- امروز : پنجشنبه - ۷ خرداد - ۱۴۰۵
- برابر با : Thursday - 28 May - 2026
اخبار ویژه
سه مرحله سرنوشتساز در مسیر شغلی
اعتبار پروانههای اشتغال به کار مهندسان تا ۳۱ خرداد تمدید شد
ابلاغ بسته حمایتی 10 مادهای برای نجات تولید در شرایط جنگی
احیای صنعت گردشگری با خروج از بنبست مالی و استفاده از صندوقهای سرمایهگذاری
۴۰ درصد از کیک اقتصاد زیر وزن نقدینگی / نسبت نقدینگی به GDP کاهش یافت، اما خطر پولی از بین نرفت
تقویم نمایشگاههای بینالمللی روسیه در سال ۲۰۲۶ منتشر شد
مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت در تاجیکستان
توسعه معادن فدای کسری بودجه شده است/ ایران رتبه چهارم صادرات سنگ جهان را به ترکیه واگذار کرد
یادداشت ها
بقا؛ جانشین توسعه
علی صادقهمدانی ـ کارشناس اقتصادی // وقتی بقا جای توسعه را میگیرد، همه چیز کار میکند؛ اما هیچ چیز پیش نمیرود. کسبوکارها باز هستند، بازارها برقرارند، قیمتها هر روز کشف میشوند و مقررات اقتصادی، بههرحال، اعلام میشوند. اما در پس این حرکت ظاهری، نوعی ایستایی عمیق جریان دارد؛ گویی اقتصاد نه در حال پیش روی که در حال «ادامه دادن» است.
نمیدانیم یا نمیخواهیم بدانیم
امروز اولویت نجات زیربناهای کشور است. برنامه کشور باید بر اساس صرفهجویی در انرژی، تولید انرژی پاک، صرفهجویی در آب، سیستمهای نوین تولید کشاورزی باشد.
نگاه به اقتصاد در فرهنگی غربی و شرقی
حکمرانی مبتنی بر بازار آزاد با تغییرات تدریجی و در نهایت فروپاشی نظام مرکانتیلیستی ابتدا در اروپای غربی، بهویژه انگلستان و هلند، امکانپذیر شد و اندکاندک در سراسر اروپای غربی رواج یافت.
نقش تولیدکنندگان در ثبات و توسعه
درک تغییر فازهای اقتصاد کشور هم برای سیاستمداران و هم برای فعالان بخش خصوصی، اهمیت زیادی دارد. از سال۱۳۹۷، تغییر فاز مهمی در اقتصاد ایران اتفاق افتاد. نقش نفت ناخواسته به دلیل تحریم شدید آمریکا، در بودجه دولت و اقتصاد کمرنگ شد. پیش از آن، مسیر درآمدزایی در کشور به این ترتیب بود که دولت، درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز را از طریق بودجه عمومی و بودجه شرکتهای دولتی و صندوق توسعه ملی به اقتصاد کشور تزریق میکرد. صنعت و بازرگانی و حتی کشاورزی وابسته به درآمدهای نفتی بود و نظام مالیاتستانی مستقیم به بودجه نفتی دولت (مالیات بر حقوق کارکنان بخش دولتی و مالیات بر شرکتهای دولتی) یا غیرمستقیم به آن تکیه داشت.
واردات در دام انحصار
درخصوص آییننامه جدیدی که برای واردات خودرو تنظیم و ابلاغ شده، ذکر چند نکته حائز اهمیت است. اولین نکته این است که آزادسازی واردات خودرو برای رقابتیشدن بازار خودرو یک ضرورت و این آییننامه، قدمی در جهت درست است. این اتفاق در واقع میتواند نقطه ابتدایی برای پایان مسیری باشد که پیش از این برای خودروسازان ایرانی با استفاده از قدرت بازار زیاد و توان تاثیرگذاری بر سیاستگذار بهمنظور تولید خودرو باز بوده است.
پول، ثبات، رشد و توسعه
* دکتر تیمور رحمانی - عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران پول بزرگترین اختراع یا ابداع بشر است. بدون ابداع پول و تکامل آن، انسان هنوز اندر خم تامین قوت لایموت بود و هماکنون تلسکوپ جیمز وب با تصاویر خیرهکنندهاش ما را مات و مبهوت نمیکرد. اما ابداع پول همانند هر ابداع دیگری همان اندازه که سودمند است، میتواند مخرب هم باشد. کوچکترین درک نادرست از کارکرد پول و آنچه پول میتواند انجام دهد و آنچه نمیتواند انجام دهد، اسباب آنچه است که اقتصاددانان زیان اجتماعی مینامند و بااهمیتترین این زیان اجتماعی، تورم و دورشدن از عدالت اجتماعی است.
