هدف دشمن از اختلال در مسیر ریلی اینچه برون چه بود؟ / مزیتهای اینچه برون در میان سه کریدور ریلی شمالی
پیش بینی صندوق بین المللی پول از رشد 5.4- درصد اقتصاد ایران
شرایط بخشودگی جریمه ۲ برابری مالیات ارزش افزوده اعلام شد
اخذ گواهی بازرسی در مبدأ پیش از حمل کالا الزامی شد
ابلاغ فهرست نهایی کالاهای مشمول ترخیص درصدی و 100 درصدی به گمرکات اجرایی
صدور و تمدید مجوز فعالیت چند مرکز تجاری ایران در بازارهای هدف
روند نزولی اشتغال در معادن طی سال گذشته
ضرورت تشکیل انجمن تولیدکنندگان بدون کارخانه در خراسان رضوی
در ماههای اخیر و همزمان با تحولاتی که کشورمان با آن مواجه بود؛ از چالشهای اقتصادی گرفته تا پیامدهای ناشی از جنگ اخیر، مجموعهای از مسائل و مطالبات بخش خصوصی در حوزههایی همچون تولید، تجارت، تامین کالا، خدمات و زیرساختهای ارتباطی، بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفت. در این میان، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نیز کوشید بخشی از این مسائل را از مسیر گفتوگو، هماهنگی میانبخشی، پیگیری تخصصی و طراحی برخی سازوکارهای حمایتی دنبال کند. مرور برنامهها و اقدامات پارلمان بخش خصوصی استان در زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵، تصویری از مهمترین محورهای پیگیریشده توسط این نهاد تشکلی ارائه میدهد؛ از شکلگیری سازوکارهای مرتبط با ارتقای تابآوری بنگاههای اقتصادی استان در تعامل با دستگاههای اجرایی گرفته تا توجه به ظرفیتهای مرزی، خدمات پشتیبان کسبوکار و همچنین سرمایهگذاری بر توسعه مهارتهای نسل آینده. آنچه در ادامه میآید، مروری است بر بخشی از این اقدامات و تلاشهای صورتگرفته.
شهریار زهدی، کارشناس امور کمیسیونها، مجامع و شوراهای اتاق خراسان رضوی
علیمحمد شریعتیمقدم- رئیس کمیسیون کسبوکارهای دانش بنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشهد
در اقتصاد امروز، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه یکی از ارکان بنیادین تولید، تجارت، خدمات، تامین مالی، صادرات و ارتباط با بازارهای جهانی بهشمار میآید؛ ازاینرو، هرگونه اختلال در این زیرساخت حیاتی، تنها کسبوکارهای آنلاین را متأثر نمیسازد، بلکه کل زنجیره ارزش را در معرض آسیب قرار میدهد. سال ۱۴۰۴ را باید یکی از پُرهزینهترین و نگرانکنندهترین مقاطع برای اقتصاد دیجیتال ایران دانست؛ سالی که در سه مقطع، قطعی اینترنت بر پیکره این بخش و نیز دیگر حوزههای اقتصادی تحمیل شد. برآوردها از میزان خسارت ناشی از این اختلال نیز متفاوت است. وزارت ارتباطات، خسران ناشی از قطع روزانه اینترنت در جریان جنگ ۱۲روزه را حدود ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده بود. با این حال، برآوردهای بخش خصوصی از میزان خسارت ناشی از این قطعیها، بهمراتب بالاتر از ارقام رسمی است. حتی اگر مبنای محاسبه را همان رقم اعلامشده از سوی وزارت ارتباطات قرار دهیم، حاصل ضرب مجموع روزهای قطعی اینترنت در خسارت روزانه برآوردشده نیز عددی قابل توجه و سنگین برای اقتصاد کشور خواهد بود. با توجه به تداوم این قطعیها در سال ۱۴۰۵ و نهایتا رویکرد متولیان امر در تخصیص اینترنت طبقاتی، به نظر میرسد ناپایداری اینترنت بهتدریج در حال تبدیل شدن به یکی از ریسکهای مزمن و اثرگذار برای زیستبوم دیجیتال ایران است؛ ریسکی که بیش از همه، بنگاههای دانشبنیان و همچنین بخشهای صادراتمحور را در معرض فرسایش، وقفه در فعالیت و افزایش نااطمینانی قرار میدهد. این گزارش میکوشد ابعاد این خسارت و پیامدهای آن را برای بخشهای مختلف اقتصاد ایران را واکاوی کند.
