تدوین نقشه راه بلندمدت برای اقتصاد کشور؛ پیشنیاز سرمایهگذاری در تولید
احوال صنعت در 1403 به روایت آمار رسمی
مشکلات کشاورزی و صادرات تاجیکستان
مازاد تجارت کالای اتحادیه اروپا افزایش یافت
رونق سرمایهگذاری در تولید در گرو اصلاح سیاستهای ارزی و پولی است
فلرینگ، ثروتی که میسوزد
ظرفیتهای مغفولمانده گوهرسنگ ایران
هر ایرانی خارج کشور می تواند یک خودرو وارد کند
شهریار زهدی ـ دبیر کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی // در هر سال، میلیاردها مترمکعب از سرمایههای ارزشمند طبیعی کشور، در هیأت گازهای همراه نفت، بیثمر و خاموش، در آتش مشعلهای پالایشگاهها میسوزد؛ فرآیندی که در ادبیات صنعت انرژی از آن با عنوان «فلرینگ» یاد میشود. نعمتی از کفرفته که میتوانست نهتنها موتور صنعت را با شتابی بیشتر به حرکت درآورد، بلکه هوایی پاکتر و سالمتر را برای مردمان این سرزمین به ارمغان آورد. هوایی که، بهویژه برای ساکنان مناطق پیرامون میادین نفت و گاز، میتوانست حامل مقادیر کمتری از آلایندههایی چون دیاکسید کربن، دیاکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن باشد و بدینترتیب، از بروز پیامدهای سنگین زیستمحیطی چون افزایش خطر ابتلا به سرطان، بیماریهای تنفسی، تخریب اکوسیستمها و آسیب به کشاورزی محلی جلوگیری کند. با این همه، بر خلاف مسیر عقلانیت زیستمحیطی و توسعه پایدار، ایران در سال ۲۰۲۳ بیشترین رشد در حجم گازهای سوزاندهشده از طریق فلرینگ را در سطح جهانی تجربه کرده است؛ بهگونهای که در برابر تنها ۱۰ درصد افزایش در تولید نفت، رشد ۱۹ درصدی در حجم فلرینگ ثبت شده است. این روند، جایگاه ایران را پس از روسیه، به دومین کشور جهان در سوزاندن گازهای همراه نفت از منظر حجم، ارتقا داده است؛ جایگاهی تلخ که بهروشنی از عدم بهرهبرداری بهینه از منابع ملی حکایت دارد.
دکتر کامران ندری // قریب به ۵دهه است که تورم در اقتصاد ایران مزمن شده است. تورم مزمن را به راحتی نمیتوان از بین برد؛ چراکه بخش مهمی از فرآیند علاج تورم مزمن مستلزم رفع مشکلات ساختاری است. کشوری که با کسری ساختاری در بودجه مواجه است و بانکهای آن دچار ناترازیهای غیر قابل پیشبینی در جریان ورود و خروج نقدینگی و ناترازی ترازنامهای هستند، نمیتواند صرفا با اتکا به سیاستهای انقباضی پولی یا تثبیت نرخ ارز با تورم مقابله کند. از طرف دیگر، کشوری که بهدلیل تحریمها و استیلای انحصارات دولتی و شبه دولتی در صنعت، محکوم به درونگرایی است و به حکم ضرورت و اضطرار ناچار است بهطور مطلق از بنگاههای تولیدی ناکارآمد حمایت کند، نه در درمان تورم توفیق بهدست میآورد و نه از رشد اقتصادی طرفی میبندد. لذا در شرایط اضطرار ناشی از جنگ و محاصره خودخواسته اقتصادی، حمایت اجباری از بنگاههای ناکارآمد انحصارطلب، گرچه به حفظ وضعیت موجود تا حدی کمک میکند، اما قطعا در بلندمدت مانع جدی برای رشد اقتصادی است و زوال پایدار تورم را ناممکن میکند.
سعیده بهنژاد ـ کارشناس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی مشهد// تورم به عنوان یکی از شاخصهای کلیدی اقتصادی، نقش بسیار مهمی در تحلیل وضعیت اقتصادی و اجتماعی هر کشوری ایفا میکند. در ایران، بررسی و تحلیل تورم به صورت ماهانه در استانهای مختلف، تصویر جامعتری از وضعیت اقتصادی مناطق مختلف کشور به دست میدهد. این تحلیلها میتوانند بازتابدهنده تفاوتهای ساختاری، اقتصادی و اجتماعی هر استان باشند و به درک بهتر تغییرات اقتصادی در سطح ملی کمک کنند.
