راهکارهای برون‌رفت صنایع از بحران‌های اقتصادی و زیرساختی

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، «عبدالله یزدان بخش»، رئیس کمیسیون صنعت اتاق خراسان رضوی، در ابتدای این نشست با اشاره به فراز و نشیب‌های سال ۱۴۰۴ برای واحدهای صنعتی و مردم، خواستار توجه ویژه دولت به پیامدهای اقدامات و اتخاذ تصمیمات در این حوزه شد.

او اظهار داشت: هر تصمیمی که از سوی مسئولان اتخاذ می‌شود، مستقیماً بر اقتصاد، اشتغال، امید جوانان و سرمایه‌گذاری تاثیر می‌گذارد. ایران کشوری با منابع غنی، اعم از معادن و مهمتر از همه، سرمایه‌های انسانی فراوان است. بنابراین، مسئولان باید در هر شرایطی، پیامدهای تصمیمات خود را بر کشور، کار و اشتغال، و امید مردم در نظر بگیرند.

وی با بیان اینکه صنعت نیازمند انگیزه، امید و امکانات است، خواستار حرکت رو به جلو و توجه ویژه به بخش صنعت شد و هشدار داد که در غیر این صورت، منابع و انرژی کشور دچار لطمه خواهند شد.

رئیس کمیسیون صنعت اتاق مشهد همچنین، به چالش‌های تاب‌آوری در صنعت اشاره کرد و تشکیل ستاد بحران اقتصادی با محوریت بخش خصوصی در شرایط اضطرار را راهکاری ضروری دانست.

وی با تاکید بر نقش محوری اتاق بازرگانی در این ستاد، خواستار همکاری مسئولان استانی برای حل مشکلات شرکت‌ها شد.

یزدان بخش با اشاره به کمبود نقدینگی و مشکلات تامین منابع مالی دولت، بر لزوم ابتکار و خلاقیت در شرایط بحران تاکید کرد و گفت: حمایت مالی از صنایع و کمک به واحدها در تامین سرمایه مورد نیاز، در تداوم فعالیت این بخش و ممانعت از باز ایستادن چرخ صنعت اثرگذار است و بایستی در این زمینه اهتمام ویژه‌ای شود.

وی در بخش دیگری از سخنانش به مشکلات کشور در تامین انرژی، به ویژه گاز، اشاره کرد و گفت: وقتی گاز نباشد، نیروگاه‌ها با مشکل مواجه می‌شوند و این به معنای قطعی برق است. موضوعی که صنایع را بیش از گذشته دچار چالش خواهد کرد.

یزدان بخش با تقدیر از صنعتگران و فعالان اقتصادی، خواستار طرح موضوع تاب‌آوری در واحدها و گروه‌های مختلف صنعتی شد و تاکید کرد: در شرایط سخت، با خلاقیت و تمرکز بر راه‌حل‌ها می‌توان بر مشکلات غلبه کرد و مقاومت در برابر ناهنجاری‌ها را افزایش داد.

وی در بخش دیگری از این نشست، در بحث زیرساخت‌های اینترنتی، بر لزوم اقدامات عملی و فوری برای رفع موانع اداری و بروکراسی برای دستیابی فعالان اقتصادی به اینترنت بین‌الملل تاکید کرد.

رئیس کمیسیون صنعت اتاق مشهد خاطرنشان کرد: در این شرایط اگر سامانه‌ها کارایی لازم را ندارند، باید شرایطی فراهم شود تا بتوان به صورت دستی عمل کرد و مشکلات به صورت مستقیم پیگیری شود.

تاب‌آوری صنعت غذایی در غیاب حمایت‌های دولتی

سپس «علی امین‌التجار»، رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق خراسان رضوی اظهار کرد: صنعت غذایی ایران در سال‌های اخیر، باوجود نبود حمایت‌های دولتی و دشواری‌های ناشی از تحریم، توانسته با اتکا به تاب‌آوری فعالان خود، روند تولید و صادرات را حفظ یا گسترش دهد.