گفتوگو با «علی سرزعیم» درباره اقتصاد جنگزده، الزامات بازسازی و امکان تحولات ساختاری در دوره پساجنگ
علی اکبر لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی
محمدحسین روشنک ـ عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
در گفتوگو با علیاصغر سعیدی، ریشههای نابرابری ساختاری در اقتصاد کشور از خلال بازخوانی تجربه تاریخی توسعه صنعتی، بررسی شد:
عبدالله یزدانبخش، رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
روایت فعالان اقتصادی از بحرانهای درهمتنیدهای که افق تصمیمگیری و سرمایهگذاری را در بخش تولید تنگ کرده است
فعالان معدنی میگویند کمبود سوخت، چندنرخی شدن گازوئیل و اختلال در تامین انرژی، تولید، بازار و طرحهای توسعه این بخش را با چالشی جدی مواجه کرده است
شهرام عیدیزاده ـ پژوهشگر اقتصادی
در عصری که «اقتصاد توجه» بر فضای رسانه، بازاریابی و تولید محتوا سیطره یافته، رقابت برای جلب نگاه و حواس مخاطبان به یکی از اصلیترین چالشهای کسبوکارها بدل شده است. برندها، رسانهها و تولیدکنندگان محتوا سالهاست که درگیر این رقابت فشردهاند، اما اغلب آن را به رقابتی صرفاً بر سر «میزان مصرف» تقلیل دادهاند؛ جایی که شاخصهایی همچون ساعات تماشا، میزان تعامل یا تعداد مخاطب، معیار موفقیت قلمداد میشوند. با این حال، تمرکز صرف بر حجم زمان صرفشده یا وسعت مخاطب، واقعیتی مهم را از نظر دور میدارد: کیفیت زمانی که مخاطب صرف میکند، اهمیتی بسیار بیشتر دارد. همه توجهها ارزش یکسانی ندارند. ظرفیت درآمدزایی رسانهها در ۲۰ قالب اصلی محتوایی، بهشدت متفاوت است و یکی از دلایل اصلی این تفاوت، سطح تمرکز و نیت مصرفکننده هنگام تعامل با محتواست.
مرتضی افقه در گفتوگو با «اتاق اقتصاد»، ریشههای غیراقتصادی بحران، پیامدهای جنگ برای صنایع مادر و سناریوهای پیشروی اقتصاد ایران را تشریح کرد:
اقتصاد ایران در دوران پساجنگ، با مسئلهای فراتر از بازسازی و جبران خسارتهای واردشده به زیرساختها روبهروست. شوکهای ناشی از جنگ در حوزههایی همچون تولید، تجارت، حملونقل، تامین مالی و بازار کار نشان میدهد که آسیبهای جنگ در سطح زیرساختها متوقف نمیماند و بهسرعت در زنجیرههای اقتصادی گسترش مییابد. در چنین شرایطی، اگر بازسازی اقتصادی صرفاً به معنای جبران خسارتهای فیزیکی یا بازگرداندن واحدها به وضعیت پیشین تلقی شود، نمیتواند پاسخگوی عمق چالشهای موجود باشد. آنچه امروز بیش از گذشته اهمیت دارد، بازآرایی مسیر تصمیمگیری اقتصادی و تعریف نسبتی تازه میان دولت، بخش خصوصی و اقتصاد جهانی است. فعالان اقتصادی بر این باورند که عبور از این مرحله، نیازمند سیاستهایی هماهنگ در حوزه تجارت خارجی، ارز، تامین مالی و حمایت از تولید است؛ سیاستهایی که بتواند هم از تشدید چالشها جلوگیری کند و هم زمینه بازگشت بنگاهها به مسیر فعالیت پایدار را فراهم آورد. در این گزارش، با هدف بررسی ابعاد اقتصادی جنگ و مسیرهای ممکن برای بازسازی، با جمعی از فعالان اقتصادی و صاحبنظران حوزه تولید و تجارت گفتوگو کردهایم.
جامعه ایران در سالها و دهههای اخیر، بارها زیستن در وضعیتهای دشوار و فرساینده را تجربه کرده است؛ از جنگ گرفته تا تحریم و از اپیدمی تا ناآرامیهای اجتماعی. در گذر این سالها، از منظر اقتصادی، فشار فزاینده بوده و سفرههای ایرانیان مکرر کوچکتر شده است، چنانکه آمارها میگویند؛ قدرت خرید کارگران ایرانی به کمتر از یکسوم دهه گذشته رسیده است. با این وجود، تابآوری ایرانیان در مقابل مشکلات، ستودنی است. آنها فراز و فرودهای بسیاری را از سر گذراندهاند. سال گذشته اما یکی از دشوارترین ایام اخیر بود که بهارش با یک جنگ و زمستانش با جنگی دیگر، رقم خورد. در عبور از این بحرانها، حالا حرف از دوران پساجنگ و روزهای گذر از دشواریها، بازسازی و شاید تجربه یک دوره سازندگی دیگر در کشور است. توفیق دولت و حاکمیت در گذار از این دوران، به همراهی آحاد جامعه با برنامههای اجرایی و راهبردهای آینده، بستگی دارد.