نجمه سوری ناصری، کارشناس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی خراسان رضوی// نگاهی به وضعیت صادرات استان خراسان رضوی طی بازه زمانی سال 1399 تا پایان سال 1402 حکایت از یک روند صعودی در این حوزه دارد؛ مجموع ارزش دلاری صادرات استان در پایان سال 1402 معادل یک میلیون و 740 هزار دلار با تراز تجاری مثبت بوده است؛ این در حالی است که صادرات کل کشور در سال 1402 با 8.6 درصد کاهش (از نظر ارزش دلاری) نسبت به سال 1401، معادل 49 میلیارد و 286 میلیون دلار بوده و تراز تجاری کشور در وضعیت منفی بوده است.
داود سوری ـ هفته پیش رئیسجمهور، مسعود پزشکیان، در اولین مصاحبه تلویزیونی خود لازمه رسیدن به رشد اقتصادی ۸درصدی را که به دولت او از برنامه هفتم به ارث رسیده است، سرمایهگذاری حداقل ۲۰۰میلیارد دلاری دانست. بر مبنای مشورتهایی که به او داده شده بود، وی معتقد بود نیمی از این مبلغ درون کشور موجود است و برای نیمی دیگر باید چارهای بیندیشند. در این مقاله، این جمله کوتاه را بهانه قرار میدهیم و بررسی میکنیم که آیا کمبود اقتصاد این کشور فقط ۲۰۰میلیارد دلار است؟
دکتر مجيد رئوفي ـ تحليلگر ارشد انرژي // «ناترازی» به یکی از واژگان عمومی ساحت عمومی کشور تبدیل شده است و همه درباره ناترازی صحبت میکنند. پیشتر تراز بخشهای مختلف، مثبت بوده و به دلیل سیاستهای اشتباه دولتها، روند مصرف یا قاچاق بهگونهای پیش رفته که تقاضا از عرضه پیشی گرفته و ترازها منفی شده است. کشور در ماههایی از سال در بخشهای برق و گاز و اخیرا در تمام روزهای سال در تولید بنزین دچار کمبود شده است. مساله کلیدی هم این است که این بخشها به هم مرتبطند و تلاش برای حل مجزای هریک از این بخشها بدون درنظر گرفتن سایر بخشها مقطعی و ناپایدار است و سیاستگذاری انرژی کشور برای حاملهای انرژی ازجمله گاز، برق و سوخت وسایل نقلیه کاملا به هم وابسته است.
کریستینا جورجیوا ـ رئیس صندوق بینالمللی پول // ما در آستانه یک انقلاب فناوری هستیم که میتواند به بهرهوری یک جهش اساسی بدهد، رشد جهانی را تقویت کند و درآمد را در سراسر جهان افزایش دهد. با این حال میتواند جایگزین مشاغل و تعمیق نابرابری شود. پیشرفت سریع هوشمصنوعی، جهان را مجذوب خود کرده است و همزمان باعث ایجاد هیجان و هشدار میشود و سوالات مهمی در مورد تاثیر بالقوه آن بر اقتصاد جهانی ایجاد میکند. پیشبینی اثر خالص آن دشوار است، زیرا هوشمصنوعی به روشهای پیچیدهای در اقتصادها موج میزند. چیزی که میتوانیم با اطمینان بگوییم، این است که باید مجموعهای از سیاستها را برای استفاده ایمن از پتانسیل عظیم هوشمصنوعی به نفع بشریت ارائه کنیم.
دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // امروزه غالب کشورها، اعم از توسعهیافته و در حال توسعه، توجه ویژهای به ثبات اقتصاد کلان دارند و تلاش میکنند مانع بیثباتی اقتصاد کلان شوند. به همین دلیل، هدف اساسی سیاستگذاری اقتصاد کلان، شامل سیاست مالی و پولی (با تاکید بیشتر بر سیاست پولی) جلوگیری از بیثباتی اقتصاد کلان ذکر میشود.
احسان شجاعی ـ نایب رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی مشهد// از زمانی که در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی با حضور رئیس بانک مرکزی (دی ماه 1402)، مطالبه عضویت بانکهای خصوصی در شورای هماهنگی بانکها و ارائه آمار و اطلاعات آنان به این شورا مطرح شد، مشخص گردید که این قصه سر دراز دارد و بایستی به جد پیگیری شود؛ با این حال و با وجود سپری شدن هفت ماه از طرح این موضوع، بانکهای خصوصی به این خواسته شورای گفتوگو تن ندادهاند. ماجرا به آنجا رسید که دبیر شورای هماهنگی بانکهای استان در جلسه اخیر شورای گفتوگوی خراسان رضوی، اسامی بانکهای متخلف در این زمینه را اعلام نمود.