او با اشاره به سابقه تاب‌آوری این بخش از سال ۵۶ تا دوران جنگ و پس از آن، تصریح کرد: صنعت همواره و در سال‌های اخیر با وجود مشکلات تامین ارز و سایر چالش‌ها، به مسیر خود ادامه داده است.

امین‌التجار تاکید کرد: فعالان صنعتی همواره با عبور از موانع و فشارها، صادرات خود را حفظ کرده‌اند و تا حد توان در برابر مشکلات ایستادگی کرده‌اند. برای تداوم این ایستادگی امیدواریم تصمیم گیران بیشتر به این بخش توجه نمایند.

تهدید کاهش تولید، اختلال اینترنت و احتمال تعدیل نیرو در صنایع

«محمدرضا موحد»، دبیر کمیسیون صنعت اتاق مشهد نیز با تاکید بر ضرورت تقویت تاب‌آوری در صنعت ایران، نسبت به مجموعه‌ای از چالش‌های جدی هشدار داد.

او کاهش ظرفیت تولید، ضعف زیرساخت‌های دیجیتال ناشی از اختلال و قطعی اینترنت، و مشکلات تامین مواد اولیه و انرژی را از جمله تهدیدهای اصلی عنوان کرد و گفت: نوسانات نرخ ارز نیز مستقیماً بر کاهش واردات و تضعیف صنایع کوچک و متوسط اثر می‌گذارد.

موحد همچنین تحریم‌ها و پیچیدگی‌های نظام بانکی را از عوامل محدودکننده تجارت خارجی و روابط بین‌المللی کشور دانست.

او با اشاره به احتمال تعدیل نیرو در برخی واحدهای تولیدی گفت: برای مقابله با این وضعیت، راهکارهایی چون تشکیل ستاد پشتیبانی اقتصادی بنگاه‌ها در شرایط اضطرار، استفاده از ظرفیت‌های خالی، تسریع در واردات مواد اولیه، رفع تعهدات ارزی و تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی را می‌توان مدنظر قرار داد.

وی در پایان بر لزوم تفویض اختیارات بیشتر به استان‌ها در حوزه پرداخت تسهیلات و ایجاد مناطق ویژه اقتصادی تاکید کرد.

تشکیل ستاد بحران اقتصادی با محوریت بخش خصوصی، الزامی راهبردی برای تاب‌آوری اقتصادی

در بخش دیگری از این نشست، «سمیرا سبزواری»، مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق خراسان رضوی، در ارائه گزارشی به تشکیل ستاد بحران اقتصادی با محوریت بخش خصوصی تاکید کرد و تشکیل این ستاد را نه یک انتخاب، بلکه الزامی راهبردی برای حفظ امنیت اقتصادی منطقه و پشتیبانی از استان‌های دیگر در بحران‌های ملی دانست.

وی عنوان کرد: این ستاد به عنوان حلقه اتصال ستادهای دولتی با بدنه واقعی اقتصاد عمل می‌کند و بر اساس چهارچوب سه‌مرحله‌ای فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی تدوین شده است.

سبزواری با اشاره به تجربیات بین‌المللی از جمله جنگ اوکراین – جایی که بنگاه‌ها علی‌رغم از دست دادن ۷۲ درصدی ظرفیت تولیدی، تاب‌آوری خود را حفظ کردند – و موارد مشابه در ترکیه، کووید-۱۹ و جنگ سوریه، سه مولفه کلیدی بقا اقتصادی را انعطاف، چابکی و تاب‌آوری سازمانی برشمرد.

وی تمرکز تصمیم‌گیری در راس سازمان‌ها را دارای ریسک دانست و بر شبکه‌سازی با بدنه واقعی اقتصاد به ویژه برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط خراسان رضوی تاکید کرد.

سبزواری گفت: خطوط راهنمایی برای فعالیت بنگاه‌ها در شرایط بحرانی تدوین و چالش‌ها و راهکارهای پیاده‌سازی این امر برای بخش خصوصی و دولتی در قالب ستاد مذکور مشخص شده است.

