دیپلماسی اقتصادی خراسان رضوی؛ از دوشنبه تا مزارشریف

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد، در این نشست، بر لزوم تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تشکیل کانون کشورهای فارسی‌زبان، تبدیل مشهد به هاب هوایی منطقه و تکمیل پروژه‌های راهبردی نظیر راه‌آهن مشهد–دوغارون و ایجاد بندر خشک تأکید شد. همچنین فعالان اقتصادی نسبت به از دست رفتن سهم ایران از بازار افغانستان در سایه رقابت کشورهای منطقه هشدار دادند و خواستار تصمیم‌گیری سریع و رفع موانع صادراتی شدند.

محمدحسین روشنک، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با قدردانی از برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده در استان در حوزه دیپلماسی اقتصادی، اظهار کرد: اعزام هیات‌های تجاری به کشورهای منطقه اقدامی ارزشمند و آینده‌نگرانه است که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه روابط اقتصادی استان باشد.

توسعه دیپلماسی اقتصادی نیازمند تقویت سفارتخانه‌های اقتصادی و برقراری پروازهای مستقیم به آسیای میانه است

وی با اشاره به سفر هیات تجاری خراسان رضوی به تاجیکستان گفت: در این سفر، نشست‌های متعددی با اتاق بازرگانی تاجیکستان، فعالان اقتصادی این کشور و همچنین تجار افغانستانی مقیم تاجیکستان برگزار شد. بخش قابل توجهی از کالاهای صادراتی ایران به تاجیکستان از طریق همین تجار افغانستانی انجام می‌شود و این موضوع ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت منطقه‌ای به شمار می‌رود.

روشنک افزود: در جریان این سفر، دفتر اتاق مشترک ایران و تاجیکستان در شهر دوشنبه افتتاح شد که می‌تواند نقش مؤثری در گسترش همکاری‌های اقتصادی دو کشور ایفا کند. همچنین، رئیس کانون زنان بازرگان برنامه‌های مشترکی با زنان فعال اقتصادی تاجیکستان برگزار کرد.

عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی با تأکید بر اشتراکات فرهنگی کشورهای فارسی‌زبان اظهار کرد: با وجود پیوندهای عمیق فرهنگی و زبانی میان ایران، تاجیکستان و افغانستان، هنوز تشکلی منسجم برای همکاری کشورهای فارسی‌زبان وجود ندارد. تشکیل کانون مشترک کشورهای فارسی‌زبان می‌تواند به‌عنوان یک ظرفیت مهم در توسعه همکاری‌های اقتصادی، فرهنگی و تجاری در دستور کار قرار گیرد.

روشنک ادامه داد: هیات تجاری پس از دوشنبه به شهر خجند سفر کرد و تفاهم‌نامه‌هایی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی به امضا رسید.

عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی در پایان تأکید کرد: سفارتخانه‌های ایران باید بیش از گذشته نقش سفارتخانه‌های اقتصادی را ایفا کرده و همراه بخش خصوصی باشند. همچنین راه‌اندازی پروازهای مستقیم از مشهد به کشورهای آسیای میانه یک ضرورت جدی برای توسعه تجارت منطقه‌ای است و بدون ایجاد این زیرساخت‌ها، دستیابی به اهداف دیپلماسی اقتصادی با دشواری مواجه خواهد بود.

خراسان رضوی می‌تواند به پایتخت همکاری‌های اقتصادی ایران و افغانستان تبدیل شود

در ادامه این نشست، حسین محمدیان، رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با قدردانی از برنامه‌ریزی انجام‌شده برای توسعه روابط اقتصادی با افغانستان، اظهار کرد: سفر اخیر به کابل و مزارشریف صرفاً یک مأموریت کاری نبود، بلکه پنجره‌ای برای توسعه همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور به شمار می‌رفت.

وی ادامه داد: در دیدارهای انجام‌شده، مسئولان و فعالان اقتصادی افغانستان بر گسترش روابط اقتصادی با ایران تأکید داشتند و ایران را شریکی قابل اعتماد می‌دانستند. همچنین خراسان رضوی به دلیل ظرفیت‌های گسترده اقتصادی، صنعتی و تجاری، توانمندترین استان برای توسعه این همکاری‌ها شناخته می‌شود.

محمدیان با اشاره به ظرفیت‌های استان گفت: خراسان رضوی در حوزه‌های صنعت، معدن، خدمات فنی و مهندسی، دارو و تجهیزات پزشکی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی، حمل‌ونقل، لجستیک و صنایع غذایی از مزیت‌های قابل توجهی برخوردار است و این توانمندی‌ها می‌تواند بخش مهمی از نیازهای امروز افغانستان را تأمین کند.

