صنایع غذایی استان در انتظار ساماندهی سیاست‌های ارزی و بانکی

ساماندهی منشأ ارز؛ کلید ثبات صادرات صنایع غذایی خراسان رضوی

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، «محمدرضا توکلی‌زاده»، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، در این نشست، با تاکید بر اهمیت حل موضوع منشأ ارز برای بنگاه‌های اقتصادی به ویژه صنایع غذایی، اظهار کرد: خوشبختانه این مساله در مسیر حل شدن قرار دارد و امید می‌رود در کوتاه‌ترین زمان ممکن موضوع به‌طور شفاف موضوع منشأ ارز مشخص شود تا حقی از فعالان حوزه صنایع غذایی و صادرکنندگان ضایع نگردد.

وی در ادامه با اشاره به راهکارهای موجود برای مدیریت وضعیت ارزی تصریح کرد: روش‌های متعددی برای ساماندهی این حوزه وجود دارد که با بهره‌گیری از آن می‌توان بخشی از نیازهای ارزی را تامین و به تبع آن قیمت‌ها را مدیریت کرد.

توکلی‌زاده افزود: اجرای این مسیرها هم‌اکنون امکان‌پذیر است و می‌تواند حقوق تولیدکنندگان و صادرکنندگان را حفظ کند. امیدواریم این اقدامات هرچه سریع‌تر نتیجه‌بخش شود و زمینه‌ای فراهم گردد که تولید و صادرات با ثبات و اطمینان بیشتری ادامه یابد.

همراهی بخش دولتی با بخش خصوصی، کلید توسعه اقتصادی خراسان رضوی

«غلامحسین مظفری»، استاندار خراسان رضوی نیز در این جلسه، با تاکید بر اهمیت اختیارات استانداران گفت: با وجود تاکید بر نقش استانداران به‌عنوان مدیران عالی استان‌ها، بخشی از این اختیارات هنوز به‌طور کامل واگذار نشده و لازم است این موضوع بدون تعارف پیگیری شود. از طرفی، بخشی از اختیارات قانونی که هم‌اکنون در اختیار مدیران است نیز به‌طور کامل مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و ضروری است از ظرفیت‌های قانونی برای حل مشکلات مردم و واحدهای تولیدی بهره گرفته شود.

او با اشاره به فشار مضاعف بر واحدهای تولیدی در صورت پاسخگو نبودن به مطالبات منطقی فعالان اقتصادی افزود: صنایع استان تاب‌آوری قابل توجهی از خود نشان داده‌اند و در شرایط دشوار اقتصادی به فعالیت ادامه داده‌اند. حمایت از مدیرانی که با وجود چالش‌ها برای رفع مشکلات تولیدکنندگان تلاش می‌کنند، ضروری است.

استاندار خراسان رضوی تصریح کرد: نگاه مدیریتی باید فراتر از دوره‌های کوتاه‌مدت باشد و با بهره‌گیری از تجربیات موفق جهانی و نوآوری در کشاورزی، انرژی و حمل‌ونقل، توسعه پایدار استان را تضمین کنیم. هم‌افزایی میان مدیریت ارشد استان، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی فرصت ارزشمندی برای پیشبرد اهداف اقتصادی فراهم کرده و با کاهش موانع داخلی، دستیابی به دستاوردهای بزرگ‌تر اقتصادی امکان‌پذیر خواهد بود.

تامین سرمایه در گردش؛ دغدغه اصلی صنایع تبدیلی

همچنین در بخشی از این جلسه، «عبدالله یزدان‌بخش»، رئیس کمیسیون صنعت اتاق خراسان رضوی با اشاره به اهمیت بحث رفع تعهد ارزی و سرمایه در گردش به‌ویژه در صنایع تبدیلی استان گفت: موضوع تامین سرمایه در گردش واحدهای فعال در این حوزه همچنان یکی از خواسته‌های اصلی فعالان اقتصادی است و نیازمند توجه و حمایت جدی است. از سویی، هزینه‌های حمل شکر خریداری‌شده از جنوب کشور برای صنایع غذایی یکی دیگر از دغدغه‌های مهم فعالان این حوزه است که مقرر شده نحوه قیمت‌گذاری آن اصلاح شود و این موضوع برای صنایع تبدیلی و کشاورزی استان اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: صنایع تبدیلی و کشاورزی از بخش‌های مهم اقتصادی استان هستند و خوشبختانه در اتاق بازرگانی خراسان رضوی به جایگاه و اهمیت این صنایع توجه شده است.

یزدان‌بخش همچنین، با اشاره به مشکلات واحدهای تولیدی در دریافت پروانه ساخت، خواستار بازنگری سازمان غذا و دارو در این فرآیند شد و توضیح داد: در حال حاضر برای تولید مجموعه‌ای از هشت محصول، تنها یک پروانه ساخت صادر می‌شود؛ اما اگر هر محصول به‌صورت جداگانه مورد نظر باشد، واحدهای صنعتی باید مجدداً برای دریافت مجوز اقدام کنند و زمان و هزینه اضافی صرف نمایند.

