هم‌گرایی بخش خصوصی و صنعت برق برای توسعه کارور انرژی و تقویت پایش هوشمند مصرف

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، نسرین یوسفی عارفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با اشاره به آغاز فصل پیک مصرف تابستان اظهار کرد: علاوه بر افزایش تولید برق، بهینه‌سازی مصرف یکی از مهم‌ترین موضوعات کشور در حوزه انرژی است و از همین رو، کمیته بهینه‌سازی مصرف به عنوان یکی از کمیته‌های فعال کمیسیون انرژی اتاق مشهد، طی سال گذشته جلسات متعددی را برای بررسی دستورالعمل‌ها، آیین‌نامه‌ها و راهکارهای اجرایی برگزار کرده است.

وی با بیان اینکه اتاق بازرگانی در کنار رسالت بهبود فضای کسب‌وکار، مسئولیت‌های اجتماعی خود را نیز دنبال می‌کند، افزود: فرهنگ‌سازی در حوزه مصرف انرژی در بخش‌های خانگی، صنعتی، تجاری و کشاورزی از جمله محورهایی است که اتاق بازرگانی آمادگی دارد با بهره‌گیری از ظرفیت کمیسیون‌های تخصصی خود در آن نقش‌آفرینی کند.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی بیان کرد: در هفته‌های اخیر مذاکراتی با استاندار خراسان رضوی و همچنین شرکت توزیع نیروی برق مشهد در خصوص توسعه برنامه‌های مدیریت مصرف و فرهنگ‌سازی انجام شده و خوشبختانه این پیشنهادها با استقبال مواجه شده است.
وی با اشاره به ورود شرکت‌های کارور به حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی اظهار کرد: لازم است فعالان اقتصادی و مصرف‌کنندگان با شیوه فعالیت این شرکت‌ها، روش‌های اجرایی، فرآیندهای پایش و اندازه‌گیری و همچنین ظرفیت‌های موجود در حوزه گواهی‌های صرفه‌جویی و بهینه‌سازی انرژی آشنا شوند تا علاوه بر کاهش مصرف، زمینه ایجاد انگیزه‌های اقتصادی و درآمدزایی از محل صرفه‌جویی نیز فراهم شود.

یوسفی با اشاره به الزامی شدن اجرای مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان در حوزه انرژی اظهار کرد: ظرفیت‌های قانونی و فنی مناسبی در این زمینه وجود دارد که با هم‌افزایی بخش‌های مختلف می‌توان از آن‌ها برای ارتقای بهره‌وری انرژی بهره گرفت.

وی با تاکید بر ضرورت همکاری میان شرکت‌های فعال در حوزه بهینه‌سازی انرژی گفت: استان از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و مجموعه‌های تخصصی متعددی برخوردار است که می‌توانند در حوزه‌های پایش مصرف، فرهنگ‌سازی، هوشمندسازی و ارتقای بهره‌وری انرژی نقش مؤثری ایفا کنند.

وی همچنین بر بهره‌گیری از ظرفیت زنان در مدیریت مصرف انرژی تاکید کرد و گفت: استفاده از توان شبکه‌های اجتماعی و فرهنگی بانوان می‌تواند در کاهش مصرف انرژی در بخش خانگی بسیار اثرگذار باشد. تجربیات بین‌المللی نیز نشان می‌دهد که شبکه‌سازی زنان در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و فرهنگ‌سازی مصرف، نتایج قابل توجهی به همراه داشته است.

یوسفی با اشاره به ضرورت اجرای طرح‌های پایلوت در بخش‌های مختلف اظهار کرد: باید نتایج اقدامات به صورت ملموس و قابل اندازه‌گیری در بخش‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی مشخص شود تا میزان اثرگذاری برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف برای ذی‌نفعان و تصمیم‌گیران روشن باشد.