عضو هیات نمایندگان اتاق خراسان رضوی افزود: افغانستان در مسیر بازسازی اقتصاد و توسعه زیرساخت‌های خود قرار دارد و اگر برای حضور مؤثر در این بازار برنامه‌ریزی نکنیم، کشورهای رقیب از جمله ترکیه، چین، ازبکستان، هند و برخی کشورهای عربی جایگزین ایران خواهند شد.

وی تأکید کرد: خراسان رضوی می‌تواند به پایتخت همکاری‌های اقتصادی ایران و افغانستان تبدیل شود و در حوزه‌هایی همچون آموزش، گردشگری سلامت، سرمایه‌گذاری مشترک و توسعه ظرفیت‌های مرز دوغارون و اسلام‌قلعه، نقش محوری ایفا کند.

محمدیان با ارائه پیشنهادهایی برای تقویت این روابط گفت: تشکیل شورای عالی همکاری خراسان رضوی و افغانستان، راه‌اندازی دبیرخانه دائمی همکاری با افغانستان، برگزاری نشست‌های منظم اقتصادی در مشهد، تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، تسهیل صدور روادید برای تجار، توسعه همکاری در حوزه‌های انرژی، فولاد، صنایع تبدیلی و صنایع غذایی و همچنین استفاده از ظرفیت دانشگاه‌های مشهد برای آموزش نیروی انسانی افغانستان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به توسعه روابط اقتصادی دو کشور کمک کند.

فرصت طلایی توسعه تجارت با افغانستان نیازمند تصمیم‌گیری سریع و رفع موانع صادراتی است

محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان نیز، با اشاره به نتایج سفر هیات تجاری به افغانستان، اظهار کرد: در این سفر هفت نفر از فعالان اقتصادی حضور داشتند و دیدارهای متعددی با مسئولان سه اتاق مالداری، کشاورزی و تجارت، همچنین وزیر صنعت و تجارت افغانستان برگزار شد. طرف افغانستانی در این دیدارها آمادگی و استقبال قابل توجهی برای گسترش همکاری‌های اقتصادی با ایران نشان داد.

وی افزود: به‌ویژه پس از تحولات اخیر منطقه، فضای همکاری با ایران در افغانستان بیش از گذشته فراهم شده است. با این حال، آمارها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۴ صادرات ازبکستان به افغانستان حدود ۴۰ تا ۴۱ درصد رشد داشته، در حالی که ایران به دلیل برخی محدودیت‌های داخلی بخشی از بازار خود را از دست داده است.

سیادت ادامه داد: حذف ارز ترجیحی موجب افزایش قیمت کالاهای ایرانی شده و محدودیت‌های ایجادشده در تولید و صادرات محصولات پتروشیمی و فولاد، در کنار ممنوعیت‌های مقطعی صادرات، نوسانات قیمت و قطعی‌های تولید، اعتماد تجار افغانستان به تأمین‌کنندگان ایرانی را تحت تأثیر قرار داده است. این شرایط ضرورت بازنگری در سیاست‌های صادراتی و ایجاد ثبات در بازار را دوچندان می‌کند.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با تأکید بر اهمیت روان‌سازی تجارت در مرزها گفت: تسهیل فرآیندهای گمرکی، کاهش موانع مرزی و ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای تجارت، از مهم‌ترین اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد تا صادرکنندگان بتوانند با اطمینان بیشتری در بازار افغانستان فعالیت کنند.

سیادت با اشاره به ظرفیت‌های خراسان رضوی افزود: این استان توانایی تبدیل شدن به محور هماهنگی روابط اقتصادی ایران و افغانستان را دارد؛ اما تاکنون از این ظرفیت به‌طور کامل استفاده نشده است. تعیین نماینده ویژه برای پیگیری روابط اقتصادی با افغانستان و تمرکز بر این بازار می‌تواند بازدهی بیشتری نسبت به بسیاری از بازارهای جدید برای کشور به همراه داشته باشد.

وی همچنین به بسته شدن مرز پاکستان اشاره کرد و گفت: این اتفاق فرصت ارزشمندی برای افزایش سهم ایران در بازار افغانستان ایجاد کرده است، اما برای بهره‌برداری از این فرصت، باید فرآیندهای تجاری با سرعت بیشتری انجام شود. علاوه بر صادرات کالا، انتقال دانش فنی، ماشین‌آلات، سرمایه‌گذاری مشترک و حضور تولیدکنندگان ایرانی در افغانستان نیز می‌تواند به توسعه همکاری‌های اقتصادی دو کشور کمک کند.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در پایان بر ضرورت برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی در افغانستان تأکید کرد و گفت: برگزاری نمایشگاه‌ها باید با جدیت بیشتری دنبال شود. همچنین ظرفیت‌های اقتصادی مزارشریف در بسیاری از حوزه‌ها حتی از کابل نیز بیشتر است و لازم است فعالان اقتصادی ایران توجه ویژه‌ای به این منطقه داشته باشند.

