صندوق اعتباری ویژه، مهدکودک در شهرک‌های صنعتی و فرصت‌های برابر

لزوم توجه ویژه به زنان فعال اقتصادی در بحران‌ها

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی خراسان رضوی، آذر کیانی‌نژاد، رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی، در ابتدای این نشست، شرایط زنان فعال اقتصادی را در بحران‌های اخیر ویژه خواند و گفت: در این ایام زنان علاوه بر مدیریت کسب‌وکارهای خود، مسئولیت اداره خانواده را نیز برعهده داشتند و همین مسئله موجب شد تا فشار مضاعفی را در شرایط بحرانی تحمل کنند. با اینکه اقتصاد را نباید جنسیتی دید؛ اما برای تحقق عدالت اقتصادی، نیازمند حمایت‌های ویژه از زنان هستیم تا فرصت‌های برابر برای حضور آنان در اقتصاد ایجاد شود.

وی در ادامه به موضوع مناطق آزاد و توسعه بازارچه‌های مرزی با ایجاد فرصت‌هایی برای زنان در تجارت خارجی اشاره کرد و افزود: در مناطق مرزی همچون سرخس، دوغارون و بازارچه‌های مرزی باید سهم زنان دیده شود و شرایط حضور و فعالیت آنان تسهیل شود.

تاسیس صندوق‌های اعتباری ویژه زنان

رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی همچنین خواستار ایجاد صندوق‌های مالی و اعتباری ویژه زنان کارآفرین استان شد و گفت: بخش عمده کسب‌وکارهای بانوان کوچک و متوسط هستند و نباید با همان پیچیدگی‌های صنایع بزرگ درگیر مسیرهای اداری و اعتباری شوند. از سوی دیگر نیاز است طرح شرکت‌های زن‌محور نیز در کشور توسعه پیدا کنند؛ در بسیاری از کشورهای دنیا، شرکت‌هایی که سهم مدیریتی یا مالکیتی زنان در آن‌ها بالاست از اولویت‌های حمایتی و مناقصاتی برخوردارند و اجرای چنین الگویی می‌تواند به عنوان یک تجربه پیشرو در خراسان رضوی آغاز شود.

ورود نهادها برای حل مشکل تاسیس مهدکودک‌ها

کیانی‌نژاد در بخش دیگری از این نشست با انتقاد از نبود مهدکودک در مجموعه‌های صنعتی با تعداد بالای نیروی کار زن گفت: بخش زیادی از نیروی انسانی شهرک‌های صنعتی و بسیاری از مجموعه‌های بزرگ دیگر استان را زنان تشکیل می‌دهند؛ اما زیرساخت مراقبت از کودکان در آن‌ها وجود ندارد و حتی یک مهدکودک ندارند، مطالبه‌گری در این زمینه وجود داشته اما از آنجا که قیمت زمین در شهرک‌ها برای ساخت مهدکودک بسیار بالاست، تاکنون این مطالبه به نتیجه نرسیده است. لازم است تا دستگاه‌هایی همچون تامین اجتماعی، اداره کار و دیگر سازمان‌های مرتبط برای ایجاد مهدکودک ورود کنند؛ زیرا این موضوع صرفاً مسئله بخش خصوصی نیست.

وی همچنین به مشکلات سامانه‌های صدور مجوزها اشاره کرد و گفت: برخی سامانه‌ها ماه‌ها دچار اختلال بوده‌اند و همین مسئله باعث از دست رفتن بازارها شده است. از سوی دیگر با قطع اینترنت بخش زیادی از فروش کسب‌وکارهای بانوان که از طریق فضای مجازی انجام می‌شد با رکود سنگین مواجه شد.

کیانی‌نژاد با اشاره به مشکلات مشاغل خانگی نیز اظهار کرد: بسیاری از تولیدکنندگان خانگی محصولات باکیفیتی تولید می‌کنند؛ اما به دلیل مشکلات مربوط به مجوزها و دریافت سیب سلامت، امکان حضور رسمی در بازار را ندارند.
وی پیشنهاد ایجاد سازوکارهای متناسب با ماهیت مشاغل خانگی و طراحی برچسب‌ها و مسیرهای مستقل برای این بخش را مطرح کرد.

او همچنین، از جریمه‌های بانکی، مالیاتی و بیمه‌ای به‌عنوان یکی از فشارهای جدی بر کسب‌وکارهای کوچک و خانگی یاد کرد و خواستار حمایت بیشتر از این واحدها شد.

رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی در بخش دیگری از صحبت‌های خود اجرای طرح‌های سلامت‌محور و غربالگری بانوان را از اقدامات مهم در حوزه اجتماعی دانست و خبر داد: همکاری با نهادهای مرتبط برای توسعه این برنامه‌ها در دست کار است.

واحدهای تحت مدیریت زنان، کمترین تعدیل نیرو را در بحران اخیر داشتند

در ادامه جلسه، فاطمه حامد ابریشم‌تاب، مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده استانداری خراسان رضوی، با قدردانی از تاب‌آوری زنان فعال اقتصادی در این شرایط اظهار کرد: زنان با وجود مشکلات گسترده، نقش مهمی در حفظ اشتغال و استمرار فعالیت اقتصادی داشتند. جای افتخار دارد که بر اساس برخی گزارش‌ها، در دوران بحران اخیر، واحدهایی که توسط زنان مدیریت می‌شدند کمترین میزان تعدیل نیرو را داشتند.

وی با اشاره به موضوع مشاغل خانگی و برخی موانع قانونی در این مسیر گفت: سلامت مردم اهمیت بالایی دارد، اما در برخی موارد می‌توان با نگاه حمایتی، فرآیندها را برای زنان فعال اقتصادی تسهیل کرد. سال‌هاست مشکلات مشاغل خانگی تکرار می‌شود و باید برای آن‌ها راهکارهای عملیاتی ارائه شود. همچنین این کسب‌وکارها نیازمند حمایت‌های بانکی و تسهیلاتی ویژه هستند و سیاست‌های فعلی پاسخگوی رشد و توسعه آن‌ها نیست.

تاکید بر فرصت‌های برابر در جامعه

وی با تاکید بر پرهیز از نگاه جنسیتی به اشتغال گفت: هرچند در شرایط برابر نباید تفاوتی میان زن و مرد در حوزه کارآفرینی وجود داشته باشد، اما به دلیل سال‌ها محدودیت ساختاری، لازم است برخی حمایت‌های هدفمند برای ایجاد عدالت و بازگشت به شرایط برابر در نظر گرفته شود. زنان استان در حوزه‌های صنعت، فناوری و دانش‌بنیان حضور پررنگی دارند و باید فرصت‌های برابر برای آن‌ها فراهم شود.

حامد ابریشم‌تاب با اشاره به سهم پایین‌تر زنان از تسهیلات و فرصت‌های اقتصادی، بر لزوم تقویت بازارچه‌های مرزی و نقش‌آفرینی بیشتر آنان در شرایط شایسته در مناطق آزاد از جمله سرخس و دوغارون تاکید کرد.

مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده استانداری خراسان رضوی همچنین از پیگیری موضوعاتی همچون مهدکودک در شهرک‌های صنعتی، غربالگری سلامت زنان، جریمه‌های بانکی و بیمه‌ای، بازارچه‌های فروش و شرکت‌های زن‌محور خبر داد و تاکید کرد: تمامی مطالبات و پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی بانوان کارآفرین جمع‌بندی و از مسیر استانداری و دستگاه‌های ملی پیگیری خواهد شد تا در نهایت بخشی از مشکلات این حوزه در سطح استان و کشور برطرف شود.

تهدید تولید با کمبود مواد اولیه و نقدینگی

در بخش دیگر این نشست، زنان فعال اقتصادی استان به طرح مباحث و مشکلات موجود پرداختند.

فاطمه جمیلی، نایب‌رئیس کمیسیون برند و تولید بدون کارخانه اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با اشاره به مشکلات بخش تولید اظهار کرد: تامین مواد اولیه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت تبدیل شده و برخی کارخانه‌ها تنها چند ماه ذخیره دارند. از سوی دیگر بسیاری از واحدهای تولیدی برای حفظ نیروی انسانی با دشواری روبه‌رو هستند و نیازمند تسهیلات حمایتی هستند.

وی با اشاره به محدود بودن حمایت‌های مالی در شرایط بحرانی افزود: تسهیلات ارائه‌شده متناسب با شرایط واقعی واحدهای تولیدی نبوده و نیاز به نگاه ویژه‌تر به صنعت و تولید، به‌ویژه در شرایط بحران، احساس می‌شود.
جمیلی همچنین توسعه صادرات به افغانستان و آسیای میانه را فرصتی مهم برای کسب‌وکارهای کوچک دانست و گفت: شرکت‌های کوچک نیز باید بتوانند از ظرفیت‌های صادراتی استفاده کنند و نیاز است که بازاریابی گسترده از سوی نهادهای ذی ربط صورت گرفته و در اختیار این کسب و کارها قرار گیرد.

