تاکید بر عبور زیست‌بوم فناوری خراسان رضوی از فعالیت‌های پراکنده به سمت پروژه‌های بزرگ و اقتصادمحور

به گزارش روابط عمومی اتاق مشهد، «محمدعلی چمنیان»، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، در این جشنواره با تاکید بر ضرورت اصلاح حکمرانی در حوزه نوآوری و فناوری اظهار کرد: توسعه اقتصاد دانش‌بنیان صرفا با ایجاد یک واحد یا متولی مشخص در سازمان‌ها محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند آن است که رویکرد نوآوری و فناوری در تمام بخش‌های حکمرانی و زنجیره فعالیت اقتصادی جاری شود.

توسعه اقتصاد دانش‌بنیان نیازمند حکمرانی نوآوری در تمام بخش‌های کشور است

وی افزود: برای جاری شدن یک رویکرد در یک سازمان، دو مولفه تعهد مدیریت و حکمرانی جامع ضروری است. نمی‌توان نوآوری، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان را به یک واحد یا مجموعه خاص محدود کرد و انتظار داشت سایر بخش‌های سازمان خود را در قبال آن مسئول ندانند.

چمنیان با اشاره به نمونه‌هایی از موانع پیش روی شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: در برخی موارد، شرکت‌های دانش‌بنیان سال‌ها برای طراحی و تولید یک محصول یا نرم‌افزار فعالیت کرده‌اند، اما دستگاه‌های اجرایی به جای استفاده از ظرفیت داخلی، به دنبال واردات نمونه خارجی هستند. این مسئله نشان می‌دهد که نگاه به فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان هنوز در تمام بخش‌های نظام حکمرانی نهادینه نشده است.

وی ادامه داد: در حوزه تجهیزات و فناوری، ممکن است یک شرکت داخلی یک برد یا محصول را طراحی و تولید کند، اما برای تأمین اجزای آن با موانع متعدد مواجه شود. در چنین شرایطی، گمرک، سازمان توسعه تجارت، بانک مرکزی و سایر دستگاه‌ها هر کدام فرآیندهای جداگانه‌ای را دنبال می‌کنند و در نهایت، مجموعه‌ای از موانع اداری و مقرراتی در برابر توسعه یک محصول دانش‌بنیان قرار می‌گیرد.

چمنیان با بیان اینکه بخش مهمی از ارزش‌آفرینی در حوزه فناوری در سطح طراحی و تولید سیستم‌های کامل شکل می‌گیرد، اظهار کرد: فناوری و نوآوری را می‌توان در دو سطح سیستم و اجزا مورد توجه قرار داد و شرکت‌هایی که بتوانند از سطح تولید یک جزء به طراحی و تولید یک سیستم کامل برسند، ظرفیت بیشتری برای ایجاد ارزش افزوده و حضور در بازارهای بین‌المللی خواهند داشت.

وی گفت: بسیاری از شرکت‌های توانمند کشور در سطح طراحی اجزا و محصولات تخصصی فعالیت می‌کنند، اما موانع موجود اجازه نمی‌دهد این شرکت‌ها به سطح طراحی و تولید سیستم‌های کامل برسند. این موضوع الزاماً به ضعف شرکت‌ها مربوط نیست، بلکه بخشی از آن به محیط کسب‌وکار و سیاست‌گذاری بازمی‌گردد.

نایب‌رئیس اتاق خراسان رضوی افزود: در برخی نمونه‌های موفق، یک شرکت ابتدا یک سیستم کامل را طراحی می‌کند، سپس اجزای مختلف آن را یا در داخل تولید می‌کند یا ساخت آنها را به شرکت‌های دیگر می‌سپارد. در نهایت، محصول نهایی با قابلیت رقابت و صادرات در بازارهای جهانی عرضه می‌شود. چنین مدلی می‌تواند زمینه شکل‌گیری زنجیره‌ای از شرکت‌ها و صنایع وابسته را نیز فراهم کند.

وی با انتقاد از خلا موجود در سیاست‌گذاری این حوزه اظهار کرد: در سیاست‌گذاری فناوری، توجه به توسعه فناوری در سطح سیستم باید جدی‌تر دنبال شود. در بسیاری از موارد، شرکت‌ها و تیم‌های توانمند در پارک‌های علم و فناوری، محصولات و فناوری‌های قابل توجهی را در سطح اجزا طراحی می‌کنند، اما زمانی که می‌خواهند این فناوری را به محصول یا سیستم کامل تبدیل کنند، با موانع خارج از اختیار خود مواجه می‌شوند.