او افزود: تمامی آزمایش‌ها و تست‌های لازم برای این مجموعه محصولات پیش‌تر انجام شده است، بنابراین انتظار می‌رود با اختصاص یک کد واحد برای کل مجموعه، فرآیند صدور مجوز ساده‌تر شود و تولیدکنندگان از پرداخت هزینه و صرف زمان مضاعف معاف شوند.

صادرکنندگان همچنان با تبعات تصمیمات گذشته مواجه‌اند

«حسین محمدیان»، رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق خراسان رضوی، در بخش دیگری از جلسه، وضعیت حوزه صادرات استان را تشریح کرد و گفت: تمام دغدغه‌های فعالان اقتصادی در جلسه‌ای که سه شب پیش با حضور استاندار و وزیر اقتصاد در مشهد برگزار شد، مطرح و به‌صورت مکتوب نیز به وزیر ارائه شد. وزیر اقتصاد قول مساعدت و پیگیری این موضوعات را داده است.

وی افزود: جمع‌بندی مباحث نشان می‌دهد تصمیمات فعلی در حوزه ارز در مسیر درستی قرار دارد و با مطالبات اتاق بازرگانی همخوانی دارد؛ اما بخش عمده مشکلات صادرکنندگان ناشی از تصمیمات گذشته است که همچنان آثار آن فعالان اقتصادی را تحت تاثیر قرار داده و امیدواریم هرچه زودتر این مشکلات رفع شود.

محمدیان همچنین به خبر اعطای تسهیلات ۷۰۰ همتی به واحدهای صنعتی اشاره و بیان کرد: در صورتی که برش استانی برای این تسهیلات در نظر گرفته شده، ضروری است روند تخصیص با سرعت بیشتری انجام شود؛ زیرا بخش قابل توجهی از صادرکنندگان و فعالان اقتصادی به این حمایت‌ها نیاز دارند. افزایش تا سه برابری قیمت مواد اولیه در دو ماه گذشته، فشار زیادی بر واحدهای تولیدی و صادراتی وارد کرده و بدون حمایت مالی، ادامه فعالیت برای بسیاری از آن‌ها دشوار خواهد بود.

در شرایط قیمت‌گذاری تحمیلی و نظام بانکی ناکارآمد، تولیدکنندگان امکان برنامه‌ریزی بلندمدت ندارند

سپس «علیرضا بوستانی»، رئیس انجمن کیک و کلوچه خراسان رضوی اظهار کرد: صنعت غذا پس از گردشگری در جایگاه دوم اشتغال‌زایی قرار دارد و صنایع تبدیلی مانند آرد و غلات، قند و شکر و کنسروجات توانسته‌اند ارزش افزوده قابل توجهی برای بخش کشاورزی ایجاد کنند. این صنایع با ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در روستاها، به تقویت اقتصاد روستایی و جلوگیری از گسترش حاشیه‌نشینی شهری کمک می‌کنند.

وی در ادامه به مشکلات و چالش های پیش روی این صنایع اشاره کرد و افزود: بخش تولید با مشکلات متعددی مانند ناترازی‌ها، تبعیض‌ها، رانت‌خواری، امضاهای طلایی، اقتصاد دستوری، قطعی اینترنت، کمبود انرژی و نبود منابع بانکی کافی مواجه است؛ و اگر به دنبال درمان واقعی هستیم باید به ریشه‌ها بپردازیم. اقتصاد کشور با ناترازی در حوزه انرژی، تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و مشکلات صادرات و واردات روبه‌روست و حل این چالش‌ها نیازمند شجاعت در تصمیم‌گیری و تعامل سازنده با جهان است.

بوستانی ادامه داد: در شرایط قیمت‌گذاری تحمیلی و نظام بانکی ناکارآمد، تولیدکنندگان امکان برنامه‌ریزی بلندمدت ندارند و با هزینه‌های بالای تولید و سود بیش از ۳۵ درصدی تسهیلات بانکی مواجه هستند. در این وضعیت تولیدکننده ناچار است با سرمایه شخصی فعالیت کند و سرمایه‌ها به سمت بازارهای غیرمولد سوق می یابد. بنابراین لازم است مدل اقتصادی جدیدی تعریف شود؛ زیرا تداوم وضع موجود می‌تواند کیفیت زندگی و امید اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد.

در ادامه «فرید سعادتیان»، رئیس هیات‌مدیره انجمن صنایع غذایی همگن خراسان رضوی بیان کرد: یکی از مسائل مهم حوزه صنعت، موضوع ارز است. در شرایطی که ارز تخصیص نمی‌یابد و قیمت مواد اولیه به‌طور مداوم تغییر می‌کند، شرکت‌ها با مشکلات جدی مواجه می‌شوند و ناترازی‌های موجود نیز بر این شرایط افزوده است. در حوزه تامین مواد اولیه نیز مشکلاتی وجود دارد؛ به‌ویژه در تامین روغن که سهمیه‌های موجود پاسخگوی نیاز واحدها نیست و حتی در بازار نیز به‌سختی یافت می‌شود، در حالی که در حوزه شکر با وجود افزایش قیمت، امکان تامین وجود دارد. همچنین، واحدهای لبنی به‌دلیل قیمت‌گذاری دستوری با مشکلات متعددی مواجه هستند. در چنین شرایطی اداره واحدهای تولیدی دشوار شده و امیدواریم با اتخاذ تدابیر لازم، شرایط فعالیت تولیدکنندگان بهبود یابد.