مهدی فیضی ـ عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد // تمرکز شدید ساختارهای اداری، مالی و حکمرانی در تهران، سالهاست در کانون نقد کارشناسان و صاحبنظران قرار دارد؛ نقدی که دامنه آن تنها به مسئله عدالت منطقهای محدود نمیشود، بلکه ابعاد مهمتری همچون کارآمدی نظام تصمیمگیری، امنیت اقتصادی و تابآوری ملی را نیز در بر میگیرد. هرچند در مقاطع مختلف، تلاشهایی برای کاهش بار تمرکز و توزیع بخشی از زیرساختها و ظرفیتهای نهادی به دیگر نقاط کشور صورت گرفته، اما جاذبه مرکزگرایی چنان نیرومند بوده که این تلاشها یا به نتیجهای پایدار نرسیده یا در میانه راه متوقف مانده است.
علی کبیر - دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی تاریخ اقتصاد سیاسی گواه آن است که بحرانهای بزرگ، بیش از آنکه یک تهدید مقطعی باشند، آینهای تمامنما برای سنجش کارآمدی ساختارهای کلان کشورها و راهبردهای مدیریتی آنها هستند. اقتصاد ایران در سالی که گذشت، از چند آوردگاه سخت و تاریخی عبور کرد؛ اما دو مقطع، یعنی جنگ ۱۲ روزه و پس از آن، جنگ تحمیلی سوم در اسفند ۱۴۰۴، بیش از هر چیز نشان دادند که برخی کاستیهای ساختاری در نظام تصمیمگیری اقتصادی، دیگر قابل چشمپوشی نیست.
محمدرضا توکلیزاده- رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی اقتصاد ایران در سالی که گذشت، یکی از پُرالتهابترین ادوار تاریخ معاصر خود را تجربه کرد. عبور از دو تجربه سخت و تلخ «جنگ ۱۲ روزه» و پس از آن «جنگ تحمیلی سوم»، علاوه بر خسارتهای مالی و جانی به هموطنان عزیزمان، پیکره اقتصاد کلان کشور را نیز با تکانههایی عمیق مواجه ساخت. اما اکنون پرسشی کلیدی و گریزناپذیر پیش روی سیاستگذاران، فعالان اقتصادی و نخبگان کشور قرار دارد: «اقتصاد ایران پس از جنگ، به کدام سو خواهد رفت؟»
آمارهای رسمی شورای ملی زعفران نشان میدهد صادرات طلای سرخ ایران در هشت ماهه نخست ۱۴۰۴ با رشد ۴۷ درصدی ارزش و ۳۴ درصدی حجم نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بوده است. خراسان رضوی با سهم ۸۰ درصدی از صادرات کشور، همچنان قلب تولید و تجارت زعفران است و بازارهای اروپایی و آسیایی با رشد چشمگیر، دامنه نفوذ این محصول راهبردی ایران را گسترش میدهند.
روابط تجاری ایران و پاکستان با وجود همسایگی، پیوندهای تاریخی و ظرفیتهای مکمل اقتصادی، همچنان سهمی محدود در حجم کل تجارت خارجی دو کشور دارد. دادهها نشان میدهد صادرات ایران به پاکستان عمدتا متکی بر انرژی، مواد خام و برخی محصولات کشاورزی است، در حالیکه بازار پاکستان برای بسیاری از کالاهای صنعتی و مصرفی ایران همچنان دستنخورده باقی مانده و در مقابل، پاکستان توانسته در برخی اقلام کشاورزی سهمی تعیینکننده در بازار ایران به دست آورد. آمارهای پیش رو، سیمای تجارت دو کشور را در سال 2024 به تصویر میکشند.
رضا حمیدی- عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی
بازار ارز در ایران طی سه دهه گذشته، آینهای روشن از فراز و فرودهای سیاستگذاری اقتصادی، تحولات سیاسی و شوکهای درونی و بیرونی بوده است. از دورههای ثبات نسبی تا جهشهای پرشتاب، هر تغییر در نرخ ارز بازتابی از تصمیمهای کلان، نحوه مواجهه با تحریمها، مدیریت نقدینگی و میزان اعتماد به آینده اقتصاد بوده است. نکته اینجاست که بسیاری از تجربههای آموخته و شکست خورده، در این سالها تکرار شده و دورهای باطل در اقتصاد کشور، هرگز متوقف نشده است. این تایملاین، نگاهی فشرده و مقایسهای به مهمترین مقاطع نوسان ارزی در دولتهای مختلف دارد؛ روایتی که نشان میدهد چگونه ترکیب سیاستهای داخلی و فشارهای خارجی، مسیر ارزش پول ملی را شکل داده و اقتصاد کشور را در بزنگاهی حساس قرار داده است.