• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : Thursday - 22 February - 2024
کل 2731 امروز 0
1
بررسی امکان افزایش قیمت برق برای کاهش ناترازی

تله تورمی قیمت برق

  • کد خبر : 18379
  • ۰۵ دی ۱۴۰۲ - ۱۰:۵۴
تله تورمی قیمت برق
ایران با تله مدیریتی در قیمت‌گذاری برق مواجه است. اگرچه به دلیل شرایط تورمی کشور، افزایش قیمت برق مساله ساده‌‌‌ای نیست، اما یکی از‌‌ راهکارهای اصلی برای جلوگیری از مصرف بی‌‌‌رویه برق و وقوع ناترازی، همین افزایش قیمت است. مشخصا می‌‌‌توان با تغییرات قیمتی، علاوه بر کاهش مصرف بخش خانگی و همچنین بخش صنعت، از ناترازی‌‌‌های موجود نیز جلوگیری کرد. آمارها نشان می‌دهد بین ۱۰ تا ۱۲‌هزار مگاوات ناترازی در صنعت برق کشور وجود دارد که اگر بخواهیم ارزش آن را محاسبه کنیم، رقمی بین ۵.۵ تا ۶.۵میلیارد تومان به دست می‌‌‌آید و دولت با افزایش قیمت برق، این کمبود و ناترازی را هم به صورت قیمتی و هم با کاهش مصرف جبران می‌کند.

افزایش قیمت برق در اتحادیه اروپا

به گزارش پایگاه اطلاع‌‌‌رسانی وزارت نیرو (پاون) و براساس گزارشی که به‌تازگی «یورونیوز» منتشر کرده است، در نیمه اول سال ۲۰۲۳ قیمت نهایی انرژی برای مصرف‌کنندگان در قاره اروپا به اوج خود رسیده است. این گزارش می‌‌‌افزاید برخی کشورها با متوقف کردن بسته‌‌‌های حمایتی قیمت‌های بالاتری را برای مصرف‌کنندگان اعمال کرده‌‌‌اند تا با آمادگی و ضریب اطمینان بیشتر نسبت به تامین انرژی کافی به استقبال فصل سرد سال جدید بروند. البته همه کشورهای اروپایی در این زمینه سیاست واحدی اتخاذ نکرده‌اند و با توجه به میزان منابع انرژی موجود و وضعیت مالی در این خصوص متفاوت عمل کرده‌اند.

توضیح اینکه در نیمه اول سال ۲۰۲۳ متوسط قیمت برق خانگی در اتحادیه اروپا از ۲۵.۳یورو به ازای هر ۱۰۰کیلووات ساعت به ۲۸.۹یورو در هر ۱۰۰کیلووات ساعت در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است. نگاهی به میزان تغییرات سال به سال قیمت برق در اتحادیه اروپا بیانگر این است که قیمت برق در نیمه اول سال ۲۰۲۳ تا ۱۴.۵‌درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل و قیمت گاز ۳۷.۹‌درصد افزایش یافته که البته نسبت به میزان افزایش قیمت انرژی در نیمه دوم سال ۲۰۲۲ کمتر است.

«یوراستات» (مرکز ارائه اطلاعات آماری به نهادهای اتحادیه اروپا) در این باره با بیان اینکه قیمت انرژی در اروپا پس از افزایش قابل‌توجه به سمت تثبیت حرکت می‌کند، عنوان کرد: اگرچه قیمت‌های مصرف‌کننده نسبت به سال ۲۰۲۲ کمی بالاتر است و کشورها اقدامات حمایتی از قیمت انرژی را متوقف کرده‌‌‌اند، اما قیمت برق و گاز در اروپا در حال تثبیت است. جزئیات بیشتر این گزارش نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۲۰۲۳ در منطقه اقتصادی اروپا قیمت برق از ۱۱.۴یورو به ازای هر ۱۰۰کیلووات ساعت در بلغارستان تا ۴۷.۵یورو در هر ۱۰۰کیلووات ساعت در هلند متغیر است.

