به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، «محسن احتشام» در آستانه برگزاری سومین جشنواره روز ملی زعفران (سوم الی هفتم آبان ماه) در گفت‌وگو با خبرنگار ما، ضمن خدا قوت به کشاورزان زحمتکش زعفران‌کار در شروع فصل برداشت این محصول، اظهار کرد: ایران بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید می‌کند و از این منظر، از مزیت نسبی و حتی مزیت مطلق در تولید این محصول برخوردار است، اما این مزیت زمانی می‌تواند به قدرت اقتصادی تبدیل شود که از طریق بازارسازی، برندسازی و توسعه زنجیره ارزش، به مزیت رقابتی تبدیل شود.
وی افزود: اتکا به مزیت تولید بدون توجه به سازوکارهای بازار و الزامات تجارت بین‌المللی، نمی‌تواند جایگاه اقتصادی متناسب با ظرفیت زعفران ایران ایجاد کند. برای دستیابی به این هدف، باید بازارهای هدف را به‌درستی شناخت، بازارهای جدید را توسعه داد و هویت تجاری مشخصی برای زعفران ایران ایجاد کرد.
رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به ضرورت شکل‌گیری یک برنامه‌ریزی راهبردی در حوزه بازارسازی و برندسازی زعفران تصریح کرد: سال‌هاست درباره ضرورت برندسازی زعفران صحبت می‌شود؛ اما همچنان در این حوزه با فقدان یک فرایند برنامه‌ریزی استراتژیک مؤثر مواجه هستیم. همچنین، هنوز مدل اقتصادی مشخصی برای بازگرداندن ارزش حاصل از صادرات زعفران به مناطق تولیدکننده و استفاده از ظرفیت این محصول در اشتغال‌زایی و محرومیت‌زدایی شکل نگرفته است.
احتشام ادامه داد: با وجود اختصاص مناطق گسترده‌ای از کشور به تولید زعفران، همچنان بسیاری از این مناطق در زمره نقاط محروم قرار دارند و این وضعیت نشان می‌دهد که ارتباط مؤثری میان مزیت تولید زعفران و توسعه اقتصادی مناطق تولیدکننده ایجاد نشده است. از این رو، توسعه زنجیره ارزش می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد اشتغال، توسعه روستایی و بازگشت بخش بیشتری از ارزش اقتصادی زعفران به مناطق تولیدکننده باشد.
ثبت برند زعفران ایران در بیش از ۵۰ کشور
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ثبت برند ملی زعفران ایران در بازارهای بین‌المللی گفت: اقدامات مقدماتی خوبی در شورای ملی زعفران انجام شده و برند زعفران ایران قرار است در گام نخست در بیش از ۵۰ کشور جهان از طریق سازمان جهانی مالکیت فکری به ثبت رسمی برسد.
رئیس شورای ملی زعفران خاطرنشان کرد: برخورداری از یک برند ملی می‌تواند در تثبیت هویت تجاری محصول، افزایش اعتماد خریداران و ایجاد وفاداری مصرف‌کنندگان در بازارهای جهانی مؤثر باشد. برندسازی همچنین زمینه توسعه صنایع پایین‌دستی، شکل‌گیری زنجیره عرضه و ایجاد جریان ارزش در صنعت زعفران را فراهم می‌کند.
احتشام افزود: آثار توسعه این زنجیره تنها به مناطق تولیدکننده محدود نمی‌شود و واحدهای فرآوری و بسته‌بندی که در سایر مناطق کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند نیز می‌توانند از توسعه صنعت زعفران منتفع شوند و با گسترش فعالیت خود، نقش بیشتری در اشتغال‌زایی داشته باشند.
تحریم‌ها و تعهدات ارزی؛ موانع توسعه صادرات
وی در تشریح موانع افزایش صادرات زعفران اظهار کرد: در سال‌های اخیر، تحریم‌ها و مشکلات مربوط به تعهدات بازگشت ارز حاصل از صادرات، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی صادرکنندگان بوده‌اند. این محدودیت‌ها امکان حضور گسترده و مؤثر صادرکنندگان در بازارهای بین‌المللی را کاهش داده و حرکت آن‌ها به سمت برندسازی، تثبیت جایگاه تجاری و گشایش بازارهای جدید را دشوار کرده است.
احتشام ادامه داد: محدودیت‌های ناشی از تحریم تنها به زعفران اختصاص ندارد، اما این محصول به دلیل حجم کم و ارزش بالای خود، امکان جابه‌جایی از مسیرهای غیررسمی را نیز دارد. این مسئله در بازارهای جهانی، به‌ویژه در حوزه کیفیت و قیمت، چالش‌هایی ایجاد کرده است.
وی افزود: صادرکنندگانی که به‌صورت رسمی فعالیت می‌کنند و تعهدات ارزی خود را انجام می‌دهند، در چنین شرایطی با دشواری بیشتری مواجه هستند و این محدودیت‌ها توان حضور مستقیم و قدرتمند صادرکنندگان ایرانی در بازارهای هدف را کاهش داده و زمینه فروش بخشی از زعفران کشور از طریق واسطه‌های بین‌المللی را فراهم کرده است.
رئیس شورای ملی زعفران بر ضرورت استفاده از ظرفیت دیپلماسی اقتصادی تأکید کرد و گفت: امیدواریم با اتخاذ رویکرد مؤثر در دیپلماسی اقتصادی، موانع موجود برطرف شود تا صادرکنندگان ایرانی بتوانند با اتکا به ظرفیت واقعی تولید کشور، در مسیر برندسازی، جایگاه‌یابی و توسعه بازارهای بین‌المللی نقش‌آفرینی کنند.