وی با اعلام آمادگی اتاق خراسان رضوی برای حمایت از برنامه‌های کاهش ناترازی انرژی گفت: کمیسیون‌های تخصصی اتاق از جمله صنعت، معدن، کشاورزی، گردشگری و انرژی آمادگی دارند با همکاری دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌های فعال این حوزه، زمینه اجرای طرح‌های مؤثر را فراهم کنند تا آسیب‌های ناشی از ناترازی انرژی برای بخش‌های تولیدی و اقتصادی استان به حداقل برسد.

کارورهای انرژی؛ حلقه اتصال داده، پایش و مدیریت مصرف

سیدمحمدقائم ذبیحی، دبیر کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نیز در این نشست اظهار کرد: مدیریت پایدار مصرف انرژی بدون پایش مستمر، فرهنگ‌سازی، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده امکان‌پذیر نیست. از این رو، نظام پایش عملکرد انرژی و تبدیل داده‌ها به تصمیم‌های اجرایی، یکی از مهم‌ترین الزامات مدیریت مصرف به شمار می‌رود.

دبیر کمیسیون انرژی اتاق خراسان رضوی ادامه داد: با توجه به رشد سالانه مصرف انرژی در بخش‌های مختلف، تمرکز بر مدیریت مصرف در بخش خانگی می‌تواند تاثیر مستقیمی بر کاهش پیک بار و کنترل روند افزایشی مصرف داشته باشد.

وی همچنین به ظرفیت‌های موجود در بخش‌های صنعتی و تجاری اشاره کرد و گفت: بهینه‌سازی توان قراردادی، اصلاح ضریب قدرت، مدیریت بار، تحلیل الگوی مصرف، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و جابه‌جایی بار از جمله راهکارهایی است که می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌های انرژی و جرایم مرتبط، بهره‌وری واحدهای تولیدی و خدماتی را افزایش دهد.

ذبیحی با تاکید بر اهمیت بخش کشاورزی در برنامه‌های مدیریت مصرف انرژی بیان کرد: نوسازی تجهیزات، ارتقای بهره‌وری الکتروموتورها و پمپ‌های کشاورزی، مدیریت بار و بهره‌گیری از انرژی خورشیدی از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند به کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری در این بخش کمک کند.

وی راه‌اندازی سکوهای پایش و مدیریت انرژی را یکی از راهکارهای عملیاتی موثر دانست و اظهار کرد: ایجاد سامانه‌های هوشمند پایش مصرف، ارائه هشدارها و گزارش‌های تحلیلی، مقایسه عملکرد مصرف‌کنندگان با الگوهای استاندارد و ارائه پیشنهادهای اصلاحی، زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و مدیریت موثرتر مصرف انرژی را فراهم می‌کند.

دبیر کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی افزود: فرآیند شناسایی و جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل اطلاعات، اجرای پایلوت‌ها، آموزش و جلب مشارکت ذی‌نفعان، اجرای اقدامات فنی و در نهایت پایش نتایج و بهبود مستمر، چرخه‌ای است که می‌تواند به تحقق اهداف مدیریت مصرف انرژی منجر شود.

وی با اشاره به اهمیت روزافزون نقش کارورهای انرژی بیان کرد: این ظرفیت امروز از یک ایده صرف فراتر رفته و به ابزاری موثر در حوزه سیاست‌گذاری، مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری انرژی تبدیل شده است؛ از این رو توجه بیشتر به توسعه زیرساخت‌ها و سازوکارهای قانونی این حوزه ضروری است.

مشوق‌های مالیاتی می‌تواند به نوسازی تجهیزات و بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع شتاب دهد

سپس مهدی کفاش، دبیر کارگروه انرژی انجمن مدیران صنایع خراسان، با تاکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در حوزه مدیریت مصرف انرژی، اظهار کرد: برای بررسی و اصلاح سازوکارهای «کارور انرژی»، جلسات تخصصی مشابه نشست‌های بازنگری دستورالعمل ذخیره‌سازهای انرژی برگزار شود تا فعالان صنعتی و کارشناسان بتوانند دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را برای اصلاح آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها ارائه کنند.