چمنیان تاکید کرد: شرکت‌ها برای عبور از این مرحله باید تلاش کنند از سطح تولید اجزا فراتر رفته و با توسعه همکاری، تشکیل کنسرسیوم یا ایجاد گروه‌های تخصصی، به سمت طراحی و تولید سیستم‌های کامل حرکت کنند؛ چراکه رسیدن به این سطح می‌تواند زمینه ایجاد درآمد پایدار داخلی و صادراتی و تضمین آینده فعالیت شرکت‌ها را فراهم کند.

وی گفت: ایجاد درآمد پایدار و صادرات‌محور برای شرکت‌های دانش‌بنیان، هم نیازمند حرکت خود شرکت‌ها به سمت سطوح بالاتر فناوری است و هم به سیاست‌گذاری و حمایت هدفمند برای فراهم کردن این مسیر بستگی دارد.

اختصاص خط اعتباری هزار میلیارد تومانی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی

«اصغر نورالله‌زاده»، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی کشور نیز در این جشنواره، با اشاره بر ضرورت حرکت شرکت‌های دانش‌بنیان از مرحله تولید محصول به سمت تجاری‌سازی و توسعه بازار اظهار کرد: خراسان رضوی و منطقه شرق کشور از ظرفیت‌های گسترده علمی، فناورانه، صنعتی، معدنی، کشاورزی، سلامت، فناوری اطلاعات و تجاری برخوردارند و باید سازوکاری برای تبدیل این ظرفیت‌ها به محصول، ورود محصولات به بازارهای داخلی و بین‌المللی و ایجاد ارزش اقتصادی و اجتماعی فراهم شود.

وی افزود: رویکرد صندوق نوآوری و شکوفایی صرفا افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان نیست، بلکه باید این شرکت‌ها مسیر رشد را طی کنند، بزرگ‌تر شوند، رقابت‌پذیری خود را افزایش دهند و به بازیگران اثرگذار اقتصادی تبدیل شوند. صندوق نوآوری و شکوفایی تلاش می‌کند از شرکت‌های دانش‌بنیان در مراحل مختلف رشد، از نمونه اولیه و توسعه فناوری تا تجاری‌سازی، توسعه بازار، سرمایه‌گذاری و ورود به بازارهای بین‌المللی حمایت کند.

نورالله‌زاده از برنامه ایجاد زیرساخت نمایشگاه دائمی محصولات دانش‌بنیان در خراسان رضوی خبر داد و اظهار کرد: با تصمیمات اتخاذشده، ایجاد یک مرکز دائمی نمایشگاهی در کنار پردیس تجاری‌سازی ذیل پارک علم و فناوری استان و همچنین ایجاد شرکت یا شرکت‌های مدیریت صادرات با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی دنبال خواهد شد تا دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به بازارهای بین‌المللی تسهیل شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های خراسان رضوی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های فناوری و نوآوری کشور افزود: هدف این است که مشهد به هاب فناوری شرق کشور و زیرساختی برای توسعه صادرات، نه‌تنها در شرق کشور بلکه در سطح ملی، تبدیل شود.

رئیس هیات‌مدیره صندوق نوآوری و شکوفایی از اختصاص خط اعتباری هزار میلیارد تومانی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی خبر داد و گفت: در صورت افزایش سرمایه یا ایجاد صندوق جدید در خراسان رضوی، آمادگی داریم ۵۰۰ میلیارد تومان عاملیت با ضریب یک به یک به صندوق استان یا صندوق مشترک اختصاص دهیم تا منابع به صورت تسهیلات یا سرمایه‌گذاری مشترک در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان قرار گیرد.

وی افزود: یکی از راهبردهای صندوق نوآوری و شکوفایی، ایجاد شرکت‌های بزرگ و اثرگذار و اتصال شرکت‌های نوپا به این مجموعه‌هاست تا شرکت‌های بزرگ بتوانند به عنوان موتور محرک زیست‌بوم، زمینه رشد شرکت‌های فناور کوچک‌تر را نیز فراهم کنند.