«سهیل پروازی»، دبیر کمیسیون مسئولیت اجتماعی اتاق مشهد نیز، بر لزوم بهره‌برداری از سرمایه اجتماعی موجود در کمیسیون‌های اتاق برای چاره‌اندیشی و مقابله با بحران‌های کنونی تاکید کرد و گفت: در شرایط سخت، اولویت‌بندی موضوعات ضروری است.

ضرورت تمرکز بر استانداردسازی، تاب‌آوری صنعتی و پیوند هنر-صنعت

«سپیده صرافان»، مسئول کمیته استاندارد و ارتقاء کیفیت کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی خراسان رضوی، در خصوص اتفاقاتی که برای بهبود حوزه استاندارد رقم خورده، اعلام کرد: سال گذشته موانع قانونی صادرات کالاهای استاندارد رفع شد و با همکاری اداره کل استاندارد استان، فرایند نمونه‌برداری از بازار، تسریع و کالاهای غیراستاندارد جمع‌آوری گردید.

وی افزود: در سال جاری نیز، سازوکارهای اجرایی برای نظارت بیشتر بر آزمایشگاه‌های اعتباربخشی (آکریدیتاسیون) و شفاف‌سازی انتخاب واحدها در بحث معافیت‌های مالیاتی و کاهش نمونه‌برداری‌ها، به تصویب رسیده است.

صرافان همچنین به پیگیری این کمیته در برگزاری دوره‌های آموزشی موفق با اداره کل استاندارد اشاره کرد و در ادامه، پیشنهاد داد واحدهای صنعتی از استانداردهای مدیریت بحران (ISO 22301) و مدیریت ریسک (ISO 31000) در دل خود، برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌ها در شرایط بحرانی بهره ببرند.

جهانبخش، مسئول کمیته تاب‌آوری کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، بر ایجاد تاب‌آوری با رویکرد حل مسئله در سطح بنگاهی تاکید کرد و گفت: کمیسیون قصد دارد تجربیات زیسته مدیریت بحران را در صنایع غذایی، قطعات خودرو و چاپ جمع‌آوری و منتشر کند تا الگویی برای سایر واحدها شود. لذا از صاحبان صنایع درخواست می‌شود تا در این زمینه با ما مشارکت نمایند.

پایداری اقتصاد، نیازمند وحدت بخش خصوصی و دولتی است

در ادامه این جلسه «فیروز ابراهیمی»، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی با توجه به وضعیت کنونی ایران گفت: تصمیمات غیرعقلانی گذشته، بخش خصوصی را در شرایط بحرانی به چالش کشیده است. در این شرایط، ریشه‌یابی مشکلات، حمایت‌های دولتی بیشتر، و مسئولیت‌پذیری در قبال کارگران از جمله خودداری از تعدیل نیرو برای حداقل سه ماه مورد تاکید است.

ابراهیمی از اقدامات دولت در پنج محور حمایتی پس از تعطیلات نوروز استقبال کرد و گفت: بیش از ۲۰۰ واحد صنعتی استان برای بهره‌مندی از حمایت‌ها ثبت‌نام کرده‌اند.

ابراهیمی گفت: در حوزه اینترنت، معادن،  واحد‌های صنفی، تاجران خارجی و فعالان اقتصادی استان وابسته به اتصال جهانی هستند و تنها طرح موفق فاز اول، تخصیص اینترنت به دارندگان کارت بازرگانی است.

امامدادی، عضو کمیسیون صنعت اتاق مشهد نیز اعلام کرد: استان خراسان رضوی می‌تواند با نگاهی فرصت‌محور به حوزه فناوری اطلاعات،  به ویژه با جذب سامانه‌های کلیدی و پشتیبانی ملی، کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال را حمایت کند.

