• امروز : پنجشنبه - 7 آبان - 1405
  • برابر با : Thursday - 29 October - 2026
کل 6937 امروز 5

یادداشت ها

06آبان
نمایشگاه؛ ابزار توسعه زنجیره‌های تولید، تجارت و سرمایه‌گذاری، نه صرفاً محل عرضه کالا
فلسفه و هدف برگزاری نمایشگاه‌ها چیست؟

نمایشگاه؛ ابزار توسعه زنجیره‌های تولید، تجارت و سرمایه‌گذاری، نه صرفاً محل عرضه کالا

محمود بازاری، مدیرکل اسبق دفتر ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت ایران// فلسفه وجودی نمایشگاه‌ها، فراتر از گردهمایی عرضه‌کنندگان و بازدیدکنندگان یا اجاره غرفه و فروش خدمات نمایشگاهی است. نمایشگاه زمانی به مأموریت واقعی خود عمل می‌کند که به بستری برای خلق فرصت‌های تجاری، توسعه بازارهای صادراتی، جذب سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری و تکمیل زنجیره‌های ارزش تولید و تجارت تبدیل شود. در چنین رویکردی، نمایشگاه نه یک رویداد مقطعی، بلکه ابزاری راهبردی برای تحقق اهداف توسعه اقتصادی کشور است.

24مرداد
اصلاح اقتصاد با شجاعت، شفافیت و صداقت با مردم

اصلاح اقتصاد با شجاعت، شفافیت و صداقت با مردم

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی** بارها گفته و نوشته شده است که هرگونه مداخله در ساختارهای اقتصادی کشور، اگر فاقد برنامه‌ریزی دقیق، شفافیت لازم و نظارت مؤثر باشد، نه‌تنها به گسترش عدالت منتهی نخواهد شد، بلکه بستر شکل‌گیری فساد، رانت، قاچاق و در نهایت، فرسایش توان اقتصادی جامعه را فراهم خواهد آورد.

19مرداد
هزار و چهارصد و چهار

هزار و چهارصد و چهار

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

18مرداد
ایران فردا و تصمیم امروز

ایران فردا و تصمیم امروز

دکتر مسعود نیلی ـ اقتصاددان // امروز وقتی از ارتفاع داده‌های بهار ۱۴۰۵ به گذشته‌های دور و میان‌مدت ایران نگاه می‌کنیم، درست برعکس نگاه چشمی، تصویر را روشن‌تر می‌بینیم و هرچه به نزدیک‌تر می‌رسیم، آن را کدرتر می‌یابیم. در میان این تیرگی‌ها و روشنی‌ها، سال‌هایی با چرخش‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز بوده‌اند. به این معنی که در آن سال‌ها، یک تغییر جدی در مسیر حرکت اتفاق افتاده و به اصطلاح، مقصد عوض شده است.

15مرداد
در عصر عدم‌قطعیت، مزیت رقابتی بنگاه‌ها، تاب‌آوری است

در عصر عدم‌قطعیت، مزیت رقابتی بنگاه‌ها، تاب‌آوری است

سمیرا سبزواری، مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق خراسان رضوی** در سال‌های نه‌چندان دور، موفقیت یک بنگاه اقتصادی را با شاخص‌هایی مانند حجم سرمایه، ظرفیت تولید، سهم بازار یا میزان صادرات می‌سنجیدند؛ اما واقعیت اقتصاد امروز نشان می‌دهد که این شاخص‌ها، هرچند ضروری، دیگر برای تضمین پایداری کسب‌وکارها کافی نیستند. آنچه آینده بنگاه‌ها را رقم می‌زند، توانایی آنها در مواجهه با شوک‌ها، انطباق با تغییرات و ادامه فعالیت در شرایطی است که محیط کسب‌وکار هر روز بیش از گذشته با عدم‌قطعیت همراه شده است.

12مرداد
ارزش‌آفرینی دروازه‌های تجاری

ارزش‌آفرینی دروازه‌های تجاری

محمدرضا مودودی ـ  رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت // جغرافیا سرنوشت نیست؛ بلکه تفسیر ما از جغرافیاست که سرنوشت را می‌سازد. سالیان سال، برگ برنده ما گلوگاه انرژی جهان، یعنی تنگه هرمز بود ،اما امروز که تردد کشتی‌ها در این تنگه از بیش از ۱۱۰ فروند در روز به کسری از آن کاهش یافته، بیش از پیش درمی‌یابیم که نشستن بر یک گلوگاه، هم می‌تواند «قدرت» باشد و هم «پاشنه آشیل». نکته اینجاست که آنکه تنها یک در دارد، با بسته شدن همان یک در، هم تهدید می‌کند و هم همزمان تهدید می‌شود.