پس از هلند که بالاترین قیمت برق را برای مصرف‌کنندگان اعمال کرده است، بلژیک با ۴۳.۵یورو در هر ۱۰۰کیلووات ساعت، رومانی با ۴۲یورو و آلمان با ۴۱.۳یورو قرار دارند. همچنین در فرانسه نیز به دلیل اینکه بالاترین سهم انرژی هسته‌‌‌ای در تولید برق را دارد، (حدود ۶۹‌درصد براساس آمار سال ۲۰۲۱) قیمت برق نسبت به بسیاری از کشورهای اتحادیه پایین‌‌‌تر است و هر ۱۰۰کیلووات ساعت برق با مبلغ ۲۳.۲یورو در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد. براساس اطلاعات این گزارش، قیمت برق در ترکیه نیز که نامزد عضویت در اتحادیه اروپاست در ازای هر ۱۰۰کیلووات ساعت ۸.۴یورو است.

این گزارش نشان می‌دهد در نیمه اول سال ۲۰۲۳ هلند بیشترین قیمت برق و گاز را در اتحادیه اروپا داشته و دست کم قیمت برق در این کشور نسبت به دوران پیش از جنگ روسیه و اوکراین تا ۱۰برابر افزایش یافته است. همچنین براساس گزارش یورواستات، قیمت برق خانگی در ۲۲کشور عضو اتحادیه اروپا در نیمه اول سال ۲۰۲۳ در مقایسه با نیمه اول سال ۲۰۲۲ افزایشی بوده که این وضعیت شرایط سختی را برای مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است و لازم است دولت‌‌‌ها با تعیین سقف قیمتی نه‌تنها از افزایش بیش از حد قیمت‌ها جلوگیری کنند، بلکه نسبت به کاهش قیمت‌ها به نفع مصرف‌کنندگان اقدام کنند.

وضعیت قیمت برق در ایران

مصرف بالای برق توسط مشترکان خانگی در کنار مصارف بالای دیگر حامل‌‌‌های انرژی، تاثیر مستقیم خود را بر اقتصاد ایران و وضعیت تولید کشور می‌‌‌گذارد. با توجه به اینکه نوع سیاست مشخصی در زمینه مصرف برق وجود ندارد، وزارت نیرو و شرکت توانیر مجبور هستند برای کنترل مصرف برق، محدودیت‌هایی را بر مصرف اعمال کنند که این موضوع نیز باعث بروز نارضایتی‌‌‌ میان مردم و تولیدکنندگان خواهد شد. این درحالی است که هزینه مصرف هر ۱۰۰کیلووات ساعت در ایران، تنها ۵۴‌هزار تومان و تقریبا معادل یک‌یورو است. درواقع، تفاوت ۴۶.۵یورویی میان قیمت‌‌‌ اروپایی و قیمت ایرانی در برق شاید به‌واسطه تفاوت درآمدهای ایرانیان و اروپایی‌‌‌ها غیر‌معقول نباشد و جواب این هزینه بالای اروپا در مصرف برق، درآمد بالاتر اروپایی‌‌‌ها نسبت به ایران است. البته ذکر این موضوع الزامی است که اروپایی‌‌‌ها برای عدم‌بروز هیچ‌گونه وقفه‌‌‌ای در تولید صنایع مختلف، علاوه بر اینکه شبکه برق را در مناطق مختلف به‌خوبی گسترش داده‌‌‌اند تا با قطعی اجباری برق مواجه نشوند، این موضوع را نیز در نظر گرفته‌‌‌اند که با آزادسازی قیمت برق و به‌واسطه کنترل قیمتی، شرایط مصرف برق را در کنترل خود نگه دارند.

