و وابستگی به درآمدهای نفتی، در این مقطع نیازمند بازتعریف جدی در سیاست ارزی است.
تشکیل کمیتههای حل مسائل مرزی با حضور طرفهای ایرانی و افغانستانی
محمود سیادت - رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان
بانک مرکزی عامل تورم است؟
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // در پایان سال۱۴۰۴ نرخ تورم نقطه به نقطه بر اساس دادههای مرکز آمار ایران برابر با ۷۱.۸درصد بود. گرچه نرخ تورم سالانه در اسفند ۵۰.۶درصد بوده است، اما آنچه دقیقا بیان میکند در پایان اسفند هزینه سبد مصرفی خانوارها بهطور متوسط نسبت به یکسال قبل چند درصد افزایش یافته است، همان نرخ تورم نقطه به نقطه است که اعلام میکند هزینه سبد مصرفی خانوارها به طور متوسط حدود ۷۲درصد بالاتر از یک سال قبل بوده است. این نرخ تورم ظاهرا بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه منتشرشده مرکز آمار ایران در طول تاریخ انتشار آمار تورم توسط این مرکز است.
آسیبپذیری اشتغال زنان
دکتر فریده خدادادی ـ عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی // براساس گزارش مرکز آمار ایران در پاییز۱۴۰۴، بازار کار کشور با افت شاخصهای کلیدی مواجه شده است؛ وضعیتی که در آن نرخ بیکاری به ۷.۸درصد رسیده و نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۷درصد تقلیل یافته است. با این حال، آنچه در این آمارها بیش از پیش نگرانکننده به نظر میرسد، وضعیت بحرانی زنان شاغل و جویای کار است. نرخ بیکاری زنان با جهشی ۲.۳واحد درصدی به ۱۶درصد رسیده و بیش از ۲۱۲هزار نفر از جمعیت فعال زنان از بازار کار خارج شدهاند. این ارقام حاکی از آن است که زنان در برابر شوکهای اقتصادی، آسیبپذیری دوچندانی دارند. در ادامه، دلایل این حساسیت بالا، تبعات کوتاهمدت و بلندمدت آن و همچنین راهکارهای لازم برای سیاستگذار بررسی میشود.
دولتورزی در بحران: آزمونی برای حکمرانی مدرن
عماد رجحانی ـ مشاور تحلیل بازارهای بینالمللی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
گذر از ورشکستگی آبی با سازگاری و بازار آب
«محمد علایی»، رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی/ "هر چیزی از آب آفریده شده است" (قرآن مجید؛ آیه 30 از سوره انبیا). زندگی بی آب نیست میشود. آب بیش از 75 درصد روی کره زمین را پوشانده است. با این همه حجم آب شیرین در دسترس انسان یک دهم درصد آن است. این مقدار هم یکسان پراکنده نشده است. میانگین بارش سالانه در پربارانترین جای جهان، روستای ماسینرام هند، نزدیک 12 متر و در صحرای آفریقا و کویر شهداد کاشان صفر است. میانگین حجم آب تجدیدپذیر سالانه 6 کشور عربستان، قطر، بحرین، عمان، امارات متحده عربی و کویت 5.6 میلیارد متر مکعب، کمتر از 6 ساعت آورد آب رودخانه آمازون، پر آب ترین رود زمین، است.
مدیریت بورس در فورسماژور
فردین آقابزرگی ـ تحلیلگر ارشد بازارهای مالی // تحولات ژئوپلیتیک اخیر در منطقه و افزایش سطح تنشهای نظامی، بار دیگر اهمیت واکنش سیاستگذاران اقتصادی به شوکهای ناگهانی را برجسته کردهاست. در چنین شرایطی بازارهای مالی بهطور طبیعی با موجی از نااطمینانی و رفتارهای احتیاطی سرمایهگذاران مواجه میشوند. بازار سرمایه نیز از این قاعده مستثنی نیست و همواره به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش نشان میدهد. آنچه در مدیریت این شرایط اهمیت دارد، نحوه مواجهه سیاستگذار با این شوکها و حفظ اصول بنیادی بازار است. یکی از مهمترین این اصول، «نقدشوندگی» است. این عنصر را میتوان ستون فقرات بازار سرمایه دانست.
شوک نفتی به صنایع بورسی
حجت سرهنگی، تحلیلگر بازارهای مالی // افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در منطقه و درگیریهای نظامی اخیر، بازار جهانی انرژی را با نوسانات قابلتوجهی مواجه کردهاست. در چنین شرایطی، قیمت نفت با رشد چشمگیری همراه شده و در مقاطعی به محدوده ۱۱۰ تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه نیز رسیدهاست. این جهش قیمتی در حالی رخ میدهد که بازار جهانی نفت بهشدت به تحولات سیاسی و امنیتی حساس است و هرگونه تغییر در معادلات منطقهای میتواند بهسرعت بر عرضه و تقاضای جهانی اثر بگذارد. تداوم این شرایط سببشده روند قیمت نفت افزایشی، همراه با نوسانات شدید باشد.
ایجاد نظام ارزی پایدار
دکتر حسین عبدهتبریزی ـ اقتصادان // اقتصاد ایران امروز نه در وضعیت فروپاشی است و نه در مسیر ثبات پایدار. تولید ادامه دارد، تجارت جریان دارد و دولت همچنان هزینههای خود را تامین میکند. اما در همین حال، سرمایهگذاری جدید کاهش یافته، افق تصمیمگیری کوتاه شده و فعالان اقتصادی بیش از آنکه به آینده بیندیشند، در حال مدیریت نااطمینانی امروز هستند. این وضعیت را میتوان «اقتصاد در تعلیق» نامید: اقتصادی که متوقف نشده، اما حرکت نمیکند.
آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال
دکتر سعید ملکالساداتی ـ عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد // در اقتصادهای مدرن، اینترنت صرفا یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید بهشمار میرود؛ زیرساختی که با کاهش هزینههای جستوجو، مبادله، نظارت و هماهنگی، بهرهوری کل اقتصاد را افزایش میدهد. از این منظر، اختلال در دسترسی به اینترنت نه یک مساله فنی، بلکه شوکی منفی به ظرفیت تولید، تصمیمگیری و سرمایهگذاری در اقتصاد است؛ شوکی که آثار آن بهویژه در اقتصادی مانند ایران، میتواند بهمراتب عمیقتر و ماندگارتر باشد.
- « برگهی پیش
- 1
- 2
- 3
- 4
- …
- 16
- برگهی بعد »