وی با اشاره به ظرفیت بالای بهینه‌سازی مصرف انرژی در کشور گفت: بخش قابل توجهی از مصرف انرژی ناشی از تجهیزات و فرایندهای قدیمی در ساختمان‌ها و صنایع است و اصلاح تجهیزات، نوسازی فرایندها و اجرای الزامات بهینه‌سازی می‌تواند به‌تنهایی سهم قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی داشته باشد.

کفاش یکی از راهکارهای موثر برای ترغیب صنایع به سرمایه‌گذاری در این حوزه را استفاده از مشوق‌های مالیاتی دانست و افزود: در حال حاضر تجهیزات خریداری‌شده توسط واحدهای صنعتی طی سال‌های طولانی مستهلک می‌شوند، اما اگر برای تجهیزات مرتبط با بهینه‌سازی مصرف انرژی امکان «استهلاک سریع» فراهم شود، انگیزه صنایع برای نوسازی و ارتقای تجهیزات به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

دبیر کارگروه انرژی انجمن مدیران صنایع استان همچنین از آمادگی واحدهای صنعتی برای همکاری در اجرای طرح‌های پایش و مدیریت مصرف خبر داد و گفت: صنایع متعددی وجود دارند که می‌توانند به عنوان نمونه‌های اجرایی در اختیار شرکت‌های فعال در حوزه کارور انرژی قرار گیرند تا وضعیت مصرف انرژی آنها به‌صورت دقیق پایش و تحلیل شود.

وی یکی از چالش‌های اصلی صنایع را کمبود اطلاعات و آگاهی از وضعیت واقعی مصرف انرژی عنوان کرد و افزود: بسیاری از واحدهای صنعتی شناخت دقیقی از الگوی مصرف و ظرفیت‌های صرفه‌جویی خود ندارند. در حالی که دسترسی به داده‌ها و تحلیل مستمر مصرف می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر و کاهش هزینه‌های انرژی کمک کند.

کفاش با اشاره به تداوم مشکلات ناترازی انرژی در کشور اظهار کرد: طی سال‌های اخیر صنایع به‌طور مستمر با محدودیت‌های انرژی مواجه بوده‌اند و شرایط امسال نیز دشوارتر از گذشته پیش‌بینی می‌شود؛ از این رو توسعه ابزارهای پایش، تحلیل داده و اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف بیش از گذشته ضرورت دارد.

تاکید بر اجرای عملی طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی و رفع موانع اجرایی

معصومه مرادی، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع برق مشهد اظهار کرد: برنامه‌های ابلاغی وزارت نیرو در این حوزه طیف گسترده‌ای از اقدامات شامل فرهنگ‌سازی، اجرای پویش‌های آگاهی‌بخش، توسعه تجهیزات بهره‌ور، نوسازی تجهیزات و اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی را در بر می‌گیرد و برای دستیابی به نتایج مطلوب، باید زمینه اجرای عملی این طرح‌ها فراهم شود.
وی با اشاره به برخی تجربیات موفق در کشور افزود: بسیاری از راهکارهای مدیریت مصرف و بهینه‌سازی انرژی پیش از این نیز مورد بررسی قرار گرفته و حتی در برخی حوزه‌ها نتایج مثبتی به همراه داشته است، اما وجود برخی موانع اجرایی و فرآیندی موجب شده که اجرای گسترده این طرح‌ها با کندی مواجه شود.

مرادی با بیان اینکه شرکت‌های کارور انرژی می‌توانند نقش مهمی در کاهش مصرف و مدیریت بار شبکه ایفا کنند، بیان کرد: ظرفیت فعالیت این شرکت‌ها تنها به فرهنگ‌سازی محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی همچون بهینه‌سازی مصرف، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، ارائه راهکارهای فنی و اجرای طرح‌های کاهش مصرف را نیز در بر می‌گیرد.

وی گفت: با توجه به سهم بالای مصرف در بخش‌های خانگی و تجاری، اجرای برنامه‌های هدفمند مدیریت مصرف می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه برق و کمک به استمرار فعالیت بخش تولید و صنعت منجر شود.