نورالله‌زاده بیان کرد: انتظار از شرکت‌های دانش‌بنیان این است که صرفا تولیدکننده محصول نباشند، بلکه مسئله حل کنند، بازارهای آینده را بسازند و علاوه بر رشد خود، در توسعه کل زیست‌بوم نوآوری نیز نقش‌آفرینی کنند.

وی ابراز امیدواری کرد: مشهد و شرق کشور در سال‌های آینده علاوه بر جایگاه علمی، به یکی از قطب‌های اثرگذار اقتصاد دانش‌بنیان، فناوری و نوآوری در کشور و منطقه تبدیل شوند.

افتتاح پارک ICT مشهد در آینده‌ای نزدیک

«غلامحسین مظفری»، استاندار خراسان رضوی، با تاکید بر نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های نوین در مسیر توسعه کشور اظهار کرد: آینده کشور و اقتصاد کشور مبتنی بر شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های جدید است و باید با شناخت مسیر توسعه طی‌شده در جهان، ظرفیت‌های موجود را در این مسیر به کار گرفت.

وی با اشاره به ظرفیت‌های خراسان رضوی در حوزه فناوری افزود: این استان علاوه بر برخورداری از نیروی انسانی توانمند، از زیرساخت‌های مناسبی در حوزه فناوری برخوردار است و دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه‌های بزرگ استان، مجموعه‌های فناوری و کارخانه نوآوری در کنار یکدیگر ظرفیت ارزشمندی برای توسعه زیست‌بوم فناوری ایجاد کرده‌اند. امیدواریم در آینده نزدیک شاهد شکل‌گیری یک هاب فناوری توسعه‌یافته در خراسان رضوی باشیم. در همین راستا، موضوع پارک ICT مشهد نهایی شده و امیدواریم حداکثر تا دو هفته آینده رونمایی از آن انجام شود.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت‌های پارک علم و فناوری استان گفت: پارک علم و فناوری خراسان رضوی و پردیس‌های آن در شهرستان‌های مختلف ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت‌های فناورانه دارند و با توجه به تکمیل ظرفیت فضاهای موجود، توسعه این زیرساخت‌ها ضروری است. در همین راستا، اختصاص هزار هکتار زمین در شهرک صنعتی شماره پنج برای توسعه فعالیت‌های پارک علم و فناوری در دستور کار قرار گرفته و مراحل مربوط به تفاهم و امضای توافق آن در حال انجام است.

وی همچنین از توافق با وزارت علوم و وزارت نیرو برای توسعه زیرساخت‌های فناوری در حوزه آب و برق خبر داد و گفت: در این توافق مقرر شده است بخش عمده‌ای از فضای سرپوشیده ۳۰ هزار مترمربعی پژوهشگاه نیرو در مشهد به پردیس فناوری شرکت‌های فعال در حوزه آب و برق کشور اختصاص یابد که ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت‌های فناورانه این حوزه خواهد بود.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به ضرورت تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: تامین مالی یکی از مسائل مهم این شرکت‌هاست و در استان باید برای تقویت صندوق‌های موجود تلاش کنیم تا اثربخشی بیشتری داشته باشند. ایجاد صندوق جدید با مشارکت بخش خصوصی نیز در حال پیگیری است و می‌تواند ظرفیت مناسبی برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان استان ایجاد کند.

استاندار خراسان رضوی افزود: در سفرهای انجام‌شده به کشورهای منطقه و شهرهای بزرگ آن‌ها، مذاکرات متعددی صورت گرفته و این ظرفیت وجود دارد که مشهد و خراسان رضوی در یک محدوده گسترده منطقه‌ای، جایگاه علمی و فناوری خود را تقویت کنند.

وی خاطرنشان کرد: خراسان رضوی باید مسئولیت خود را در این حوزه بپذیرد و با تکیه بر ظرفیت علمی، فناوری و انسانی موجود، در مسیر تبدیل‌شدن به یکی از مراکز مهم فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان در شرق کشور گام بردارد.

توسعه زیست‌بوم نوآوری نیازمند همکاری دانشگاه، دولت و بخش خصوصی است

در بخش دیگری از این جشنواره، «عبدالرضا جوان‌جعفری»، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد، با تاکید بر ضرورت همکاری دانشگاه، دولت و بخش خصوصی در توسعه فناوری اظهار کرد: توسعه نوآوری نیازمند شکل‌گیری همکاری مؤثر میان این سه بخش، ایجاد گفتمان جدید و رقابت برای شناسایی و حل مسائل است.