08مرداد
تاریکخانه آماری ایران

تاریکخانه آماری ایران

شهرام عیدی‌زاده - پژوهشگر اقتصادی و مدرس دانشگاه // ضعف نظام آماری، اختلاف میان نهادهای رسمی و نبود شفافیت اطلاعاتی، سیاست‌گذاری اقتصادی در ایران را با چالش جدی روبه‌رو کرده و تصمیم‌گیری را بر پایه تصویری ناقص از واقعیت اقتصاد قرار داده است. این گزارش با بررسی ریشه‌های این بحران، بر ضرورت اصلاح حکمرانی داده‌ها و بازسازی نظام آماری کشور تأکید می‌کند.

08مرداد
گلوگاه‌های پنهان خاموشی صنایع

گلوگاه‌های پنهان خاموشی صنایع

احمد اثنی‌عشری ـ نایب‌رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق ایران // بحران ناترازی برق دیگر صرفا یک مساله فنی یا محدود به شبکه انتقال و تولید انرژی نیست؛ این بحران اکنون به آزمونی برای میزان هماهنگی سیاست‌های اقتصادی، صنعتی و حقوقی کشور تبدیل شده است. در شرایطی که محدودیت تامین برق به بخشی از واقعیت فعالیت واحدهای تولیدی بدل شده، انتظار می‌رود سیاستگذاری نیز متناسب با این واقعیت تغییر کند. با این حال، آنچه امروز بیش از کمبود برق به صنایع آسیب می‌زند، ناهماهنگی میان تصمیمات دستگاه‌های مختلف و تداوم اجرای مقرراتی است که برای شرایط عادی طراحی شده‌اند، نه برای دوره‌ای که بنگاه‌ها ناچارند فعالیت خود را با خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده تطبیق دهند.

06مرداد
گذار از بحران با اصلاح حکمرانی آب

گذار از بحران با اصلاح حکمرانی آب

جمال محمدولی سامانی ـ عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس // بحران آب در ایران دیگر صرفا یک مساله اقلیمی یا فنی نیست، بلکه به نقطه‌ای رسیده که به موضوعی ساختاری در حکمرانی منابع طبیعی تبدیل شده است. تداوم برداشت بیش از ظرفیت تجدیدپذیر، افت مداوم سفره‌های زیرزمینی، تخریب محیط‌زیست آبی و کاهش کیفیت منابع، همگی نشان می‌دهد که ادامه مسیر گذشته نه‌تنها امکان‌پذیر نیست بلکه می‌تواند به فروپاشی اقتصادی و اجتماعی برخی حوضه‌های آبریز منجر شود.

04مرداد
مختصات ناترازی برق

مختصات ناترازی برق

دکتر محمد صیادی ـ اقتصاددان // چندین سال است تابستان که از راه می‌رسد، ناترازی برق از گزارش‌ها و جلسات مدیریتی فراتر می‌رود و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان و بخش‌های تولید کالا و خدمات تبدیل می‌شود. برای خانواری که چند ساعت بدون وسیله سرمایشی می‌ماند یا کارخانه‌ای که ناچار است خط تولید خود را متوقف کند، ناترازی مفهومی انتزاعی نیست. گستره و عمق خاموشی‌ها، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمام‌شده بنگاه‌ها را افزایش می‌دهد و برنامه‌ریزی تولید، تحویل سفارش‌ها و ایفای تعهدات آنها را با اختلال جدی روبه‌رو می‌کند. تابستان۱۴۰۵ نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هرچند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و بهبود تولید برق‌آبی، چشم‌انداز تامین برق را نسبت به سال گذشته اندکی بهبود بخشیده است.

03مرداد
ضرورت بازنگری در سیاست ایفای تعهد ارزی با نگاهی به اقتضائات اقتصادی

ضرورت بازنگری در سیاست ایفای تعهد ارزی با نگاهی به اقتضائات اقتصادی

«محمدحسین روشنک»، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در نامه‌ای سرگشاده خطاب به رئیس و هیات رئیسه اتاق ایران نوشت: «الزام بازگشت ارز حاصل از صادرات در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین و درعین‌حال مناقشه‌برانگیزترین مسائل تجارت خارجی کشور تبدیل شده است؛ سیاستی که اگرچه با هدف مدیریت منابع ارزی و تنظیم بازار داخلی به اجرا درآمده اما در عمل برای بخشی از صادرکنندگان واقعی، خوش‌نام و متعهد، پیامدهای سنگین مالی، اداری و اعتباری به همراه داشته است.»