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع برق مشهد با تاکید بر ضرورت آغاز اجرای پروژه‌های کارور انرژی گفت: بخشی از چالش‌ها و الزامات اجرایی تنها در فرآیند عملیاتی شدن طرح‌ها مشخص خواهد شد و از این رو لازم است فرصت لازم برای آغاز و اجرای این برنامه‌ها فراهم شود تا بتوان ضمن شناسایی موانع، نسبت به رفع آن‌ها و تکمیل سازوکارهای اجرایی اقدام کرد.

از ضرورت پایش هوشمند تا مشارکت مردم در کاهش مصرف برق

در ادامه نشست، امیر کارگر سامانی، فعال حوزه انرژی با اشاره به تشدید ناترازی انرژی در کشور گفت: در سال‌های اخیر بحران انرژی از برق آغاز شد و اکنون به گاز و گازوئیل نیز تسری یافته و پیش‌بینی می‌شود در فصل زمستان، کشور با چالش جدی در تامین گاز مواجه باشد.

وی با بیان اینکه حدود ۲۵ درصد از تولید گاز کشور در شرایط فعلی دچار اختلال شده است، افزود: به همین دلیل احتمال فشار بیشتر بر بخش خانگی در زمستان وجود دارد و در صورت کمبود، محدودیت‌ها بیشتر متوجه صنایع خواهد شد، چرا که امکان اعمال قطعی پایدار در بخش خانگی محدودتر است.

کارگر سامانی با اشاره به سهم بالای بخش خانگی در مصرف برق اظهار کرد: در تابستان، حدود ۵۷ تا ۶۰ درصد پیک مصرف برق کشور مربوط به بخش خانگی است که این موضوع نشان‌دهنده نقش مهم این بخش در ایجاد ناترازی انرژی است.

وی با تشریح دو رویکرد اصلی در مدیریت مصرف انرژی گفت: رویکردهای بهینه‌سازی به دو دسته تجهیزمحور و غیرتجهیزمحور تقسیم می‌شوند که در شرایط فعلی، به دلیل محدودیت‌های سرمایه‌گذاری، نوسان قیمت تجهیزات و مشکلات تامین قطعات، طرح‌های تجهیزمحور با چالش جدی مواجه شده‌اند و در بسیاری از موارد امکان اجرای پایدار ندارند. در چنین شرایطی، راهکارهای نرم‌افزاری، فرهنگی و مبتنی بر داده، کارآمدترین مسیر برای مدیریت مصرف انرژی هستند و باید به سمت مشارکت مستقیم مردم و صنایع در کاهش مصرف حرکت کرد.

وی با اشاره به طرح «کارور انرژی» گفت: در این مدل، کاهش مصرف به گواهی صرفه‌جویی تبدیل شده و این گواهی قابلیت عرضه در بازار انرژی را دارد. بخشی از درآمد حاصل از این فرآیند می‌تواند مستقیما به مشترک بازگردد و این موضوع انگیزه اقتصادی موثری برای مشارکت در کاهش مصرف ایجاد می‌کند.

کارگر سامانی یکی از نوآوری‌های این طرح را مشارکت خانوادگی در مدیریت مصرف دانست و افزود: می‌توان مشوق‌ها را به اعضای خانواده، به‌ویژه فرزندان اختصاص داد تا نقش فعال‌تری در کاهش مصرف داشته باشند و این موضوع در کنار اثر اقتصادی، نقش فرهنگی نیز در اصلاح الگوی مصرف خواهد داشت.

وی همچنین به ضرورت توسعه کنتورهای هوشمند اشاره کرد و گفت: افزایش پوشش کنتورهای هوشمند در بخش خانگی و صنعتی امکان پایش دقیق‌تر مصرف و ارائه هشدارهای لحظه‌ای را فراهم می‌کند و می‌تواند از بروز خاموشی‌های ناگهانی جلوگیری کند.