توسعه همکاری با افغانستان نیازمند تصمیمات عملی و برگزاری رویدادهای مشترک اقتصادی است

غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، در این نشست با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی عملی برای توسعه روابط با افغانستان، اظهار کرد: زمان عبور از طرح مباحث صرفاً نظری فرا رسیده و باید زمینه‌های اجرایی و عملیاتی همکاری‌ها را فراهم کنیم. همان‌گونه که سال‌ها قبل کنفرانس بازسازی افغانستان در مشهد برگزار شد، امروز نیز می‌توان با برگزاری همایش همکاری‌های اقتصادی افغانستان و خراسان رضوی در مشهد، فصل جدیدی از تعاملات اقتصادی میان دو طرف را آغاز کرد.

مظفری افزود: این همایش باید با حضور دستگاه‌های ملی و استانی برگزار شود و در قالب کمیته‌های تخصصی، موضوعات مختلف همکاری در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل، زیرساخت و خدمات فنی و مهندسی پیگیری شود. لازم است برنامه‌ریزی این رویداد از هم‌اکنون برای سه ماه آینده انجام گیرد تا به نتایج عملی و قابل اجرا منجر شود.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت‌های مرزی استان گفت: اگرچه منطقه آزاد تجاری دوغارون به‌تازگی فعالیت خود را آغاز کرده، اما هنوز روان‌سازی فرآیندهای تجاری و تسهیل مبادلات آن‌گونه که انتظار می‌رود محقق نشده است. این منطقه از ظرفیت‌های ارزشمندی برخوردار است و باید با برنامه‌ریزی منسجم و اقدامات هدفمند، از این ظرفیت‌ها در توسعه تجارت با افغانستان بهره‌برداری شود.

وی خاطرنشان کرد: توسعه روابط اقتصادی با افغانستان باید به‌صورت مشترک و با مشارکت طرف افغانستانی دنبال شود تا علاوه بر افزایش حجم مبادلات، تراز تجاری میان دو کشور نیز به سمت تعادل و همکاری‌های پایدار حرکت کند.

وی در پایان تأکید کرد: لازم است درخواست تفویض اختیارات در راستای تنظیم بازارهای منطقه‌ای و صادرات استان را از مرکز مطالبه کنیم تا بخشی از صادرات خود را در مواقع اضطرار با مدیریت صحیح و منطقه‌‌ای حفظ کنیم.

مشهد باید به هاب هوایی و مرکز همکاری‌های اقتصادی کشورهای فارسی‌زبان تبدیل شود

وی همچنین، با تأکید بر ضرورت تقویت دیپلماسی اقتصادی استان، اظهار کرد: لازم است مکاتبه‌ای با وزارت امور خارجه انجام شود و ضمن قدردانی از همکاری سفارت ایران در افغانستان، انتظار و گلایه‌های بخش خصوصی نسبت به عملکرد سفارت ایران در تاجیکستان نیز به‌صورت محترمانه منعکس شود. همچنین پیشنهاد می‌شود معاون اقتصادی وزارت امور خارجه برای حضور در یکی از نشست‌های «یکشنبه‌های اقتصادی» استان دعوت شود تا تعامل مستقیم میان بخش خصوصی و دستگاه دیپلماسی تقویت شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی خراسان رضوی افزود: مشهد به‌عنوان پایتخت فرهنگی شرق ایران، آمادگی میزبانی رویدادهای ماندگار میان کشورهای فارسی‌زبان را دارد. باید برنامه‌هایی طراحی شود که آثار بلندمدت داشته باشد؛ از جمله برگزاری نشست‌های مشترک فرهنگی و اقتصادی که در این راستا به دنبال طراحی و ضرب سکه‌ای با نماد فردوسی هستیم تا بتواند به‌عنوان نمادی والا و مشترک میان کشورهای فارسی‌زبان معرفی شود.

مظفری ادامه داد: امیدواریم با عبور از شرایط و محدودیت‌های کنونی، زمینه برای رشد بیشتر شاخص‌های اقتصادی و توسعه تعاملات منطقه‌ای فراهم شود. از همین امروز باید برای آن دوران برنامه‌ریزی و آمادگی لازم را داشته باشیم تا بتوانیم از فرصت‌های پیش‌رو به بهترین شکل بهره‌برداری کنیم.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به برنامه‌های زیرساختی استان گفت: یکی از اولویت‌های مهم، تبدیل مشهد به هاب هوایی منطقه شمال‌شرق کشور است. توسعه زیرساخت‌های فرودگاهی و ایجاد یک فرودگاه قدرتمند با اتصال به شهرک شماره ۵ مشهد و محدوده‌ای حدود پنج هزار هکتار، می‌تواند زمینه‌ساز جهشی بزرگ در اقتصاد استان باشد.

وی خاطرنشان کرد: رونق اقتصاد بدون توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تسهیل رفت‌وآمد امکان‌پذیر نیست. اگر به دنبال افزایش سرمایه‌گذاری، توسعه تجارت و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای هستیم، باید ایجاد زیرساخت‌های حمل‌ونقل، به‌ویژه در حوزه هوایی، با جدیت در دستور کار قرار گیرد تا مشهد به دروازه ارتباطی ایران با کشورهای منطقه تبدیل شود.

تکمیل مسیر ریلی مشهد–دوغارون؛ گامی برای افزایش مبادلات تجاری با افغانستان

محمود امتی، عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی نیز، با تأکید بر نقش دیپلماسی اقتصادی در توسعه تجارت اظهار کرد: دیپلماسی اقتصادی یکی از ارکان اصلی قدرت کشورهاست و باید به‌عنوان یک راهبرد اساسی با اهداف مشخص و قابل اندازه‌گیری دنبال شود. برگزاری نشست‌های تخصصی  B2B، شناسایی موانع تجاری و تدوین پروتکل‌های مشخص برای اقدامات قبل، حین و پس از اعزام هیات‌های تجاری، زمینه دستیابی به نتایج ملموس و اثربخش را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به شرایط تجارت و ترانزیت منطقه افزود: با وجود بهبود نسبی شرایط و افزایش تحرکات در حوزه حمل‌ونقل دریایی، هنوز بخشی از کانتینرها در مسیرهای تجاری با مشکلاتی مواجه هستند و بازگشت کامل به شرایط عادی نیازمند زمان است. با این حال، افزایش فعالیت صادرکنندگان، واردکنندگان و تجار خارجی در حوزه ترانزیت، نشانه‌ای از بازگشت تدریجی رونق به این بخش است.

امتی ادامه داد: هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی از برنامه‌های ارائه‌شده در حوزه توسعه تجارت استقبال کرده و اتاق آمادگی دارد با بررسی ۱۰ بسته پیشنهادی در حوزه مرزها، واردات و صادرات، ضمن شناسایی چالش‌ها، راهکارهای راهبردی و اجرایی برای رفع موانع تدوین کند.

عضو هیات رئیسه اتاق مشهد با اشاره به برخی چالش‌های بین‌المللی گفت: در حوزه دیپلماسی حمل‌ونقل، فرصت عضویت و بهره‌مندی از ظرفیت «بیمه سبز» در کشور از دست رفته است. همچنین از طرفی به دلیل محدودیت‌های بانکی، امکان تأمین اسناد مربوط به کارنه‌تیر برای فعالان اقتصادی کشور به سختی امکان‌پذیر بوده و ادامه این وضعیت می‌تواند فرصت‌های مهم ترانزیتی را از ایران سلب کند.

وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دولت و بخش خصوصی اظهار کرد: با وجود تعامل مناسب میان بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی در استان، همچنان برخی سفرها و برنامه‌های اقتصادی بدون اطلاع و مشارکت اتاق بازرگانی انجام می‌شود. این در حالی است که در موضوعاتی مانند تجارت با پاکستان، توسعه مسیرهای دریایی و جابه‌جایی هزاران کانتینر، هماهنگی و هم‌افزایی میان بخش دولتی و خصوصی ضرورتی انکارناپذیر است.

امتی با اشاره به ظرفیت‌های منطقه آزاد دوغارون افزود: سه تشکل اثرگذار شامل اتاق بازرگانی، اتاق مشترک ایران و افغانستان و انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، تفاهم‌نامه همکاری با منطقه آزاد دوغارون امضا کرده‌اند و اتاق بازرگانی نیز در حال طی مراحل انعقاد قرارداد برای استقرار و فعالیت در این منطقه است. حضور و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در منطقه آزاد دوغارون می‌تواند به افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری و رونق اقتصادی این منطقه کمک کند.

وی در پایان با اشاره به اهمیت توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل خاطرنشان کرد: پروژه راه‌آهن مشهد–سنگ‌بست–تربت‌جام–دوغارون یکی از پروژه‌های راهبردی استان است. تکمیل این مسیر ریلی، همانند پروژه راه‌آهن شمتیغ، می‌تواند نقش مهمی در توسعه منطقه آزاد دوغارون، افزایش مبادلات تجاری با افغانستان و تقویت جایگاه ترانزیتی خراسان رضوی در شرق کشور ایفا کند.

ضرورت ایجاد بندر خشک برای توسعه تجارت با افغانستان و کاهش هزینه‌های صادراتی

سپس حسین محمودی خراسانی، عضو هیات نمایندگان اتاق مشهد و رئیس انجمن مدیران صنایع خراسان، با اشاره به چالش‌های پیش‌روی تجارت با افغانستان، اظهار کرد: با وجود ظرفیت‌های گسترده برای توسعه صادرات، هنوز در زمینه روان‌سازی فرآیندهای صادراتی به سطح مورد انتظار بخش خصوصی نرسیده‌ایم و لازم است موانع موجود با همکاری دستگاه‌های مسئول برطرف شود.

وی افزود: همجواری خراسان رضوی با افغانستان یکی از مهم‌ترین مزیت‌های اقتصادی استان به شمار می‌رود. بخش قابل توجهی از مبادلات تجاری با این کشور به‌صورت ریالی انجام می‌شود و ضروری است موضوع رفع تعهد ارزی متناسب با شرایط تجارت با افغانستان مورد بازنگری قرار گیرد تا زمینه رونق بیشتر صادرات فراهم شود.

محمودی خراسانی همچنین بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های تجاری تأکید کرد و گفت: تعریف و ایجاد بندر خشک در خراسان رضوی می‌تواند نقش مهمی در تسهیل صادرات، کاهش هزینه‌های لجستیکی و افزایش حجم مبادلات با افغانستان و سایر کشورهای همسایه ایفا کند و جایگاه استان را به‌عنوان دروازه تجارت شرق کشور بیش از پیش تقویت سازد.

برنامه‌ریزی هدفمند اعزام هیأت‌های تجاری در راستای تقویت دیپلماسی اقتصادی خراسان رضوی

علی کبیر، دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نیز، با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای ساماندهی اعزام هیأت‌های تجاری به کشورهای هدف، اظهار کرد: اتاق خراسان رضوی با تدوین فرآیندهای مشخص و هدف‌گذاری و تمرکز بر بازارهای اولویت‌دار، تلاش کرده است اعزام هیأت‌های تجاری رابه ابزاری مؤثر برای توسعه دیپلماسی اقتصادی و گسترش روابط تجاری استان تبدیل کند.

وی افزود: در همین راستا، دوره‌های آموزشی تخصصی برای اعضای اتاق بازرگانی به‌صورت حرفه‌ای و حتی کشورمحور طراحی و برگزار شده است تا فعالان اقتصادی پیش از حضور در بازارهای هدف، با شرایط اقتصادی، حقوقی و تجاری هر کشور آشنا شوند و با آمادگی بیشتری در مذاکرات و تعاملات بین‌المللی حضور یابند.

کبیر با اشاره به ظرفیت همکاری کشورهای فارسی‌زبان گفت: موضوع ایجاد یک تشکل یا کانون مشترک کشورهای فارسی‌زبان، سابقه‌ای بیش از یک دهه دارد و این پیشنهاد در سال ۱۳۹۲ نیز در نشست سه‌جانبه ایران، تاجیکستان و افغانستان مطرح و مورد تأیید قرار گرفته بود. اکنون زمان آن رسیده است که این ایده دوباره با جدیت دنبال شود و به مرحله اجرا برسد.

اعزام هیات‌های تجاری خراسان رضوی بر اساس پروتکل جدید

پیام رشیدی، مدیر امور بین‌الملل اتاق خراسان رضوی نیز در این نشست با اشاره به تدوین سازوکار جدید اعزام و پذیرش هیات‌های تجاری استان گفت: در راستای تحقق اهداف دیپلماسی اقتصادی استان، بررسی جامعی از وضعیت تجارت با کشورهای افغانستان، پاکستان، ازبکستان، قرقیزستان و عراق انجام شد و نتایج آن مبنای برنامه‌ریزی برای اعزام هیات‌های تجاری قرار گرفت.

وی اظهار کرد: با بررسی آمار تجارت، ظرفیت‌های اقتصادی، نقاط قوت و چالش‌های موجود، تلاش کردیم اعزام هیات‌های تجاری از یک رویداد مقطعی به فرآیندی هدفمند، قابل ارزیابی و اثربخش تبدیل شود. بر همین اساس، پروتکل اعزام و پذیرش هیات‌های تجاری برای استان تدوین و تصویب شد تا از این پس تمامی مأموریت‌های تجاری بر اساس این چهارچوب اجرا شوند.

رشیدی ادامه داد: برنامه اعزام هیات‌های تجاری در چهار مرحله شامل شناسایی و هدف‌گذاری، دیپلماسی رسمی و عملیاتی، پیگیری و بهره‌برداری از نتایج سفرها و در نهایت توسعه ارتباطات و همکاری‌های اقتصادی طراحی شده است. همچنین دبیرخانه دائمی این برنامه، شاخص‌های عملکردی هر مأموریت را به‌صورت مستمر پایش و نتایج آن را دنبال خواهد کرد.

وی افزود: با توجه به شرایط ناشی از جنگ‌ اخیر و اختلال در تأمین برخی کالاهای مورد نیاز، شناسایی بازارهای هدف و توسعه همکاری با کشورهای همسایه در دستور کار قرار گرفت تا ضمن تأمین نیازهای بازار، سطح دیپلماسی اقتصادی استان نیز ارتقا یابد.

رشیدی خاطرنشان کرد: بر اساس اولویت‌بندی انجام‌شده، ۹ کشور به‌عنوان مقاصد هدف هیات‌های تجاری انتخاب شده‌اند. در برنامه فصل بهار، اعزام هیات‌ها به کشورهای افغانستان، پاکستان، تاجیکستان و قزاقستان پیش‌بینی شده بود که بخشی از این برنامه به فصل تابستان منتقل شده و اعزام هیات‌ها به پاکستان و قزاقستان در این فصل انجام خواهد شد. همچنین روسیه، ترکیه، قرقیزستان، عراق و عمان نیز در فهرست برنامه‌های آتی اتاق بازرگانی خراسان رضوی قرار دارند.

امضای تفاهم‌نامه همکاری کانون زنان بازرگان استان با انجمن ملی زنان تاجیکستان

آذر کیانی‌نژاد، رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی، با اشاره به اقدامات این کانون در توسعه همکاری‌های بین‌المللی، اظهار کرد: کانون زنان بازرگان با هدف گسترش تعاملات اقتصادی و فرهنگی، ارتباط با تشکل‌های اقتصادی کشورهای منطقه را در دستور کار قرار داده و نخستین گام‌ها در این مسیر با افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان برداشته شده است. همچنین مذاکرات و همکاری‌هایی با پاکستان، ترکیه و عراق در حال انجام است.

وی افزود: پس از دو سال رایزنی، تفاهم‌نامه همکاری کانون زنان بازرگان خراسان رضوی با انجمن ملی زنان تاجیکستان به امضا رسید؛ انجمنی که بیش از سه هزار زن تاجر را تحت پوشش دارد و از ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه بانکداری، تأمین مالی و حمایت از کسب‌وکارها برخوردار است. این نخستین تجربه از این نوع همکاری در خراسان رضوی است و می‌تواند زمینه انتقال تجربیات و توسعه روابط اقتصادی را فراهم کند.

کیانی‌نژاد ادامه داد: تفاهم‌نامه مشابهی نیز با انجمن ملی زنان ازبکستان منعقد شده و این انجمن برای سفر به ایران و گسترش همکاری‌های مشترک اعلام آمادگی کرده است. همچنین انعقاد تفاهم‌نامه با طرف پاکستانی نیز در دستور کار سفرهای آینده قرار دارد.

رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی با تأکید بر ظرفیت‌های افغانستان و تاجیکستان در حوزه انتقال دانش و تجربه گفت: این کشورها به‌ویژه در حوزه آموزش، خدمات پزشکی، سلامت، صنایع غذایی، مکمل‌های غذایی و شیر خشک کودک، ظرفیت بالایی برای همکاری دارند. به جای تمرکز صرف بر صادرات کالا، باید انتقال دانش فنی، تجربه و مشارکت در ایجاد واحدهای تولیدی را در اولویت قرار دهیم؛ رویکردی که می‌تواند به توسعه همکاری‌های پایدار و ایجاد ارزش افزوده برای هر دو طرف منجر شود.

قطعی سه‌روزه برق، صنایع را با بحران مواجه کرده است

فیروز ابراهیمی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با اشاره به افزایش هزینه‌های انرژی و محدودیت‌های برق، اظهار کرد: افزایش هزینه تأمین گازوئیل و برق، فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کرده و در حالی که باید تولید برای توسعه صادرات تقویت شود، صنایع از هفته گذشته دوباره با سه روز قطعی برق در هفته مواجه شده‌اند.

وی افزود: این شرایط موجب کاهش تولید، تعطیلی برخی واحدهای صنعتی و افزایش معرفی کارگران به بیمه بیکاری شده است. ادامه این روند، امکان فعالیت پایدار صنایع را از بین می‌برد.

ابراهیمی در پایان خواستار پیگیری جدی مسئولان استان در سطح ملی برای تأمین سهم انرژی خراسان رضوی شد و تأکید کرد: ادامه فعالیت صنایع با سه روز قطعی برق در هفته امکان‌پذیر نیست و این موضوع نیازمند چاره‌اندیشی فوری است.

لزوم تداوم تسهیل واردات پس از جنگ

سعید بامشکی، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق خراسان رضوی نیز، با تأکید بر اهمیت توسعه دیپلماسی اقتصادی، اظهار کرد: اعزام هیأت‌های تجاری به کشورهای هدف می‌تواند نقش مؤثری در رونق تجارت خارجی داشته باشد. همچنین انتظار می‌رود تسهیلاتی که پس از شرایط اخیر برای روان‌سازی واردات کالا ایجاد شده، به‌صورت پایدار ادامه یابد و محدود به شرایط مقطعی نباشد.

وی افزود: در کنار توسعه تجارت، نباید از ظرفیت مناطق آزاد و نقش آن‌ها در تسهیل مبادلات اقتصادی غافل شد. این مناطق می‌توانند به یکی از ابزارهای مهم برای افزایش تجارت و جذب سرمایه‌گذاری تبدیل شوند.

بامشکی با اشاره به ضرورت بازنگری در اولویت‌های تجاری کشور تصریح کرد: لازم است تمرکز فعالان اقتصادی بیش از گذشته به بازارهای کشورهای همسایه، آسیای میانه و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) معطوف شود؛ بازارهایی که ظرفیت بالایی برای توسعه تجارت و گسترش همکاری‌های اقتصادی با ایران دارند.

رایزنی با ازبکستان برای توسعه ترانزیت 

سپس محمد دانش، نایب رئیس اتاق مشترک ایران و تاجیکستان، با اشاره به دستاوردهای سفر هیأت تجاری به تاجیکستان و ازبکستان، اظهار کرد: در جریان این سفر، دفتر اتاق مشترک ایران و تاجیکستان در دوشنبه افتتاح شد و نشست‌هایی با اتاق بازرگانی تاجیکستان و مسئولان مناطق آزاد این کشور برگزار شد.

او گفت: پنج منطقه آزاد تاجیکستان ظرفیت مناسبی برای سرمایه‌گذاری فعالان اقتصادی ایرانی و توسعه همکاری‌های تجاری فراهم کرده‌اند.

وی افزود: در ادامه سفر، نشست‌های مشترکی با فعالان اقتصادی، مسئولان راه‌آهن و مقامات ازبکستان برگزار شد که محور اصلی آن توسعه ترانزیت و انتقال بخشی از کریدورهای تجاری منطقه از مسیر ایران بود. همچنین بر استفاده از ظرفیت ایران برای اتصال بازارهای آسیای میانه به اروپا و توسعه ترانزیت منطقه‌ای تأکید شد.

دانش ادامه داد: مذاکراتی نیز با بورس کالای ازبکستان برای ایجاد دفاتر کارگزاری ایرانی و تسهیل معاملات مستقیم میان تجار دو کشور انجام شد. همچنین تشکیل کمیته مشترک تجاری ایران و ازبکستان و توسعه همکاری‌ها در حوزه صادرات تجهیزات پزشکی، دارو، محصولات پتروشیمی و فولاد و همچنین واردات فلزات، حبوبات و برخی مواد اولیه از ازبکستان، از مهم‌ترین محورهای این مذاکرات بود.

افزایش سقف رفع تعهد ارزی، روند صادرات و واردات را با چالش مواجه می‌کند

محمد نجاریان، عضو کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، با اشاره به موانع پیش‌روی صادرکنندگان، اظهار کرد: در کنار برنامه‌های توسعه صادرات، برخی مقررات داخلی به مانعی برای فعالیت صادرکنندگان تبدیل شده است که لازم است هرچه سریع‌تر مورد بازنگری قرار گیرد.

وی افزود: افزایش تدریجی سقف رفع تعهد ارزی از ۶۰ به ۸۰ درصد، فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد می‌کند. همچنین محدودیت‌های موجود در استفاده از روش‌های رفع تعهد ارزی، از جمله واردات در مقابل صادرات خود یا دیگران و محدود بودن کالاهای مجاز برای واردات، موجب شده است بخشی از صادرکنندگان نتوانند تعهدات ارزی خود را ایفا کنند.

نجاریان با اشاره به هم‌پوشانی و تأخیر در ابلاغ برخی بخشنامه‌ها تصریح کرد: اگر مصوبات و دستورالعمل‌های مرتبط، از جمله مقررات مربوط به رفع تعهد ارزی، به‌صورت هماهنگ و هم‌زمان ابلاغ می‌شد، بسیاری از فعالان اقتصادی می‌توانستند بدون مشکل از ظرفیت‌های قانونی برای ایفای تعهدات ارزی خود استفاده کنند.

تفویض اختیارات بیشتر به استان‌ها، روند حل مسائل اقتصادی را تسریع می‌کند

سید حامد حسینی، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان رضوی نیز اظهار کرد: توسعه تجارت ریالی، تقویت مرکز مطالعات مالی و اخذ برخی اختیارات ویژه برای استان از جمله موضوعاتی است که می‌تواند به تسریع فرآیندهای اقتصادی کمک کند. همچنین مشکلات مربوط به کدهای تعرفه‌ای و رویکرد محصول‌محور در سازمان توسعه تجارت باید در قالب نشست‌های تخصصی بررسی و رفع شود.

حسینی با تأکید بر استفاده از ظرفیت کارشناسی استان‌ها تصریح کرد: توان کارشناسی استان‌ها در بسیاری از حوزه‌ها بالاست و لازم است با تفویض اختیارات بیشتر و حضور نمایندگان استان‌ها در فرآیندهای تصمیم‌گیری، مصوبات و سیاست‌های اقتصادی با اثربخشی بیشتری اجرا شود.

وی در پایان بر ضرورت تسریع در تأمین مالی و بازگشت حساب‌ها و دفاتر مالی شرکت‌های بزرگ دولتی و خصوصی به خراسان رضوی تأکید کرد و گفت: این اقدام می‌تواند نقش مهمی در افزایش توان اقتصادی و مالی استان داشته باشد که اقداماتی در این راستا در حال انجام است.

شناسایی ۱۰۰ فرصت اولویت‌دار سرمایه‌گذاری استان با همکاری اتاق بازرگانی

همچنین، مهدی تقوایی، مدیرکل دفتر هماهنگی امور سرمایه‌گذاری و اشتغال استانداری خراسان رضوی، از راه‌اندازی کمیته فعالان اقتصادی خارجی در استان خبر داد و اظهار کرد: این کمیته تشکیل شده و درخواست‌ها و مسائل هر سرمایه‌گذاران بر اساس ملیت، به اتاق مشترک مرتبط ارجاع و پیگیری می‌شود.

وی افزود: امکان صدور اقامت برای سرمایه‌گذاران خارجی با مشارکت در طرح‌های اجتماعی، توسعه‌ای و… فراهم شده است.

تقوایی با اشاره به برخی موانع موجود تصریح کرد: با وجود ظرفیت مرز دوغارون، هنوز امکان تمدید روادید اتباع خارجی در این مرز فراهم نشده و این موضوع از طریق مکاتبات رسمی در حال پیگیری است.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور سرمایه‌گذاری و اشتغال استانداری خراسان رضوی در پایان گفت: با همکاری اتاق بازرگانی، ۵۲۸ فرصت سرمایه‌گذاری در استان شناسایی شده که از این تعداد، ۱۰۰ فرصت به‌عنوان اولویت‌های سرمایه‌گذاری انتخاب شده‌اند و آماده معرفی به سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی هستند.

اعمال ممنوعیت‌های صادراتی بدون انجام آسیب‌شناسی، به صادرات استان آسیب وارد کرده است

در پایان این جلسه، رضا راستی، ناظر گمرکات خراسان رضوی، با اشاره به مشکلات فعالان اقتصادی پس از شرایط جنگی اخیر، اظهار کرد: ضروری است برخی تسهیلات و مصوبات حمایتی شعام‌ دست‌کم تا پایان آذرماه یا ترجیحاً تا پایان سال تمدید شود و برخی از این احکام نیز به‌صورت دائمی درآید، زیرا بسیاری از واحدهای تولیدی و صادراتی همچنان با آثار و خسارت‌های ناشی از شرایط اخیر مواجه هستند.

وی با انتقاد از برخی تصمیمات در حوزه صادرات افزود: اعمال ممنوعیت‌های صادراتی بدون انجام آسیب‌شناسی، به صادرات استان آسیب وارد کرده است. ممنوعیت صادرات زعفران نیز در شرایطی اعمال شده که کشور با مازاد تولید این محصول روبه‌رو است. از این‌رو، لازم است تصمیمات مرتبط با صادرات با بررسی کارشناسی و در نظر گرفتن شرایط بازار اتخاذ شود.