مشکلات در مسیر اجرایی شدن سند توسعه تعاون

شفاهی، رئیس کمیسیون بانوان اداره کل کار و عضو هیات مدیره کانون زنان بازرگان خراسان رضوی نیز در بخش دیگری از این جلسه با اشاره به ابلاغ سند توسعه تعاون خاطرنشان کرد: این سند با اهداف مختلف از جمله توسعه فرهنگ تعاون، بهبود فضای کسب‌وکار تعاونی‌ها، ارتقای عدالت اجتماعی و معیشت، و افزایش سهم بخش تعاون در اشتغال، سرمایه‌گذاری و تولید ناخالص داخلی تدوین شده اما در عمل، بسیاری از این اهداف محقق نشده و بخش تعاون با موانع جدی در مسیر اجرا مواجه است.

او یکی از مشکلات اصلی را عدم اجرای اولویت‌های قانونی بخش تعاون در مناقصات عنوان کرد و افزود: در مناقصات، اولویت با شرکت بخش تعاونی است؛ اما تا امروز زنان در بخش تعاون در این حوزه موفق نشده‌اند، به خصوص در برخی دستگاه‌ها از جمله شهرداری‌ها، زنان نتوانسته‌اند در مناقصات برنده شوند.

وی خاطرنشان کرد: حوزه انرژی‌های خورشیدی و کشت گیاهان دارویی کم آب‌بر حوزه‌هایی هستند که این سند در آن‌ها اجرایی نمی‌شود و نیاز است مدیران خانم در حوزه تعاون شرایط بهتری داشته باشند.

راهکارهای کوتاه مدت برای بهبود حال بازار

در بخش دیگر نشست، دیانی، نماینده بخش اصناف نیز گفت: چند هزار نفر از زنان در حوزه اصناف پوشاک و آرایشی- بهداشتی در بازار فعالیت می‌کنند؛ اما حال بازار خوب نیست و باید ابتدا شرایط برای زنان تغییر کند.

وی با اشاره به لزوم راهکارهای سیاستی کوتاه مدت تصریح کرد: در حوزه‌های بیمه‌ای و مالیاتی نیاز است که طرح های بیمه‌ای اجرا شود. باید دستگاه‌های اجرایی پای کار باشند و در بلند مدت نیز توانمندسازی بانوان باید صورت گیرد.

نیاز به آموزش در بنادر برای بهبود ترانزیت

آذر دهستانی، فعال حوزه حمل و نقل نیز در این جلسه گفت: متاسفانه پیش از این تمرکز بیش از حدی بر برخی بنادر کشور صورت گرفت، به خصوص بندرعباس و بندر شهید رجایی. در زمان جنگ شاهد بودیم که فشار سنگینی بر این زیرساخت‌ها وارد شد و بندر چابهار هم به دلیل نبود آمادگی کافی با حجم غیرقابل پیش‌بینی مواجه شد در حالی که باید از پیش شرایط و آمادگی مهیا می‌شد.

وی، کمبود نیروی انسانی متخصص در حوزه ترانزیت را یکی دیگر از چالش‌های این بخش خواند و تصریح کرد: متاسفانه این نبود نیرو باعث سردرگمی شرکت‌ها شده بود. لازم است که برای آموزش نیروی انسانی متخصص در بحث ترانزیت در بنادر دیگر، نیروهای گمرکی بندرعباس به اسم اعزام به خدمت حاضر شوند تا آموزش سریع نیروها صورت گیرد و ترانزیت زودتر و بهتر پیش برود.

وی همچنین تاکید کرد: با توجه به این اتفاقات و در جهت تقویت زیرساخت‌های لجستیکی و تنوع‌بخشی به مسیرهای ترانزیتی، لازم است که توسعه متوازن بنادر کشور از جمله چابهار و بندر امام خمینی صورت گیرد.

تاکید بر حمایت از زنان کارآفرین و تسهیل فرآیندهای اداری

طاهری انارکی، فعال اقتصادی حوزه کشاورزی با اشاره به مشکلات کارفرمایان در ایام جنگ، اظهار کرد: بسیاری از سامانه‌های اجرایی در دوران بحران قطع بودند و با وجود استقرار مدیران بحران در دستگاه‌های مختلف، کارفرمایان با مشکلات متعددی مواجه شدند.