این فعال حوزه انرژی با اشاره به تجربه اجرای پایلوت این طرح افزود: در برخی موارد، مشترکان با دریافت هشدارهای مصرف توانسته‌اند رفتار خود را اصلاح کرده و از افزایش هزینه یا قطع برق جلوگیری کنند که این موضوع نشان‌دهنده اثرگذاری مستقیم پایش لحظه‌ای مصرف است.

کارگر سامانی همچنین بر اهمیت مقایسه مصرف مشترکان با دوره‌های گذشته و سایر مشترکان تاکید کرد و گفت: ارائه تحلیل‌های مقایسه‌ای می‌تواند نقش مهمی در اصلاح رفتار مصرفی داشته باشد، به‌گونه‌ای که آگاهی از جایگاه مصرف نسبت به سایر مشترکان، انگیزه کاهش مصرف را افزایش می‌دهد.

وی با تاکید بر نقش محوری داده و تحلیل در مدیریت انرژی اظهار کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که دسترسی مشترکان به اطلاعات مصرف خود، یکی از موثرترین ابزارها در کاهش مصرف انرژی است و این رویکرد باید در کشور نیز به‌صورت گسترده‌تری اجرایی شود.

توسعه ابزارهای هوشمند برای مدیریت مصرف انرژی

در ادامه این نشست، پریسا کدخدا، مسئول توسعه بازار یکی از شرکت‌های حوزه انرژی، با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه مصرف انرژی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات، نبود آگاهی دقیق مشترکان از میزان مصرف و هزینه‌های واقعی انرژی است؛ مسئله‌ای که در بسیاری از کشورها با استفاده از سامانه‌های هوشمند مدیریت مصرف برطرف شده است. با وجود توسعه کنتورهای هوشمند، بسیاری از مشترکان همچنان اطلاعات دقیقی از وضعیت مصرف لحظه‌ای، روند مصرف ماهانه و هزینه‌های مرتبط در اختیار ندارند.

وی افزود: شرکت ما با بهره‌گیری از ظرفیت‌های کلان‌داده، کنترل‌های هوشمند و هوش مصنوعی، یک نرم‌افزار تخصصی مبتنی بر تلفن همراه را در دستور کار قرار داده است. این نرم‌افزار امکان پایش و تحلیل مصرف انرژی، پیش‌بینی هزینه قبوض، ارائه هشدارهای هوشمند، کنترل دیماند، مدیریت مصرف و دریافت توصیه‌های بهینه‌سازی را فراهم می‌کند. تجربه‌های پایلوت نشان داده است که دسترسی مشترکان به اطلاعات دقیق مصرف و دریافت بازخوردهای مستمر، نقش مؤثری در اصلاح رفتار مصرفی و کاهش هزینه‌های انرژی دارد.

توسعه پایش هوشمند و تحلیل داده، محور تحول در مدیریت مصرف انرژی کشور است

مجید سنجی، معاون فناوری اطلاعات یکی دیگر از شرکت‌های حوزه انرژی، با اشاره به توانمندی‌های این شرکت در حوزه مدیریت و پایش مصرف انرژی اظهار کرد: مجموعه بهینه‌سازان در دو حوزه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری فعالیت می‌کند و علاوه بر تولید تجهیزات هوشمند اندازه‌گیری، سامانه‌های نرم‌افزاری متعددی را برای پایش، تحلیل و مدیریت مصرف انرژی توسعه داده است.

وی افزود: تا زمانی که مشترکان و مدیران از رفتار مصرفی خود آگاهی نداشته باشند، امکان مدیریت و کنترل مؤثر مصرف وجود نخواهد داشت. سامانه‌های طراحی‌شده امکان تحلیل تخصصی قبوض برق، شناسایی عوامل افزایش هزینه‌ها، ارائه هشدارهای لازم درباره افت ضریب توان، جریمه‌های توان راکتیو و تجاوز از دیماند قراردادی را فراهم می‌کنند. بسیاری از مشترکان از هزینه‌های اضافی ناشی از ضریب توان پایین آگاهی ندارند و با دریافت مشاوره و هشدارهای لازم می‌توان بخش قابل توجهی از این هزینه‌ها را کاهش داد.