29تیر
برخاستن ققنوس‌وار از خاکستر

برخاستن ققنوس‌وار از خاکستر

دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان // اقتصاد ایران در سال‌های پیش رو، در وضعیتی فراتر از یک دوره‌ عادی قرار دارد؛ ما در یک «بزنگاه سرنوشت‌ساز» ایستاده‌ایم. اگر بخواهیم با نگاهی واقع‌بینانه به پرسش مطرح شده پاسخ دهیم، اقتصاد ایران در حال حاضر در چرخه «پارادایم بقا» گرفتار است، اما در عین حال، پتانسیل‌های نهفته‌ای برای عبور به «پارادایم رشد» وجود دارد. این گذار، نه یک فرآیند خودکار، بلکه یک بازگشت اسطوره‌گونه و «ققنوس‌وار» از خاکستر بحران‌ها است که با رعایت چند پیش‌شرط بنیادین میسر خواهد بود.

28تیر
موتورهای عدم‌قطعیت

موتورهای عدم‌قطعیت

دکتر حسین توکلیان ـ دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی// هر جنگ دو روایت دارد؛ یک روایت در بیانیه‌های سیاسی و نظامی بیان می‌شود و روایت دیگر را می‌توان در قیمت‌ها، ترازنامه‌ها و جریان سرمایه مشاهده کرد. در روایت رسمی آمریکا، حملات اخیر به ایران با ضرورت تامین امنیت کشتیرانی، حفظ آزادی عبور از تنگه هرمز و مقابله با توان موشکی و دریایی ایران توضیح داده می‌شود. در روایت اقتصادی، مساله عمیق‌تری وجود دارد و آن این است که چه کشوری قدرت قیمت‌گذاری ریسک در مهم‌ترین آبراه انرژی جهان را در اختیار خواهد داشت

24تیر
اقتصاد بقا

اقتصاد بقا

دکتر ارغوان فرزین‌ معتمد ـ   پژوهشگر اقتصادی // کاهش رشد اقتصادی از میزان ۳.۱درصد در سال۱۴۰۳ به ۰.۲درصد در سال۱۴۰۴ و کاهش رشد بدون احتساب فروش نفت از ۲.۱درصد در سال۱۴۰۳ به ۰.۳-درصد در سال۱۴۰۴، اتفاقی دور از انتظار در اقتصاد ایران نیست. حدود دو دهه است که اقتصاد ایران بیش از آنکه دوره‌های رشد پایدار را تجربه کند، با افت‌وخیزهای ناشی از تحریم، نااطمینانی و محدودیت‌های بیرونی مواجه بوده است.

23تیر
پیشران‌های نوین توسعه تجارت ایران و قطر

پیشران‌های نوین توسعه تجارت ایران و قطر

عباس عبدالخانی ـ کارشناس تجارت خارجی // تصویب و آغاز به کار منطقه آزاد بوشهر را می‌توان نقطه عطفی در توسعه اقتصادی جنوب ایران و گسترش همکاری‌های تجاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه قطر، دانست. این منطقه با برخورداری از موقعیت ممتاز جغرافیایی، دسترسی مستقیم به آب‌های بین‌المللی، نزدیکی به بازارهای شورای همکاری خلیج فارس و ظرفیت‌های بندری گسترده، این قابلیت را دارد که به یکی از مراکز مهم تجارت و لجستیک منطقه تبدیل شود.

23تیر
راز ناترازی بازار پول | چرا سرمایه‌ها از بانک فرار می‌کنند؟
پشت‌پرده نرخ سود دستوری؛

راز ناترازی بازار پول | چرا سرمایه‌ها از بانک فرار می‌کنند؟

شهرام عیدی زاده - پژوهشگر اقتصادی و مدرس دانشگاه // سال‌هاست نرخ سود بانکی در ایران نه بر اساس واقعیت‌های اقتصاد، بلکه در سایه مداخلات سیاستی تعیین می‌شود. چرا با وجود افزایش مداوم تورم، نرخ سود بانکی همچنان از واقعیت‌های اقتصاد عقب مانده است؟

23تیر
احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن

احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن

دکتر حسین عبده‌تبریزی ـ اقتصاددان

08تیر
کالبدشکافی ساختار مصرف در خراسان رضوی
نگاهی به معمای تفاوت تورم در استان‌ها؛