ارزش افزوده زعفران فراتر از بسته‌بندی است
احتشام با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده در زنجیره ارزش زعفران اظهار کرد: ایجاد ارزش افزوده در صنعت زعفران صرفاً به بسته‌بندی محدود نمی‌شود. بسته‌بندی یکی از حلقه‌های مهم این زنجیره است، اما بخش قابل‌توجهی از ظرفیت اقتصادی زعفران در حوزه مصارف دارویی، مکمل‌های غذایی، محصولات آرایشی و بهداشتی و سایر فرآورده‌های تخصصی قرار دارد.
وی افزود: در حوزه بسته‌بندی رشد خوبی اتفاق افتاده و شرکت‌های توانمندی در این بخش شکل گرفته‌اند. در حوزه تولید فرآورده‌های دانش‌بنیان نیز گام‌های مؤثری برداشته شده و برخی شرکت‌ها در حال توسعه محصولات جدید مبتنی بر زعفران هستند؛ اما در زمینه مصارف دارویی و تولید فرآورده‌های تخصصی هنوز متناسب با ظرفیت زعفران، ارزش افزوده قابل‌توجهی ایجاد نشده است.
احتشام با اشاره به تولید عصاره زعفران توسط برخی شرکت‌های داخلی گفت: عصاره زعفران می‌تواند به‌عنوان ماده اولیه پایه در تولید صدها محصول دیگر مورد استفاده قرار گیرد و توسعه این حوزه مستلزم حمایت از واحدهای فعال، رفع موانع پیش روی آن‌ها و تجهیز صنایع به فناوری‌های روز است.
وی تصریح کرد: برای حضور مؤثر در بازارهای جهانی باید محصولاتی تولید کنیم که از نظر کیفیت و قابلیت رقابت، توان رقابت با تولیدات شرکت‌های فرانسوی و اسپانیایی را داشته باشند. تحقق این هدف نیازمند توسعه فناوری، افزایش توان تولیدی و تقویت زیرساخت‌های صنعتی در زنجیره فرآوری زعفران است.
صیانت از جایگاه ایران در بازار جهانی
رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به ورود کشورهای مختلف به عرصه تولید زعفران اظهار کرد: افغانستان به یکی از بازیگران مطرح در تولید زعفران تبدیل شده و پاکستان نیز در این حوزه فعالیت و ادعاهایی دارد. کشورهایی مانند یونان، اسپانیا، هند، به‌ویژه منطقه کشمیر، و مراکش نیز سابقه فعالیت در این حوزه را دارند.
وی افزود: ورود کشورهای جدید به عرصه تولید نباید موجب نگرانی ایران شود، مشروط بر اینکه بتوانیم جایگاه خود را در بازارهای جهانی تثبیت کنیم. افزایش بهره‌وری تولید، توجه به تولید زعفران ارگانیک، توسعه محصولات باکیفیت و تقویت جایگاه تجاری، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند مزیت‌های رقابتی جدیدی برای ایران ایجاد کند.
احتشام با اشاره به تجربه اسپانیا در بازار جهانی زعفران گفت: اسپانیا در گذشته از تولیدکنندگان بزرگ زعفران بود، اما با کاهش مزیت تولیدی خود توانست از طریق تثبیت نام تجاری و ایجاد جایگاه در بازارهای جهانی، اعتبار تجاری خود را حفظ کند. زعفران ایران نیز می‌تواند با استفاده از این تجربه، برای تقویت جایگاه بین‌المللی خود برنامه‌ریزی کند.
وی در ادامه، عبور از صادرات فله‌ای را مستلزم تقویت صنعت زعفران دانست و گفت: توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی و تولید انواع فرآورده‌های مبتنی بر زعفران، در کنار ایجاد بنگاه‌های توسعه‌یافته صادراتی و توانمندسازی واحدهای فرآوری، از نیازهای اساسی این حوزه است. این بنگاه‌ها باید بتوانند در مقیاس بین‌المللی فعالیت کنند و در رقابت با بازیگران قدرتمند بازار جهانی، ظرفیت لازم را داشته باشند.
احتشام همچنین، بر ضرورت تقویت تبلیغات بین‌المللی زعفران ایران تأکید کرد و گفت: در معرفی زعفران ایران در بازارهای جهانی کوتاهی کرده‌ایم و لازم است علاوه بر معرفی محصول، ظرفیت‌ها و خواص زعفران نیز در سطح بین‌المللی معرفی شود. استفاده از شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های بین‌المللی می‌تواند به معرفی بهتر این محصول، گسترش بازارهای هدف و تقویت جایگاه تجاری ایران کمک کند.
رئیس شورای ملی زعفران در پایان با تأکید بر نقش صادرکنندگان در حفظ بازارهای جهانی زعفران خاطرنشان کرد: صادرکنندگان در شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت‌های موجود، نقش مهمی در حفظ بازارهای بین‌المللی ایفا می‌کنند و در خط مقدم جبهه اقتصادی کشور قرار دارند. باید برای آن‌ها احترام و جایگاه شایسته‌ای قائل شد و تلاش‌هایشان را ارج نهاد.
وی تصریح کرد: صیانت از جایگاه زعفران ایران در بازار جهانی، مستلزم حمایت از تولیدکنندگان و صادرکنندگان، رفع موانع صادراتی، توسعه صنایع فرآوری، تقویت تبلیغات بین‌المللی و حرکت هدفمند به سمت برندسازی است. تنها با تکمیل این حلقه‌ها می‌توان ظرفیت تولیدی کشور را به قدرتی پایدار در تجارت جهانی زعفران تبدیل کرد و سهم بیشتری از ارزش اقتصادی این محصول را به اقتصاد ملی و مناطق تولیدکننده بازگرداند.
ثبت دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