وی با اشاره به ظرفیت کشورهای آسیای مرکزی، به‌ویژه کشورهای فارسی‌زبان، گفت: حضور شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌های ایران در این منطقه می‌تواند به توسعه همکاری‌های علمی و فناوری کمک کند.

رئیس دانشگاه فردوسی مشهد افزود: این دانشگاه به همراه دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر و گیلان، برای بازطراحی زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور انتخاب شده و از ابتدای سال فرآیند بازطراحی زیست‌بوم خود را آغاز کرده است. در این چهارچوب، ایجاد ۱۰ مجموعه فناورانه در دانشگاه پیش‌بینی شده و اصلاح آیین‌نامه‌های مرتبط با اعضای هیئت علمی، مراکز نوآوری، مالکیت فکری و مسائل حقوقی در حال انجام است.

جوان‌جعفری با تاکید بر ضرورت انتقال دانش از دانشگاه به بازار ادامه داد: بازنگری در فرآیند تجاری‌سازی، سرمایه‌گذاری خطرپذیر و همکاری با صنایع با هدف تبدیل دستاوردهای پژوهشی به محصولات و فناوری‌های قابل عرضه در بازار دنبال می‌شود.

وی از شرکت‌ها و صنایع برای استقرار واحدهای تحقیق و توسعه در دانشگاه فردوسی مشهد دعوت کرد و گفت: شرکت‌ها می‌توانند از ظرفیت اعضای هیئت علمی، آزمایشگاه‌ها و زیرساخت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه برای توسعه فعالیت‌های فناورانه استفاده کنند.

اقتصاد دانش‌بنیان با افزایش تعداد شرکت‌ها محقق نمی‌شود؛ باید به سمت پروژه‌های بزرگ حرکت کنیم

«سیدمهدی مدنی بجستانی»، رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی نیز، با تاکید بر ضرورت ایجاد زنجیره منسجم میان دانش، فناوری، سرمایه، تولید، صنعت و بازار اظهار کرد: کشور با کمبود دانش، استعداد و فناوری مواجه نیست، بلکه نیازمند ایجاد زنجیره‌ای منسجم برای تبدیل این ظرفیت‌ها به اثرگذاری واقعی در اقتصاد است. شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، صنایع، سرمایه‌گذاران، صندوق‌های پژوهش و فناوری و دستگاه‌های اجرایی باید به عنوان اجزای یک منظومه واحد در کنار یکدیگر قرار گیرند.

رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی بیان کرد: پروژه‌های فناورانه باید مسائل واقعی کشور را حل کنند، بازار ایجاد کرده، سرمایه بخش خصوصی و صنایع بزرگ را جذب کنند و در نهایت به ارزش اقتصادی قابل اندازه‌گیری برسند.

مدنی بجستانی با تاکید بر ضرورت تغییر مدل تامین مالی افزود: تحقق این هدف به ابزارهای متنوع‌تر تامین مالی، صندوق‌های توانمندتر، ضمانت‌نامه‌ها و سرمایه‌گذاری مشترک نیاز دارد تا ریسک پروژه‌های فناورانه میان بازیگران مختلف تقسیم شود.

وی با بیان اینکه سرمایه صرفا پول نیست، اظهار کرد: اعتماد، شبکه همکاری، بازار، تجربه صنایع، توان علمی دانشگاه، ظرفیت سیاست‌گذاری و خلاقیت کارآفرینان نیز سرمایه محسوب می‌شود و مسئله اصلی، کنار هم قرار دادن این ظرفیت‌ها برای ایجاد جریان مؤثر اقتصادی است.

رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی بیان کرد: خراسان رضوی از دانشگاه‌ها، مراکز فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان، صنایع بزرگ و بخش خصوصی برخوردار است، اما برای تبدیل شدن به قطب اقتصاد دانش‌بنیان باید از فعالیت‌های پراکنده عبور کرده و به سمت فعالیت‌های مسئله‌محور و پروژه‌محور حرکت کند.