نیازهای اساسی ترانزیت ایران و ضرورت توجه ویژه دولت به این صنعت
ابراهیم عطایی، نایب رئیس کمیسیون حملونقل و ترانزیت اتاق مشهد/ امروز در حوزه حمل و نقل و ترانزیت، مشکلات داخلی بسیاری داریم؛ از جمله شلوغی مرزها به خصوص مرزهای شرقی، نبود امکانات و زیرساختها در بنادری چون بندر امیرآباد و نیز، معضل عوارض تن کیلومتر در ترکمنستان.
سرنوشت نامعلوم بقایای ارز ۴۲۰۰ تومانی
محمدحسین روشنک، رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی خراسان رضوی// چگونه بقایای ارز ۴۲۰۰ تومانی که معمولا باید شش ماه ادامه میداشت و در اختیار مردم میبود، یک شبه پایان یافت و تاثیر تورمی عظیمی در همه کالاها حتی کالاهایی گذاشت که با ارز آزاد وارد میشود یا تولید داخل است؟
قیمتگذاری دستوری، امالفساد اقتصاد ایران
موسی غنینژاد// با نگاهی به تاریخ اقتصادی نیمقرن اخیر کشورمان شاید بتوان گفت قیمتگذاری دستوری امالفساد اقتصاد ایران در این سالها بوده است. منظور از فساد اینجا البته تنها فساد مالی نیست، بلکه تباهی، معنای کلی این واژه است که شامل اتلاف و استفاده نادرست از منابع هم میشود. سیاست قیمتگذاری که امروزه دولت تقریبا در همه بازارهای مهم کشور انجام میدهد، یکی از عوامل اصلی گسترش تباهی در اقتصاد ملی ما در نیمقرن اخیر بوده است.
نسخه عقبگرد در سیاستگذاری
فرهاد نیلی* طرح بانکداری جمهوری اسلامی ایران که در جلسه علنی روز ۲۶/ ۲/ ۱۴۰۰ مجلس شورای اسلامی برای بررسی مجدد در شور دوم به کمیسیون اقتصادی ارجاع شده بود، در جلسه ۱/ ۳/ ۱۴۰۱ کمیسیون، با تغییرات زیاد در متن به تصویب رسید و طی نامه مورخ ۲۵/ ۳/ ۱۴۰۱، برای تصویب در صحن علنی به مجلس گزارش شد. نسخه اخیر طرح که در انتظار تصویب قریبالوقوع مجلس قرار دارد، با قانونیکردن انحرافات بنیادین فراوان در نظام پولی و مالی کشور و ریلگذاری کژراهههای زیاد در مسیر سیاستگذاری پولی، ارزی و اعتباری و تنظیمگری و نظارت بر بانکها، ظرفیت قانونی موردنیاز برای کنترل تورم و تحقق سلامت بانکی را تا سالها و بلکه دههها از کشور سلب خواهد کرد. این یادداشت برای رعایت اختصار، صرفا بر نظام حکمرانی بانکمرکزی (مندرج در فصل سوم طرح) متمرکز شده و بررسی مخاطرات تصویب سایر ابعاد طرح را به مجالی دیگر موکول میکند. مهمترین ایرادات ساختار بانکمرکزی شامل موارد ذیل هستند.
ضرورت پیوند اقتصاد ایران با اقتصاد جهانی
موسی غنینژاد، اقتصاددان// ضرورت رسیدن به توافق هستهای موضوعی است که سرنوشت اقتصاد ملی کشور به آن گره خورده است و نباید دستاویزی برای رقابتها و تسویه حسابهای تنگنظرانه جناحی و گروهی قرار گیرد.
تغییرات اقلیمی و دولتهای پاسخگو
جعفر خیرخواهان// شاید بتوان مهمترین معضل بشر در قرن حاضر را تغییرات اقلیمی و نوسانات شدید آب و هوایی ناشی از صنعتیشدن و آلودگی هوا و ویرانی محیط زیست دانست که زمین را بسیار گرم و در برخی مناطق غیرقابل سکونت میسازد. این پدیده جدید رو به وخامت که کل سیاره زمین را تهدید میکند، هزینههای هنگفتی بر دوش کشورها بهویژه در مناطق گرم و خشک و در حاشیه دریاها میاندازد.
جامعه ایران مدیون تلاش خبرنگاران در زمینه آگاهیبخشی و اصلاح امور است
غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران، در پیامی به مناسبت روز خبرنگار، خدمات خبرنگاران در اصلاح مسیر حرکت صحیح جامعه را تعیینکننده خواند و کشور را مدیون تلاشهای آنها دانست.
تناقض در سیاستگذاری
داوود سوری// مهمترین عامل موثر بر تورم در کشور ما بهعنوان یک پدیده مزمن، بحث کسری بودجه دولت و تامین منابع مالی برای رفع این کسری بودجه از طریق انتشار پول یا استفاده از منابع بانک مرکزی است. اگرچه هر از گاهی اتفاقهایی مانند حذف ارز ۴۲۰۰تومانی میافتد که این اتفاقها موجب افزایش قیمتها میشود و همین امر موجب میشود که برخیها گمان کنند که ریشه تورم در کشور ما مسائل دیگری است؛ اما تورم بهعنوان یک فرآیند افزایش مستمر سطح عمومی قیمتها، یک پدیده پولی است و علتی غیر از انتشار پول و استفاده از منابع بانک مرکزی برای رفع کسری بودجه دولت ندارد.
