مرز دوغارون؛ فرصت راهبردی برای توسعه تجارت با افغانستان

ظرفیت مرز دوغارون برای تبدیل شدن به هاب تجاری منطقه

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، «محمدرضا توکلی‌زاده»، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به موقعیت استراتژیک این استان در همسایگی با افغانستان اظهار کرد: شرایط جدید در روابط با کشورهای همسایه و همچنین محدودیت‌ها و تحریم‌های بین‌المللی، معادلات تجاری کشور را تغییر داده و ضرورت بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های مرز دوغارون را دوچندان کرده است.

وی با بیان اینکه اتکای صرف به مسیرهای سنتی حمل‌ونقل و کشورهای حوزه خلیج فارس می‌تواند در آینده نزدیک برای کشور مشکل‌ساز شود، گفت: اگر در حوزه کشتیرانی تحریم‌های جدی‌تری اعمال شود، در زمینه نقل‌وانتقال کالا با چالش‌های بیشتری مواجه خواهیم شد؛ بنابراین باید به‌طور جدی به ایجاد و تقویت مسیرهای جایگزین فکر کنیم.

توکلی‌زاده افزود: در این میان، افغانستان می‌تواند به‌عنوان نقطه عطفی در معادلات ترانزیتی و تجاری ما مطرح شود و نقش یک بازوی قدرتمند برای انجام تعاملات اقتصادی را ایفا کند. مرز دوغارون با اتکا به این همسایگی، ظرفیت تبدیل شدن به یک هاب مهم تجاری و ترانزیتی را دارد و باید از این پتانسیل به بهترین شکل استفاده شود.

رئیس اتاق خراسان رضوی در ادامه با اشاره به زیرساخت‌های قابل توسعه در منطقه آزاد دوغارون تصریح کرد: توسعه حمل‌ونقل ریلی می‌تواند تحولی جدی در این مرز ایجاد کند؛ راه‌آهن این قابلیت را دارد که هم در حوزه مسافری و هم در حوزه باری، ظرفیت‌های بسیار بالایی را در اختیار تجارت منطقه قرار دهد.

تاکید بر استفاده حداکثری از ظرفیت‌های منطقه آزاد دوغارون

«محمود امتی»، عضو هیات رئیسه اتاق مشهد نیز، با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه آزاد دوغارون گفت: به کارگیری ظرفیت‌های این منطقه می‌تواند نقش مهمی در تسهیل تجارت، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای همسایه به‌ویژه افغانستان ایفا کند.

وی با بیان اینکه اتاق مشهد می‌تواند در تقویت ارتباط فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران با دست‌اندرکاران این منطقه موثر باشد، افزود: یکی از اقدامات موثر در این راستا، درنظر گرفتن محلی در منطقه آزاد دوغارون است تا به واسطه آن، فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و اعضای اتاق بتوانند از خدمات و ظرفیت‌های موجود در این منطقه بهره‌مند شوند.

امتی با اشاره به بازدید میدانی هیات عالی رتبه استان از مرز دوغارون اظهار کرد: طی آن بازدید، بسیاری از اقدامات در حوزه مدیریت تردد و میزان عبور کامیون‌ها به شکل قابل توجهی ساماندهی یافت. اگر شرایط به روال گذشته باقی می‌ماند، تراکم و انباشت کامیون‌ها می‌توانست خسارات سنگینی را به رانندگان و فعالان حوزه حمل‌ونقل وارد کند. در حال حاضر نیز اگر آمار تردد به حدود هزار و ۷۰۰ دستگاه در روز نمی‌رسید، میزان خسارت‌ها می‌توانست دو برابر شود.

عضو هیات رئیسه اتاق مشهد تاکید کرد: منطقه آزاد دوغارون با توجه به موقعیت جغرافیایی و استراتژیک خود، ظرفیت بسیار مهمی برای توسعه تجارت منطقه‌ای دارد و لازم است از این ظرفیت به شکل مؤثرتری استفاده شود.

وی همچنین بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان مسئولان منطقه آزاد و بخش خصوصی تاکید کرد و گفت: لازم است سیاست‌ها، قوانین و مقررات به‌روز این منطقه به‌صورت مستمر به اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی اطلاع‌رسانی شود تا امکان برنامه‌ریزی بهتر و استفاده حداکثری از این فرصت فراهم شود.