وی افزود: بخش کشاورزی پویا و زنده است، اما نگاه سازمان‌ها به این بخش خطی و غیرمنعطف است. اداره استاندارد نیز با سخت‌گیری‌های خود مشکلات فراوانی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های تولید و کشت، کشاورزان را نیازمند بسته‌های تسهیلاتی و حمایتی کرده است.

نگاه علوم پزشکی به استانداردهای مشاغل خانگی

رضایی، نماینده دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز با اشاره به انعطاف در بحث استانداردها، گفت: در صورت درخواست تولیدکنندگان، امکان بازنگری و اصلاح استانداردها وجود دارد.

وی درباره مشاغل خانگی تصریح کرد: تولیدات این واحدها در مقیاس کوچک و در محیط خانه تهیه می‌شود و در بازارچه‌های محلی به فروش می‌رسد. با وجود محدودیت‌ها، این مشاغل در چهارچوب ضوابط مشخص و با حداقل الزامات بهداشتی فعالیت می‌کنند و در صورت نیاز، امکان نمونه‌برداری و ارزیابی‌های کارشناسی وجود دارد.

نبود شبکه منسجم حمایتی برای زنان

قرایی، نماینده سازمان جهاد کشاورزی استان، با اشاره به فعال‌سازی سامانه مشاغل خانگی از سال ۱۳۹۰، گفت: همچنان در صدور مجوزها با مشکل مواجه هستیم.

وی یکی از ضعف‌های جدی را نبود شبکه حمایتی منسجم برای زنان تولیدکننده و کارآفرین دانست و افزود: ایجاد شبکه ارتباطی و حمایتی، توسعه آموزش‌ها، حمایت‌های مالی هدفمند، تشکیل صندوق‌های ضمانت ویژه و تسهیل حضور بانوان در نمایشگاه‌ها و بازارهای بزرگ می‌تواند نقش مهمی در تقویت این بخش ایفا کند.

تاکید بر ایجاد فضای عادلانه برای رقابت در جامعه

نرجس خوش‌زبان، مدیر امور کمیسیون‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با اشاره به حضور فعال و تاثیرگذار زنان در جایگاه‌های ریاست، نایب‌رئیسی و دبیری کمیسیون‌های تخصصی اتاق بازرگانی مشهد، اظهار کرد: با وجود این حضور پررنگ، متاسفانه در سطح جامعه، رقابت عادلانه از زنان گرفته شده است. انتظار می‌رود همان فرصت‌ها، امکانات و ویژگی‌هایی که در اختیار مردان قرار می‌گیرد، به طور برابر در اختیار زنان فعال اقتصادی نیز گذاشته شود.

وی افزود: نهادها و دستگاه‌های اجرایی نیز مسئولیت مهمی در قبال بانوان دارند و باید زمینه‌های لازم برای تامین امنیت خانواده را فراهم آورند تا زنان بتوانند با آرامش خاطر و بدون دغدغه‌های مضاعف، در عرصه‌های اقتصادی، کارآفرینی و اجتماعی به فعالیت خود ادامه دهند. تحقق این مهم، نیازمند نگاه حمایتی و سیاست‌گذاری هدفمند در سطوح مختلف است.

بهبود بازارچه‌های ویژه بانوان

در بخش دیگری از این جلسه، اعظم کوچه‌باغی، سرپرست اداره کل زنان و خانواده شهرداری مشهد، از پیگیری برای توسعه بازارچه‌های ویژه بانوان، به‌ویژه سرپرستان خانوار، خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی برای حضور فعال‌تر زنان در نمایشگاه بین‌المللی و ایجاد فرصت‌های عرضه مستقیم محصولات در دستور کار است.

اکبرزاده، نماینده کمیته امداد امام خمینی (ره)، با اشاره به لزوم راه‌اندازی تسهیلات مجدد در کسب‌وکارهای خرد، گفت: در دیگر کشورها، کسب‌وکارهای خرد تا ۵ سال فعالیت می‌کنند و سپس دولت برای تبدیل آن‌ها به کسب‌وکار بزرگ کمک می‌کند، اما در کشور ما تنها یک بار تسهیلات حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومانی به آن‌ها تعلق می‌گیرد. جنگ نیز عمر کسب‌وکارهای کوچک را کاهش داده و نیازمند حمایت دولت است.

در پایان این نشست، فعالان اقتصادی و مسئولان بر ضرورت تدوین بسته‌های حمایتی ویژه، تسهیل فرآیندهای اداری، توسعه بازارهای فروش و افزایش سهم زنان در اقتصاد استان تاکید کردند.