او تاکید کرد: اتاق بازرگانی، استانداری و نهادهای تصمیم‌گیرنده می‌توانند با تمرکز بر فناوری اطلاعات، فرصت‌هایی مانند انتقال سامانه‌های حیاتی کشور به خراسان رضوی را ایجاد کنند. این اقدام نه تنها برای استان مفید است، بلکه با فراهم کردن اینترنت پرسرعت برای سایت‌های کسب‌وکار، اقتصاد دیجیتال را رونق می‌بخشد.

وی این رویکرد را «فرصت خوبی» برای استان توصیف کرد و پیشنهاد داد از چالش‌های موجود در پایتخت و دیگر مناطق برای جلب سرمایه‌گذاری‌های فناوری بهره‌برداری شود.

پیوند صنعت و هنر با اولویت‌های راهبردی، سازمانی و حوزه بازار

زعفری نژاد، مسئول کمیته صنعت و هنر کمیسیون صنعت اتاق مشهد از تشکیل این کمیته برای پیوند هنر و صنعت خبر داد و اولویت‌های آن را در حوزه بازار شامل (بهبود بسته‌بندی، برندینگ، تبلیغات)، راهبردی  از جمله (کارگاه‌های توانمندسازی و همایش‌ها) و سازمانی مانند ارتقای بهره‌وری و تاب‌آوری برشمرد.

در ادامه این نشست، فعالان اقتصادی به چالش‌های اخیر کشور مانند قطعی اینترنت، محدودیت‌های صادراتی، مشکلات مالیاتی و محدودیت‌ها در حوزه انرژی پرداختند.

فعالان اقتصادی و صنعتی خراسان رضوی در نشستی تخصصی، با اشاره به چالش‌های گسترده تولید، صادرات و سیاست‌گذاری، بر ضرورت افزایش تاب‌آوری اقتصاد و اصلاح سازوکارهای تصمیم‌گیری تأکید کردند.

«مجتبی بهاروند»، فعال حوزه حمل‌ونقل، هشدار داد در صورت حل نشدن ریشه‌ای مشکلات، کشور با بروز هر اتفاقی با بحران‌های شدیدتری روبه‌رو خواهد شد. لذا تصمیم‌گیری‌ها نیازمند عقلانیت بیشتری است.

«عبدالمجید سقا رضوی»، از فعالان صنعتی استان نیز بر اهمیت حفظ نیروی انسانی، آموزش و تقویت تاب‌آوری در شرایط بحران تاکید کرد و مهاجرت نخبگان را در این شرایط تهدیدی جدی دانست.

«احمد کامیاب»، رئیس هیات‌مدیره انجمن قند و شکر استان، از مشکلات سامانه‌های دولتی، جریمه‌های ناعادلانه در حوزه شکر و نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها انتقاد کرد.

«سیدرضا حسینی»، فعال صنایع غذایی، محدودیت‌های لجستیکی، تعهدات ارزی و ابهام در تعیین دستمزد سال ۱۴۰۵ را از موانع جدی صادرات دانست و از عدم دستیابی تمامی صنعتگران به اینترنت بین‌الملل انتقاد کرد.

در بخش دیگری از این نشست، «مهدی هدایت‌نیا»، دبیر اتحادیه صنایع لبنی خراسان رضوی، با اشاره به فرآوری روزانه سه هزار تن شیر و اشتغال ۲۰ هزار نفر در این صنعت، نسبت به شرایط بحرانی آن هشدار داد.

وی ممنوعیت ناگهانی صادرات، مشکلات گمرکی و عدم تخصیص اعتبارات وعده داده شده را از چالش‌های اصلی دانست و تاکید کرد: در صورت تداوم محدودیت‌ها و قطعی برق، توان تاب‌آوری صنایع به پایان خواهد رسید.

فعالان اقتصادی بر لزوم تمرکززدایی در تصمیم‌گیری‌ها، تفویض اختیارات بیشتر به استان‌ها، انسجام بخش خصوصی و اتخاذ راهکارهای عملی برای عبور از بحران‌های اقتصادی و صنعتی تاکید کردند.