فعالیت فصلی صنایع تبدیلی و چالش تامین سرمایه در شرایط محدودیت اعتباری

همچنین «غلامحسین اسدی ازغدی»، رئیس انجمن صنایع تبدیلی خراسان رضوی عنوان کرد: واحدهای صنایع تبدیلی به‌دلیل ماهیت فعالیت خود تنها در بازه‌های زمانی کوتاه قادر به فرآوری برخی محصولات کشاورزی هستند و برای تداوم زنجیره تولید ناچارند سرمایه قابل‌توجهی برای نگهداری مواد اولیه در طول سال تامین کنند؛ در حالی‌که در شرایط فعلی امکان دریافت تسهیلات کاهش یافته و این موضوع فعالیت واحدها را با مخاطره مواجه کرده است. انجمن صنایع تبدیلی آمادگی دارد با برگزاری جلسات مشترک با بانک‌ها، راهکارهای تامین مالی واحدهای تولیدی را بررسی کند تا از هم‌اکنون برای سال آینده برنامه‌ریزی لازم انجام شود.

در ادامه این نشست، «علیرضا زواری»، مشاور تامین اجتماعی یکی از صنایع استان، با تاکید بر جایگاه راهبردی صنایع غذایی اظهار کرد: این صنعت صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه به‌طور مستقیم با امنیت غذایی، اشتغال پایدار و تاب‌آوری اجتماعی کشور ارتباط دارد و از این منظر، سازمان تامین اجتماعی یکی از شرکای اثرگذار آن به شمار می‌رود.

وی تصریح کرد: آنچه از سوی فعالان این حوزه مطرح می‌شود، نه تقابل با مأموریت‌های سازمان، بلکه ناظر بر برخی چالش‌های اجرایی و تفسیری در تعامل با بنگاه‌های تولیدی است؛ چالش‌هایی که در عمل به شکل‌گیری بدهی‌های غیرواقعی، طولانی شدن فرآیندها و افزایش ریسک تصمیم‌گیری در تولید منجر شده است.

به گفته او، مسئله اصلی در بسیاری موارد نه متن قانون، بلکه نحوه اجرا و فاصله میان قانون و واقعیت‌های تولید است.

در ادامه، «مهدی هدایت‌نیا»، دبیر اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد لبنی استان، با اشاره به نابسامانی بازار داخلی گفت: افزایش بیش از ۶۰ درصدی قیمت محصولات لبنی، صادرات را عملاً متوقف کرده است.

به گفته وی، کاهش قیمت جهانی کره از حدود ۸ دلار به ۴ دلار و افت قیمت جهانی شیرخشک تا حدود ۲.۴ دلار، در حالی رخ داده که قیمت تمام‌شده تولید در ایران بالاتر است و این مساله قدرت رقابت را کاهش داده است.

«فیروز ابراهیمی»، رئیس خانه صنعت و معدن خراسان رضوی نیز با اشاره به تاثیر محدودیت‌های اینترنت بر صادرات، آن را مانعی جدی در مسیر فعالیت‌های اقتصادی دانست و بر ضرورت تسریع در تخصیص تسهیلات و حمایت‌های مالی، به‌ویژه در شرایط افزایش چندبرابری قیمت مواد اولیه، تاکید کرد.

در این نشست، «هاتفی» از فعالان اقتصادی استان با تاکید بر ضرورت افزایش اختیارات استان‌ها خواستار تفویض اختیارات بیشتر به استانداران شد و اظهار کرد: در حال حاضر برای صدور کوچک‌ترین بخشنامه یا تصویب‌نامه، دستگاه‌های اجرایی استان ناچارند منتظر تایید کارشناسان وزارتخانه‌ها در مرکز بمانند، در حالی که استاندار باید به‌عنوان مدیر عالی استان از اختیارات مؤثر برخوردار باشد.

وی با اشاره به موضوع ثبت سفارش در جهاد کشاورزی افزود: از میان ۱۰ شرکتی که تاییدیه ثبت سفارش برای رفع تعهد صادراتی دریافت کرده‌اند، تنها دو واحد تولیدی حضور دارند که یکی از آن‌ها متعلق به خراسان رضوی است.

در ادامه، «ابراهیم ناصری»، نماینده انجمن آرد استان، با بیان اینکه این صنعت در چارچوب قیمت‌گذاری دستوری فعالیت می‌کند، گفت: قیمت آرد از سال ۱۳۹۳ تاکنون ثابت مانده، در حالی که هزینه‌های تولید به‌شدت افزایش یافته است.

وی با اشاره به پرداخت‌نشدن مطالبات سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ و افزایش چندبرابری هزینه‌های انرژی و بسته‌بندی در سال ۱۴۰۴، خواستار بازنگری در قیمت‌گذاری یا جبران مابه‌التفاوت‌ها برای جلوگیری از تهدید امنیت تامین آرد کشور شد.