قیمت برق در ایران به‌صورت نظام تعرفه‌‌‌گذاری تعیین می‌‌‌شود و وزارت نیرو هرسال نرخ‌های مصرف انرژی الکتریکی را در بخش‌‌‌های خانگی، عمومی، کشاورزی، صنعت و معدن و سایر تعرفه‌‌‌ها (تجاری) براساس ریال بر هر کیلووات ساعت تعیین و ابلاغ می‌کند. قیمت برق به عوامل مختلفی وابسته است و بر همین اساس، هزینه مواد اولیه (عمدتا گاز) جهت تولید انرژی، هزینه تبدیل انرژی تولیدشده از ماده اولیه به انرژی الکتریکی توسط ژنراتورها و توربین‌ها، هزینه ترانزیت برق شامل احداث خطوط انتقال و توزیع برق، ترانسفورماتورها، تلفات خطوط، تعمیر و نگهداری و بهره‌برداری از خطوط و پاداش‌‌‌های کنترل فرکانس و ولتاژ شبکه برق توسط نیروگاه‌ها، از عوامل موثر بر آن هستند. البته قیمت برق مشترکان با قدرت قراردادی بیش از یک‌مگاوات (هزار کیلووات) از ابتدای خردادماه ۱۴۰۲ از نظام تعرفه‌‌‌گذاری خارج شده و به عواملی همچون نرخ‌های حداکثر بازار عمده‌فروشی برق و بورس انرژی، هزینه تبدیل انرژی نیروگاه‌‌‌های حرارتی دارای قرارداد خرید تضمینی (ECA) و نرخ برق انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر (برق سبز) وابسته است.

براساس نامه‌‌‌ای، وزارت نیرو از اول خردادماه ۱۴۰۲، دیگر تعهدی به تامین برق مشترکان با قدرت قراردادی بالای یک‌مگاوات نخواهد داشت و مشترکان موظف به خرید برق از بورس انرژی، انعقاد قرارداد دوجانبه برق با شرکت خرده‌فروش برق یا احداث نیروگاه خودتامین هستند. قیمت برق در آبان‌ماه سال ۱۴۰۲ مورد بازبینی قرار گرفت و در آن هزینه تامین برق به ازای هر کیلووات ساعت از ۴۴۲۵ریال به ۵۴۷۲ریال افزایش یافت که این موضوع سبب افزایش هزینه انرژی رآکتیو به ۱۶۴۱۶ریال به‌ازای هر کیلووات ساعت شد. در تعرفه برق ابلاغ‌شده از اول آبان ۱۴۰۲، به‌جز قیمت برق مصارف تولید (صنعت و معدن)، سایر بخش‌‌‌ها دارای تغییر بوده‌اند.

چالش‌‌‌های مدیریتی- قیمتی برق

حمیدرضا صالحی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، در گفت‌‌‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» در خصوص چالش‌‌‌های مدیریتی-قیمتی در صنعت برق گفت: متاسفانه صنعت برق کشور دو دهه است که گرفتار فاصله بزرگی در هزینه‌‌‌ها و درآمدهاست و این امر به وقوع مشکلاتی در شرکت‌ها و بخش‌‌‌های مختلف صنعت کشور و صنعت برق منجر و باعث شده است صنایع زیرساختی کشور همچون پتروشیمی، فولاد و سیمان با تهدید بزرگ انرژی مواجه شوند. در تابستان به دلیل فقدان‌سرمایه‌گذاری طی سال‌های گذشته با ناترازی عظیمی مواجه شدیم که گریبان صنعت کشور را گرفت. دلیل این موضوع ‌‌‌فقدان‌درآمدزایی وزارت نیرو برای ساخت نیروگاه و همچنین فقدان بسترسازی و انجام فرآیند رگولاتوری جهت کاهش مداخله دولت و حضور سرمایه‌گذاران خصوصی است. با نبود بستر مناسب و همچنین فقدان امنیت سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی بخش خصوصی نیز رغبتی به حضور در صنعت برق ایران ندارند.