امتی خاطرنشان کرد: توسعه زیرساخت‌ها، تسهیل فرآیندهای تجاری و تعامل نزدیک‌تر میان مدیریت منطقه آزاد و بخش خصوصی می‌تواند دوغارون را به یکی از مهم‌ترین دروازه‌های تجارت کشور تبدیل کند.

لزوم ایجاد سازوکاری منسجم برای بررسی طرح‌های سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد دوغارون

«علی کبیر»، دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نیز با تاکید بر شناسایی و احصای ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در این منطقه و  برنامه‌ریزی در این راستا اظهار کرد: طرح‌ها و پیشنهادهای سرمایه‌گذاری منطقه آزاد دوغارون بایستی به‌صورت دقیق بررسی گردد تا زمینه حضور فعال‌تر بخش خصوصی فراهم شود.

کبیر بر لزوم ایجاد یک چهارچوب منسجم برای ارتقای همکاری میان اتاق بازرگانی و منطقه آزاد دوغارون و استفاده موثر از ظرفیت‌های این منطقه در توسعه تجارت و سرمایه‌گذاری تاکید کرد

اثرگذاری اتاق بازرگانی در ارتقای جایگاه منطقه

سپس «محمدرضا مودودی»، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون، اظهار کرد: حضور اشخاص حقوقی سرمایه‌گذار در این منطقه باعث سرعت‌بخشی طرح‌های توسعه‌ای خواهد شد و از سوی دیگر، اتاق بازرگانی با شبکه ارتباطی ملی و بین‌المللی خود و حضور اتاق‌های مشترک می‌تواند یک حلقه اتصال موثر برای ارتقای جایگاه منطقه آزاد دوغارون باشد.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون با اشاره به اهمیت این مرز در تجارت با افغانستان اظهار کرد: سالانه حدود ۳ تا ۳.۵ میلیارد دلار صادرات ایران به افغانستان انجام می‌شود که ۵۰ تا ۶۰ درصد آن از مرز دوغارون عبور می‌کند و می‌توان گفت که هر نوع سرمایه‌گذاری در هر بخشی در این منطقه، ارزش افزوده بالایی خواهد داشت.

وی افزود: حجم بالای تردد افراد ما را به فکر ایجاد یک پایانه مسافربری انداخته است. همچنین حوزه‌های متعددی همچون ترانشیپ‌منت، معدن، انرژی خورشیدی و انبارداری فرصت‌های مطلوبی برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شوند.

او درباره سیاست‌های مالی منطقه آزاد دوغارون نیز توضیح داد: تخصیص زمین در منطقه آزاد دوغارون صرفاً براساس قیمت‌گذاری رسمی و همراه با صدور مجوزهای قانونی انجام می‌شود. مدل همکاری ما نیز معمولاً به‌صورت مشارکت در سرمایه‌گذاری یا واگذاری سهم‌الشرکه است تا بتوان از سهم منطقه آزاد در پروژه‌های دیگر نیز استفاده کرد.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون در پایان تاکید کرد: تمامی اختیارات لازم برای اجرای طرح‌ها فراهم شده و سازمان آمادگی دارد تا با همراهی بخش خصوصی، روند توسعه این منطقه را با سرعت بیشتری پیش ببرد.

ضرورت مدیریت یکپارچه دستگاه‌های نظارتی تحت نظارت منطقه آزاد دوغارون

«حسن نوری‌زاده»، معاون توسعه اقتصادی سازمان منطقه آزاد دوغارون، با اشاره به رشد چشمگیر ظرفیت عملیاتی این مرز اظهار کرد: با واگذاری اختیارات مدیریتی مرز، می‌توان به صورت یکپارچه این منطقه را مدیریت و روند رشد را در آن افزایش دهد و می‌توان  تردد وسایل نقلیه در دوغارون را به ۳ هزار دستگاه رساند.

وی افزود: انتقال بار از سمت افغانستان به دوغارون و بهره‌گیری از مسیرهای جدید نشان داد که این منطقه چه نقشی در روان‌سازی تجارت و کاهش فشار بر مرز دارد. اگر مدیریت یکپارچه در مرز اعمال شود و وظایف تخصصی به خود منطقه آزاد واگذار گردد، بسیاری از چالش‌ها برطرف خواهد شد.

نوری‌زاده با اشاره به آماده‌سازی زیرساخت‌ها گفت: گیت‌های ورود کامیون‌های ایرانی و افغانستانی ایجاد و آماده بهره‌برداری است و این موضوع می‌تواند نقش دوغارون را به‌عنوان یک گره اصلی تجارت و ترانزیت در شرق کشور بیش از پیش تقویت کند.