۳۱.۵ همت اعتبار برای حمایت از زیست‌بوم فناوری و نوآوری در بودجه امسال پیش‌بینی شده است

همچنین، «احسان عظیمی‌راد»، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به حمایت‌های مجلس از زیست‌بوم فناوری و نوآوری اظهار کرد: کمیته دانش‌بنیان کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس از ابتدای فعالیت مجلس دوازدهم تشکیل شده و در دو سال گذشته ۴۸ همت از محل قانون بودجه برای حمایت از دو مجموعه مهم و راهبردی در حوزه علم و فناوری اختصاص یافته است.

وی افزود: در سال جاری نیز ۳۱.۵ همت در قانون بودجه برای این حوزه پیش‌بینی شده که تا مردادماه ۲۹.۵ همت آن محقق شده است و بر اساس گزارش‌های موجود، میزان تحقق اعتبار در ادامه سال به بیش از ۳۱ همت رسیده است.

وی با اشاره به اعلام خط اعتباری برای حمایت از زیست‌بوم فناوری استان افزود: اختصاص اعتبار از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی می‌تواند به تقویت صندوق‌های استان و حمایت از فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند

زیست‌بوم فناوری خراسان رضوی با فعالیت ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان و فناور توسعه یافته است

«جواد صفایی»، رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی، با اشاره به فعالیت حدود ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان و فناور در استان اظهار کرد: از این تعداد حدود ۲۵۰ شرکت دانش‌بنیان هستند و فعالیت‌های فناورانه در شهرستان‌هایی همچون نیشابور، سبزوار، تربت‌حیدریه، کاشمر و گناباد نیز توسعه یافته است. پارک علم و فناوری دانشگاه فردوسی مشهد نیز حدود ۲۰۰ شرکت را در خود جای داده که ۵۰ شرکت از آن‌ها دانش‌بنیان هستند و پارک علم و فناوری دانشگاه علوم پزشکی و زیست‌بوم‌های فناوری شهرداری نیز در توسعه این ظرفیت نقش دارند.

وی با اشاره به محدودیت فضای استقرار شرکت‌های فناور در مشهد گفت: حدود ۱۰۰ شرکت در حوزه ICT و ۷۰ شرکت در حوزه صنایع خلاق فعالیت دارند، اما کمبود فضا و پراکندگی شرکت‌ها مانع شکل‌گیری ارتباط مؤثر میان آن‌ها شده است. ایجاد برج‌های فناوری می‌تواند زمینه استقرار شرکت‌های کوچک و بزرگ در کنار یکدیگر را فراهم کند.

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی با اشاره به تفاهم‌نامه ایجاد ۱۰ برج فناوری در استان اظهار کرد: امیدواریم با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی، دست‌کم یک برج فناوری در مشهد ایجاد شود.

وی درباره دومین دوره جشنواره سرآمد نیز گفت: در این دوره ۱۸ استان حضور داشتند و بیش از ۴۷۰ شرکت ثبت‌نام کردند که ۴۳۰ شرکت وارد مرحله داوری شدند و در نهایت ۱۵ شرکت در بخش‌های مختلف دانش‌بنیان، فناور، نوآور، خلاق، فناور غیردانش‌بنیان و تحقیق و توسعه به‌عنوان برگزیده معرفی شدند.

«امیر یونسیان»، نماینده معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز در این مراسم، با اشاره به رویکرد جدید این معاونت در حوزه فناوری اظهار کرد: هدف، عبور از حمایت صرف از بازیگران زیست‌بوم و حرکت به سمت ایجاد ظرفیت‌های پایدار ملی از طریق پیوند فناوری‌های پیشرفته با مسائل واقعی و راهبردی کشور است. در این رویکرد، دانشگاه‌ها باید از مرکز تولید دانش به مرکز خلق قابلیت‌های راهبردی تبدیل شوند و پارک‌های علم و فناوری نیز به‌عنوان راهبر زیست‌بوم، نقش پلتفرم حکمرانی نوآوری را ایفا کنند.

یونسیان تاکید کرد: معاونت علمی بر حمایت از زنجیره کامل نوآوری، از ایده تا توسعه محصول، تأمین مالی و ورود به بازار تمرکز دارد و انتظار می‌رود جشنواره سرآمدان نیز با توسعه ابزارهای تامین مالی، به رشد زیست‌بوم فناوری خراسان رضوی و شرق کشور و توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان کمک کند.