زنگ هشدار سرمایهگذاری
علینقی مشایخی// سرمایهگذاری و ورود و خروج سرمایه در اقتصاد متغیرهای پیشرانی هستند که زنگها و گاهی آژیرهای هشدار را به صدا درمیآورند. سرمایهگذاری رونق ایجاد میکند، ظرفیتهای تولیدی و زیربنایی را برای اقتصاد افزایش میدهد و اشتغال ایجاد میکند.
آفت انحصار
پرویز گلبازی// از نظر اقتصاددانان، انحصار در هر بازاری باعث از بین رفتن نوآوری، القای حس کاذب موفقیت و رضایت بیش از حد در بازیگران آن بازار ودر نهایت موجب نابودی آنها میشود. بسیاری از اقتصاددانان عقیده دارند که تورم چند سال اخیر و افزایش نرخ ارز بسیاری از صنایع را از خطر از بین رفتن نجات داد.
بخش خصوصی، پیشرو در مقابله با کرونا
محمدحسین روشنک، دبیر ستاد مردمی مقابله با کرونا// بخش خصوصی و به ویژه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، از همان نخستین روزهای شیوع کرونا، بدون هیچ حبّ و بغض و چشمداشتی، کمر همت برای مقابله با کرونا بست و گامهای موثری در این حوزه برداشت؛ به طوری که دبیرخانه پویشهای تشکل های مردمی مقابله با کرونا در استان خراسان رضوی، این حوزه اقدامات ارزنده ای انجام داد.
هزینه رشد اسمی داراییها
پویا جبلعاملی// با فراگیر شدن دایره معاملهگران حقیقی بورس در سال۱۳۹۹، حربهای تازه به دست برخی آمد که با ادعای نفع توده معاملهگران، به دنبال رشد اسمی در بازار سرمایه باشند و از آن سود برند. بگذارید منظور خود را از «رشد اسمی» شفافتر بیان کنیم. بورس بهعنوان یک بازار مالی تصویر بخش حقیقی اقتصاد است. به زبان ادبیات موضوع یک ادعا (Claim) بر بخش حقیقی است.
رکود جهانی و بازار سرمایه ایران
دکتر حسين عبده تبريزي// هر چند در شرایط تحریم در ایران زندگی میکنیم و مناسبات تجارت بینالملل کمتر به ایران مربوط میشود، با این همه امروز ما هم مثل بسیاری از کشورها میتوانیم از رکود در سطح جهان نگران شویم و آثار آن را بر بازارهای خود ارزیابی کنیم. معمولا این رکود نخست آثار خود را بر بازار سرمایه نشان میدهد و آنگاه به بخش واقعی اقتصاد تسری مییابد.
برقراری عدالت با دخالت دولت؟
مهدی فیضی، استاد دانشگاه فردوسی/ روند همواره نزولی داوطلبان کنکور رشته ریاضی در دهه اخیر، در کنار اقبال به رشته تجربی که از درآمد انتظاری متفاوت این دو مسیر خبر میدهد، بار دیگر پرسشی تکراری را به میان میآورد که اساسا نقش دولت در فرآیند آموزش عالی چیست و تخصیص دانشجوها به رشتهها چگونه باید صورت گیرد.
تبعات فروش اوراق
در یک اقتصاد باثبات که نرخ تورم حدود ۲درصد و نرخ بهره نزدیک صفر است، افزایش بدهی دولتی که از طریق انتشار اوراق قرضه تامین مالی میشود، بر تورم و نرخ بهره اسمی تاثیر نگرانکنندهای ندارد.
سهل انگاری در مقابله با کرونا و شیوع موج جدید ویروس
پیشتر هشدارهای متخصصان درباره اوج گیری دوباره شیوع کرونا با بی توجهی در جامعه و از سوی برخی مسئولان همراه شد و امروز شاهد اوج گیری این بیماری در کشور هستیم.
تنفس مصنوعی به اینترنت کشور
درحالیکه آمارهای رسمی حکایت از افت حداقل ۲۰درصدی کیفیت اینترنت کشور طی ۶ ماه گذشته دارد، این پرسش جدی مطرح میشود که انتظار توسعه سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص، تا چه حد منطقی به نظر میرسد؟
ادغام وزارت بازرگانی در وزارت صنعت، خسارت سنگینی به اقتصاد کشور تحمیل کرد
خوشبختانه یکی از دستکاریها در ساختار اقتصادی کشور، سرانجام بعد از ۱۳ سال، نزدیک به ابطال است.
فعالان صنعتی و معدنی موتور محرک توسعه اقتصادی هستند
غلامحسین شافعی در پیامی به مناسبت روز صنعت و معدن نوشته است: تولید نوآورانه و فناورانه در بخش صنعت و معدن موتور اصلی برای ایجاد زنجیره ارزش در اقتصاد است.