کالبدشکافی ساختار مصرف در خراسان رضوی

سعیده به‌نژاد کارشناس مرکز مطالعات و بررسی های اقتصادی اتاق مشهد

08تیر
از رفع تحریم تا توسعه

از رفع تحریم تا توسعه

دکتر جعفر خیرخواهان ـ اقتصاددان

02تیر
نظام بانکی در پساتفاهم

نظام بانکی در پساتفاهم

امیرحسین امین‌آزاد ـ مدیرکل پیشین مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پول‌شویی بانک مرکزی

01تیر
شوک جنگ به بازار کار

شوک جنگ به بازار کار

دکتر ایمان چراتیان ـ دکترای اقتصاد بین‌الملل و عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی // جنگ‌های معاصر دیگر تنها بر مناطق درگیر تاثیر نمی‌گذارند؛ شوک‌های ناشی از درگیری‌های ژئوپلیتیک از طریق پنج کانال مشخص، بازارهای کار را در کشورهای دور از خط مقدم نیز دچار اختلال می‌کنند. مطالعات تازه با بررسی جنگ روسیه-اوکراین (۲۰۲۲ تاکنون) و بحران خاورمیانه (۲۰۲۳ تاکنون) نشان می‌دهد که این مکانیسم‌ها، اشتغال، دستمزدها و شرایط کاری را حتی در اقتصادهای به‌ظاهر ایمن دستخوش تغییر می‌کند. سازمان بین‌المللی کار (ILO) هشدار داده است که فراتر از هزینه‌های انسانی، بحران خاورمیانه «یک شوک آرام، اما بالقوه طولانی‌مدت است که به تدریج بازارهای کار را بازتعریف خواهد کرد».

31خرداد
«ایران آگروفود ۲۰۲۶»؛ صنعت غذا در نقطه تلاقی برند، فناوری و بازارهای نو

«ایران آگروفود ۲۰۲۶»؛ صنعت غذا در نقطه تلاقی برند، فناوری و بازارهای نو

سهیل پروازی ـ دبیر کمیسیون صنایع غذایی اتاق مشهد

26خرداد
آسیب‌شناسی ساختار صادرات استان خراسان رضوی و الزامات ارتقای آن

آسیب‌شناسی ساختار صادرات استان خراسان رضوی و الزامات ارتقای آن

الهه سعیدی، دبیر کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق مشهد*  صادرات استان خراسان رضوی طی سال‌های اخیر از نظر ارزش اسمی روندی افزایشی داشته است، با این حال بررسی دقیق‌تر شاخص‌های عملکردی نشان می‌دهد که رشد صادرات استان عمدتاً مبتنی بر عوامل قیمتی و بازارهای سنتی بوده و کمتر ناشی از ارتقای ساختار صادراتی، تنوع سبد کالایی و توسعه پایدار بازارهای هدف است. تمرکز بالای صادرات بر چند گروه کالایی محدود و وابستگی به بازارهای همسایه، ریسک‌پذیری تجارت خارجی استان را افزایش داده و ضرورت بازنگری در رویکردهای توسعه صادرات را برجسته می‌سازد.

26خرداد
تاجیکستان؛ بازار رو به رشد آسیای مرکزی و فرصت تازه همکاری‌های اقتصادی ایران

تاجیکستان؛ بازار رو به رشد آسیای مرکزی و فرصت تازه همکاری‌های اقتصادی ایران

  نجمه سوری – کارشناس امور بین‌الملل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی* تاجیکستان در سال‌های اخیر به یکی از اقتصادهای پَرشتاب آسیای مرکزی تبدیل شده و با ثبت رشد ۸.۴ درصدی در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، وارد مرحله‌ای تازه از گذار اقتصادی شده است. این رشد عمدتاً بر پایه افزایش حواله‌های ارزی مهاجران، رونق بخش معدن، توسعه زیرساخت‌ها و اجرای پروژه‌های بزرگ ملی، به‌ویژه «نیروگاه راغون»(یکی از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های برق‌آبی آسیای میانه)، شکل گرفته است. با این حال، پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی این کشور از سال ۲۰۲۶ به بعد، به‌تدریج تعدیل شده و در محدوده ۵ تا ۷ درصد قرار خواهد گرفت.

24خرداد
تمرکزگرایی صنعتی و شکاف توسعه در ایران

تمرکزگرایی صنعتی و شکاف توسعه در ایران

در گفت‌وگو با علی‌اصغر سعیدی، ریشه‌های نابرابری ساختاری در اقتصاد کشور از خلال بازخوانی تجربه تاریخی توسعه صنعتی، بررسی شد: