ماشین‌آلات و دانش فنی ایران مهم‌ترین نیاز امروز افغانستان | تقویت روابط اقتصادی بهترین روش برای نزدیکی دو ملت است

افغانستان در سال‌های اخیر از یک بازار مصرفی صرف به سمت توسعه تولید داخلی حرکت کرده و همین موضوع، الگوی تقاضای این کشور را تغییر داده است.
اکنون ماشین‌آلات، دانش فنی، مواد اولیه و سرمایه‌گذاری مشترک سهم پررنگ‌تری در نیازهای این بازار دارند؛ فرصتی که به گفته فعالان اقتصادی، ایران برای استفاده از آن باید موانع داخلی تجارت را هرچه سریع‌تر برطرف کند.

محمود سیادت رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در گفت‌وگو با اتاق ایران آنلاین با اشاره به ظرفیت بازارهای عراق و افغانستان برای ایران گفت: باید اذعان کرد که در بین بازارهای هدف صادراتی، عراق و افغانستان بیشترین مشابهت‌ها را با یکدیگر دارند؛ به این دلیل که هر دو کشور در حوزه صنعت و خدمات می‌توانند دریافت‌کننده کالا و خدمات ایران باشند.
این نیاز در این کشورها وجود دارد و تا حدود زیادی ایران توانایی تأمین آن را دارد.

این فعال اقتصادی ادامه داد: به طور طبیعی نوع کالا و خدماتی که عراق نیاز دارد، می‌تواند تفاوت‌هایی با افغانستان داشته باشد، اما به‌صورت کلی هر دو کشور امروز بیش از کالا، نیازمند خدمات فنی، ماشین‌آلات، دانش و تکنولوژی هستند.
این کشورها تلاش دارند برای اشتغال‌زایی، جلوگیری از خروج ارز و رونق اقتصادی، کالاها و خدمات مورد نیاز خود را در داخل کشور خود تهیه کنند.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با اشاره به سیاست افغانستان برای تقویت تولید داخلی گفت: با توجه به اینکه سیاست امارت اسلامی در پنج سال اخیر حمایت از تولید داخل بوده، تعداد واحدهای صنعتی در افغانستان نیز به‌شدت رشد کرده است.
به همین دلیل، افغانستان امروز به جای کالای ساخته شده، بیشتر به دنبال خرید ماشین‌آلات، دانش فنی و مواد اولیه است.

این فعال اقتصادی تأکید کرد: باید به سمت سرمایه‌گذاری مشترک و بهره‌گیری از امتیازات و مشوق‌هایی برویم که برای تولید در داخل افغانستان در نظر گرفته شده است.
البته لازمه این کار آن است که دستگاه‌های دولتی، به‌خصوص صندوق ضمانت صادرات، ورود جدی‌تری به این حوزه داشته باشند و حمایت مؤثرتری انجام دهند.

سیادت در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر مهم‌ترین مانع صادرات ایران به افغانستان، انتقال پول، مشکلات مرزی، تعرفه‌ها یا مسائل مربوط به کامیون‌ها و لجستیک است، گفت: تقریباً همه این موارد وجود دارد.
متأسفانه در بحث حفظ بازارهای صادراتی یا توسعه آنها جدی نیستیم.

او افزود: در مرزهای چهارگانه خود با افغانستان مشکلات بسیار جدی داریم و نیازمند غلبه نگاه اقتصادی هستیم.
اساساً بخش‌هایی از حاکمیت این باور را ندارند که بهترین روش برای نزدیکی دو ملت و حتی دو کشور، می‌تواند اقتصاد باشد.
در بخش‌هایی توجه بیشتر به مسائل غیراقتصادی است و این یک ضعف محسوب می‌شود.
این نوع نگاه، اثرات خود را در همه بخش‌ها نشان می‌دهد.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با تأکید بر مشکلات موجود در مرزها تصریح کرد: در مرزها مشکل جدی و توقف‌های طولانی داریم.
همچنین به دلیل بسته شدن مرزهای جنوبی و مرزهای آبی، ترانزیت افغانستان که به‌شدت به ایران وابسته بود به سختی انجام می‌شود.

این فعال اقتصادی درباره دیگر عوامل اثرگذار بر تجارت دو کشور گفت: در مورد صادرات نیز گرانی و تورم شدید کالاهای ایرانی و همچنین محدود شدن صادرات در حوزه فولاد، پتروشیمی و صنایع غذایی به این روابط آسیب رسانده است.

سیادت با اشاره به فرصت ایجادشده برای ایران پس از بسته شدن مرز پاکستان با این کشور تصریح کرد: در شرایطی که با بسته شدن مرز پاکستان، بیشترین نیاز و نگاه افغانستان به سمت ایران بوده است، نتوانستیم انتظارات و نیازهای بازار را تأمین کنیم و این مسئله افغانستان را به سمت کشورهای شمالی خود و روسیه سوق داده است.

تجار افغانستانی؛ بازیگران مهم صادرات ایران

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت تجار و سرمایه‌گذاران افغانستانی در ایران گفت: در حال حاضر بخش قابل‌توجهی از صادرات به افغانستان توسط خود تجار افغانستانی مقیم انجام می‌شود.
واحدهای تولیدی نیز ترجیح می‌دهند مستقیم با خریدار نهایی افغانستان وارد معامله شوند.

او ادامه داد: بخشی از این تجار فقط کالا خریداری می‌کنند و فعالیت آنها نیز محدود به افغانستان نیست.
آنها برای بسیاری از بازارهای هدف دیگر، از آفریقا گرفته تا اروپا و استرالیا، کالا تهیه می‌کنند.
تجار افغانستانی قدرتمندی داریم که به دلیل پراکندگی آنها در نقاط مختلف دنیا، نمایندگان یا اقوام آنها در ایران کالا را تهیه و برای آنها ارسال می‌کنند.

سیادت درباره سرمایه‌گذاران افغانستانی نیز توضیح داد: بخش دیگری از اتباع افغانستان، سرمایه‌گذار هستند.
البته ضوابط و شرایط سرمایه‌گذاری متفاوت است؛ سرمایه‌گذار باید ارز را وارد کند، آن را با نرخ پایین‌تری تبدیل و فرآیند مشخص را طی کند.
به همین دلیل تعداد تجار افغانستانی از تعداد سرمایه‌گذاران در ایران بیشتر است.

این فعال اقتصادی خاطرنشان کرد: با این وجود، در سال‌های اخیر بیشترین تعداد سرمایه‌گذاران خارجی در ایران را اتباع افغانستان تشکیل داده‌اند.