ایران با ‌‌‌فقدان ‌سرمایه‌گذاری بزرگ روبه‌روست و با ناترازی ۱۲‌هزار مگاواتی، تنها صنایعی که محور تولید هستند و برق را به ثروت تبدیل می‌کنند با مشکل روبه‌رو هستند. می‌‌‌توان گفت در میان مشترکان خانگی، برق تنها مصرف می‌شود، اما در صنعت، برق مصرف نمی‌شود بلکه به ثروت تبدیل می‌شود. او در ادامه تاکید کرد: تغییر قیمت برق و افزایش آن یکی از مسیرهایی است که می‌‌‌تواند ایران را به سمت کنترل بهینه مصرف پیش ببرد و باعث واقعی‌‌‌سازی مصرف شود اما این نیز حائز اهمیت است که صنعت برق ایران با عقب‌ماندگی روبه‌روست و باید توسعه آن را مبنا قرار داد. مداخله دولت در اقتصاد مشکل اصلی این حوزه است و با توجه به رشد قیمتی برق در صنعت و بخش خانگی، لازم است حد و آستانه قیمتی نیز در نظر گرفته شود.

فاصله ایجادشده بین سرمایه‌گذاران نیروگاهی و مصرف‌کننده نتیجه دخالت دولت و حضور دولت میان این بخش‌‌‌هاست و این باعث وارد آمدن لطمه‌‌‌های بزرگی به اقتصاد و برق کشور می‌شود. صالحی در ادامه گفت: افزایش قیمت برق برای کنترل مصرف کار معقولی است، اما مشکلات تورمی باعث می‌شود که نتوان به‌درستی قیمت برق را افزایش داد. با توجه به مشکلات درآمدی و تورمی در کشور، با رشد قیمتی در برق در شرایط کنونی موافق نیستم، چون به خانوارهای دهک پایین جامعه فشار هزینه‌‌‌ای وارد می‌شود. البته واقعی‌‌‌سازی قیمت اتفاق بدی نیست، اما باید در طول چند سال و به‌تدریج صورت گیرد تا فشار کمتری به مصرف‌کنندگان که تحت فشار مشکلات تورمی نیز هستند، وارد آید.

با توجه به اینکه فولاد، پتروشیمی و صنایع بزرگ، فروش خود را به قیمت جهانی انجام می‌دهند، این صنایع در وضعیت فعلی نیز مشکلی با پرداخت قیمت واقعی برق به شرط ‌‌‌عدم‌قطعی آن ندارند. باید توجه کرد که مصرف برق امروزی به سمت توسعه صنایع نمی‌رود و یک جای کار ما مشکل دارد. وقتی صنایع بزرگ سودآور هستند و می‌‌‌توانند قیمت برق آزاد را پرداخت کنند، چرا باز هم با مساله کمبود برق مواجه هستند؟ دولت در مدیریت مصرف برق موفق نبوده است و باید اجازه دهد بخش خصوصی جلو بیاید و کمبود برق را جبران کند و نیروگاه‌‌‌های جدید بسازد. ۱۰سالی می‌شود که نیروگاه خاصی ساخته نشده است که باید این فقدان جبران شود.

در پایگاه اطلاع‌‌‌رسانی وزارت نیرو (پاون) منتشر شد، قیمت‌گذاری برق در اروپا دستخوش تغییر شده است و قیمت‌ها به صورت کلانی با رشد مواجه شده‌اند. این در حالی است که مرکز آمار اروپا نیز بر کاهش قیمت‌های موجود به نفع مصرف‌کنندگان برق تاکید کرد. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد همزمان با آغاز فصل سرد در قاره اروپا و افزایش قابل‌توجه تعرفه گاز و برق در اکثر کشورهای این قاره، دولت‌‌‌ها با حذف بسته‌‌‌های حمایتی از مصرف‌کنندگان در پی ترغیب شهروندان به کاهش مصرف انرژی به هر نحو ممکن هستند. در ادامه به بررسی شرایط قیمتی برق در ایران و اروپا، پرداخته شده است.

لینک کوتاه : https://news.mccima.com/?p=18379

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.