• امروز : شنبه - ۱۱ بهمن - ۱۴۰۴
  • برابر با : Saturday - 31 January - 2026
0
سرپرست معاونت ارزی بانک مرکزی در گفت‌وگو با «اتاق اقتصاد»:

تک‌نرخی شدن ارز، حاصل اجماع در سطوح عالی تصمیم‌گیری بود

  • کد خبر : 69827
  • ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۸
تک‌نرخی شدن ارز، حاصل اجماع در سطوح عالی تصمیم‌گیری بود
حرکت سیاست ارزی کشور به‌سوی تک‌نرخی شدن ارز، یکی از مهم‌ترین تحولات سال‌های اخیر در پاسخ به مطالبات بخش خصوصی و فعالان اقتصادی به شمار می‌رود؛ تحولی که از نگاه بسیاری از کارشناسان، گامی بنیادین در مسیر اصلاح ساختار ارزی، کاهش رانت و ارتقای شفافیت اقتصادی تلقی می‌شود. در این چهارچوب، با استقرار منطق ارز واحد و نزدیک‌شدن نرخ‌ها به واقعیت‌های بازار، بخش قابل توجهی از سازوکارهای مبتنی بر چندنرخی بودن(از جمله سیاست‌هایی نظیر رفع تعهد ارزی) کارکرد پیشین خود را از دست می‌دهند و ضرورت بازنگری در آن‌ها بیش از پیش نمایان می‌شود. با این حال، از منظر سیاست‌گذار پولی، تک‌نرخی شدن ارز نه یک اقدام مقطعی یا تصمیمی کوتاه‌مدت، بلکه انتخابی کلان، چندلایه و متکی بر ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و نهادی بوده است؛ تصمیمی که تحقق آن مستلزم شکل‌گیری اجماع در سطوح عالی حاکمیت و همراهی کامل ارکان تصمیم‌ساز کشور تلقی می‌شد. «علیرضا گچ‌پز‌زاده»، سرپرست معاونت ارزی بانک مرکزی، با تاکید بر اینکه حرکت به‌سوی ارز تک‌نرخی متناسب با ظرفیت‌های واقعی اقتصاد کشور و پس از دستیابی به اجماع در سطح عالی حاکمیت صورت گرفته است، تصریح می‌کند که فرآیند تصمیم‌سازی در این حوزه، فراتر از بانک مرکزی و در قالب هماهنگی‌های میان‌بخشی دنبال شده است. به گفته وی، موضوعی که طی ماه‌های اخیر به‌صورت گسترده در محافل اقتصادی و از سوی فعالان بخش خصوصی، نمایندگان مجلس و مقامات اجرایی مطرح شده، از مدت‌ها پیش در بالاترین سطوح تصمیم‌گیری کشور و در چهارچوب بررسی‌های مشترک میان قوای سه‌گانه مورد بحث و ارزیابی قرار داشته است. گچ‌پز‌زاده تاکید می‌کند که جمع‌بندی نهایی در این زمینه، نه با تاخیر غیرموجه، بلکه پس از طی مراحل قانونی و بررسی دقیق پیامدهای گسترده این سیاست صورت گرفته است. قاعدتا این تصمیم که اکنون وارد مرحله اجرا شده، نیازمند هم‌راستاسازی سایر سیاست‌ها و مقررات ارزی است.

یک تصمیم مهم اما دشوار

سرپرست معاونت ارزی بانک مرکزی در پاسخ به این پرسش که آیا این نهاد موافق یا مخالف تک‌نرخی شدن ارز است، تاکید می‌کند: هنگامی که سیاستی در سطح سران قوا بررسی می‌شود، موافقت یا مخالفت یک دستگاه اجرایی موضوعیت ندارد؛ زیرا تمامی نهادها ملزم به اجرای سیاست مصوب خواهند بود. آنچه اهمیت دارد، نحوه اجرا، زمان‌بندی و فراهم‌سازی پیش‌شرط‌های لازم برای تحقق این سیاست است.

وی با اشاره به شرایط کلی اقتصاد کشور، موفقیت این اقدام را در بلندمدت، تابع بعضی متغیرها می‌داند و توضیح می‌دهد: اجرای تک‌نرخی شدن ارز باید هم‌زمان با سازوکارهایی برای حمایت حداقلی از اقشار کم‌درآمد و مدیریت آثار آن بر سبد خانوار صورت می‌گرفت؛ موضوعی که قاعدتا زمان‌بر بوده و امکان تصمیم‌گیری شتاب‌زده درباره آن وجود نداشته است.

به گفته او، جلسات متعددی در وزارتخانه‌های مختلف و مجلس شورای اسلامی برگزار شده تا ابعاد گوناگون این سیاست، از دامنه کالاهای مشمول تا شیوه اجرای آن، بررسی شود.

تحولات در تالارهای ارزی

سرپرست معاونت ارزی بانک مرکزی، صادرات را محور اصلی تامین منابع ارزی کشور می‌داند و توضیح می‌دهد: ارز مورد نیاز کشور از محل صادرات تامین می‌شود و بازگشت ارز حاصل از صادرات، امکان واردات را فراهم می‌سازد. در همین چهارچوب، تالارهای اول و دوم مرکز مبادله طراحی شده‌ بود تا صادرکنندگان بتوانند ارز خود را برای تامین نیازهای وارداتی، چه برای خود و چه برای سایر فعالان اقتصادی، به‌کار بگیرند.

گچ‌پز‌زاده در تشریح تفاوت ساختاری تالارهای مرکز مبادله ایران می‌گوید: تالار اول، مطابق الزامات قانونی، محل عرضه ارز گروه‌های اصلی صادراتی کشور نظیر پتروشیمی‌ها، فولادی‌ها و پالایشی‌ها بود که سهم عمده‌ای از صادرات را در اختیار دارند. در مقابل، تالار دوم با هدف تحریک صادرات طراحی شد و برخی کدتعرفه‌ها و کالاهای صادراتی می‌توانستند ارز خود را در بازاری عرضه کنند که نرخ آن به‌صورت توافقی میان صادرکننده و واردکننده شکل می‌گرفت.

او تاکید می‌کند: در تالار دوم، بانک مرکزی هیچ دخالتی در تعیین نرخ یا حجم ارز نداشت. هرچند نرخ‌های بازار غیررسمی ارقام بالاتری را نشان می‌دادند، اما این موارد مبنای معامله در تالار دوم نبود؛ چراکه واردات کالا با چنین نرخ‌هایی عملا امکان‌پذیر نیست.

وی یادآور می‌شود: حالا با ادغام تالارهای ارزی، ارز در مرکز مبادله به‌صورت رسمی تک‌نرخی شده و نرخ تالار حواله مبنای تامین ارز همه کالاها و خدمات قرار گرفته است و تمامی متقاضیان موظف‌ هستند تا ارز مورد نیاز خود را بر اساس همین نرخ دریافت کنند.

لینک کوتاه : https://news.mccima.com/?p=69827
  • ارسال توسط :
  • منبع : اتاق مشهد
  • 12 بازدید
  • دیدگاه‌ها برای تک‌نرخی شدن ارز، حاصل اجماع در سطوح عالی تصمیم‌گیری بود بسته هستند

نوشته های مشابه

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰

دیدگاهها بسته است.