سنجی با اشاره به تغییر رویکرد شرکت توانیر در مدیریت مصرف برق اظهار کرد: در گذشته بیشتر بر جابه‌جایی مصرف از ساعات اوج بار تاکید می‌شد؛ اما اکنون به دلیل کمبود انرژی، اصل کاهش مصرف مورد توجه قرار گرفته است. سامانه «بیدار» برای پایش مصرف صنایع بزرگ راه‌اندازی شده و میزان مصرف انرژی صنایع در بازه‌های زمانی مشخص کنترل می‌شود. با استفاده از داده‌های موجود، امکان پیش‌بینی مصرف، شناسایی ناهنجاری‌های مصرفی و کشف الگوهای رفتاری مشترکان فراهم شده است.

وی با بیان اینکه نزدیک به هزار میلیارد رکورد اطلاعاتی از سال ۱۴۰۰ تاکنون در سامانه‌های این مجموعه ذخیره شده است، افزود: این داده‌ها می‌تواند به عنوان یک ظرفیت مهم برای تصمیم‌سازی و مدیریت مصرف انرژی مورد استفاده قرار گیرد.

سنجی در پایان تاکید کرد: دسترسی مشترکان به اطلاعات مصرف، زمینه خودآگاهی و اصلاح رفتار مصرفی را فراهم می‌کند و هرچه این اطلاعات شفاف‌تر و در دسترس‌تر باشد، امکان مشارکت مردم و صنایع در برنامه‌های مدیریت مصرف انرژی افزایش خواهد یافت.

آمادگی برای ورود عملی به پروژه‌های احیای زیرساخت انرژی صنایع آسیب‌دیده و توسعه کارور انرژی

در ادامه این نشست، علیرضا محمدزاده، مدیر تحقیق و توسعه یکی دیگر از شرکت‌های فعال در حوزه انرژی، از آمادگی این شرکت برای ورود عملی به پروژه‌های احیای زیرساخت‌های انرژی صنایع خبر داد و اظهار کرد: در جریان جلسات اخیر با مسئولان و فعالان حوزه انرژی، موضوع بازتوانی و بهسازی زیرساخت‌های انرژی صنایع، به‌ویژه صنایع آسیب‌دیده از جنگ، به‌طور جدی مورد بررسی قرار گرفته است.

وی با اشاره به برنامه‌های این شرکت افزود: در کنار ارائه خدمات به صنایع آسیب‌دیده، رویکرد ما توسعه خدمات کاربردی برای سایر صنایع کشور نیز هست تا بتوانیم در شرایط فعلی و فضای ناترازی انرژی، راهکارهای عملیاتی ارائه کنیم.

محمدزاده با بیان اینکه برخی صنایع بزرگ از جمله پتروشیمی‌ها، فولاد و سیمان در اولویت بررسی و همکاری قرار دارند، اظهار کرد: در تعاملات انجام‌شده با مجموعه‌های صنعتی، به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند ورود مصداقی و اجرایی به حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی است؛ موضوعی که سال‌ها درباره آن صحبت شده اما اکنون زمان اجرای عملی آن فرا رسیده است.

وی با اشاره به ضرورت تسهیل‌گری در مسیر اجرای پروژه‌ها بیان کرد: شرکت ما آمادگی کامل دارد در قالب همکاری با شرکت‌های توزیع و سایر نهادهای مرتبط، وارد اجرای پروژه‌های واقعی کارور انرژی شود و در این مسیر مجوزهای لازم در حوزه برق و گاز نیز در حال پیگیری و اخذ است.

او تاکید کرد: برای عملیاتی شدن این طرح‌ها، بیش از هر چیز نیاز به تسهیل‌گری و همکاری نهادی وجود دارد و در صورت فراهم شدن این بستر، امکان اجرای پروژه‌های موثر در حوزه مدیریت و بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع کشور فراهم خواهد شد.